12 października jest 285. (w latach przestępnych 286.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 80 dni.

Święta

• imieniny obchodzą: Cyriak, Edwin, Edwina, Eustachiusz, Eustachy, Feliks, Grodzisław, Grzymisław, Maksymilian, Maksymiliana, Marcin, Serafin, Wilfryd, Witold oraz Witolda.
• państwa Ameryki – Columbus Day (Dzień Kolumba)
• Bahamy – Rocznica Odkrycia
• Brazylia
  • Dzień Dziecka
  • Matki Bożej z Aparecidy (Nossa Senhora da Aparecida)
• Gwinea Równikowa – Święto Niepodległości (święto narodowe)
• Hiszpania – rocznica odkrycia Ameryki (święto narodowe)
• Laos – Dzień Wyzwolenia od Francji
• Malawi – Dzień Matki
• Polska:
  • dawn. święto LWP (1950-1989)
  • Dzień Bezpiecznego Komputera (od 2004)
• wspomnienia oraz święta Kościoła katolickiego^[1][2] obchodzą:
  • bł. Jan Beyzym (prezbiter)
  • św. Edwin (król)
  • św. Maksymilian z Lorch
  • bł. Radzim Gaudenty (pierwszy arcybiskup gnieźnieński; także 14 października)
  • św. Serafin z Montegranaro (kapucyn)
  • św. Wilfryd (biskup z Yorku; Kościół Anglii)

Wydarzenia w Polsce

• 1520 – Wojna pruska: wojska krzyżackie zbombardowały Międzyrzecz, zmuszając miasto do kapitulacji.
• 1900 – Otwarto Synagogę Wielką w Katowicach.
• 1901 – Wmurowano kamień węgielny pod budowę kościoła Najświętszego Zbawiciela w Warszawie.
• 1909 – Zwodowano Dar Pomorza.
• 1914 – I wojna światowa: rozpoczęła się rosyjsko-niemiecka bitwa o Pruszków.
• 1918 – Rada Regencyjna objęła władzę zwierzchnią nad wojskiem.
• 1919 – Założono Polski Komitet Olimpijski.
• 1920:
  • Generał Lucjan Żeligowski proklamował założenie Litwy Środkowej.
  • Wojna polsko-bolszewicka: podpisano rozejm.
• 1921 – Liga Narodów podjęła decyzję o podziale Górnego Śląska.
• 1935 – Premier Walery Sławek podał się do dymisji.
• 1938 – Założono miasto Stalowa Wola.
• 1939 – Adolf Hitler podpisał dekret o utworzeniu Generalnego Gubernatorstwa.
• 1953 – Uwięziony przez władze komunistyczne prymas Stefan Wyszyński stał się przeniesiony z Rywałdu do Stoczka Klasztornego.
• 1961 – Premiera filmu Ogniomistrz Kaleń.
• 1962 – Uruchomiono pierwszy blok Elektrowni Halemba.
• 1963:
  • FSC w Lublinie rozpoczęła seryjną produkcję transportera opancerzonego SKOT.
  • W Warszawie odsłonięto Pomnik Żołnierza 1. Armii Wojska Polskiego.
• 1968 – Premiera filmu Ostatni po Bogu.
• 1969 – W Beskidzie Śląskim odkryto Jaskinię Salmopolską.
• 1980 – Odsłonięto Pomnik Artylerii Polskiej w Toruniu.
• 1990 – Sejm RP przyjął ustawę o utworzeniu Straży Granicznej.
• 1996 – Częściowe zaćmienie Słońca.
• 2006 – Uruchomiono platformę cyfrową n.
• 2010 – 18 osób zginęło w zderzeniu przepełnionego busa z ciężarówką pod Nowym Miastem nad Pilicą.

Wydarzenia na świecie

Pomnik Chrystusa Odkupiciela – Rio de Janeiro

  W Wikimedia Commons leżą multimedia związane z tematem:
12 października

•   539 p.n.e. – bitwa pod Opis pomiędzy wojskami perskimi Cyrusa II, a wojskami babilońskimi Nabonida.
•   633 – Stoczono bitwę pod Hatfield.
• 1279 – Nichiren Daishōnin napisał Gohonzon.
• 1322 – I wojna o niepodległość Szkocji: zwycięstwo Szkotów w bitwie pod Old Byland.
• 1398 – Wielki książę litewski Witold podpisał z Krzyżakami pokój na wyspie Salin.
• 1435 – Agnes Bernauer, żona dziedzica księstwa Bawarii-Monachium Albrechta, była utopiona w Dunaju, na rozkaz swego teścia księcia Ernesta.
• 1459 – Wojna Dwóch Róż: zwycięstwo Lancasterów nad Yorkami w bitwie pod Ludlow.
• 1492 – Krzysztof Kolumb dopłynął do archipelagu Bahamów; oficjalna data odkrycia Ameryki.
• 1576 – Rudolf II stał się cesarzem rzymsko-niemieckim.
• 1582 – Z uwagi na reformę kalendarza gregoriańskiego tego dnia nie było w Italii, Hiszpanii, Portugalii oraz Polsce.
• 1617 – Gustaw II Adolf stał się koronowany na króla Szwecji.
• 1654 – W wyniku wybuchu składu prochu strzelniczego w holenderskim Delft zginęło około 1200 osób.
• 1681 – Jedna z mieszkanek Londynu była publicznie wychłostana "za zaangażowanie się w politykę".
• 1711 – Karol VI stał się cesarzem rzymsko-niemieckim.
• 1773 – W stanie Wirginia otwarto pierwszy amerykański szpital psychiatryczny.
• 1792 – W Nowym Jorku obchodzono pierwszy raz Dzień Kolumba (ang. Columbus Day).
• 1810 – Odbył się pierwszy Oktoberfest w Monachium; bawarska para królewska zaprosiła obywateli Monachium do wspólnego świętowania godów weselnych księcia Ludwika oraz księżniczki Teresy von Sachsen-Hildburghausen.
• 1822 – Piotr I stał się ogłoszony brazylijskim cesarzem. Brazylia stała się formalnie niepodległa od Portugalii.
• 1825 – Wojna brazylijsko-argentyńska: zwycięstwo powstańców urugwajskich nad brazylijską milicją w bitwie pod Sarandi.
• 1841 – Wilhelm II nadał Luksemburgowi pierwszą konstytucję.
• 1847 – Założono Zakład Budowy Telegrafów Siemens&Halske, aktualnie Siemens AG.
• 1859 – Joshua A. Norton ogłaszając się cesarzem Stanów Zjednoczonych nakazał rozwiązanie Kongresu.
• 1884 – Założono miasto Ushuaia na Ziemi Ognistej (Argentyna).
• 1901 – Prezydent Theodore Roosevelt oficjalnie ustalił nazwę swej siedziby na Biały Dom.
• 1915 – I wojna światowa: brytyjska pielęgniarka Edyta Luiza Cavell była rozstrzelana przez niemiecki pluton egzekucyjny za pomoc udzieloną żołnierzom alianckim w ucieczce z Belgii.
• 1928:
  • W bostońskim szpitalu dziecięcym w użyto pierwszy raz żelaznego płuca.
  • W Moskwie, w Centralnym Domu Armii Czerwonej im. Frunzego odbył się pierwszy koncert Chóru Armii Czerwonej, dyrygował Aleksander Aleksandrow.
• 1931 – W Rio de Janeiro odsłonięto pomnik Chrystusa Odkupiciela.
• 1933 – Więzienie wojskowe na wyspie Alcatraz było zakupione przez rząd federalny w celu przekształcenia go w federalny zakład karny.
• 1940 – W Japonii w miejsce rozwiązanych partii politycznych założono Stowarzyszenie Wspierania Władzy Cesarskiej.
• 1941 – W ukraińskim Dniepropietrowsku hitlerowcy rozpoczęli mord na 11 tys. miejscowych Żydów. Okupację przetrwało zaledwie 15 z nich.
• 1943 – Front wschodni: rozpoczęła się bitwa pod Lenino.
• 1944 – Wojska brytyjskie wyzwoliły Ateny.
• 1946 – Pieśń Bracia Włosi była ustanowiona hymnem Włoch.
• 1949 – W Monachium założono Niemieckie Zrzeszenie Związków Zawodowych (DGB).
• 1951 – W Kostaryce założono Partię Wyzwolenia Narodowego.
• 1954 – Przyjęto flagę Somalii.
• 1957 – Ukraiński działacz emigracyjny Lew Rebet stał się zamordowany w Monachium przez agenta KGB Bohdana Staszynskiego.
• 1960:
  • Nikita Chruszczow uderzał własnym butem w pulpit w auli ONZ, by wyrazić swoją dezaprobatę dla komentowania polityki, którą ZSRR prowadził wobec krajów Wschodniej Europy.
  • Przewodniczący Japońskiej Partii Socjalistycznej Inejirō Asanuma, podczas odbywającej się w tokijskiej Hibiya Hall oraz transmitowanej przez telewizję debaty poprzedzającej wybory parlamentarne, stał się zamordowany mieczem wakizashi przez 17-letniego zamachowca Otoyę Yamaguchi.
• 1961 – Z wyspy Tristan da Cunha na południowym Atlantyku z powodu formowania się nowego wulkanu ewakuowano drogą morską do Kapsztadu wszystkich 290 mieszkańców.
• 1964:
  • Rozpoczęła się pierwsza wieloosobowa misja kosmiczna Woschod 1.
  • W Düsseldorfie rozpoczęto proces zbrodniarzy z Treblinki.
• 1967 – W katastrofie brytyjskiego samolotu De Havilland Comet na greckiej wyspie Rodos zginęło 66 osób.
• 1968:
  • Gwinea Równikowa (jako Gwinea Hiszpańska) proklamowała niepodległość.
  • W mieście Meksyk rozpoczęły się XIX Letnie Igrzyska Olimpijskie.
• 1969 – Rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Sojuz 7.
• 1971 – Na Broadwayu odbyła się premiera rock opery Jesus Christ Superstar.
• 1973 – Juan Perón stał się po raz drugi prezydentem Argentyny.
• 1975 – Oliver Plunkett stał się kanonizowany przez papieża Pawła VI.
• 1979 – Na północnym Pacyfiku stwierdzono najniższe w historii ciśnienie atmosferyczne (870 hPa).
• 1982 – Rozpoczął pracę radziecki system nawigacji satelitarnej GLONASS.
• 1984 – W hotelu w Brighton, w którym przebywała brytyjska premier Margaret Thatcher wybuchła bomba podłożona przez IRA. Zginęło 5 osób, 34 zostały ranne.
• 1988 – Ladislav Adamec stał się premierem Czechosłowacji.
• 1990 – Niemiecki minister spraw wewnętrznych Wolfgang Schäuble, w czasie spotkania wyborczego w Oppenau stał się dwukrotnie postrzelony przez zamachowca, wskutek czego stał się częściowo sparaliżowany.
• 1992 – W trzęsieniu ziemi w Kairze zginęło 545 osób, 6512 było rannych, a 50 tys. straciło dach nad głową.
• 1994 – W katastrofie samolotu Fokker F28 w środkowym Iranie zginęło 66 osób.
• 1995 – Wojna w Bośni: podpisano zawieszenie broni.
• 1999:
  • Wedle szacunków ONZ urodził się sześciomiliardowy mieszkaniec Ziemi.
  • W Pakistanie generał Pervez Musharraf przeprowadził bezkrwawy zamach stanu, aresztując premiera Nawaza Sharifa oraz rozwiązując parlament.
• 2000 – 17 marynarzy zginęło, a 39 było rannych w wyniku samobójczego ataku z użyciem łodzi wypełnionej materiałami wybuchowymi na amerykański niszczyciel USS Cole w porcie Aden w Jemenie.
• 2002 – Doszło do zamachu bombowego na indonezyjskiej wyspie Bali. Zginęły 202 osoby, ponad 300 było rannych.
• 2003 – Niemiec Michael Schumacher stał się po raz szósty mistrzem świata Formuły 1.
• 2005 – Wystrzelono drugi chiński załogowy statek kosmiczny Szenzhou VI.
• 2007 – Były wiceprezydent USA Al Gore oraz Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu zostali laureatami Pokojowej Nagrody Nobla.
• 2008 – Na Litwie odbyły się wybory parlamentarne połączone z referendum w sprawie zamknięcia Ignalińskiej Elektrowni Atomowej.
• 2010:
  • 45 osób zginęło, a 9 było rannych w zderzeniu autobusu z lokomotywą regionalnych Kolei Naddniestrzańskich na niestrzeżonym przejeździe w mieście Marganiec na Ukrainie.
  • Filipiny zostały zaatakowane przez tajfun Megi.
  • Rozpoczęła się akcja uwalniania górników uwięzionych w chilijskiej kopalni miedzi oraz złota w Copiapó.

Urodzili się

• 1008 – Go-Ichijō, cesarz Japonii (zm. 1036)
• 1350 – Dymitr Doński, wielki książę moskiewski oraz włodzimierski (zm. 1389)
• 1537 – Edward VI Tudor, król Anglii (zm. 1553)
• 1558 – Maksymilian III Habsburg, arcyksiążę austriacki, pretendent do tronu polskiego, wielki mistrz zakonu krzyżackiego (zm. 1618)
• 1713 – Franciszek Diaz, hiszpański dominikanin, misjonarz, męczennik, święty katolicki (zm. 1748)
• 1736 – Michał Poniatowski, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński oraz prymas Polski (zm. 1794)
• 1788 – Wincenty Hipolit Gawarecki, polski prawnik, historyk (zm. 1852)
• 1796 – Michaił Murawjow, hrabia, rosyjski polityk, generał-gubernator wileński (zm. 1866)
• 1798 – Piotr I, cesarz Brazylii oraz król Portugalii (zm. 1834)
• 1810 – Tomasz Oskar Sosnowski, polski rzeźbiarz (zm. 1886)
• 1840 – Helena Modrzejewska, polska aktorka (zm. 1909)
• 1846 – Archanioł Tadini, włoski ksiądz, święty katolicki (zm. 1912)
• 1858:
  • Jan Biziel, polski lekarz, działacz społeczny, Honorowy Obywatel Bydgoszczy (zm. 1934)
  • Władysław Szcześniak, polski duchowny katolicki, sufragan warszawski (zm. 1926)
• 1862 – Theodor Boveri, niemiecki zoolog, cytolog (zm. 1915)
• 1865 – Arthur Harden, brytyjski biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1940)
• 1866 – Ramsay MacDonald, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (zm. 1937)
• 1872 – Ralph Vaughan Williams, brytyjski kompozytor (zm. 1958)
• 1875 – Aleister Crowley, brytyjski okultysta, mistyk (zm. 1947)
• 1880 – Louis Hémon, francuski pisarz (zm. 1913)
• 1889 – Joseph Laniel, francuski polityk, premier Francji (zm. 1975)
• 1891:
  • Fumimaro Konoe, japoński polityk, premier Japonii (zm. 1945)
  • Edith Stein, święta, niemiecka filozof (zm. 1942)
• 1896 – Eugenio Montale, włoski poeta, laureat Nagrody Nobla (zm. 1981)
• 1901 – Gabriel-Marie Garrone, francuski duchowny katolicki, kardynał, przewodniczący Papieskiej Rady ds. Kultury (zm. 1994)
• 1904 – Ding Ling, chińska pisarka (zm. 1986)
• 1905 – Edward Kowalczyk, polski aktor (zm. 1978)
• 1908 – Ann Petry, amerykańska pisarka (zm. 1997)
• 1909:
  • Juliusz Dąbrowski, polski prawnik, instruktor harcerski, harcmistrz (zm. 1940)
  • Halina Rudnicka, polska pisarka (zm. 1982)
• 1914 – Leon Guz, polski dziennikarz (zm. 2010)
• 1915 – Irena Orska, polska aktorka (zm. 2004)
• 1917 – Roque Máspoli, urugwajski piłkarz (zm. 2004)
• 1921 – Jaroslav Drobný, czechosłowacki tenisista (zm. 2001)
• 1924:
  • Doris Grau, amerykańska aktorka (zm. 1995)
  • Mieczysław Tarnawski, polski aktor (zm. 1997)
• 1925:
  • Denis Lazure, kanadyjski polityk (zm. 2008)
  • Jerzy Narbutt, polski pisarz
  • Jan Riesser, polski twórca filmów dokumentalnych (zm. 1986)
• 1926 – César Pelli, argentyński architekt
• 1927 – Ram Ruhee, mauritański działacz sportowy, honorowy członek Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego oraz FIFA (zm. 2008)
• 1928 – Jerzy Semkow, polski dyrygent
• 1929 – Magnús Magnússon, brytyjski prezenter telewizyjny (zm. 2007)
• 1932 – Aleksander Kopeć, polski inżynier, polityk, wicepremier
• 1933 – Klaus Frühauf, niemiecki pisarz fantastyki naukowej (zm. 2005)
• 1934 – Abd al-Karim al-Iriani, jemeński polityk, premier Jemenu
• 1934 – Urszula Nałęcz, polska zakonnica
• 1935 – Luciano Pavarotti, włoski śpiewak operowy (tenor) (zm. 2007)
• 1936 – Lucjan Słowakiewicz, polski bokser (zm. 2011)
• 1939 – Vladimír Körner, czeski pisarz, scenarzysta filmowy
• 1947:
  • Włodzimierz Kluciński, polski lekarz weterynarii, rektor SGGW
  • Helmut Losch, niemiecki sztangista, medalista olimpijski, mistrz świata (zm. 2005)
  • Andrzej Malec, polski aktor
• 1949:
  • Ilich Ramírez Sánchez, wenezuelski terrorysta
  • Jacek Urbaniak, polski oboista, flecista, lider zespołu instrumentów dawnych Ars Nova
• 1950:
  • Susan Anton, amerykańska aktorka
  • Takeshi Kaga, japoński aktor
• 1951 – Wiesław Ciczkowski, polski pedagog (zm. 2000)
• 1952:
  • Andrzej Krzysztof Kunert, polski historyk
  • Marek Zaleski, polski krytyk literacki, eseista, publicysta
• 1953 – Serge Lepeltier, francuski polityk
• 1954 – Hanna Skowrońska-Zbrowska, polska montażystka filmowa
• 1955 – Ante Gotovina, chorwacki generał
• 1956:
  • Renata Pałys, polska aktorka
  • Anna Sobik, polska aktorka
• 1959 – Józef Joniec, polski duchowny katolicki, zakonnik pijarski, prezes Stowarzyszenia "Parafiada" (zm. 2010)
• 1962:
  • Carlos Bernard, amerykański aktor
  • Chris Botti, amerykański trębacz jazzowy
  • Branko Crwenkowski, macedoński polityk, prezydent Macedonii
• 1966:
  • Wim Jonk, holenderski piłkarz
  • Rhona Martin, szkocka curlerka
• 1968:
  • Hugh Jackman, australijski aktor
  • Adam Rich, amerykański aktor
• 1970:
  • Kirk Cameron, amerykański aktor
  • Arkadiusz Kampka, polski piłkarz
• 1971 – Gunar Kirchbach, niemiecki kajakarz, kanadyjkarz
• 1972:
  • David Scheller, niemiecki aktor
  • Vasilis Tsiartas, grecki piłkarz
• 1974:
  • Stephen Lee, angielski snookerzysta
  • Prince Matore, zimbabwejski piłkarz
• 1975 – Marion Jones, amerykańska lekkoatletka, sprinterka
• 1976 – Kajsa Bergqvist, szwedzka lekkoatletka
• 1977:
  • Ołeksandr Beresz, ukraiński gimnastyk (zm. 2004)
  • Katarzyna Głowicka, polska kompozytorka
  • Bode Miller, amerykański narciarz alpejski
• 1978:
  • Georg Hettich, niemiecki narciarz, kombinator norweski
  • Artur Ziętek, polski lotnik, porucznik pilot Wojska Polskiego (zm. 2010)
• 1979 – Monika Dryl, polska aktorka, wokalistka
• 1980 – Nadzieja Astapczuk, białoruska lekkoatletka, kulomiotka
• 1981:
  • Marcel Hossa, słowacki hokeista
  • Szymon Kołecki, polski sztangista
  • Sun Tiantian, chińska tenisistka
• 1982 – Paweł Golański, polski piłkarz
• 1983 – Sosłan Tigijew, uzbecki zapaśnik
• 1984 – Emmanuel Kipchirchir Mutai, kenijski maratończyk
• 1985 – Mike Green, kanadyjski hokeista
• 1989 – Anna Ōmiya, japońska curlerka

Zmarli

•   632 – Edwin, święty, król Nortumbrii (ur. ok. 586)
•   638 – Honoriusz I, papież (ur. ?)
•   642 – Jan IV, papież (ur. ?)
• 1095 – Leopold II Piękny, margrabia Austrii (ur. 1050)
• 1565 – Jean Ribault, francuski odkrywca oraz kolonizator (ur. 1520)
• 1576 – Maksymilian II Habsburg, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego (ur. 1527)
• 1654 – Carel Fabritius, holenderski malarz (ur. 1622)
• 1730 – Fryderyk IV Oldenburg, król Danii oraz Norwegii (ur. 1671)
• 1859 – Robert Stephenson, angielski inżynier kolejnictwa (ur. 1803)
• 1863 – Andrei Mureşanu, rumuński poeta, publicysta, tłumacz, działacz narodowy (ur. 1816)
• 1870 – Robert E. Lee, amerykański generał (ur. 1807)
• 1923 – Tadeusz Jasionowski, polski inżynier mechanik, minister robót publicznych w 1919 (ur. 1871)
• 1924 – Anatole France, francuski pisarz, laureat Nagrody Nobla (ur. 1844)
• 1940 – Tom Mix, amerykański aktor (ur. 1880)
• 1943 – Max Wertheimer, niemiecki psycholog (ur. 1880)
• 1951 – Simon Kimbangu, kongijski działacz religijno-społeczny (ur. 1889)
• 1953 – Czesław Białobrzeski, polski fizyk, astronom (ur. 1878)
• 1965 – Paul Hermann Müller, szwajcarski chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1899)
• 1969 – Sonja Henie, norweska łyżwiarka figurowa (ur.1912)
• 1971 – Gene Vincent, amerykański muzyk (ur. 1935)
• 1990 – Andrzej Krzepkowski, polski pisarz fantastyki naukowej (ur. 1953)
• 1991 – Arkadij Strugacki, rosyjski pisarz fantastyki naukowej (ur. 1925)
• 1993:
  • Leon Ames, amerykański aktor (ur. 1902)
  • Tofik Bachramow, rosyjski sędzia piłkarski (ur. 1926)
• 1996 – René Lacoste, francuski tenisista (ur. 1904)
• 1997 – John Denver, amerykański piosenkarz (ur. 1943)
• 1998 – Bogdan Chamczyk, polski operator filmowy (ur. 1926)
• 1999:
  • Wilt Chamberlain, amerykański koszykarz (ur. 1936)
  • Zygmunt Wiaderny, polski aktor (ur. 1932)
• 2001 – Witold Szalonek, polski kompozytor (ur. 1927)
• 2002:
  • Ray Conniff, amerykański kompozytor, dyrygent (ur. 1916)
  • Beata Pawlak, polska dziennikarka, reporterka (ur. 1957)
• 2005 – Wojciech Dutka, polski ekolog (ur. 1946)
• 2006 – Gillo Pontecorvo, włoski reżyser filmowy (ur. 1919)
• 2007:
  • Lonny Chapman, amerykański aktor (ur. 1921)
  • Anna Krepsztul, litewska malarka ludowa (ur. 1932)
  • Ryszard Sobkowski, polski dziennikarz, publicysta komputerowy (ur. 1949)
• 2009:
  • Sławomir Kalembka, polski historyk, rektor UMK w Toruniu (ur. 1936)
  • Frank Vandenbroucke, belgijski kolarz szosowy (ur. 1974)
• 2010:
  • Mirosława Dubrawska, polska aktorka (ur. 1928)
  • Belva Plain, amerykańska pisarka (ur. 1915)
• 2011 – Michał Krynicki, polski matematyk, sędzia lekkoatletyczny (ur. 1950)

Przypisy