19 kwietnia jest 109. (w latach przestępnych 110.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 256 dni.

Święta

• Imieniny obchodzą: Cieszyrad, Czesław, Dionizjusz, Dionizy, Ekspedyt, Ekspedyta, Elfeg, Ema, Emma, Irydion, Jerzy, Konrad, Krescencjusz, Krescens, Krescenty, Leon, Leona, Leontyna, Pafnucy, Tymon, Sokrates, Wierzyn, Wigilia, Wincenty oraz Włodzimir
• Sierra Leone – Dzień Republiki
• Suazi – Urodziny Króla
• Wenezuela – Dzień Deklaracji Niepodległości
• Wspomnienia oraz święta w Kościele katolickim^[1][2], obchodzą:
  • św. Ekspedyt (męczennik)
  • św. Leon IX (papież)
  • św. Ursmar (biskup Lobbes)

Wydarzenia w Polsce

Śmierć Cypriana Godebskiego pod Raszynem na obrazie Januarego Suchodolskiego

  W Wikimedia Commons leżą multimedia związane z tematem:
19 kwietnia

• 1246 – Pierwsza wzmianka o Wambrez w ziemi chełmińskiej, aktualnie Wąbrzeźno.
• 1346 – Bydgoszcz otrzymała prawa miejskie od Kazimierza III Wielkiego.
• 1539 – Na Małym Rynku w Krakowie była spalona na stosie pod zarzutem apostazji 79-letnia Katarzyna Weiglowa.
• 1773 – Rozpoczęły się obrady Sejmu Rozbiorowego.
• 1809 – Wojna polsko-austriacka: miała miejsce nierozstrzygnięta bitwa pod Raszynem.
• 1831 – Powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w II bitwie pod Boremlem.
• 1919 – Wojna polsko-bolszewicka: oddziały polskie odbiły Wilno.
• 1936 – W Warszawie odsłonięto pomnik Jana Kilińskiego.
• 1943 – Wybuchło powstanie w getcie warszawskim.
• 1948 – Odsłonięto Pomnik Bohaterów Getta w Warszawie.
• 1950 – Powołano Urząd do Spraw Wyznań.
• 1956:
  • Włodzimierz Sokorski stał się odwołany ze stanowiska ministra kultury oraz sztuki, zastąpił go Karol Kuryluk.
  • W Stoczni Gdańskiej zwodowano drobnicowiec MS Bolesław Bierut.
• 1969 – Uchwalono Kodeks karny.
• 1979 – Dokonano próby wysadzenia pomnika Włodzimierza Lenina w Nowej Hucie.
• 1991 – Uchwalono ustawę o samorządzie pielęgniarek oraz położnych.
• 2002 – Wystartował kanał Tele 5.
• 2005 – Sejm RP uznał przez aklamację turecką rzeź Ormian za ludobójstwo.
• 2007 – Generał Andrzej Błasik stał się dowódcą Sił Powietrznych RP.

Wydarzenia na świecie

•     65 – Nieudany spisek przeciwko cesarzowi Neronowi pod wodzą Gajusza Kalpurniusza Pizona.
• 1024 – Romanus di Tuscolo stał się wybrany 145. papieżem oraz przyjął imię Jan XIX.
• 1042 – Cesarz bizantyjski Michał V Kalafates wygnał swoją przybraną matkę Zoe, co doprowadziło do rewolty społecznej oraz jego obalenia.
• 1058 – Dauferio (Dezyderiusz) z Benewentu stał się opatem klasztoru na Monte Cassino.
• 1101 – Król Danii Kanut IV Święty stał się ogłoszony świętym przez papieża Paschalisa II.
• 1213 – Papież Innocenty III wydał oficjalną zapowiedź soboru laterańskiego IV.
• 1390 – Robert III Stewart stał się królem Szkocji.
• 1529 – Podczas sejmu Rzeszy w Spirze 6 księstw oraz 14 miast niemieckich złożyło protest przeciw uchwale zabraniającej przechodzenia na luteranizm, od czego powstała nazwa protestantyzm.
• 1587 – Francis Drake zniszczył flotę hiszpańską w Kadyksie, opóźniając w ten sposób przygotowania Hiszpanii do inwazji na Anglię.
• 1677 – Wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: wojska francuskie zdobyły po oblężeniu bronioną przez Hiszpanów twierdzę Cambrai.
• 1689 – Ponad 200 osób zginęło w pożarze drewnianego budynku opery w Kopenhadze.
• 1706 – Wojna o sukcesję hiszpańską: zwycięstwo wojsk francusko-hiszpańskich nad austriackimi w bitwie pod Calcinato.
• 1713 – Cesarz niemiecki Karol VI Habsburg wydał tzw. sankcję pragmatyczną, w której ogłoszono, że posiadłości Habsburgów będą niepodzielne oraz będą mogły być dziedziczone przez kobiety.
• 1770:
  • Kapitan James Cook po raz pierwszy dostrzegł Australię.
  • Odbył się ślub per procura Ludwika Augusta Burbona oraz Marii Antoniny Austriaczki, późniejszej francuskiej pary królewskiej.
• 1775 – Miała miejsce bitwa pod Lexington, którą uważa się za początek wojny o niepodległość USA.
• 1809 – V koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich nad austriackimi w bitwie pod Teugen-Hausen.
• 1810 – Wenezuela ogłosiła niezależność (od Hiszpanii).
• 1825 – Oddział tzw. Trzydziestu Trzech Orientalczyków dowodzony przez Juana Antonio Lavelleja przybył z Argentyny na terytorium Urugwaju okupowanego przez Brazylię w celu rozpoczęcia walki o wyzwolenie kraju.
• 1839 – Został podpisany Traktat londyński gwarantujący niepodległość Belgii.
• 1850 – W Waszyngtonie podpisano amerykańsko-brytyjski Traktat Claytona-Bulwera, zawarty w celu całkowitego ograniczenia kolonizacji oraz militaryzacji terenu Ameryki Środkowej.
• 1861 – Wojna secesyjna: rozpoczęła się blokada morska stanów Południa.
• 1880 – II wojna brytyjsko-afgańska: zwycięstwo Brytyjczyków w bitwie pod Ahmed Khel.
• 1896 – Odbył się pierwszy wyścig kolarski Paryż-Roubaix.
• 1897 – Odbył się pierwszy maraton bostoński.
• 1903 – W Kiszyniowie zaczął się dwudniowy pogrom Żydów, w którym zginęło 47-49 osób, a około 400 było rannych.
• 1904 – Pożar zniszczył śródmieście Toronto.
• 1923 – Z portu w Glasgow wypłynął w pierwszy rejs brytyjski transatlantyk SS Athenia.
• 1925 – Założono najbardziej utytułowany chilijski klub piłkarski Colo-Colo Santiago de Chile.
• 1927:
  • Otwarto Port lotniczy Düsseldorf.
  • Powstanie Cristero w Meksyku: katoliccy powstańcy napadli, a następnie oblali benzyną oraz podpalili pociąg mający przewozić pieniądze; zginęło 51 osób.
• 1928 – Wydany stał się ostatni, 125. fascykuł Oxford English Dictionary.
• 1930 – Premiera filmu Rozwódka.
• 1931 – Nicolae Iorga stał się premierem Rumunii.
• 1941 – Założono Muzeum Ameryki w Madrycie.
• 1944 – W Kazanłyku w Bułgarii odkryto murowany tracki grobowiec kurhanowy z okresu hellenistycznego (datowany na ok. 310-290 p.n.e.).
• 1945:
  • II wojna światowa: zakończyła się bitwa o wzgórza Seelow.
  • Na Broadwayu w Nowym Jorku odbyła się premiera musicalu Carousel autorstwa Richarda Rodgersa (muzyka) oraz Oscara Hammersteina II (scenariusz oraz teksty piosenek).
• 1955 – Na pustyni Negew w Izraelu założono miasto Ofakim.
• 1956 – Amerykańska aktorka Grace Kelly poślubiła księcia Monako Rainiera III Grimaldiego.
• 1959 – Otwarto Stadion Bazaly w czeskiej Ostrawie.
• 1960:
  • Dokonano oblotu amerykańskiego pokładowego samolotu szturmowego Grumman A-6 Intruder.
  • Pho Proeung stał się premierem Kambodży.
  • Powstała najważniejsza namibijska organizacja narodowowyzwoleńcza South West Africa People's Organization (Organizacja Ludu Afryki Południowo-Zachodniej) (SWAPO).
• 1961 – Klęską zakończyła się trwająca od 17 kwietnia inwazja uzbrojonych oraz wspieranych przez CIA sił uchodźców kubańskich w Zatoce Świń.
• 1970 – W zakładach w Togliatti rozpoczęła się produkcja Łady 2101.
• 1971:
  • Sierra Leone było proklamowane republiką. Pierwszym prezydentem stał się Siaka Stevens.
  • Została wyniesiona na orbitę pierwsza w historii radziecka załogowa stacja kosmiczna Salut 1.
• 1975:
  • Nicolaas Johannes Diederichs stał się prezydentem Republiki Południowej Afryki.
  • Włochy zremisowały bezbramkowo z Polską w rozegranym w Rzymie meczu eliminacyjnym do mistrzostw Europy.
  • W Papui-Nowej Gwinei kina zastąpiła dolara australijskiego.
  • Z radzieckiego kosmodromu Kapustin Jar stał się wystrzelony pierwszy indyjski sztuczny satelita Ariabhata.
• 1980 – W Hadze odbył się 25. Konkurs Piosenki Eurowizji.
• 1982 – Wystrzelono stację orbitalną Salut 7.
• 1984 – Oficjalnie zatwierdzono hymn Australii.
• 1989 – W wyniku wybuchu amunicji na pancerniku USS Iowa zginęło 47 marynarzy.
• 1993:
  • 8 osób, w tym gubernator Dakoty Południowej George Mikelson, zginęło w katastrofie lotniczej w Zwingle w stanie Iowa.
  • W Waco w Teksasie wybuchł pożar na oblężonym ranczu sekty Davida Koresha. Zginęło 81 osób.
• 1995 – W Oklahoma City doszło do zamachu bombowego na budynek administracji federalnej. Zginęło 168 osób, a ponad 680 było rannych.
• 1999 – Siedziba Bundestagu była ponownie przeniesiona do Berlina.
• 2000 – Filipiński Boeing 737 rozbił się na południu kraju. Zginęło 131 osób.
• 2001 – Rozpoczęła się misja STS-100 wahadłowca Endeavour.
• 2002 – Jajko wielkanocne wykonane w 1913 r. ze złota, emalii oraz 3 tys. kamieni szlachetnych przez złotnika Petera Carla Fabergé dla cara Rosji Mikołaja II Romanowa było sprzedane w Nowym Jorku za 9,6 mln dolarów.
• 2003 – Urzędujący prezydent Nigerii Olusẹgun Ọbasanjọ stał się wybrany na drugą kadencję.
• 2004 – Rozpoczęła się załogowa misja Sojuz TMA-4 na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS).
• 2005 – Niemiecki kardynał Joseph Alois Ratzinger stał się obrany 265. (lub 266.) papieżem oraz przyjął imię Benedykt XVI.
• 2007:
  • Prezydent Rumunii Traian Băsescu stał się zawieszony w swoich uprawnieniach przez opozycyjny wobec niego parlament.
  • Sidi Mohamed Ould Cheikh Abdallahi stał się prezydentem Mauretanii.
• 2011 – Fidel Castro zrezygnował z funkcji pierwszego sekretarza Komunistycznej Partii Kuby na rzecz swego brata, prezydenta Raúla Castro.
• 2012 – W Londynie wyłączono emisję naziemnej telewizji analogowej.

Urodzili się

• 1605 – Orazio Benevoli, włoski kompozytor (zm. 1672)
• 1772 – David Ricardo, brytyjski ekonomista (zm. 1823)
• 1793 – Ferdynand I Habsburg, cesarz Austrii (zm. 1875)
• 1799 – Wojciech Jastrzębowski, polski przyrodnik (zm. 1882)
• 1826 – Franciszek Kostrzewski, polski malarz, ilustrator, rysownik, karykaturzysta (zm. 1911)
• 1868 – Józef Świeżyński, polski polityk, premier Rady Regencyjnej (zm. 1948)
• 1880 – Paweł Romocki, polski inżynier, polityk, minister (zm. 1940)
• 1882 – Eino Kalima, fiński reżyser teatralny, slawista (zm. 1972)
• 1883 – Richard von Mises, austriacki matematyk (zm. 1953)
• 1892:
  • Kajetan Dzierżykraj-Morawski, polski pisarz, dyplomata, minister spraw zagranicznych (zm. 1973)
  • Germaine Tailleferre, francuska kompozytorka (zm. 1983)
• 1897 – Jirōemon Kimura, Japończyk znany z długowieczności
• 1900 – Aleksandr Ptuszko, radziecki reżyser filmowy (zm. 1973)
• 1902 – Wieniamin Kawierin, rosyjski pisarz (zm. 1989)
• 1908 – Irena Eichlerówna, polska aktorka (zm. 1990)
• 1909 – Marian Podkowiński, polski dziennikarz, reportażysta, publicysta (zm. 2006)
• 1912:
  • Jan Jelínek, czeski duchowny protestancki, wojskowy, podpułkownik (zm. 2009)
  • Glenn Theodore Seaborg, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii za rok 1951 (razem z Edwinem Mattisonem McMillanem) (zm. 1999)
• 1914 – Wiesław Lange, polski malarz oraz scenograf (zm. 1988)
• 1920:
  • Marvin Mandel, amerykański polityk, gubernator stanu Maryland
  • Kazimierz Smoleń, polski prawnik, więzień obozu koncentracyjnego Auschwitz (zm. 2012)
• 1921:
  • Dora Kacnelson, polska historyk (zm. 2003)
  • Roberto Tucci, włoski duchowny katolicki, jezuita, kardynał, dziennikarz
• 1922 – Kuno Klötzer, niemiecki trener piłkarski (zm. 2011)
• 1925:
  • Teodor Gendera, polski aktor (zm. 2001)
  • Iwao Takamoto, amerykański reżyser filmów animowanych (zm. 2007)
• 1927 – Jan Tyszkiewicz, polski kompozytor oraz dziennikarz radiowy (zm. 2009)
• 1931 – Clement Arrindell, polityk oraz pierwszy gubernator generalny Saint Kitts oraz Nevis (zm. 2011)
• 1932 – Andrea Mead-Lawrence, amerykańska narciarka alpejska (zm. 2009)
• 1933 – Jayne Mansfield, amerykańska aktorka (zm. 1967)
• 1934 – Jan Kobuszewski, polski aktor
• 1935:
  • Dudley Moore, brytyjski aktor, satyryk, pisarz (zm. 2002)
  • Justin Francis Rigali, amerykański duchowny katolicki, arcybiskup Filadelfii, kardynał
• 1937 – Joseph Estrada, filipiński aktor, polityk, prezydent Filipin
• 1942 – Jolanta Lothe, polska aktorka
• 1943:
  • Czesław Bartkowski, polski perkusista jazzowy
  • Edward Dwurnik, polski malarz, grafik
• 1944:
  • James Heckman, amerykański ekonomista, matematyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii za rok 2000 (razem z Danielem McFaddenem)
  • Jan Szyszko, polski polityk
• 1945 – George Alencherry, zwierzchnik Kościoła Syro-Malabarskiego
• 1946 – Barbara Labuda, polska polityk, dyplomata
• 1948 – Agnieszka Baranowska, polska eseistka, krytyk literacki
• 1949:
  • Antoni Libera, polski pisarz, tłumacz, reżyser teatralny
  • Paloma Picasso, francuska projektantka mody
• 1951:
  • Jan Bachleda-Curuś, polski narciarz alpejski (zm. 2009)
  • Jóannes Eidesgaard, farerski polityk, poprzedni premier Wysp Owczych
• 1953 – Andrzej Pągowski, polski plastyk, autor plakatów
• 1954:
  • Trevor Francis, angielski piłkarz, trener piłkarski
  • Wacław Nycz, polski pilot sportowy
• 1956:
  • Sue Barker, brytyjska tenisistka
  • Małgorzata Sekuła-Szmajdzińska, polski prawnik oraz polityk
• 1958 – Sławomir Wierzcholski, polski wokalista, harmonijkarz oraz gitarzysta zespołu Nocna Przeistoczenie Bluesa
• 1962 – Pål Trulsen, norweski curler
• 1963:
  • Mika Kojonkoski, fiński skoczek narciarski, trener skoków narciarskich
  • Wolfgang Steiert, niemiecki trener skoków narciarskich
• 1968 – Ashley Judd, amerykańska aktorka
• 1969 – Zsuzsa Polgár, węgierska szachistka
• 1970:
  • Diego Cagna, argentyński piłkarz
  • Kelly Holmes, brytyjska lekkoatletka, biegaczka średniodystansowa
• 1972:
  • Sonja Nef, szwajcarska narciarka alpejska
  • Rivaldo, brazylijski piłkarz
• 1973:
  • Tzipora Obziler, izraelska tenisistka
  • Alessio Scarpi, włoski piłkarz, bramkarz
• 1974:
  • Borys Jaźnicki, polski aktor
  • Gerald Sibon, holenderski piłkarz
• 1975:
  • Adam Buszko, polski wokalista, muzyk, kompozytor
  • Gentleman, niemiecki muzyk
  • Jussi Jääskeläinen, fiński piłkarz, bramkarz
  • Iwona Kutyna, polska dziennikarka
  • Bram Lomans, holenderski hokeista na trawie
• 1976 – Ruud Jolie, holenderski gitarzysta grupy Within Temptation
• 1977 – Katarzyna Glinka, polska aktorka
• 1978:
  • James Franco, amerykański aktor
  • Gabriel Heinze, argentyński piłkarz
• 1979:
  • Michał Dziadosz, polski muzyk, autor tekstów
  • Kate Hudson, amerykańska aktorka
  • Leandro, brazylijski piłkarz
  • Tomasz Tłuczyński, polski piłkarz ręczny
  • Matthew Wells, brytyjski wioślarz
• 1980:
  • Arkadiusz Aleksander, polski piłkarz
  • Robyn Regehr, kanadyjski hokeista
• 1981:
  • Hayden Christensen, kanadyjski aktor
  • Robert Król, polski poeta
  • Catalina Sandino Moreno, kolumbijska aktorka
• 1982:
  • Ola Vigen Hattestad, norweski biegacz narciarski
  • Filip Jícha, czeski piłkarz ręczny
  • Grzegorz Śliwka, polski skoczek narciarski
  • Aneta Zając, polska aktorka
• 1984 – Willy Chinyama, zambijski piłkarz
• 1985 – Valon Behrami, szwajcarski piłkarz
• 1987 – Maria Szarapowa, rosyjska tenisistka

Zmarli

• 1054 – Leon IX, święty, papież (ur. 1002)
• 1390 – Robert II Stuart, król Szkocji (ur. 1316)
• 1560 – Filip Melanchton, niemiecki humanista, reformator religijny, teoretyk protestantyzmu (ur. 1497)
• 1588 – Paolo Veronese, włoski malarz (ur. 1528)
• 1689 – Krystyna Waza, królowa Szwecji (ur. 1626)
• 1768 – Giovanni Antonio Canal, włoski malarz (ur. 1697)
• 1809 – Cyprian Godebski, polski pisarz (ur. 1765)
• 1824 – George Gordon Byron, angielski poeta (ur. 1788)
• 1839 – Aaron Ogden, amerykański prawnik oraz polityk (ur. 1756)
• 1878 – Władysław Tarnowski, polski pisarz, kompozytor (ur. 1836 albo 1844)
• 1881 – Benjamin Disraeli, brytyjski pisarz, polityk, premier Wielkiej Brytanii (ur. 1804)
• 1882 – Charles Darwin, angielski biolog, twórca teorii ewolucji (ur. 1809)
• 1899 – Stanisław Kierbedź, polski budowniczy (ur. 1810)
• 1906 – Pierre Curie, francuski fizyk, chemik, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki za rok 1903 (razem z Marią Skłodowską-Curie oraz Henrim Becquerelem), mąż Marii Skłodowskiej-Curie (ur. 1859)
• 1914 – Charles Sanders Peirce, amerykański filozof (ur. 1839)
• 1920 – Salomon Pollak, żydowski finansista, działacz społeczny, filantrop, radca cesarski (ur. 1840)
• 1921 – Tadeusz Rittner, polski pisarz, krytyk teatralny (ur. 1873)
• 1931 – Józef Raczyński, polski polityk, minister rolnictwa (ur. 1874)
• 1935 – Mieczysław Frenkiel, polski aktor (ur. 1858)
• 1949 – Ulrich Salchow, szwedzki łyżwiarz figurowy (ur. 1877)
• 1952 – James Lee Peters, amerykański ornitolog (ur. 1889)
• 1955 – Tadeusz Łopuszański, polski pedagog, minister (ur. 1874)
• 1967:
  • Konrad Adenauer, niemiecki polityk, kanclerz Niemiec (ur. 1876)
  • Witold Romer, polski fotochemik, fotografik, wynalazca (ur. 1900)
• 1968 – Kamil Giżycki, polski pisarz, podróżnik (ur. 1893)
• 1970 – Marian Rose, polski żużlowiec (ur. 1933)
• 1974 – Muhammad Ayub Khan, pakistański polityk, prezydent (ur. 1907)
• 1975 – Salvatore Satta, włoski pisarz (ur. 1902)
• 1983 – Jerzy Andrzejewski, polski pisarz (ur. 1909)
• 1988:
  • Jonasz Kofta, polski pisarz, satyryk, piosenkarz (ur. 1942)
  • Rafael Calvo Serer, hiszpański filozof, pisarz (ur. 1916)
• 1989 – Daphne du Maurier, angielska pisarka (ur. 1907)
• 1992 – Jerzy Czaplicki, polski śpiewak operowy (baryton) (ur. 1902)
• 2003 – Aurelio Sabattani, włoski duchowny katolicki, kardynał (ur. 1912)
• 2004:
  • Tim Burstall, australijski reżyser filmowy (ur. 1927)
  • George Hardwick, angielski piłkarz (ur. 1920)
  • Philip Locke, brytyjski aktor (ur. 1928)
  • Norris McWhirter, brytyjski dziennikarz telewizyjny (ur. 1925)
  • John Maynard Smith, brytyjski biolog (ur. 1920)
• 2005:
  • Ruth Hussey, amerykańska aktorka (ur. 1911)
  • Niels-Henning Ørsted Pedersen, duński basista jazzowy (ur. 1946)
• 2007:
  • Jean-Pierre Cassel, francuski aktor (ur. 1932)
  • Bohdan Paczyński, polski astronom (ur. 1940)
• 2008 – Alfonso López Trujillo, kolumbijski duchowny katolicki, arcybiskup Medellin, kardynał (ur. 1935)
• 2009:
  • James Graham Ballard, brytyjski pisarz (ur. 1930)
  • Marian Rapacki, polski działacz sportowy, trener kajakarstwa (ur. 1919)
  • Eugeniusz Waniek, polski malarz (ur. 1906)
• 2010:
  • William Donald Borders, amerykański duchowny katolicki, arcybiskup Baltimore (ur. 1913)
  • Guru, amerykański raper (ur. 1961)
  • Abu Hamza al-Muhadżir, egipski terrorysta, przywódca irackiej Al-Kaidy (ur. 1968)
  • Edwin Valero, wenezuelski bokser, mistrz świata (ur. 1981)
• 2011:
  • Elisabeth Sladen, brytyjska aktorka (ur. 1946)
  • Grete Waitz, norweska lekkoatletka, specjalizująca się w biegach długodystansowych, mistrzyni świata (ur. 1953)
• 2012:
  • Greg Ham, australijski muzyk, kompozytor (ur. 1953)
  • Levon Helm, amerykański muzyk rockowy, multiinstrumentalista, perkusista grupy The Band (ur. 1940)
  • Andrzej Kurzawski, polski malarz, profesor poznańskiej ASP (ur. 1928)
  • Meenakshi Thapar, indyjska aktorka (ur. 1984)

Przypisy