23 grudnia jest 357. (w latach przestępnych 358.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 8 dni.

Święta

• Imieniny obchodzą: Anatola, Anatolia, Bazylides, Dagobert, Ewaryst, Ewarysta, Gelazy, Iwo, Iwona, Jan, Mardoniusz, Saturnin, Serwul, Sławomir, Sławomira, Teodul, Torlak oraz Wiktoria.
• Egipt – Dzień Zwycięstwa
• Japonia – święto narodowe (urodziny cesarza Akihito)
• Międzynarodowe – Światowy Dzień Snowboardu, z inicjatywy Światowej Federacji Snowboardu (WSF)^[1]
• Wspomnienia oraz święta w Kościele katolickim^[2][3] obchodzą:
  • Św. Dagobert II (król)
  • Św. Iwon z Chartres (†1116, biskup Chartres)
  • Św. Torlak Thorhallsson (biskup)
  • Bł. Mikołaj Factor († 1583, kapłan)

Wydarzenia w Polsce

• 1595 – Papież Klemens VIII wydał bullę Magnus Dominus et laudabilis nimis, zatwierdzającą Unię brzeską.
• 1791 – Cesarzowa Katarzyna II ustanowiła na terenie zaboru rosyjskiego strefę osiedlenia, gdzie wolno było zamieszkiwać Żydom.
• 1806 – Wojny napoleońskie: zwycięstwo wojsk francuskich nad rosyjskimi w bitwie pod Czarnowem.
• 1884 – W warszawskim dzienniku Słowo ukazał się pierwszy odcinek powieści Henryka Sienkiewicza Potop.
• 1898 – Na ulice Łodzi wyjechał pierwszy tramwaj elektryczny.
• 1899 – Uruchomiono wodociągi miejskie w Grudziądzu.
• 1918 – Powstała Flotylla Wiślana.
• 1920 – Utworzono województwa: krakowskie, lwowskie, stanisławowskie oraz tarnopolskie.
• 1939 – Hitlerowcy rozstrzelali w Lublinie 10 przedstawicieli miejscowej inteligencji oraz duchowieństwa.
• 1944 – Oddział SS przeprowadził pacyfikację wsi Ochotnica Dolna w powiecie nowotarskim, zabijając 56 osób.
• 1959 – Premiera filmu Cafe pod Minogą.
• 1970 – Piotr Jaroszewicz stał się premierem.
• 1973 – Premiera 1. odcinka serialu Czarne chmury.
• 1981 – Stan wojenny: dokonano pacyfikacji Huty Katowice. USA wprowadziły sankcje gospodarcze przeciwko Polsce.
• 1982 – Rząd podjął uchwałę o budowie metra warszawskiego.
• 1988 – Sejm uchwalił tzw. ustawę Wilczka.
• 1989 – Premiera filmu Rififi po sześćdziesiątce.
• 1991 – Jan Olszewski stał się premierem.
• 1995 – Aleksander Kwaśniewski stał się zaprzysiężony na urząd prezydenta RP.
• 2000 – Aleksander Kwaśniewski stał się zaprzysiężony na II kadencję prezydencką.
• 2005 – Lech Kaczyński stał się zaprzysiężony na urząd prezydenta RP.

Wydarzenia na świecie

Autoportret Vincenta van Gogha z obandażowanym uchem

  W Wikimedia Commons leżą multimedia związane z tematem:
23 grudnia

•   619 – Bonifacy V stał się wybrany na papieża.
•   800 – Oskarżony o krzywoprzysięstwo papież Leon III złożył przysięgę oczyszczającą.
• 1299 – Armia mongolska pod wodzą Mahmuda Ghazana pokonała Mameluków w bitwie pod al-Chazindar.
• 1466 – Papież Paweł II ekskomunikował króla Czech Jerzego z Podiebradów.
• 1482 – Król Ludwik XI oraz arcyksiążę Maksymilian I zawarli pokój w Arras, na podstawie którego Francja oraz Habsburgowie dokonali rozbioru Burgundii.
• 1493 – W Norymberdze była wydana niemiecka wersja Kroniki Świata Hartmanna Schedela.
• 1569 – Więziony w Twerze z rozkazu cara Iwana IV Groźnego metropolita moskiewski Filip II stał się uduszony poduszką przez carskiego żołnierza Malutę Skuratowa.
• 1658 – II wojna północna: dywizja Stefana Czarnieckiego zaatakowała szwedzką twierdzę Koldynga, która skapitulowała po dwóch dniach oblężenia.
• 1672 – Została odkryta Rea, jeden z księżyców Saturna.
• 1688 – Obalony król Anglii oraz Szkocji Jakub II Stuart odpłynął do Francji.
• 1784 – Decyzją Kongresu Kontynentalnego stolicą Stanów Zjednoczonych stał się wybrany Nowy Jork (do 1790 roku).
• 1793 – Antyrewolucyjna francuska Wielka Armia Katolicka oraz Królewska poniosła ostateczną klęskę w bitwie pod Savenay.
• 1817 – Cesarz Franciszek II Habsburg wprowadził kataster austriacki.
• 1864:
  • Ukazał się pierwszy numer szwedzkiego dziennika Dagens Nyheter.
  • Zakończył się proces berliński polskich działaczy niepodległościowych z Wielkopolski.
• 1865 – Belgia, Francja, Szwajcaria oraz Włochy zawarły Łacińską Unię Monetarną.
• 1876 – W Turcji jako pierwszym kraju islamskim weszła w życie pisana konstytucja.
• 1888 – Vincent van Gogh odciął sobie brzytwą kawałek lewego ucha.
• 1889 – Założono najstarszy hiszpański klub piłkarski Recreativo Huelva.
• 1905 – Zainaugurował działalność Aldwych Theatre na londyńskim West Endzie.
• 1909 – Albert I Koburg stał się koronowany na króla Belgów.
• 1913 – Prezydent Woodrow Wilson podpisał ustawę powołującą System Rezerwy Federalnej Stanów Zjednoczonych.
• 1921 – W Wiedniu odbyła się premiera operetki Bajadera Imre Kálmána.
• 1933:
  • Marinus van der Lubbe stał się uznany przez sąd w Lipsku za winnego podpalenia Reichstagu oraz skazany na śmierć.
  • W katastrofie kolejowej na linii Lagny-Pomponne we Francji zginęły 204 osoby, a 120 było rannych.
• 1935 – Odbyło się wodowanie japońskiego lotniskowca Sōryū.
• 1938 – Hiszpańska wojna domowa: ruszyła ofensywa wojsk generała Francisco Franco na Katalonię.
• 1941:
  • Dokonano oblotu amerykańskiego samolotu transportowego Douglas C-47 Skytrain.
  • Wojna na Pacyfiku: wojska japońskie zdobyły amerykański atol Wake.
• 1942 – Bitwa stalingradzka: w odległości 40 km od miasta zatrzymane było uderzenie 4. Armii Pancernej Hermanna Hotha, idącej z odsieczą okrążonym wojskom niemieckim.
• 1943 – Zakończyła się bitwa o Dniepr.
• 1944 – Ofensywa w Ardenach: po tygodniowych walkach Niemcy zdobyli miasto St. Vith.
• 1947 – Laboratorium Bell Labs zaprezentowało pierwszy tranzystor.
• 1948 – Wykonano wyroki śmierci na siedmiu japońskich zbrodniarzach wojennych, skazanych w procesie tokijskim.
• 1951 – Premiera filmu Afrykańska królowa.
• 1953:
  • Dokonano oblotu eksperymentalnego amerykańskiego myśliwca pionowego startu oraz lądowania Lockheed XFV.
  • Rozstrzelano Ławrientija Berię oraz jego sześciu współpracowników.
• 1954 – Amerykański chirurg Joseph Murray przeprowadził pierwszą udaną transplantację nerki.
• 1956 – Tanzan Ishibashi stał się premierem Japonii.
• 1958 – Otwarto Tokyo Tower.
• 1961 – W katastrofie kolejowej we włoskiej Kalabrii zginęło 71 osób, 26 było rannych.
• 1966:
  • Dokonano oblotu francuskiego myśliwca Dassault Mirage F1.
  • Premiera filmu Dobry, zły oraz brzydki.
• 1968:
  • Po 11 miesiącach niewoli Korea Północna zwolniła 82 marynarzy amerykańskich z uprowadzonego okrętu wywiadowczego USS Pueblo.
  • Telewizja izraelska rozpoczęła regularne nadawanie programu.
• 1970 – Północna wieża World Trade Center w Nowym Jorku była najwyższym budynkiem na świecie (417 m).
• 1972:
  • Po 73 dniach od katastrofy lotu Fuerza Aérea Uruguaya 571 w Andach uratowano ostatnich spośród 16 ocalałych rozbitków.
  • Trzęsienie ziemi w Nikaragui zniszczyło stolicę Managuę oraz uczyniło śmierć 10 tys. ludzi.
  • W katastrofie samolotu Fokker F28 w Skaugum (Norwegia) zginęło 40 osób.
• 1978 – 108 osób zginęło u wybrzeży Sycylii w katastrofie należącego do linii Alitalia samolotu DC-9.
• 1984 – W katastrofie samolotu Tu-154B-2 pod Krasnojarskiem zginęło 110 osób.
• 1986:
  • Amerykański samolot Rutan Voyager zakończył pierwszy w historii lot dookoła świata bez lądowania oraz tankowania w powietrzu.
  • Zakończono produkcję samochodu osobowego Chevrolet Chevette.
• 1987 – Premiera filmu Good Morning, Vietnam.
• 1990 – 88,5% obywateli głosujących w referendum opowiedziało się za niepodległością Słowenii.
• 1992 – Premiera filmu Zapach kobiety.
• 1999 – Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) oceniła, że lata 90. odznaczały się najwyższymi temperaturami w całym minionym tysiącleciu. Licząc od 1860, z siedmiu najgorętszych lat 4 przypadały na ostatnią dekadę XX w.
• 2003 – Ivo Sanader stał się premierem Chorwacji.
• 2004 – W mieście Chamelecón, w Hondurasie 28 pasażerów autobusu zginęło w wyniku ostrzelania go przez gang uliczny.
• 2005:
  • Zaczął się konflikt czadyjsko-sudański.
  • W katastrofie lotu Azerbaijjan Airlines 217 na Morzu Kaspijskim zginęły wszystkie 23 osoby na pokładzie.
  • Zakończyła działalność polska sekcja radia BBC.
• 2008 – W Gwinei po śmierci prezydenta Lansany Conté doszło do wojskowego zamachu stanu.
• 2010:
  • Podczas otwierania przesyłek zawierających bomby w ambasadach Chile oraz Szwajcarii w Rzymie zostały ranne 2 osoby. Do wysłania przesyłek przyznały się organizacje anarchistyczne.
  • Thongsing Thammavong stał się premierem Laosu.

Urodzili się

• 1597 – Martin Opitz, niemiecki pisarz (zm. 1639)
• 1732 – Richard Arkwright, angielski wynalazca, przemysłowiec (zm. 1792)
• 1750 – Fryderyk August I, król Saksonii, książę warszawski (zm. 1827)
• 1777 – Aleksander I Romanow, car Rosji oraz król Polski (zm. 1825)
• 1790 – Jean-François Champollion, francuski egiptolog (zm. 1832)
• 1796 – Wiktor Heltman polski działacz polityczny (zm. 1874)
• 1805 – Joseph Smith, amerykański założyciel religijnej wspólnoty mormonów (zm. 1844)
• 1810 – Edward Blyth, angielski ornitolog (zm. 1873)
• 1830 – Adam Münchheimer, polski kompozytor, dyrygent (zm. 1904)
• 1845 – Gustave Ador, szwajcarski polityk, prezydent Szwajcarii (zm. 1928)
• 1858 – (lub 1860 albo 1861) Maria Wisnowska, polska aktorka (zm. 1890)
• 1860 – William Horatio Bates, amerykański lekarz (zm. 1931)
• 1881 – Juan Ramón Jiménez, hiszpański pisarz, laureat Nagrody Nobla (zm. 1958)
• 1886 – Wiktor Leśniewski, polski prawnik, polityk, minister (zm. 1963)
• 1896 – Giuseppe Tomasi di Lampedusa, włoski pisarz (zm. 1957)
• 1901 – Jakub Berman, polski działacz komunistyczny (zm. 1984)
• 1903 – Bolesław Kominek, polski duchowny katolicki, arcybiskup wrocławski, kardynał (zm. 1974)
• 1910 – Seweryn Butrym, polski aktor (zm. 1981)
• 1911 – Niels K. Jerne, brytyjski immunolog pochodzenia duńskiego (zm. 1994)
• 1915:
  • Mieczysław Pszon, polski dziennikarz (zm. 1995)
  • Felicja Sieracka, polska szarytka (zm. 2008)
• 1916 – Dino Risi, włoski reżyser filmowy (zm. 2008)
• 1918 – Helmut Schmidt, niemiecki polityk, kanclerz RFN
• 1922 – Micheline Ostermeyer, francuska lekkoatletka, pianistka (zm. 2001)
• 1923:
  • Jacques Hogewoning, holenderski działacz sportowy (zm. 2005)
  • Krystyna Kolińska, polska pisarka
  • Onofre Marimón, argentyński kierowca Formuły 1 (zm. 1954)
• 1926:
  • Robert Bly, amerykański pisarz, poeta
  • Jorge Arturo Medina Estévez, chilijski duchowny katolicki, kardynał
• 1928 – Joaquín Capilla, meksykański skoczek do wody (zm. 2010)
• 1929 – Chet Baker, amerykański trębacz jazzowy (zm. 1988)
• 1933 – Akihito, cesarz Japonii
• 1936 – Stanisław Napierała, polski duchowny katolicki, biskup kaliski
• 1937:
  • Maja Komorowska, polska aktorka
  • Karol Joseph Bobko, amerykański astronauta
• 1940 – Jorma Kaukonen, amerykański muzyk
• 1941 – Tim Hardin, amerykański piosenkarz folkowy, gitarzysta, kompozytor (zm. 1980)
• 1942 – Krystyna Kofta, polska pisarka
• 1943 – Sylwia Sommerlath, królowa Szwecji, żona Karola XVI Gustawa Bernadotte
• 1946 – Susan Lucci, amerykańska aktorka telewizyjna
• 1947 – Tomasz Zygadło, polski reżyser filmowy (zm. 2011)
• 1948 – John Huchra, amerykański astronom (zm. 2010)
• 1949:
  • Adrian Belew, amerykański gitarzysta
  • Jacek Jezierski, polski duchowny katolicki, biskup warmiński
  • Ewa Lemańska, polska aktorka
• 1950 – Vicente del Bosque, hiszpański piłkarz, trener piłkarski
• 1951 – Anthony Phillips, brytyjski muzyk
• 1953:
  • Maria Władimirowna Romanowa, wielka księżna, pretendentka do tronu rosyjskiego, tytularna imperatorka Wszechrosji
  • Serginho, brazylijski piłkarz
• 1956:
  • Michele Alboreto, włoski kierowca wyścigowy (zm. 2001)
  • Dave Murray, brytyjski gitarzysta zespołu Iron Maiden
• 1962 – Bertrand Gachot, belgijski kierowca Formuły 1
• 1964 – Eddie Vedder, amerykański muzyk zespołu Pearl Jam
• 1967 – Carla Bruni-Sarkozy, włoska piosenkarka oraz aktorka, Pierwsza Dama Francji
• 1968 – Manuel Rivera-Ortiz, amerykański fotografik
• 1970 – Catriona Le May Doan, kanadyjska łyżwiarka szybka
• 1971:
  • Corey Haim, kanadyjski aktor (zm. 2010)
  • Matej Lahovnik, słoweński polityk
• 1972 – Masashi Ishii, japoński kolarz
• 1973:
  • Gala León García, hiszpańska tenisistka
  • Gabriel Popescu, rumuński piłkarz
• 1974 – Agustín Delgado, ekwadorski piłkarz
• 1975 – Adam Konkol, polski muzyk zespołu Łzy
• 1976 – Giba, brazylijski siatkarz
• 1977 – Maja Frykowska, polska prezenterka telewizyjna, aktorka, piosenkarka
• 1979:
  • Jacqueline Bracamontes, meksykańska aktorka, modelka
  • Holly Madison, amerykańska modelka
  • Szczepan Twardoch, polski pisarz fantasy
• 1981:
  • Yuriorkis Gamboa, kubański bokser
  • Agnes Milowka, australijska nurek jaskiniowy, odkrywczyni, badaczka, filmowiec (zm. 2011)
• 1983 – Mathias Hafele, austriacki skoczek narciarski
• 1984 – A Fine Frenzy, amerykańska piosenkarka
• 1985 – Harry Judd, brytyjski perkusista zespołu McFly
• 1986 – Denis Makarov, niemiecki bokser
• 1987 – Taťána Kuchařová, czeska modelka, zdobywczyni tytułu Miss World
• 1996 – Gabrielle Andrews, amerykańska tenisistka

Zmarli

•   918 – Konrad I, książę Frankonii, król Niemiec (ur. ok. 890)
• 1193 – Torlak, islandzki duchowny katolicki, biskup Skálholtu, uznawany przez Kościół katolicki za świętego (ur. 1133)
• 1569 – Filip II, święty prawosławny, metropolita moskiewski (ur. 1507)
• 1583 – Mikołaj Factor, franciszkanin, błogosławiony (ur. 1520)
• 1619 – Jan Zygmunt Hohenzollern, elektor Brandenburgii oraz książę pruski (ur. 1572)
• 1763 – Antoine Prévost, francuski pisarz (ur. 1697)
• 1815 – Jan Potocki, polski pisarz, podróżnik (ur. 1761)
• 1831 – Emilia Plater, bohaterka narodowa Polski, uczestniczka powstania listopadowego (ur. 1806)
• 1834 – Thomas Malthus, angielski ekonomista, demograf (ur. 1766)
• 1844 – Georg, hrabia Münster, niemiecki arystokrata, pionier paleontologii (ur. 1776)
• 1866 – Józef Cho Yun-ho, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1848)
• 1878 – Fryderyk Henryk Lewestam, polski krytyk literacki, dziennikarz, historyk literatury (ur. 1817)
• 1822 – Antoni od św. Anny Galvão, święty, brazylijski franciszkanin (ur. 1739)
• 1918 – Lejb Najdus, poeta żydowski (ur. 1890)
• 1939 – Michał Borowski, polski kontradmirał, uczestnik wojny rosyjsko-japońskiej oraz I wojny światowej (ur. 1872)
• 1942 – Konstantin Balmont, rosyjski poeta (ur. 1867)
• 1948 – Hideki Tōjō, japoński polityk, premier Japonii (ur. 1884)
• 1953 – Ławrientij Beria, radziecki polityk (ur. 1899)
• 1966 – Heimito von Doderer, austriacki pisarz (ur. 1896)
• 1972 – Andriej Tupolew, radziecki konstruktor samolotów, generał (ur. 1888)
• 1973 – Gerard Kuiper, amerykański astronom pochodzenia holenderskiego (ur. 1905)
• 1978 – Mieczysław Pawlikowski, polski aktor (ur. 1920)
• 1979 – Ernest Schoedsack, amerykański reżyser filmowy (ur. 1893)
• 1984 – Lady Joan Lindsay, australijska pisarka (ur. 1896)
• 1987 – Seweryn Pollak, polski poeta (ur. 1907)
• 1990:
  • Pierre Chenal, francuski reżyser filmowy (ur. 1904)
  • Pierre Gripari, francuski pisarz (ur. 1925)
• 1992 – Jadwiga Chojnacka, polska aktorka (ur. 1905)
• 1993 – Barbara Rachwalska, polska aktorka (ur. 1922)
• 1998 – Anatolij Rybakow, rosyjski pisarz (ur. 1911)
• 2001 – Jan Kott, polski pisarz, krytyk literacki (ur. 1914)
• 2004 – P. V. Narasimha Rao, indyjski polityk, premier Indii (ur. 1921)
• 2005:
  • Lajos Baróti, węgierski trener piłkarski (ur. 1914)
  • Kay Stammers, brytyjska tenisistka (ur. 1914)
• 2006 – Mariano Artigas, hiszpański teolog katolicki oraz filozof (ur. 1938)
• 2007:
  • Aloísio Lorscheider, brazylijski duchowny katolicki, kardynał (ur. 1924)
  • Oscar Peterson, kanadyjski pianista jazzowy, kompozytor (ur. 1925)
  • Evan Farrell, amerykański muzyk, basista grupy Rogue Wave (ur. 1974)
• 2008 – Wacław Wilczyński, polski ekonomista (ur. 1923)
• 2009 – Edward Schillebeeckx, belgijski teolog katolicki, dominikanin (ur. 1914)
• 2011 – Grzegorz Hołdanowicz, polski dziennikarz (ur. 1968)

Przypisy