28 listopada jest 332. (w latach przestępnych 333.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 33 dni.

Święta

• Imieniny obchodzą: Andrzej, Berta, Eustachy, Feliks, Ginter, Gościrad, Grzegorz, Guncerz, Gunter, Jakub, Krescenty (Krescencjusz, Krescens), Kwieta, Lesław, Lesława, Manswet, Radowit, Rufus, Sostenes, Stefan, Teodora, Tristan, Urban, Walerian, Zdziesław oraz Zdzisław.
• Albania – Święto Niepodległości
• Czad – Dzień Proklamacji Republiki
• Kościół Katolicki Mariawitów – wspomnienie św. Antoniny Wiłuckiej arcykapłanki
• Mauretania – Święto Niepodległości
• Panama – Święto Niepodległości
• Wspomnienia oraz święta w Kościele katolickim^[1][2], obchodzą:
  • Św. Jakub z Marchii (franciszkanin)
  • Św. Józef Pignatelli (prezbiter) (również 14 albo 15 listopada)
  • Św. Stefan Młodszy († 764, męczennik z Konstantynopola)

Wydarzenia w Polsce

Bitwa pod Oliwą (1627) na obrazie Stefana Płużańskiego

  W Wikimedia Commons leżą multimedia związane z tematem:
28 listopada

• 1520 – Wojna polsko-krzyżacka: polskie pospolite ruszenie odbiło Chojnice.
• 1561 – Inflanty oraz Polska podpisały Pakt wileński.
• 1620 – Bogusław XIV stał się księciem szczecińskim.
• 1627 – Wojna polsko-szwedzka: zwycięstwo polskiej floty w bitwie pod Oliwą
• 1918:
  • Tymczasowy Naczelnik Państwa Józef Piłsudski wydał dekret o ordynacji wyborczej do Sejmu Ustawodawczego.
  • Utworzono Marynarkę Wojenną RP.
• 1921 – Stanisław Nowodworski stał się prezydentem Warszawy.
• 1924 – Arcybiskup Bolesław Twardowski poświęcił kaplicę na Cmentarzu Obrońców Lwowa.
• 1942 – Na Zamojszczyźnie w nocy z 27 na 28 listopada hitlerowcy rozpoczęli masowe wysiedlenia Polaków.
• 1944 – Adolf Hitler wydał rozkaz o utworzeniu Twierdzy Kołobrzeg.
• 1965 – Otwarto Muzeum Więzienia "Pawiak".
• 1967 – W FSO wyprodukowano pierwszego Fiata 125p.
• 1982:
  • 18 górników zginęło wskutek wybuchu pyłu węglowego w KWK "Dymitrow" w Bytomiu.
  • Odsłonięto Pomnik Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie.
• 1984 – Zespół pod kierunkiem Wiesława Jędrzejczaka przeprowadził pierwszy w kraju przeszczep szpiku kostnego od spokrewnionego dawcy.
• 1990 – Wrocław jako drugie miasto po Warszawie został podłączony do Internetu.
• 2003 – Premiera filmu Nienasycenie.
• 2008 – Premiera filmu Mała Moskwa.

Wydarzenia na świecie

• 1414 – Podczas Soboru w Konstancji stał się aresztowany pod zarzutem herezji Jan Hus.
• 1443 – Albańscy powstańcy na czele ze Skanderbegiem zdobyli miasto Kruja w środkowej Albanii.
• 1465 – Przedstawiciele katolickiej szlachty czeskiej zawiązali w Zelenej Horze pakt przeciwko husyckiemu królowi Czech Jerzemu z Podiebradów.
• 1520 – Wyprawa kierowana przez Ferdynanda Magellana wpłynęła na ocean, który Magellan nazwał Morzem Spokojnym.
• 1660 – W Londynie zawiązano Royal Society.
• 1729 – Naczezi zamordowali 238 osadników francuskich w Missisipi.
• 1793 – Wojny napoleońskie: rozpoczęła się bitwa pod Kaiserslautern.
• 1821 – Panama proklamowała niepodległość (od Hiszpanii).
• 1848 – Berno było wybrane na stolicę Szwajcarii.
• 1870 – Wojna francusko-pruska: zwycięstwo wojsk pruskich w bitwie pod Beaune-la-Rolande.
• 1883 – Austriacki astronom Johann Palisa odkrył planetoidę Carolina.
• 1885 – Zwycięstwem Bułgarii zakończyła się wojna serbsko-bułgarska.
• 1888 – W Czechach otwarto pierwszy odcinek Kolei Izerskiej.
• 1897 – Kazimierz Badeni stał się zdymisjonowany ze stanowiska premiera Austrii.
• 1899 – II wojna burska: zwycięstwo wojsk brytyjskich w bitwie nad Modder River.
• 1905 – W Irlandii założono partię Sinn Féin.
• 1907 – Założono portugalski klub sportowy Leixões SC.
• 1912 – Albania ogłosiła niepodległość (od Imperium osmańskiego).
• 1918 – Powstał Tymczasowy Robotniczo-Chłopski Rząd Ukrainy.
• 1919 – Nancy Astor jako pierwsza kobieta była wybrana do brytyjskiej Izby Gmin.
• 1921 – Założono Komunistyczny Uniwersytet Mniejszości Narodowych Zachodu im. Juliana Marchlewskiego w Moskwie.
• 1925 – Aristide Briand stał się po raz piąty premierem Francji.
• 1928 – Założono klub piłkarski Persija Dżakarta.
• 1929 – Amerykański pilot Richard Byrd po raz pierwszy przeleciał samolotem nad biegunem południowym.
• 1933 – Amerykański fizyk oraz konstruktor Robert J. Van de Graaff zakończył budowę generatora własnego projektu, który był w stanie wytworzyć napięcie 7 000 000 V.
• 1937 – Józef Stalin podpisał wniosek o rozwiązanie Komunistycznej Partii Polski.
• 1938 – Rozpoczęło nadawanie Radio Tirana.
• 1941 – II wojna światowa w Afryce: ostatnie włoskie jednostki skapitulowały przed Brytyjczykami w mieście Gondar w Etiopii; likwidacja Włoskiej Afryki Wschodniej.
• 1942 – 491 osób zginęło w pożarze klubu nocnego w Bostonie.
• 1943 – Rozpoczęła się konferencja teherańska.
• 1944 – Albania była ogłoszona republiką ludową.
• 1945 – Trzęsienie ziemi o sile 8,2 stopnia w skali Richtera oraz wywołane nim tsunami zabiły w prowincji Beludżystan w dzisiejszym Pakistanie około 4 tys. osób.
• 1956 – Premiera filmu I Bóg stworzył kobietę.
• 1958 – Czad, Gabon, Mauretania oraz Kongo są autonomicznymi republikami w ramach Wspólnoty Francuskiej.
• 1960 – Mauretania uzyskała niepodległość (od Francji).
• 1964 – NASA wystrzeliła w kierunku Marsa sondę Mariner 4.
• 1966 – W Burundi w wyniku przewrotu obalono monarchię oraz proklamowano republikę.
• 1967 – Wojska brytyjskie opuściły Jemen Południowy.
• 1972 – W katastrofie japońskiego samolotu Douglas DC-8 pod Moskwą zginęły 62 osoby,
• 1974 – W trakcie koncertu Eltona Johna w Madison Square Garden po raz ostatni wystąpił na scenie John Lennon.
• 1975 – Timor Wschodni wydał niepodległość (od Portugalii).
• 1979:
  • 257 osób zginęło, kiedy należący do Air New Zealand McDonnell Douglas DC-10 uderzył w zbocze wulkanu Erebus na Antarktydzie.
  • Papież Jan Paweł II rozpoczął podróż apostolską do Turcji.
• 1980 – Wojna iracko-irańska: rozpoczęła się dwudniowa irańska operacja Morvarid, w wyniku której zniszczonych było około 70% jednostek irackiej marynarki wojennej.
• 1982 – Jan Paweł II wydał konstytucję apostolską Ut sit, powołującą do życia prałaturę personalną Opus Dei.
• 1983:
  • Niemiec Ulf Merbold stał się pierwszym cudzoziemcem biorącym udział w amerykańskiej misji kosmicznej jako członek załogi wahadłowca Columbia.
  • Urodził się 25-milionowy obywatel Kanady.
  • W katastrofie samolotu Fokker F-28 w nigeryjskim mieście Enugu zginęły 53 osoby.
• 1987 – Południowoafrykański Boeing 747 spadł do Oceanu Indyjskiego u wybrzeży Mauritiusa; zginęło 159 osób.
• 1989 – Kanclerz Helmut Kohl przedstawił dziesięciopunktowy program zjednoczenia Niemiec.
• 1990 – Margaret Thatcher złożyła rezygnację ze stanowiska premiera Wielkiej Brytanii.
• 1991 – Osetia Południowa ogłosiła niepodległość (od Gruzji).
• 1994:
  • Norwegowie po raz drugi odrzucili w referendum możliwość przystąpienia do UE.
  • UE oraz Mołdawia podpisały układ o partnerstwie oraz współpracy.
• 1996 – Jiang Zemin jako pierwszy w historii przywódca Chin przybył z wizytą do Indii.
• 2000:
  • Holenderski parlament zalegalizował eutanazję
  • Opozycyjny ukraiński polityk Ołeksadr Moroz ujawnił nagrania w których prezydent Leonid Kuczma nakłaniał oficerów milicji do porwania dziennikarza Georgija Gongadze.
• 2002:
  • 15 osób zginęło, w tym pięcioro Izraelczyków oraz trzech zamachowców, w ataku bombowym na żydowski hotel w kenijskiej Mombasie.
  • 200-milionowy turysta zwiedził Wieżę Eiffla.
• 2003 – Francuskie superszybkie pociągi TGV przekroczyły granicę miliarda przewiezionych pasażerów.
• 2004:
  • Nicolas Sarkozy stał się przewodniczącym Unii na rzecz Ruchu Ludowego (UMP).
  • W katastrofie w kopalni węgla kamiennego w pobliżu miasta Tongchuan (środkowe Chiny) zginęło 166 górników.
• 2006 – Rozpoczęła się podróż papieża Benedykta XVI do Turcji.
• 2009 – Urzędujący prezydent Namibii Hifikepunye Pohamba stał się wybrany na drugą kadencję.
• 2010 – Odbyła się II tura wyborów prezydenckich na Wybrzeżu Kości Słoniowej, po której swoje zwycięstwo ogłosili urzędujący prezydent Laurent Gbagbo oraz były premier Alassane Ouattara, co doprowadziło do kryzysu politycznego oraz wznowienia wojny domowej.

Urodzili się

• 1118 – Manuel I Komnen, cesarz bizantyjski (zm. 1180)
• 1489 – Małgorzata Tudor, królowa Szkocji, żona Jakuba IV (zm. 1541)
• 1632 – Jean-Baptiste Lully, francuski kompozytor pochodzenia włoskiego (zm. 1687)
• 1640 – Willem de Vlamingh, flamandzki kapitan, zbadał południowo-wschodnie wybrzeże Australii (zm. ok. 1698)
• 1740 – Andrzej Gawroński, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (zm. 1813)
• 1756 – Maria Magdalena Postel, francuska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Ubogich Córek Miłosierdzia, święta katolicka (zm. 1846)
• 1757 – William Blake, angielski poeta, malarz, rysownik, rytownik (zm. 1827)
• 1772 – Luke Howard, brytyjski chemik, farmaceuta, meteorolog (zm. 1864)
• 1785 – Victor de Broglie, francuski polityk, premier Francji (zm. 1870)
• 1811 – Maksymilian II, król Bawarii (zm. 1864)
• 1820 – Fryderyk Engels, niemiecki filozof, socjalista (zm. 1895)
• 1829 – Anton Rubinstein, rosyjski pianista, kompozytor, dyrygent (zm. 1894)
• 1857 – Alfons XII Burbon, król Hiszpanii (zm. 1885)
• 1871 – Andrzej Strug, polski pisarz (zm. 1937)
• 1878 – Edith Hannam, brytyjska tenisistka (zm. 1951)
• 1880 – Aleksandr Błok, rosyjski pisarz (zm. 1921)
• 1881 – Stefan Zweig, austriacki pisarz (zm. 1942)
• 1887:
  • Czesław Falkowski, polski duchowny katolicki, biskup łomżyński (zm. 1969)
  • Ernst Röhm, niemiecki działacz nazistowski, szef SA (zm. 1934)
• 1889 – Antoni Bogusławski, polski pisarz, tłumacz (zm. 1956)
• 1894 – Arkady Fiedler, polski pisarz, podróżnik (zm. 1985)
• 1896 – Józef Koffler, polski kompozytor (zm. 1944?)
• 1897 – Kazimierz Andrzej Jaworski, polski poeta, wydawca, tłumacz, pedagog (zm. 1973)
• 1907 – Alberto Moravia, włoski pisarz (zm. 1990)
• 1908 – Claude Lévi-Strauss, francuski antropolog, socjolog, filozof (zm. 2009)
• 1911 – Albert Harris, polski pianista, kompozytor, autor tekstów piosenek, piosenkarz (zm. 1974)
• 1915 – Konstantin Simonow, rosyjski pisarz (zm. 1979)
• 1916 – Mika Špiljak, chorwacki polityk, prezydent Jugosławii (zm. 2007)
• 1919 – Keith Miller, australijski krykiecista (zm. 2004)
• 1920:
  • Cecilia Colledge, brytyjska łyżwiarka figurowa (zm. 2008)
  • Jan Nagrabiecki, polski poeta (zm. 2011)
• 1923 – Gloria Grahame, amerykańska aktorka (zm. 1981)
• 1925:
  • József Bozsik, węgierski piłkarz (zm. 1978)
  • Luigi Carpaneda, włoski szermierz, florecista (zm. 2011)
• 1927 – Wojciech Morawski, polski ekonomista, profesor (zm. 1995)
• 1928:
  • Jan Fotek, polski kompozytor
  • Jerzy Krawczyk, polski bokser (zm. 2008)
• 1930 – Mieczysław Fęglerski, polski koszykarz (zm. 2011)
• 1931 – Hope Lange, amerykańska aktorka (zm. 2003)
• 1932:
  • Gato Barbieri, argentyński saksofonista jazzowy, kompozytor
  • Ben Bova, amerykański pisarz science-fiction
• 1934 – Bogdan Madej, polski pisarz
• 1937:
  • Oleg Kopajew, rosyjski piłkarz (zm. 2010)
  • Stanisław Mańkowski, polski inżynier, rektor PW
• 1938 – Michael Ritchie, amerykański reżyser filmowy (zm. 2001)
• 1941 – Laura Antonelli, włoska aktorka
• 1942 – Jonasz Kofta, polski pisarz, satyryk, piosenkarz (zm. 1988)
• 1943 – Randy Newman, amerykański kompozytor, muzyk
• 1946 – Joe Dante, amerykański reżyser filmowy
• 1948 – Agnieszka Holland, polska reżyserka filmowa
• 1950:
  • Ed Harris, amerykański aktor, reżyser filmowy
  • Russell Alan Hulse, amerykański astrofizyk, laureat Nagrody Nobla
• 1951:
  • Janusz Leśniewski, polski aktor
  • Barbara Morgan, amerykańska astronautka, nauczycielka
• 1954 – Barbara Grabowska, polska aktorka (zm. 1994)
• 1956 – Iwona Niedzielska, polska piosenkarka
• 1958 – Krzysztof Gardyna, polski duchowny katolicki, taternik, alpinista
• 1959 – Stephen Roche, irlandzki kolarz szosowy
• 1960 – John Galliano, brytyjski projektant mody
• 1961:
  • Krzysztof Bąkowski, polski skrzypek
  • Alfonso Cuarón, meksykański reżyser filmowy
• 1962:
  • Matt Cameron, amerykański perkusista zespołu Pearl Jam
  • Jon Stewart, amerykański komik, aktor
  • Wiesław Walendziak, polski polityk
• 1966:
  • Arkadiusz Nowak, polski duchowny katolicki, działacz społeczny
  • Zbigniew Robakiewicz, polski piłkarz
• 1967:
  • Dubravko Pavličić, chorwacki piłkarz (zm. 2012)
  • Anna Nicole Smith, amerykańska modelka, aktorka (zm. 2007)
• 1968 – Dawn Robinson, amerykańska wokalistka zespołu En Vogue
• 1970:
  • Jan Michaelsen, duński piłkarz
  • Steve Smyth, amerykański gitarzysta grupy Forbidden
• 1971:
  • Weronika Marczuk, ukraińska aktorka, producentka filmowa
  • Gylve Nagell, norweski kompozytor, multiinstrumentalista, muzyk zespołu metalowego Darkthrone
• 1972:
  • Anastasia Kelesidu, grecka dyskobolka
  • Jesper Strömblad, szwedzki gitarzysta grupy In Flames
  • Katarzyna Teodorowicz-Lisowska, polska tenisistka
• 1973 – Jowita Budnik, polska aktorka
• 1975:
  • Wiktar Łukaszenka, białoruski polityk
  • Sigurd Wongraven, norweski wokalista zespołu metalowego Satyricon
• 1977:
  • Fabio Grosso, włoski piłkarz
  • Jean Paulista, brazylijski piłkarz
• 1979:
  • Chamillionaire, amerykański raper
  • Katarzyna Strączy, polska tenisistka
• 1983 – Robert Milczarek, polski siatkarz
• 1985 – Andreas Arén, szwedzki skoczek narciarski
• 1988:
  • Florencia Molinero, argentyńska tenisistka
  • Christopher Richard Stringini, amerykański wokalista zespołu US5

Zmarli

• 1058 – Kazimierz I Odnowiciel, książę Polski, syn Mieszka II (ur. 1016)
• 1627 – Arend Dickmann, holenderski żeglarz, admirał polskiej floty wojennej (ur. 1572)
• 1680 – Giovanni Lorenzo Bernini, włoski rzeźbiarz, architekt, malarz (ur. 1598)
• 1694 – Bashō Matsuo, japoński poeta (ur. 1644)
• 1698 – Louis de Buade de Frontenac, francuski wojskowy, gubernator Nowej Francji (ur. 1622)
• 1801 – Deodat Dolomieu, francuski geolog, wulkanolog, podróżnik (ur. 1750)
• 1835 – Andrzej Trần Văn Trông, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. 1808 albo 1814)
• 1859 – Washington Irving, amerykański pisarz, historyk (ur. 1783)
• 1898 – Conrad Ferdinand Meyer, szwajcarski pisarz (ur. 1825)
• 1907 – Stanisław Wyspiański, polski pisarz, malarz (ur. 1869)
• 1914 – Johann Wilhelm Hittorf, niemiecki fizyk, chemik (ur. 1824)
• 1915 – Mubarak Al-Sabah, emir Kuwejtu (ur. 1837)
• 1925 – Alfred Pérot, francuski fizyk (ur. 1863)
• 1928 – Frank F. Fletcher, amerykański admirał (ur. 1855)
• 1939 – James Naismith, kanadyjski lekarz, twórca zasad koszykówki (ur. 1861)
• 1942 – Marceli Nowotko, polski działacz komunistyczny, I sekretarz PPR (ur. 1893)
• 1943 − Aleksander Hellat, estoński polityk, dyplomata (ur. 1881)
• 1945 – Dwight Davis, amerykański polityk, tenisista, fundator Pucharu Davisa (ur. 1879)
• 1947 – Philippe Marie Leclerc, francuski generał (ur. 1902)
• 1954 – Enrico Fermi, włoski fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1901)
• 1962 – Wilhelmina, królowa Holandii (ur. 1880)
• 1970 – Jan Drda, czeski pisarz (ur. 1915)
• 1972:
  • Stanisław Haras, polski nauczyciel, działacz krajoznawczy, przewodnik (ur. 1886),
  • Sybilla (księżna szwedzka), matka króla Szwecji Karola XVI Gustawa, (ur. 1908)
• 1987 – Stanisław Szenic, polski pisarz, prawnik (ur. 1904)
• 1989 – Janusz Burakiewicz, polski ekonomista, polityk, minister żeglugi (ur. 1916)
• 1990 – Władysław Rubin, polski duchowny katolicki, kardynał (ur. 1917)
• 1992 – Sidney Nolan, australijski malarz (ur. 1917)
• 1993:
  • Kenneth Connor, brytyjski aktor (ur. 1916)
  • Jerry Edmonton, kanadyjski perkusista grupy Steppenwolf (ur. 1946)
• 1996 – Stanisław Cynarski, polski historyk (ur. 1923)
• 2000 – Michał Ślaski, polski aktor operetkowy, reżyser (ur. 1908)
• 2005:
  • Ryszard Krzyżanowski, polski aktor (ur. 1929)
  • Tony Meehan, brytyjski perkusista zespołu The Shadows (ur. 1943)
  • Władysław Wandor, polski kolarz (ur. 1914)
• 2006 – Jan Drzewiecki, polski pianista, kompozytor (ur. 1938)
• 2007:
  • Tony Holland, brytyjski scenarzysta (ur. 1940)
  • Barbara Kilar, żona oraz muza kompozytora Wojciecha Kilara
• 2008:
  • Henryk Janduda, polski piłkarz (ur. 1924)
  • Gierman Skurygin, rosyjski chodziarz (ur. 1963)
• 2009 – Jan Kuczyński, polski zapaśnik (ur. 1935)
• 2010:
  • Zbyszko Bednorz, polski pisarz (ur. 1913)
  • Leslie Nielsen, kanadyjski aktor, komik (ur. 1926)
• 2011:
  • Vittorio De Seta, włoski reżyser filmowy (ur. 1923)
  • Paweł Komorowski, polski reżyser filmowy (ur. 1930)
  • Charles Kowal, amerykański astronom (ur. 1940)
  • Ante Marković, chorwacki polityk, premier SFRJ (ur. 1924)
  • Józef Raszewski, polski działacz opozycji w PRL-u (ur. 1936)

Przypisy