30 marca jest 89. (w latach przestępnych 90.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 276 dni.

Święta

• Imieniny obchodzą: Amadea, Amadeusz, Amelia, Aniela, Częstobor, Dobromier, Jan, Joachim, Kwiryn, Kwiryna, Leonard, Litobor, Mamertyn, Mamertyna, Piotr oraz Zozym
• Trynidad oraz Tobago – Dzień Baptystów
• Wspomnienia oraz święta w Kościele katolickim obchodzą^[1][2],:
  • bł. Amadeusz IX Sabaudzki (książę)
  • św. Jan Klimak (Ojciec Kościoła)
  • św. Kwiryn z Neuss (męczennik)

Wydarzenia w Polsce

• 1689 – Kazimierz Łyszczyński stał się publicznie ścięty na Rynku Starego Miasta w Warszawie za ateizm, a jego zwłoki spalono za miastem.
• 1853 – W oknie wystawowym lwowskiej apteki Pod Złotą Gwiazdą zapłonęła pierwsza lampa naftowa, skonstruowana przez Ignacego Łukasiewicza.
• 1916 – I wojna światowa: zakończyła się bitwa nad jeziorem Narocz.
• 1918 – Założono klub sportowy Czuwaj Przemyśl.
• 1919 – Wojna polsko-ukraińska: Wódz Naczelny Józef Piłsudski wydał rozkaz o utworzeniu Frontu Wołyńskiego.
• 1931 – Założono Śląskie Techniczne Zakłady Naukowe w Katowicach.
• 1939 – Uruchomiono produkcję w firmie oponiarskiej "Dębica".
• 1940 – II wojna światowa: Hubalczycy odnieśli zwycięstwo w bitwie pod Huciskiem.
• 1944 – W nocy z 29/30 marca banda Ukraińskiej Powstańczej Armii dokonała mordu na 56-140 polskich mieszkańcach wsi Wołczków koło Stanisławowa.
• 1945:
  • Wojska radzieckie oraz polskie zdobyły Gdańsk.
  • Utworzono Podstawowy Urząd Geodezji oraz Kartografii.
• 1970 – Rozpoczęto operację obracania o 78 stopni Pałacu Lubomirskich w Warszawie.
• 1971 – Uratowano górnika Kopalni Węgla Kamiennego Rokitnica w Zabrzu Alojzego Piontka, uwięzionego pod ziemią od czasu katastrofy, która miała miejsce 23 marca 1971 r.
• 1973 – Zakończono produkcję FSO Warszawa.
• 1975 – Premiera filmu Awans.
• 1987 – Na antenie TVP2 ukazało się premierowe wydanie Panoramy dnia (od 2 września 1991 Panorama).
• 1999 – Paweł Piskorski stał się prezydentem miasta stołecznego Warszawy.
• 2001 – Odbyło się 1000. notowanie Listy Przebojów Programu Trzeciego Polskiego Radia.
• 2007 – Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej skazał na 25 lat pozbawienia wolności Ryszarda Niemczyka (ps. "Rzeźnik"), oskarżonego m.in. o współudział w zabójstwie Andrzeja Kolikowskiego (ps. "Pershing").

Wydarzenia na świecie

Nieszpory sycylijskie na obrazie Francesco Hayeza

  W Wikimedia Commons leżą multimedia związane z tematem:
30 marca

• 1168 – Takakura stał się cesarzem Japonii.
• 1282 – Na Sycylii wybuchło powstanie ludowe, tzw. nieszpory sycylijskie, przeciwko rządom Andegawenów.
• 1533 – Thomas Cranmer stał się arcybiskupem Canterbury.
• 1603 – Irlandzka wojna dziewięcioletnia: decydujące zwycięstwo Anglików w bitwie pod Bellifont.
• 1782 – Powstanie Tupaca Amaru II: wygrana wojsk hiszpańskich w bitwie pod Moho.
• 1806 – Józef Bonaparte stał się królem Neapolu.
• 1814 – Wojny napoleońskie: wojska koalicji rozpoczęły atak na Paryż.
• 1822 – Utworzono Terytorium Florydy.
• 1856 – Podpisano traktat paryski kończący wojnę krymską.
• 1858 – Amerykanin Hyman Lipman opatentował ołówek z gumką.
• 1867 – Rosja sprzedała Stanom Zjednoczonym Alaskę za 7,2 mln dolarów.
• 1881 – W amerykańskim magazynie satyrycznym Puck pojawiły się pierwsze emotikony.
• 1899 – 105 osób zginęło po zatonięciu brytyjskiego parowca SS Stella u wybrzeży Wysp Normandzkich.
• 1911 – Giovanni Giolitti stał się po raz czwarty premierem Włoch.
• 1912 – Francja ustanowiła protektorat nad Marokiem.
• 1919 – Domingos Leite Pereira stał się premierem Portugalii.
• 1920:
  • Otto Liebe stał się premierem Danii.
  • Przyjęto flagę Czechosłowacji (od 1993 roku Republiki Czeskiej).
• 1924 – We francuskim Bordeaux otwarto Stadion Chaban-Delmas.
• 1929 – Premiera filmu Kokietka.
• 1930 – Heinrich Brüning stał się kanclerzem Niemiec.
• 1940 – Japończycy ustanowili w Nankinie marionetkowy chiński rząd Wang Jingweia.
• 1944 – 545 lotników zginęło, a 152 dostało się do niewoli w wyniku zestrzelenia 95 spośród 795 brytyjskich bombowców, biorących udział w nalocie na Norymbergę. Była to najtragiczniejsza akcja w historii RAF Bomber Command.
• 1948 – Założono Biuro Budowy Maszyn Morskich "Malachit" z siedzibą na przedmieściach Leningradu.
• 1949 – Generał Husni al-Za'im stał się prezydentem Syrii.
• 1952 – W Paryżu reprezentacja Francji w piłce ręcznej mężczyzn przegrała w swym pierwszym, oficjalnym meczu z RFN 7:28.
• 1954 – W kanadyjskim Toronto otwarto pierwszy odcinek metra.
• 1955 – Odbyła się 27. ceremonia wręczenia Oscarów.
• 1957 – Wszedł do służby drugi amerykański okręt podwodny USS Seawolf.
• 1963 – W Gwatemali doszło do puczu wojskowego.
• 1965 – Wojna wietnamska: 22 osoby zginęły, a 183 zostały ranne w wybuchu bomby przed ambasadą amerykańską w Sajgonie.
• 1968:
  • Ludvík Svoboda stał się wybrany na prezydenta Czechosłowacji.
  • Po ponad 50 latach wycofano z wyposażenia brytyjskiej armii karabin maszynowy Vickers.
• 1974 – Pierwszy w historii występ amerykańskiego zespołu punkrockowego Ramones.
• 1975 – W Hamilton w amerykańskim stanie Ohio 30-letni James Ruppert zamordował w domu matki 11 członków swej rodziny (matkę, brata, jego żonę oraz ich ośmioro dzieci w wieku od 4 do 17 lat).
• 1976 – Pierwszy koncert Sex Pistols w londyńskim The 100 Club.
• 1980 – Ustanowiono flagę Syrii.
• 1981 – Przed hotelem Hilton w Waszyngtonie John Hinckley, Jr. dokonał zamachu na 40. prezydenta USA Ronalda Reagana, ciężko go raniąc.
• 1982 – Jedyny raz w historii wahadłowiec wylądował w bazie White Sands w Nowym Meksyku (Columbia w misji STS-3).
• 1983 – W RFN powstał drugi rząd Helmuta Kohla.
• 1987:
  • Na aukcji w Nowym Jorku sprzedano za 39,85 mln $ obraz Słoneczniki Vincenta van Gogha.
  • Odbyła się 59. ceremonia wręczenia Oscarów.
• 1988 – Założono węgierskie prawicowe ugrupowanie Fidesz.
• 1990 – Rada Najwyższa Estońskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej uznała rządy radzieckie za nielegalne oraz wydał okres przejściowy przed ogłoszeniem niepodległości.
• 1992 – Odbyła się 64. ceremonia wręczenia Oscarów.
• 1994:
  • Weszła w życie konstytucja Białorusi.
  • W Sarajewie uchwalono konstytucję federacji chorwacko-muzułmańskiej w Bośni.
• 1997 – Zgromadzeni na wiecu w Phnom Penh opozycjoniści kambodżańscy pod przewodnictwem Sama Rainsy'ego zostali obrzuceni granatami. Zginęło 19 osób, ponad 140 było rannych.
• 1998:
  • Donald Kalpokas stał się po raz drugi premierem Vanuatu.
  • Premier Rumunii Victor Ciorbea podał się do dymisji.
  • Robert Koczarian wygrał w II turze wybory prezydenckie w Armenii.
• 2001 – Holenderski następca tronu książę Wilhelm Aleksander oraz Argentynka Máxima Zorreguieta ogłosili swoje zaręczyny.
• 2003 – II wojna w Zatoce Perskiej: wojska amerykańskie otoczyły iracki Nadżaf.
• 2006:
  • Portia Simpson-Miller była pierwszą kobietą-premierem Jamajki.
  • Został wystrzelony statek kosmiczny Sojuz TMA-8 z pierwszym brazylijskim kosmonautą Marcosem Pontesem na pokładzie.
• 2008:
  • W 9 nowych krajach strefy Schengen zniesiono kontrolę graniczną na lotniskach.
  • W Indiach otwarto Port lotniczy Bengaluru.
• 2009:
  • 16 osób zginęło, a 95 było rannych w wyniku ataku talibów na Akademię Policyjną w pakistańskim Lahore.
  • Lankijska marynarka wojenna pokonała Tamilskich Tygrysów w bitwie morskiej pod Chalai.
• 2010 – W Wielkim Zderzaczu Hadronów w ośrodku Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych (CERN) pod Genewą w Szwajcarii dokonano pierwszych zderzeń wiązek protonów.

Urodzili się

• 1326 – Iwan II Piękny, wielki książę moskiewski oraz włodzimierski (zm. 1359)
• 1432 – Mehmed II Zdobywca, sułtan Turcji (zm. 1481)
• 1746 – Francisco Goya, hiszpański malarz (zm. 1828)
• 1754 – Jean-François Pilâtre de Rozier, francuski nauczyciel chemii oraz fizyki, pionier baloniarstwa (zm. 1785)
• 1820 – Andrej Sládkovič, słowacki poeta romantyczny (zm. 1872)
• 1844 – Paul Verlaine, francuski poeta (zm. 1896)
• 1853 – Vincent van Gogh, holenderski malarz (zm. 1890)
• 1857 – Gabriela Zapolska, polska pisarka (zm. 1921)
• 1863 – Joseph Caillaux, francuski polityk (zm. 1944)
• 1874 – Charles Lightoller, brytyjski marynarz, drugi oficer na Titanicu (zm. 1952)
• 1880 – Sean O'Casey, irlandzki pisarz (zm. 1964)
• 1886 – Stanisław Leśniewski, polski logik, filozof, matematyk (zm. 1939)
• 1891 – Mieczysław Biernacki, polski matematyk (zm. 1959)
• 1892:
  • Stefan Banach, polski matematyk (zm. 1945)
  • Sidney Souers, amerykański admirał, dyrektor DCI (zm. 1973)
• 1894 – Siergiej Iljuszyn, radziecki konstruktor lotniczy (zm. 1977)
• 1895 – Jean Giono, francuski pisarz (zm. 1970)
• 1898 – Jan Dąb-Kocioł, polski działacz państwowy, ekonomista (zm. 1976)
• 1907 – Jan Krenz-Mikołajczak, polski wioślarz (zm. 2002)
• 1908:
  • Paul-Louis Carrière, francuski biskup katolicki (zm. 2008)
  • Witold Urbanowicz, polski generał lotnictwa polskiego, as myśliwski, dowódca Dywizjonu 303, pamiętnikarz (zm. 1996)
• 1909 – Ernst Gombrich, austriacki historyk sztuki (zm. 2001)
• 1910 – Józef Marcinkiewicz, polski matematyk (zm. 1940)
• 1913:
  • Richard Helms, amerykański oficer wywiadu, dyrektor DCI (zm. 2002)
  • Frankie Laine, amerykański piosenkarz (zm. 2007)
  • Ċensu Tabone, maltański polityk, prezydent Malty (zm. 2012)
• 1914 – Sonny Boy Williamson I, amerykański muzyk bluesowy, wirtuoz harmonijki ustnej (zm. 1948)
• 1915:
  • Jadwiga Andrzejewska, polska aktorka (zm. 1977)
  • Arsenio Erico, paragwajski piłkarz (zm. 1977)
• 1917 – Alec Stock, angielski piłkarz, menedżer piłkarski (zm. 2001)
• 1920 – Zbigniew Jarzyński, polski fotografik, łódzki działacz krajoznawczy oraz ochrony zabytków. (zm. 1992)
• 1922 – Virgilio Noè, włoski duchowny katolicki, kardynał (zm. 2011)
• 1923:
  • Jerzy Litwiniuk, polski poeta, tłumacz
  • Stanisław Wyłupek, polski polityk, minister
• 1924 – Józef Uznański, polski kurier, ratownik oraz przewodnik tatrzański (zm. 2012)
• 1926:
  • Ingvar Kamprad, szwedzki biznesmen, założyciel koncernu IKEA
  • Łarisa Wolpert, rosyjska szachistka
• 1929 – István Rózsavölgyi, węgierski lekkoatleta, średniodystansowiec (zm. 2012)
• 1930 – Wiesław Pyda, polski scenarzysta, operator filmowy (zm. 2006)
• 1931 – Aleksiej Sorokin, radziecki kosmonauta (zm. 1976)
• 1937 – Warren Beatty, amerykański aktor, reżyser filmowy
• 1938:
  • Zofia Merle, polska aktorka
  • Tadeusz Rakoczy, polski duchowny, biskup bielsko-żywiecki
• 1939:
  • Stefan Cichy, polski duchowny katolicki, biskup legnicki
  • Krystyna Kołodziejczyk, polska aktorka
  • Krzysztof Kruszewski, polski pedagog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, minister oświaty oraz wychowania
• 1942 – Zbigniew Bizoń, polski kompozytor saksofonista, wokalista, założyciel zespołu Bizony
• 1945:
  • Eric Clapton, brytyjski muzyk
  • Stanisław Latałło, polski operator, reżyser filmowy, aktor (zm. 1974)
• 1947:
  • Piotr Grabowski, polski aktor (zm. 1998)
  • Ryszard Kotla, polski dziennikarz, działacz turystyczny, znawca historii Pomorza Zachodniego
• 1950 – Hanna Bakuła, polska malarka, scenograf, kostiumolog
• 1953:
  • Phil Bates, brytyjski gitarzysta
  • Nelo Vingada, portugalski trener piłkarski
• 1956:
  • Ireneusz Mulak, polski koszykarz
  • Juanito Oiarzabal, hiszpański himalaista
• 1957 – Paul Reiser, amerykański aktor, komik, pisarz
• 1958 – Tadeusz Szymków, polski aktor (zm. 2009)
• 1959 – Kevin Brooks, brytyjski pisarz
• 1960:
  • Robert Jaszewski, polski gitarzysta basowy zespołu Emigranci
  • Bill Johnson, amerykański narciarz alpejski
• 1962:
  • Adrianna Biedrzyńska, polska aktorka
  • MC Hammer, amerykański raper
  • Gary A. Stevens, angielski piłkarz
• 1963:
  • Cachiagijn Elbegdordż, mongolski polityk, premier Mongolii
  • Ołeksij Mychajłyczenko, ukraiński piłkarz
• 1964:
  • Tracy Chapman, amerykańska piosenkarka
  • Ian Ziering, amerykański aktor
• 1965:
  • Jacqueline Börner, niemiecka panczenistka
  • Karel Nováček, czeski tenisista
  • Juliet Landau, amerykańska aktorka
  • Keith Williams, amerykański koszykarz
• 1966 – Joey Castillo, amerykański perkusista grupy Queens of the Stone Age
• 1967:
  • Christopher Bowman, amerykański łyżwiarz figurowy (zm. 2008)
  • Robert Ligiewicz, polski perkusista grupy Hey
• 1968:
  • Céline Dion, kanadyjska piosenkarka
  • Roland Kickinger, austriacki kulturysta, aktor
• 1970 – Damon Herriman, australijski aktor
• 1971 – Mark Consuelos, hiszpański aktor
• 1972 – Karel Poborský, czeski piłkarz
• 1973 – Jan Koller, czeski piłkarz
• 1974:
  • Tomislav Butina, chorwacki piłkarz, bramkarz
  • Bartosz Jurkowski, polski piłkarz
  • Jakub Szydłowski, polski aktor musicalowy
• 1976:
  • Jessica Cauffiel, amerykańska aktorka
  • Obadele Thompson, barbadoski lekkoatleta, sprinter
• 1977:
  • Marc Gicquel, francuski tenisista
  • Anna Wiśniewska, polska wokalistka zespołu Ich Troje
• 1978:
  • Paweł Czapiewski, polski lekkoatleta, średniodystansowiec
  • Mariusz Kamiński, polski pisarz, polityk, poseł na Sejm RP
  • Pablopavo, polski wokalista zespołów: Vavamuffin oraz Zjednoczenie Sound System
• 1979:
  • Norah Jones, amerykańska piosenkarka
  • Anatolij Tymoszczuk, ukraiński piłkarz
• 1980 – Ricardo Osorio, meksykański piłkarz
• 1981:
  • Adrian Czerwonka, polski koszykarz
  • Jens-Erik Madsen, duński kolarz torowy oraz szosowy
• 1982:
  • Christopher Del Bosco, kanadyjski narciarz dowolny pochodzenia amerykańskiego
  • Jason Dohring, amerykański aktor
  • Aleksandra Socha, polska szablistka
• 1983:
  • Margaret Hoelzer, amerykańska pływaczka
  • Britta Norgren, szwedzka biegaczka narciarska
• 1984:
  • Mario Ančić, chorwacki tenisista
  • Gabriela Buławczyk, polska siatkarka
  • Samantha Stosur, australijska tenisistka
• 1985 – Giacomo Ricci, włoski kierowca wyścigowy
• 1986:
  • Robin Pecknold, amerykański wokalista oraz gitarzysta grupy Fleet Foxes
  • Sergio Ramos, hiszpański piłkarz
• 1987 – Calum Elliot, szkocki piłkarz
• 1989 – Wang Lin, chińska badmintonistka

Zmarli

• 1664 – Guru Har Krishan, ósmy sikhijski Guru
• 1707 – Sebastian Vauban, francuski inżynier wojskowy, architekt, marszałek Francji (ur. 1633)
• 1850 – John Caldwell Calhoun, amerykański polityk, 7. wiceprezydent Stanów Zjednoczonych (ur. 1782)
• 1853 – Abigail Fillmore, Pierwsza Dama USA (ur. 1798)
• 1866:
  • Piotr Aumaitre, francuski misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1837)
  • Antoni Daveluy, francuski misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (ur. 1818)
  • Marcin Huin, francuski misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1836)
  • Łukasz Hwang Sŏk-tu, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1813)
• 1876 – Antoine-Jérôme Balard, francuski chemik (ur. 1802)
• 1880 – Jan Kanty Działyński, polski działacz społeczny oraz polityczny (ur. 1829)
• 1900 – Leonard Murialdo, włoski ksiądz, święty katolicki (ur. 1828)
• 1912 – Karol May, niemiecki pisarz (ur. 1842)
• 1925 – Rudolf Steiner, niemiecki filozof, mistyk, twórca antropozofii (ur. 1861)
• 1928 – Feliks Jabłczyński, polski chemik, grafik, malarz, pisarz (ur. 1865)
• 1943:
  • Jan Bytnar ps. Rudy, polski działacz konspiracyjny, harcmistrz, podporucznik Armii Krajowej (ur. 1921)
  • Maciej Aleksy Dawidowski ps. Alek, polski działacz konspiracyjny, instruktor harcerski, podharcmistrz, podporucznik Armii Krajowej (ur. 1920)
  • Robert Resiger, właściciel drukarni w Łodzi, społecznik (ur.1861)
• 1950 – Léon Blum, francuski polityk, premier Francji (ur. 1872)
• 1952 – Nikos Belojannis, grecki działacz komunistyczny (ur. 1915)
• 1954 – Fritz Wolfgang London, niemiecki fizyk (ur. 1900)
• 1959 – Kazimierz Moszyński, polski etnolog, językoznawca (ur. 1887)
• 1965 – Philip Showalter Hench, amerykański lekarz reumatolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1896)
• 1966 – Frederick Gordon Bradley, kanadyjski polityk (ur. 1886)
• 1970:
  • Heinrich Brüning, niemiecki prawnik, ekonomista, historyk, filolog, polityk, kanclerz Niemiec (ur. 1885)
  • Lew Kuleszow, rosyjski reżyser filmowy (ur. 1899)
• 1975 – Marie Wagner, amerykańska tenisistka (ur. 1883)
• 1984 – Aleksander Wojciechowski, polski poeta (ur. 1930)
• 1985:
  • Stefan M. Kuczyński, polski historyk, pisarz (ur. 1904)
  • Marek Żuławski, polski malarz, grafik, eseista (ur. 1908)
• 1988 – Edgar Faure, francuski polityk, premier Francji (ur. 1908)
• 1997 – Tadeusz Żenczykowski, polski prawnik, działacz polityczny, publicysta (ur. 1907)
• 2002 – Elizabeth Bowes-Lyon, królowa Wielkiej Brytanii, żona Jerzego VI Windsora, matka Elżbiety II (ur. 1900)
• 2003 – Walentin Pawłow, radziecki polityk, premier ZSRR (ur. 1937)
• 2004:
  • Alistair Cooke, amerykański dziennikarz (ur. 1908)
  • Robert Dados, polski żużlowiec (ur. 1977)
  • Michael King, nowozelandzki historyk, badacz tradycji Maorysów (ur. 1945)
  • Willy Tröger, niemiecki piłkarz (ur. 1928)
  • Vernon Young, amerykański biochemik (ur. 1938)
• 2005:
  • Robert Creeley, amerykański poeta (ur. 1926)
  • Richard T. Davies, amerykański polityk, dyplomata, ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce (ur. 1920)
  • Mitch Hedberg, amerykański komik (ur. 1968)
• 2006 – George Leslie Brown, amerykański polityk (ur. 1926)
• 2008:
  • Stefan Arbatowski, polski biolog, leśniczy, poeta (ur. 1926)
  • Marie-Françoise Audollent, francuska aktorka (ur. 1943)
  • Dith Pran, kambodżański fotoreporter (ur. 1942)
• 2009 – Andrea Mead-Lawrence, amerykańska narciarka alpejska (ur. 1932)
• 2010 – Krzysztof Teodor Toeplitz, polski dziennikarz, publicysta, krytyk filmowy (ur. 1933)
• 2011 – Ludmiła Gurczenko, rosyjska aktorka (ur. 1935)
• 2012:
  • Wiktor Kosiczkin, rosyjski łyżwiarz szybki (ur. 1938)
  • Leonid Szebarszyn rosyjski polityk, funkcjonariusz KGB (ur. 1935)

Przypisy