3 października jest 276. (w latach przestępnych 277.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 89 dni.

Święta

• imieniny obchodzą: Augustyna, Częstobrona, Cyprian, Ermegarda, Eustachy, Ewald, Ewalda, Gerard, Gerarda, Irmegarda, Kandyda, Maksymian, Romana, Sirosław oraz Sulibor.
• Niemcy – Święto Zjednoczenia Niemiec
• Honduras – Święto Morazan
• Korea Południowa – Święto Utworzenia Państwa
• wspomnienia oraz święta w Kościele katolickim^[1][2], obchodzą:
  • św. Chrodegang (biskup Metzu)
  • święci: Ewald Biały oraz Ewald Czarny (bracia; misjonarze oraz męczennicy z VII wieku)
  • "Transitus" – nabożeństwo upamiętniające śmierć św. Franciszka z Asyżu

Wydarzenia w Polsce

• 1501 – Sejm walny w Piotrkowie wybrał Aleksandra Jagiellończyka na króla Polski.
• 1633 – Wojna polsko-rosyjska 1632-1634: zakończyło się nieudane rosyjskie oblężenie Smoleńska.
• 1654 – Wojna polsko-rosyjska 1654-1667: Rosjanie zdobyli Smoleńsk.
• 1655 – Potop szwedzki: zwycięstwo Szwedów w bitwie pod Wojniczem.
• 1770 – Konfederacja barska: bitwa pod Lackową.
• 1846 – Kolej Górnośląska uruchomiła połączenie Wrocławia z Mysłowicami.
• 1914 – I wojna światowa: bitwa pod Sochaczewem.
• 1933 – Józef Piłsudski stał się Honorowym Obywatelem Miasta Krakowa.
• 1944:
  • 64. dzień powstania warszawskiego: w nocy z 2 na 3 października podpisano honorowy akt o kapitulacji powstania warszawskiego.
  • Leopold Okulicki objął stanowisko Komendanta Głównego Armii Krajowej.
• 1949 – Polskie Radio uruchomiło drugi program ogólnopolski.
• 1958 – Premiera filmu Popiół oraz diament.
• 1979 – 7 górników zginęło wskutek wyrzutu skał w KWK "Nowa Ruda".
• 1982 – Telewizja Polska wyemitowała premierowy odcinek serialu Jan Serce.
• 1988 – Premiera filmu Klątwa Doliny Węży.
• 1994 – Rada Ministrów podjęła decyzję o wysłaniu kontyngentu wojskowego na Haiti.
• 1996 – Wisława Szymborska otrzymała literacką Nagrodę Nobla.
• 1997 – Wystartowała komercyjna telewizja TVN.
• 2005 – Częściowe zaćmienie Słońca.

Wydarzenia na świecie

Amerykański śmigłowiec nad stolicą Somalii – Mogadiszu – 1993

  W Wikimedia Commons leżą multimedia związane z tematem:
3 października

•    42 p.n.e. – Wojny domowe Rzymu: rozpoczęła się bitwa pod Filippi.
• 1078 – W bitwie pod Czernihowem zginął wielki książę kijowski Izjasław I.
• 1357 – W Berwick podpisano traktat pokojowy kończący wojnę Edwarda III ze Szkocją.
• 1569 – III wojna z hugenotami: zwycięstwo katolików w bitwie pod Moncotour.
• 1691 – Podpisano układ pokojowy w Limerick kończący wojnę irlandzką.
• 1815 – We Francji spadł pochodzący z Marsa meteoryt Chassigny.
• 1839 – Otwarto pierwszą linię kolejową we Włoszech (Neapol-Portici).
• 1849 – 4 dni przed śmiercią Edgar Allan Poe stał się znaleziony na ulicy w Baltimore w stanie delirium.
• 1861 – Wojna secesyjna: nierozstrzygnięta bitwa nad Greenbrier River.
• 1866:
  • Amerykański statek pasażerski Evening Star zatonął podczas sztormu w wybrzeży Georgii; zginęło 266 spośród 278 osób na pokładzie.
  • Podpisano pokój wiedeński kończący wojnę austriacko-włoską, w wyniku którego Włochy odzyskały Wenecję.
• 1883 – W Berlinie odbyła się premiera operetki Noc w Wenecji Johanna Straussa (syna).
• 1884 – W Kopenhadze spłonął dawny królewski zamek Christiansborg.
• 1899 – Sąd arbitrażowy w Paryżu przyznał Gujanie 90 % spornego z Wenezuelą terytorium Essequibo.
• 1906 – SOS było przyjęte jako międzynarodowy sygnał ratunkowy.
• 1918:
  • Car Borys III objął tron Bułgarii.
  • Maximilian von Baden stał się kanclerzem kanclerzem Cesarstwa Niemieckiego oraz premierem Prus.
• 1919 – Opublikowano tzw. Raport Morgenthaua z pobytu w Polsce amerykańskiej misji rządowej mającej zbadać doniesienia o pogromach na Żydach.
• 1926 – Premiera filmu Kusicielka.
• 1929:
  • Wznowiono stosunki dyplomatyczne pomiędzy ZSRR a Wielką Brytanią.
  • Królestwo Serbów, Chorwatów oraz Słoweńców było przemianowane na Jugosławię.
• 1932 – Irak uzyskał niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
• 1933 – Nieznany napastnik oddał dwa niecelne strzały w kierunku opuszczającego budynek parlamentu kanclerza Austrii Engelberta Dollfußa.
• 1935 – Włochy dokonały inwazji na Abisynię.
• 1938 – W lesie pod Moskwą założono pierwszą szkołę radzieckiego wywiadu zagranicznego.
• 1942 – Z poligonu w Peenemünde wystrzelono pierwszą rakietę V-2. Był to pierwszy ziemski obiekt, który przekroczył umowną granicę kosmosu.
• 1952 – Brytyjczycy przeprowadzili pierwszą próbę broni jądrowej.
• 1962:
  • Walter Schirra na pokładzie statku Mercury-Atlas 8 jako trzeci Amerykanin odbył lot w kosmos.
  • W Nigerii spadł meteoryt Zagami pochodzenia marsjańskiego.
• 1963 – Prezydent Hondurasu Ramón Villeda Morales stał się obalony przez wojsko.
• 1965 – Premiera filmu Wstręt.
• 1967 – Pilot Pete Knight ustanowił na samolocie rakietowym X-15 obowiązujący do dziś rekord prędkości samolotu załogowego (7274 km/h).
• 1968 – W Peru generał Juan Velasco Alvarado obalił prezydenta Fernando Belaúnde Terry'ego.
• 1969 – Oddano do użytku wieżę telewizyjną w Berlinie.
• 1972 – Wszedł w życie amerykańsko-radziecki traktat ABM o ograniczeniu systemów antybalistycznych.
• 1976 – Koalicja SPD-FDP wygrała ponownie wybory parlamentarne w RFN.
• 1978 – Odbyły się uroczystości pogrzebowe papieża Jana Pawła I.
• 1980 – W zamachu bombowym na synagogę w Paryżu zginęły 4 osoby, a 20 było rannych.
• 1981 – W więzieniu Maze koło Belfastu członkowie IRA zakończyli siedmiomiesięczny strajk głodowy (10 osób zmarło).
• 1982 – Holender Johan Taks dokonał pierwszego wejścia na siedmiotysięcznik Changtse w Himalajach.
• 1985 – Prom kosmiczny Atlantis rozpoczął swoją pierwszą misję.
• 1986 – U wybrzeży USA doszło do eksplozji oraz skażenia radioaktywnego na radzieckim okręcie podwodnym K-219, który zatonął 3 dni później; zginęły 4 osoby.
• 1990 – Zjednoczenie Niemiec.
• 1992:
  • Odbył się ślub Michelle LaVaughn Robinson oraz Baracka Obamy.
  • Sinéad O'Connor w trakcie występu w programie telewizyjnym Saturday Night Live podarła zdjęcie Jana Pawła II na znak protestu, wobec tuszowania skandali pedofilskich wśród księży przez Watykan.
• 1993:
  • Z uwagi na ze starciami pomiędzy stronnikami prezydenta a zwolennikami parlamentu, prezydent Borys Jelcyn wprowadził w Rosji stan wyjątkowy.
  • W stolicy Somalii Mogadiszu stoczono bitwę wojsk amerykańskich z bojownikami przywódcy klanowego Mohameda Farraha Aidida.
• 1995:
  • Amerykański futbolista oraz aktor O.J. Simpson stał się uniewinniony od zarzutu morderstwa swej byłej żony Nicole oraz jej przyjaciela.
  • Prezydent Macedonii Kiro Gligorov stał się ciężko ranny w zamachu bombowym w Skopje.
• 2002 – Po trwającej 22 miesiące renowacji odsłonięto Bramę Brandenburską w Berlinie.
• 2005 – Turcja rozpoczęła negocjacje w sprawie członkostwa w Unii Europejskiej.
• 2006 – Na hurtowym rynku gazu ziemnego w Wielkiej Brytanii ceny osiągnęły po raz pierwszy w historii wartość ujemną, w wyniku czego producenci byli zmuszeni dopłacać odbiorcom, aby pozbyć się nadwyżek towaru. Było to związane z komercyjnym uruchomieniem nowego gazociągu Langeled, transportującego gaz z Norwegii.
• 2007 – W zamachu na konwój dyplomatyczny w Bagdadzie ranny stał się polski ambasador Edward Pietrzyk; śmierć poniosły 3 osoby, w tym funkcjonariusz BOR.
• 2008:
  • 9 osób, w tym 7 rosyjskich żołnierzy zginęło w wyniku wybuchu samochodu-pułapki koło rosyjskiej bazy w stolicy Osetii Południowej Cchinwali.
  • Amerykańska Izba Reprezentantów przyjęła plan Paulsona.
• 2010 – W pierwszej turze wyborów prezydenckich w Brazylii zwyciężyła Dilma Rousseff (46,9% ) wyprzedzając José Serrę (32,6%).

Urodzili się

• 1373 – (lub 18 lutego 1374) Jadwiga Andegaweńska, święta, król Polski, żona Władysława II Jagiełły (zm. 1399)
• 1458 – Kazimierz Jagiellończyk, święty, polski królewicz, syn Kazimierza IV Jagiellończyka (zm. 1484)
• 1762 – Anton Bernolák, słowacki duchowny katolicki, językoznawca (zm. 1813)
• 1784 – Johann Karl Ehrenfried Kegel, niemiecki agronom, podróżnik (zm. 1863)
• 1790 – John Ross, wódz Czirokezów (zm. 1866)
• 1792 – Francisco Morazán, honduraski polityk, prezydent Hondurasu, Zjednoczonych Prowincji Ameryki Środkowej oraz Kostaryki (zm. 1842)
• 1797 – Leopold II, wielki książę Toskanii (zm. 1870)
• 1814 – Hervé Faye, francuski astronom (zm. 1902)
• 1858 – Eleonora Duse, włoska aktorka (zm. 1924)
• 1867 – Pierre Bonnard, francuski malarz (zm. 1947)
• 1869 – Alfred Flatow, niemiecki gimnastyk sportowy (zm. 1942)
• 1879 – Warner Oland, amerykański aktor (zm. 1938)
• 1881 – Ludomir Michał Rogowski, polski kompozytor, dyrygent (zm. 1954)
• 1882:
  • Julian Krzewiński, polski aktor, pisarz (zm. 1943)
  • Karol Szymanowski, polski kompozytor (zm. 1937)
• 1889 – Carl von Ossietzky, niemiecki dziennikarz, pisarz, laureat Nagrody Nobla (zm. 1938)
• 1894 – Gertrude Berg, amerykańska aktorka (zm. 1966)
• 1895:
  • Julius Arigi, austriacki lotnik, as myśliwski (zm. 1981)
  • Siergiej Jesienin, rosyjski poeta (zm. 1925)
• 1896 – Gerardo Diego, hiszpański poeta (zm. 1987)
• 1896 – Stanisław Tatar, polski dowódca wojskowy, generał (zm. 1980)
• 1897 – Louis Aragon, francuski pisarz (zm. 1982)
• 1898 – Leo McCarey, amerykański reżyser filmowy (zm. 1969)
• 1900 – Thomas Clayton Wolfe, amerykański pisarz (zm. 1938)
• 1901:
  • Jean Grémillon, francuski reżyser filmowy (zm. 1959)
  • František Halas, czeski poeta, tłumacz (zm. 1949)
• 1902 – Artur da Costa e Silva, brazylijski polityk, prezydent Brazylii (zm. 1969)
• 1904 – Charles Pedersen, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1989)
• 1905 – Władysław Czapliński, polski historyk, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego (zm. 1981)
• 1907 – Tadeusz Becela, polski pisarz (zm. 1992)
• 1908 – Czesław Roszkowski, polski aktor (zm. 1978)
• 1910 – Andrzej Waksmundzki, polski chemik, pionier techniki światłowodowej (zm. 1998)
• 1911 – Sir Michael Hordern, angielski aktor (zm. 1995)
• 1914:
  • Włodzimierz Berutowicz, polski prawnik, polityk, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego, minister sprawiedliwości, pierwszy prezes Sądu Najwyższego (zm. 2004)
  • Jan Nowak-Jeziorański, polski polityk, politolog, dziennikarz, publicysta, żołnierz AK, dyrektor Radia Wolna Europa (zm. 2005)
  • Ferdynand Wójcik, polski aktor (zm. 1980)
• 1916 – James Herriot, szkocki weterynarz, pisarz (zm. 1995)
• 1919:
  • James Buchanan, amerykański ekonomista, laureat Nagrody Nobla
  • Ludomir Stasiak, polski ekonomista, polityk, sekretarz Rady Państwa (zm. 2001)
• 1922 – Włodzimierz Rybka, polski żołnierz AK, podporucznik, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1944)
• 1923:
  • Edward Oliver LeBlanc, dominicki polityk, premier Dominiki (zm. 2004)
  • Stanisław Skrowaczewski, polski kompozytor, dyrygent
• 1925 – Gore Vidal, amerykański pisarz
• 1927 – Igor Tałankin, rosyjski reżyser filmowy
• 1928:
  • Eric Bruhn, duński tancerz, choreograf (zm. 1986)
  • Christian d'Oriola, francuski szermierz, florecista (zm. 2007)
  • Alvin Toffler, amerykański socjolog, futurysta, pisarz
  • Kåre Willoch, norweski polityk, premier Norwegii
• 1930 – Zbigniew Stawarz, polski aktor (zm. 1993)
• 1931 – Samir Amin, egipski ekonomista, socjolog, politolog
• 1932 – Mircea Dragan, rumuński reżyser filmowy
• 1933 – Abdon Pamich, włoski lekkoatleta chodziarz
• 1934 – Michał Czajkowski, polski duchowny katolicki, teolog, publicysta
• 1935 – Charles Duke, amerykański astronauta
• 1936 – Steve Reich, amerykański kompozytor
• 1938:
  • Eddie Cochran, amerykański piosenkarz, gitarzysta (zm. 1960)
  • Tereza Kesovija, chorwacka piosenkarka
• 1940:
  • Andrzej Gronczewski, polski eseista, historyk literatury, krytyk literacki
  • Franciszek Kamecki, polski poeta
• 1941:
  • Chubby Checker, amerykański piosenkarz
  • Witold Orzechowski, polski reżyser filmowy
• 1942 – Steve Susskind, amerykański aktor (zm. 2005)
• 1943 – Jeremiasz, polski duchowny prawosławny, arcybiskup wrocławski oraz szczeciński
• 1945 – Teresa Borowska, polska pedagog (zm. 2009)
• 1946 – Andrzej Zimniak, polski pisarz fantastyki
• 1947:
  • John Perry Barlow, amerykański poeta
  • Tomira Kowalik, polska aktorka
• 1949:
  • Lindsey Buckingham, amerykański gitarzysta zespołu Fleetwood Mac
  • Aleksander Rogożkin, rosyjski reżyser filmowy
• 1950 – Andrzej Szarmach, polski piłkarz
• 1954 – Stevie Ray Vaughan, amerykański gitarzysta zespołu Double Trouble (zm. 1990)
• 1956:
  • Hart Bochner, kanadyjski aktor, reżyser filmowy
  • Mieczysław Jurecki, polski basista zespołu Budka Suflera
• 1957 – Bogdan Hołownia, polski pianista jazzowy
• 1958 – Waldemar Malicki, polski pianista, popularyzator muzyki
• 1959 – Jack Wagner, amerykański aktor, piosenkarz
• 1962 – Tommy Lee, amerykański perkusista zespołu Mötley Crüe
• 1964 – Clive Owen, brytyjski aktor
• 1965 – Jan-Ove Waldner, szwedzki tenisista stołowy
• 1967 – Denis Villeneuve, kanadyjski reżyser filmowy
• 1969:
  • Gwen Stefani, amerykańska wokalistka zespołu No Doubt
  • Alessandro Zampedri, włoski kierowca wyścigowy
• 1971:
  • Kevin Richardson, amerykański wokalista zespołu Backstreet Boys
  • Tomasz Steciuk, polski aktor
• 1972 – Michael Nylander, szwedzki hokeista
• 1973:
  • Neve Campbell, kanadyjska aktorka
  • Angélica Gavaldón, meksykańska tenisistka
• 1976 – Seann William Scott, amerykański aktor
• 1978:
  • Gerald Asamoah, niemiecki piłkarz pochodzenia ghańskiego
  • Katarzyna Doraczyńska, polska polityk, harcerka, działaczka społeczna, pracownik Kancelarii Prezydenta RP (zm. 2010)
  • Claudio Pizarro, peruwiański piłkarz
  • Jake Shears, amerykański wokalista zespołu Scissor Sisters
• 1979:
  • Josh Klinghoffer, amerykański gitarzysta zespołu Red Hot Chili Peppers
  • Dennis Störl, niemiecki skoczek narciarski
• 1981:
  • Zlatan Ibrahimović, szwedzki piłkarz
  • Andreas Isaksson, szwedzki piłkarz, bramkarz
• 1982 – Melanie Robillard, kanadyjsko-niemiecka curlerka
• 1983:
  • Fred, brazylijski piłkarz
  • Yvonne Meusburger, austriacka tenisistka
• 1984:
  • Anna Gzyra, polska aktorka
  • Ashlee Simpson, amerykańska piosenkarka, aktorka
• 1988 – Damian Walczak, polski aktor

Zmarli

•    42 p.n.e. – Gajusz Kasjusz Longinus, rzymski generał (ur. przed 85 p.n.e.)
• 1078 – Izjasław I, wielki książę kijowski (ur. ok. 1024)
• 1226 – Franciszek z Asyżu, święty, włoski duchowny katolicki, stygmatyk, założyciel zakonu franciszkanów (ur. ok. 1181)
• 1369 – Małgorzata Maultasch, hrabina Tyrolu (ur. 1318)
• 1559 – Ercole II d'Este, książę Ferrary oraz Modeny (ur. 1508)
• 1568 – Elżbieta de Valois, królowa Hiszpanii (ur. 1545)
• 1611 – Karol Lotaryński, francuski dowódca wojskowy (ur. 1554)
• 1623 – Jan Zbigniew Ossoliński, polski polityk, sekretarz królewski, wojewoda podlaski oraz sandomierski (ur. 1555)
• 1629 – Giorgi Saakadze, gruziński dowódca wojskowy, bohater narodowy (ur. 1580)
• 1685 – Juan Carreño de Miranda, hiszpański malarz (ur. 1614)
• 1793 – Fletcher Christian, brytyjski marynarz, przywódca HMS Bounty (ur. 1764)
• 1838 – Czarny Jastrząb, wódz Sauków oraz Foxów (ur. 1767)
• 1845 – Stanisław Grabowski, hrabia, polski polityk, naturalny syn Stanisława Augusta Poniatowskiego (ur. 1780)
• 1891 – Édouard Lucas, francuski matematyk (ur. 1842)
• 1896 – William Morris, angielski malarz, rysownik, architekt, pisarz (ur. 1834)
• 1918 – Fritz Höhn niemiecki as myśliwski, Balloon Buster (ur. 1896)
• 1921 – Józef Leśniewski, polski wojskowy, generał, minister spraw wojskowych (ur. 1867)
• 1928 – Ludomir Sawicki, polski geograf, podróżnik (ur. 1884)
• 1929 – Gustav Stresemann, niemiecki polityk, minister spraw zagranicznych oraz kanclerz Niemiec, laureat Nagrody Nobla (ur. 1878)
• 1931 – Carl Nielsen, duński kompozytor, dyrygent (ur. 1865)
• 1932 – Max Wolf, niemiecki astronom (ur. 1863)
• 1934 – Aleksander Skowroński, polski duchowny katolicki, prałat, działacz narodowy oraz społeczny na Górnym Śląsku, (ur. 1863)
• 1937 – Halina Bruczówna, polska aktorka (ur. ?)
• 1943 – Irena Horwath, polska aktorka (ur. 1865)
• 1944 – Władysław Kotwicz, polski językoznawca, orientalista, profesor Uniwersytetu Lwowskiego (ur. 1872)
• 1949 – Midhat Frashëri, albański pisarz, publicysta, polityk (ur. 1880)
• 1957 – Lőrinc Szabó, węgierski poeta (ur. 1900)
• 1962 – Grzegorz Timofiejew, polski pisarz, tłumacz (ur. 1908)
• 1965 – Zachary Scott, amerykański aktor (ur. 1914)
• 1967 – Woody Guthrie, amerykański muzyk folkowy (ur. 1912)
• 1969 – Jan Kochanowicz, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1879)
• 1973 – Carl Wilhelm Petersén, szwedzki curler (ur. 1884)
• 1975 – Zizi Halama, polska tancerka (ur. 1905)
• 1977 – Tay Garnett, amerykański reżyser filmowy (ur. 1894)
• 1980 – Jerzy Żurawlew, polski pianista, kompozytor, inicjator Konkursu Chopinowskiego (ur. 1886)
• 1981 – Tadeusz Kotarbiński, polski filozof, logik, etyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, rektor Uniwersytetu Łódzkiego, prezes PAN (ur. 1886)
• 1986 – Stanisław Strumph-Wojtkiewicz, polski pisarz (ur. 1898)
• 1987 – Jean Anouilh, francuski pisarz (ur. 1910)
• 1988 – Franz Josef Strauß, niemiecki polityk, premier Bawarii (ur. 1915)
• 1990 – Stefano Casiraghi, włoski przedsiębiorca, mąż Karoliny Grimaldi (ur. 1960)
• 1992 – Marek Petrusewicz, polski pływak (ur. 1934)
• 1994 – Heinz Rühmann, niemiecki aktor (ur. 1902)
• 1996 – Andrzej Bielski, polski aktor (ur. 1934)
• 1997 – Jarl Kulle, szwedzki aktor (ur. 1927)
• 1998 – Roddy McDowall, angielski aktor (ur. 1928)
• 1999 – Akio Morita, japoński przemysłowiec, założyciel Sony (ur. 1921)
• 2000:
  • Wojciech Jerzy Has, polski reżyser filmowy (ur. 1925)
  • Benjamin Orr, amerykański basista oraz wokalista zespołu The Cars (ur. 1947)
• 2003 – William Steig, amerykański rysownik, autor komiksów (ur. 1907)
• 2004 – Janet Leigh, amerykańska aktorka (ur. 1927)
• 2005 – Janusz Ingarden, polski architekt (ur. 1923)
• 2006 – Peter Norman, australijski lekkoatleta, sprinter (ur. 1942)
• 2007 – Tony Ryan, irlandzki przedsiębiorca (ur. 1936)
• 2008 – George Thomson, brytyjski polityk, minister (ur. 1921)
• 2009 – Jerzy Wojnecki, polski piłkarz (ur. 1975)
• 2010:
  • Tadeusz Filipek, polski grafik, malarz (ur. 1957)
  • Piotr Godlewski, polski tłumacz (ur. 1929)
• 2011 – Zofia Nasierowska, polska fotografik (ur. 1938)

Przypisy