| (90482) Orkus |

Jedno z serii zdjęć, na których odkryto Orkusa |
| Odkrywca |
M. Brown,
Chad Trujillo,
D. Rabinowitz[1] |
| Data odkrycia |
17 lutego 2004 |
| Nr kolejny |
90482 |
| Charakterystyka orbity (J2000) |
| Lokalizacja |
Pas Kuipera
plutonek[2] |
| Półoś wielka |
39,28[1] j.a. |
| Mimośród |
0,2243[1] |
| Peryhelium |
30,47[1] j.a. |
| Aphelium |
48,09[1] j.a. |
Okres obiegu
wokół Słońca |
ok. 246 lat |
| Śr. prędkość |
ok. 4,7 km/s |
| Inklinacja |
20,55[1]° |
| Charakterystyka fizyczna |
| Średnica |
874 - 1020[3] km
814[4] km |
| Masa |
6,41 ± 0,19 × 1020[5] kg |
| Średnia gęstość |
2,3 ± 0,8[5] g/cm3 |
| Okres obrotu |
13,188 h |
| Albedo |
0,20[3], 0,28 ± 0,04[6] |
| Jasność absolutna |
2,3[1]m |
| Średnia temperatura powierzchni |
<44[7] K |
| Satelity naturalne |
1 (Vanth) |
90482 Orkus - duża planetoida transneptunowa[1] z pasa Kuipera, obiekt typu plutonek[2]. Prawdopodobnie w przyszłości zostanie ona zaliczona do grona planet karłowatych.
Odkrycie
Planetoida była odkryta 17 lutego 2004 w Obserwatorium Palomar przez Mike'a Browna, Chada Trujillo oraz Davida Rabinowitza[1] przy pomocy Teleskopu Samuela-Oschina. Otrzymała ona najpierw oznaczenie prowizoryczne 2004 DW. Obiekt ten stał się później odnaleziony na wykonanych wcześniej zdjęciach, pochodzących nawet z 8 listopada 1951 roku[2].
Nazwa obiektu pochodzi od Orkusa, boga zmarłych z mitologii rzymskiej.
Orbita
Orbita 90482 Orkusa nachylona jest do płaszczyzny ekliptyki pod kątem 20,55°. Ma ona podobny kształt do orbity Plutona, ale jest inaczej zorientowana w przestrzeni. Na jeden obieg wokół Słońca ciało to potrzebuje ok. 246 lat, krążąc w średniej odległości 39,3 j.a. od naszej Dziennej Gwiazdy. Orkus istnieje w rezonansie orbitalnym 3:2 z Neptunem[2].
Właściwości fizyczne
Obserwacje w dalekiej podczerwieni, przeprowadzone w 2007 r. przez Kosmiczny Teleskop Spitzera pozwoliły stwierdzić, że Orkus ma średnicę 946,3+74,1-72,3[3] km. Jego albedo wynosi 0,20, a jasność absolutna to 2,3m. Średnia temperatura jego powierzchni szacowana jest na mniej niż 44K.
Na powierzchni Orkusa stwierdzono za pomocą badań spektroskopowych obecność związków organicznych oraz lodu wodnego. Powierzchnia ma neutralną barwę.
Księżyc planetoidy
W lutym 2007 roku doniesiono o odkryciu towarzysza Orkusa, który oznaczony stał się prowizorycznie S/2007 (90482) 1. Jego średnica szacowana jest na 262 ± 170 km[8]. Obiega on Orkusa w czasie ok. 9,5393 dni w odległości ok. 8980 km[9]. Przypuszcza się, że jest to raczej przechwycona planetoida, niż fragment wybity przez kolizję. W 2009 roku nadano mu nazwę Vanth, pochodzącą z mitologii etruskiej.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 JPL Small-Body Database Browser: 90482 Orcus (ang.). 2011-11-08 last obs. used. [dostęp 2012-05-02].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Marc W. Buie: Orbit Fit and Astrometric record for 90482 (ang.). SwRI (Space Science Department), 2009-12-25. [dostęp 2009-12-25].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Physical Properties of Kuiper Belt and Centaur Objects: Constraints from Spitzer Space Telescope (ang.). 2007-11-05. [dostęp 2009-12-25].
- ↑ Wm. Robert Johnston: List of Known Trans-Neptunian Objects (ang.). Johnston's Archive, 2012-04-08. [dostęp 2012-05-02].
- ↑ 5,0 5,1 Carry, B., Hestroffer, D., Demeo, F. E., Thirouin, A. oraz inni. Integral-field spectroscopy of (90482) Orcus-Vanth. „Astronomy & Astrophysics”. 534, s. A115, 2011. doi:10.1051/0004-6361/201117486. Bibcode: 2011A&A...534A.115C (ang.).
- ↑ Brown M.E., Ragozzine, D., Stansberry, J., Fraser, W.C.. The size, density, and formation of the Orcus-Vanth system in the Kuiper belt. „The Astronomical Journal”. 139 (6), s. 2700–2705, 2010. doi:10.1088/0004-6256/139/6/2700. Bibcode: 2010AJ....139.2700B (ang.).
- ↑ Barucci M. A., Merlin, Guilbert, Bergh oraz inni. Surface composition and temperature of the TNO Orcus. „Astronomy and Astrophysics”. 479 (1), s. L13–L16, 2008. doi:10.1051/0004-6361:20079079. Bibcode: 2008A&A...479L..13B (ang.).
- ↑ compiled by Wm. Robert Johnston: (90482) Orcus and Vanth (ang.).
- ↑ M.E. Brown, D. Ragozzine, J. Stansberry, W.C. Fraser: The size, density, and formation of the Orcus-Vanth system in the Kuiper belt (ang.).
Sprawdź też
Linki zewnętrzne