Arabia Saudyjska (arab. السعودية As-Su'udijja), Królestwo Arabii Saudyjskiej (arab. المملكة العربيّة السّعوديّة Al-Mamlaka al-Arabijja as-Su'udijja) – państwo leżące w zachodniej Azji, na Półwyspie Arabskim. Graniczy z Irakiem, Jordanią, Kuwejtem, Omanem, Katarem, Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi oraz Jemenem. Stolica istnieje w Rijadzie. Arabia Saudyjska jest jednym z państw założycielskich Ligi Państw Arabskich.
Informacje ogólne
- Położenie geograficzne: 25°00'N, 45°00'E
- Większe miasta (IX 2004): Rijad (4 087 tys.), Dżudda (2 801 tys.), Mekka (1 294 tys.), Medyna (918,9 tys.) oraz Dammam (744,3 tys.)
- Długość granic lądowych: 4415 km
- Długość wybrzeża: 2640 km
- Najwyższy punkt (prawdopodobnie): Dżabal as-Sauda 3133 m n.p.m.
- Najniższy punkt: Zatoka Perska 0 m n.p.m.
- Waluta: 1 rial saudyjski = 20 kirszów = 100 halali
- Polityka: monarchia dziedziczna, rząd powoływany przez króla, Zgromadzenie Doradcze nominowane przez władze, są plany częściowo wolnych wyborów do samorządu terytorialnego oraz parlamentu; duża rola rodziny królewskiej
- Religie: islam sunnicki w wersji wahhabickiej; obowiązuje szariat.
- Mniejszości narodowe: Jemenici 9,6%; Arabowie z innych krajów 3,4%; znaczna ilość pracowników z wielorakich krajów.
- Święto narodowe: Dzień Unifikacji Królestwa, 23 września (1932)
- Czas: Arabia Saudyjska nie przyjęła konwencji oraz nie wyznaczyła czasu urzędowego - na całym terytorium kraju obowiązuje czas słoneczny. Czas strefowy (UTC +3) jest w użyciu jedynie w celu ułatwień na arenie międzynarodowej[1][2][3].
-
Historia
Arabia Saudyjska sięga korzeniami do pierwszych cywilizacji Półwyspu Arabskiego. Było to ważne centrum handlu, oraz miejsce pielgrzymek wielu muzułmanów z całego świata. Na obszarach dzisiejszej Arabii Saudyjskiej powstała ta monoteistyczna religia, kiedy w 622 Mahomet przeszedł z Mekki do Medyny.
Na początku XVIII wieku powstał oraz rozprzestrzenił się na Półwyspie Arabskim fundamentalistyczny ruch muzułmański wahhabitów. W efekcie nastąpiło zjednoczenie plemion arabskich oraz założenie państwa wahhabitów, którego władcą stał się Nadżdu-Muhammad ibn Saud, założyciel panującej do dziś dynastii saudyjskiej. Pod koniec XIX wieku (ok. 1887) państwo wahhabitów przestało istnieć wskutek walk wewnętrznych oraz interwencji Imperium Osmańskiego. Nadżd stał się zajęty przez panujących w Dżabal Szammar emirów z dynastii Raszydytów, Saudowie zaś udali się na wygnanie do Kuwejtu.
Popularność oraz sukces władców z tego rodu wzbudziła podejrzenia Imperium Ottomańskiego, która wówczas dominowała w Afryce Północnej oraz na Bliskim Wschodzie. W 1818, Ottomanie wysłali wojsko wyposażone w nowoczesną, jak na tamte czasy, artylerię, do zachodnich terenów kraju. Ottomańska armia oblegała Diraiję, w tamtym czasie jednym z największych miast na Półwyspie. Armia wroga całkowicie zniszczyła miasto, wymordowała ludność, a nawet wyrywała z korzeniami palmy daktylowe. Po tym wydarzeniu, w 1824, władca saudyjski Turki bin Abdullah al-Saud założył nową Arabię, nieco na południe kraju, a stolicą ustanowił Rijad. Podczas 11 lat panowania, władcy udało się odzyskać zdecydowaną przeważajaca ilość straconych ziem. W 1865 Ottomanie znowu zaatakowali, tym razem z zamiarem podbicia całego Półwyspu. Zajęli sporą cząstka państwa, a z pomocą rodu Al-Raszidów z Hail, zdobyli całą Arabię. w 1891, w obliczu klęski, król kraju poddał się, oraz wraz z rodziną schronił się u plemion beduińskich. Stamtąd wyruszyli do Kuwejtu, gdzie przebywali na emigracji[4].
Odrodzenie Saudów zapewnił Abdul Aziz Bin Abdul Rahman Al-Saud, zwany Ibn Saud, który w 1902 powrócił do Ar-Rijadu, a do 1906 objął kontrolę nad rejonem Nadżdu. W 1913 zdobył Al-Hasę. Mimo starań oraz nacisków Wielkiej Brytanii oraz Turcji podczas I wojny światowej Nadżd zachował neutralność. Po wojnie kontynuował podboje zajmując w 1921 Dżabal Szammar (przybrał wówczas tytuł sułtana Nadżdu oraz Krajów Zależnych), 1924 – Mekkę, 1925 – Medynę, a w 1926 objął protektorat nad Asirem. Dzięki brytyjskiemu wsparciu zajął także Al-Hidżaz. W latach 1929-1930 stłumił bunty plemienne, po czym ostatecznie rozwiązał bractwa wahhabitów, przyłączył Asir, a w 1932 wydał założenie Królestwa Arabii Saudyjskiej. Od 1930 datuje się rozpoczęcie wydobycia ropy naftowej na jej terenie. 11 lutego 1945 roku doszło do spotkania Franklina Delano Roosevelta z królem saudyjskim Abd al-Azizem, w trakcie którego prezydent USA obiecał 10 milionów dolarów pożyczki dla Saudyjczyków. Prowadzone w tym też czasie badania geologiczne wykazały że Arabia Saudyjska dysponuje zasobami ropy naftowej, które potrafią posiadać strategiczne znaczenie dla gospodarki amerykańskiej[5]. W roku 1960 Arabia wraz z kilkoma innymi państwami- eksporterami ropy naftowej założyła Organizację Państw Eksporterów Ropy Naftowej, której celem było kontrolowanie cen tego surowca[6]. W trakcie wojny Jom Kippur monarchia Saudyjska aktywnie popierała koalicję arabską, a w odwecie za amerykańską pomoc dla Izraela nałożyła na ten kraj embargo na handel ropą naftową[7]. Działania te wywołały kryzys naftowy w państwach zachodnich. Dopiero po podpisaniu porozumienia pokojowego kraje arabskie wycofały się z embarga. Od stycznia tego roku w Arabii Saudyjskiej trwają protesty.
Geografia
-
Królestwo Arabii Saudyjskiej zawiera w sobie prawie 80% powierzchni Półwyspu Arabskiego, co odpowiada w przybliżeniu 23% powierzchni całkowitej Stanów Zjednoczonych. Królestwo istnieje w południowo-zachodniej części kontynentu azjatyckiego. Wschodnia cząstka kraju to płaskowyż zaczynający się na północy pustynią Wielki Nefud oraz ciągnący się w wzdłuż Zatoki Perskiej, aż do największej na świecie pustyni piaszczystej Rub Al-Chali (Pusta Ćwiartka) na południu. Na zachodzie tego płaskowyżu istnieje Nadżd, serce Półwyspu Arabskiego, znane z urwisk oraz pustyń żwirowych oraz piaskowych. Stolica Rijad leżąca jest właśnie w Nadżdzie. W zachodniej części kraju, równolegle do Morza Czerwonego, biegnie łańcuch górski. W regionie Hidżaz, usytuowanym nad Morzem Czerwonym, leżą święte miasta islamu Mekka oraz Medyna, miasto portowe Dżudda oraz letnia stolica kraju Taif.
Edukacja
W 1932 r. kiedy powstało Królestwo Arabii Saudyjskiej edukacja nie była ogólnie dostępna oraz ograniczała się do indywidualnego nauczania w religijnych szkołach prowadzonych przy meczetach na terenach miejskich. W szkołach tych uczono islamu oraz podstawowych umiejętności pisania oraz czytania. Przed końcem XX wieku, Arabia Saudyjska dysponuje ogólnokrajowym systemem edukacji, który zapewnia bezpłatną naukę, od przedszkola do uniwersytetu, dla wszystkich obywateli. Podczas kiedy nauka islamu pozostaje niezmiennie bardzo istotna, nowoczesny saudyjski system edukacji zapewnia wysokiej klasy kształcenie w zakresie nowoczesnych oraz tradycyjnych dziedzin sztuki oraz nauki. Duże zróżnicowanie kierunków kształcenia jest odpowiedzią na rosnące zapotrzebowanie na wysoce wykwalifikowaną oraz wykształconą kadrę specjalistów, niezbędną do budowy oraz szybkiego rozwoju państwa.
Dzisiaj, w skład ogólnokrajowego systemu edukacji Arabii Saudyjskiej wchodzi: 7 uniwersytetów, ponad 24 000 szkół, a także duża liczba college`ów oraz innych instytucji edukacyjnych. System zapewnia wszystkim obywatelom bezpłatną edukację, książki oraz opiekę zdrowotną. Wydatki na edukacje stanowią około 25 procent rocznego budżetu.
Pomimo szybkiego rozwoju kraju, wielu ludzi nie ma wykształcenia. Dotyczy to z reguły kobiet, które ze względu na patriarchalny charakter życia rodzinnego, nie posiadają dostępu do nauki. Tylko minimalny procent kobiet ma jakieś wykształcenie. Mniej niż 1% kobiet ma wyższe wykształcenie. Te, którym udało się osiągnąć karierę, pozostają w cieniu opinii publicznej. Duży nacisk w nauce kładzie się na poznawanie islamu.
Służba zdrowia
Wkrótce po powstaniu Królestwa Arabii Saudyjskiej w 1932 r., jedną z pierwszych inicjatyw Króla Abdul Aziza Bin Abdul Rahmana Al-Sauda było poprawienie stanu opieki zdrowotnej zarówno dla obywateli saudyjskich, jak oraz pielgrzymów, którzy przybywają do Arabii Saudyjskiej w celu odwiedzenia świętych miejsc islamu. Kolejnym kamieniem milowym była decyzja rządu, o stworzeniu systemu bezpłatnej opieki zdrowotnej. W tym celu każdy z obszarów administracyjnych Królestwa zakładał własne ośrodki medyczne oraz w stosunkowo krótkim czasie, niegdyś endemiczne choroby jak malaria oraz ospa zostały praktycznie wykorzenione, współczynnik umieralności niemowląt stał się wydatnie obniżony, a średnia przewidywanej długości życia obywateli wydatnie wzrosła.
Ludność
Pierwotną oraz dominującą ludność stanowią Arabowie. Zaludnienie wynosi 26 417 599 w tym 5 576 076 obcokrajowców (szac. czerwiec 2005). Religią państwową jest islam (99%). Wyznawanie innej religii poza islamem karane jest nawet śmiercią. Najwięcej ludności zamieszkuje wybrzeża Zatoki Perskiej oraz Morza Czerwonego (81% ogółu ludności). Gęstość zaludnienia wynosi 14 mieszkańców na 1 km². Wysoki przyrost naturalny sięgający 2,69%. Arabia Saudyjska jest jednym z nielicznych wysoko rozwiniętych krajów, w którym liczba ludności wzrośnie znacząco w ciągu następnych 50 lat. Przeciętna arabska rodzina liczy tu ponad 6 osób. Społeczeństwo jest bardzo młode, 38,2% ludności ma mniej niż 15 lat. Bardzo duża grupa ludzi w wieku produkcyjnym – 59,4% społeczeństwa. Ludność w wieku emerytalnym to zaledwie 2,4% ludności. nieoczekiwanie rdzennych mieszkańców półwyspu Arabskiego kraj zamieszkują 8 milionów cudzoziemców. Są to liczni przybysze z Pakistanu, Etiopii czy Filipin. Liczba Filipińczyków sięga około miliona. Wraz z imigrantami do Arabii Saudyjskiej przybyli chrześcijanie.
Statystyki demograficzne
| (2005) |
| Liczba ludności |
26 417 599 |
| Ludność wedle wieku |
| 0 – 14 lat |
38,2% (mężczyzn 5 149 960/kobiet 4 952 138) |
| 15 – 64 lat |
59,4% (mężczyzn 8 992 348/kobiet 6 698 633) |
| ponad 64 lata |
2,4% (mężczyzn 334 694/kobiet 289 826) |
| Średnia wieku |
| W całej populacji |
21,28 lat |
| Mężczyzn |
22,84 lat |
| Kobiet |
19,28 lat |
| Przyrost naturalny |
2,31‰ |
| Współczynnik urodzeń |
29,56 urodzeń/1000 mieszkańców |
| Współczynnik zgonów |
2,62 zgonów/1000 mieszkańców |
| Współczynnik migracji |
| Ludność wedle płci |
| przy narodzeniu |
1,05 mężczyzn/kobiet |
| poniżej 15 lat |
1,04 mężczyzn/kobiet |
| 15 – 64 lat |
1,34 mężczyzn/kobiet |
| powyżej 64 lat |
1,16 mężczyzn/kobiet |
| w całej populacji |
1,21 mężczyzn/kobiet |
| Umieralność niemowląt |
| W całej populacji |
8,51 śmiertelnych/1000 żywych |
| płci męskiej |
9,59 śmiertelnych/1000 żywych |
| płci żeńskiej |
7,37 śmiertelnych/1000 żywych |
| Oczekiwana długość życia |
| W całej populacji |
75,45 lat |
| Mężczyzn |
73,45 lat |
| Kobiet |
77,55 lat |
| Rozrodczość |
4,05 urodzeń/kobietę |
| Współczynnik dorosłych z HIV/AIDS |
0,1% (2001) |
Polityka
Jedna z nielicznych aktualnie na świecie monarchii absolutnych. Krajem rządzi król oraz premier Abdullah bin Abdulaziz Al Saud (od 1 sierpnia 2005, wcześniej od 1996 jako regent), noszący też tytuł "Strażnika Dwóch Świątyń". W państwie nie ma konstytucji uchwalonej, natomiast istnieje konstytucja nadana przez króla Fahda w 1992 roku, określająca uprawnienia rządu oraz obowiązki króla. Organem doradczym króla jest Rada Konsultacyjna, a organem władzy wykonawczej jest rząd, na czele którego stoi król. Obowiązuje parę kodeksów cywilnych opartych na prawie szariatu (prawo islamskie). Za porzucenie islamu grozi tu nawet kara śmierci.
Nikt nie może sprzeciwić się królowi. Co prawda król pełni władzę absolutną, ale na jego decyzje posiadają wpływ tak zwani wahhabici. Do tych ludzi należą "ulemowie" czyli duchowni, którzy nieraz posiadają wpływ na decyzje króla.
W Arabii Saudyjskiej istnieje kara śmierci, chłosta oraz tortury.
Religia oraz obyczaje
|
|
Ta sekcja od 2010-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne potrafią zostać zakwestionowane oraz usunięte.
Aby uczynić sekcję weryfikowalną, trzeba podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Mniej więcej 98% mieszkańców wyznaje islam. Pozostali to chrześcijanie oraz wyznawcy hinduizmu, z reguły są to pracownicy zagraniczni. Zdecydowana przeważajaca ilość muzułmanów to sunnici. Oficjalna doktryna religijna to wahhabizm (najsurowsza odmiana islamu, z powodu której w Arabii Saudyjskiej są łamane nagminnie prawa człowieka). Odmienne religie w zasadzie nie posiadają prawa bytu, da się mówić o prześladowaniach[8], nie są inne świątynie (oprócz kapliczek na terenie ambasad), kościoły chrześcijańskie działają nielegalnie, np. na zasadzie grup domowych, obchodzenie świąt jest praktycznie niemożliwe[9].
W Arabii panują surowe obyczaje, kobiety muszą okrywać ciała od szyi aż po kostki. Chodzenie w "mini" czy w szortach jest niedopuszczalne. Policja "muttawa" reaguje natychmiast. Za przewinienia przewidziana jest kara chłosty. System karny jest bardzo surowy. Za kradzież przewidziana jest kara obcięcia palca, a nawet całej dłoni. Śmiercią poprzez ścięcie arabskim mieczem, karani są nie tylko mordercy oraz gwałciciele, ale także ludzie, którzy porzucili islam. Egzekucje wykonywane są publicznie.
W Arabii Saudyjskiej właściwie nie ma przestępczości oraz patologii takich jak narkomania, alkoholizm oraz przemoc w szkole. Jest obecna jednak bezdomność, analfabetyzm, bieda oraz bezrobocie.
Turyści przybywający do Arabii Saudyjskiej (o ile tam się dostaną, ze względu na surowe procedury wizowe) nie znajdą kasyn, nocnych klubów, czy dyskotek takich jak w Europie.
Chrześcijanie są także objęci surowymi zasadami, jakie obowiązują muzułmanów. To znaczy, że europejska kobieta musi zaopatrzyć się w kompletny strój tzw. czador czy też hidżab. Chrześcijanin nie może ożenić się z muzułmanką, nie może też z nimi rozmawiać, ani ich fotografować. Aktualnie nawet zagraniczni wyznawcy odwiedzający ten kraj nie posiadają prawa zgromadzać się razem w celach religijnych oraz modlić. Cudzoziemcom jednak wolno, po ukazaniu paszportu potwierdzającego niedobór obywatelstwa Arabii Saudyjskiej, korzystać z kapliczek na terenie ambasad. Obowiązuje zakaz posiadania Biblii oraz publikacji chrześcijańskich oraz krzyży. Chrześcijanom nie wolno też przebywać na terenie Mekki oraz Medyny, świętych miast islamu.
-
-
-
Kobiety w Arabii Saudyjskiej nie potrafią prowadzić samochodu. W przypadku samotnych, pracujących kobiet są one przywożone oraz odwożone przez wynajętych kierowców.
Gospodarka
W latach 30. perspektywy wzrostu oraz rozwoju gospodarczego wydawały się ograniczone. Nie było lotnisk, a wyłączny port morski obsługiwał z reguły podróżujących pielgrzymów. Transport pomiędzy oddalonymi od siebie miastami przebiegał po nieutwardzonych drogach przecinających jałowe, pustynne tereny. Rolnictwo było bardzo słabo rozwinięte, a przemysł praktycznie nie istniał. Podstawowym źródłem dochodu był wpływy z corocznej pielgrzymki muzułmanów do świętych miast Mekki oraz Medyny.
Nie zrażony przeciwnościami, Król Abdul Aziz, rozpoczął planowanie budowy infrastruktury kraju. Przywiązując najwyższą wagę do kwestii edukacji, zdrowia, transportu, rolnictwa oraz przemysłu, Król zainicjował proces rozwoju Królestwa, który trwa do dziś. Odkrycie ropy naftowej w 1930 r. stanowiło dodatkowe wsparcie dla tego rozwoju.
Inwestując około biliona USD w rozwój struktur społecznych oraz gospodarczych Arabia Saudyjska przeszła imponujący proces transformacji w stosunkowo krótkim okresie siedmiu dekad. Przedtem Arabia Saudyjska zmuszona była do importu prawie wszystkich dóbr oraz produktów, dziś dysponuje szeroką bazą przemysłową, a saudyjskie fabryki zaspokajają w znacznej części potrzeby rynku lokalnego. Wioski rybackie nad Morzem Czerwonym oraz Zatoką Arabską, które niegdyś były zbieraniną ubogich chat, zostały zmienione w tętniące życiem centra przemysłowe, produkujące oraz eksportujące do ponad 90 krajów wszystko od petrochemikaliów do elektroniki.
Arabia Saudyjska jest jednym z najszybciej rozwijających się państw świata, jest najbardziej dynamiczna gospodarczo w świecie arabskim oraz zajmuje 20 miejsce na świecie pod względem wielkości gospodarki narodowej.
PKB na jednego mieszkańca wynosi 21,300 USD.
Przemysł
W Arabii Saudyjskiej na wybrzeżu oraz w szelfie Zatoki Perskiej są bogate złoża ropy naftowej, szacowane na 26% zasobów światowych. Eksploatację złóż prowadzą (pod nadzorem przedsiębiorstwa państwowego Petromin) firmy naftowe, z reguły koncern Saudi Aramco. Arabia Saudyjska zajmuje 1. miejsce na świecie w wydobyciu ropy naftowej (395 mln ton, 2006); z innych surowców wydobywa się gaz ziemny, sól kamienną, surowce skalne oraz złoto. Nie eksploatuje się zasobnych złóż rud metali (m.in. żelaza, miedzi), fosforytów oraz uranu. Silnie rozwinięty przemysł rafineryjny oraz petrochemiczny. Rafinerie w Ras Tannura oraz Al-Dżubajl nad Zatoką Perską oraz w Janbu al-Bahr nad Morzem Czerwonym (ropa dostarczana rurociągiem z wybrzeża Zatoki Perskiej) przetwarzają ok. 40 mln ton ropy naftowej rocznie. Arabia Saudyjska specjalizuje się w produkcji najlepszych jakościowo benzyn oraz paliw lotniczych. Po 1975 duże nakłady finansowe przeznaczono na hutnictwo żelaza oraz aluminium (huty w Al-Dżubajl, Dżuddzie, Janbu al-Bahr), przemysł maszynowy, materiałów budowniczych (zwłaszcza cementu – ok. 10 mln ton rocznie), spożywczych, nawozów sztucznych (kombinat w Ad-Dammam) oraz budowę zakładów odsalających wodę morską, m.in. w Al-Dżubajl (największa odsalarnia wody morskiej na świecie) oraz Dżuddzie. Duże zakłady przemysłowe w Arabii Saudyjskiej stanowią własność państwową. Coraz mniejszą rolę odgrywa rzemiosło (tkactwo, garncarstwo, wyroby z metalu).
Rolnictwo
Produkcja rolna jest wysoko dotowana oraz doinwestowywana w celu zapewnienia wystarczalności żywnościowej. Obszary uprawne zajmują 0,6% powierzchni kraju. Do nawadniania gruntów oprócz wód podziemnych wykorzystuje się odsoloną wodę morską. Nowoczesne metody produkcji, m.in. wielkie zautomatyzowane szklarnie oraz wyspecjalizowane farmy hodowlane zapewniają Arabii Saudyjskiej samowystarczalność w produkcji pszenicy,drobiu, mleka oraz warzyw. Głównie uprawy: pszenica, proso, sorgo, jęczmień, warzywa, palma daktylowa (jeden z największych producentów daktyli na świecie), kawowiec, owoce cytrusowe. Na półpustynnych pastwiskach (ok. 39% pow. kraju) hoduje się owce, kozy oraz wielbłądy, w nowoczesnych farmach – drób oraz bydło. W Morzu Czerwonym poławia się ryby oraz perły oraz korale, zanik połowów w Zatoce Perskiej (skażenie wód zatoki ropą naftową w czasie wojny irackiej 1991).
Transport
Podczas realizacji pierwszych czterech Planów Rozwoju w latach 1970-1989, szczególny nacisk położono na ogólną poprawę jakości infrastruktury transportowej Królestwa. Aktualnie Arabia Saudyjska ma dobrze rozwiniętą sieć nowoczesnych dróg, zwłaszcza pomiędzy głównymi ośrodkami miejskimi oraz gospodarczymi. Oznakowanie jest dobre, choć napisy nie stale są w języku angielskim. Wewnętrzny transport autobusowy (między głównymi miastami) oraz kolejowy (tylko linia Rijad – Dammam) jest słabo rozwinięty, lotniczy natomiast – stosunkowo dobrze. Saudi Arabian Airlines zaliczają się do najbezpieczniejszych przewoźników na świecie. Poza Rijadem duże lotniska międzynarodowe leżą w Dżeddzie oraz Dammamie, a krajowe m.in. w Abha, Taifie oraz Tabuku). Praktycznie niedobór jest miejskiej komunikacji publicznej, natomiast powszechnie dostępne oraz stosunkowo tanie są taksówki. Baza hotelowa jest dobrze rozwinięta oraz nowoczesna, zwłaszcza w dużych miastach.
Podział administracyjny
Arabia Saudyjska jest podzielona na 13 prowincji (mintaqah).
Turystyka
Turystyka na terytorium Arabii Saudyjskiej jest w dużym stopniu ograniczona. Mimo bardzo sprzyjających warunków klimatycznych, krajobrazowych, także potencjalnej atrakcyjności architektury oraz licznych zabytków, rozliczne ograniczenia sprawiają, że ów potencjał jest niewykorzystany. Przyczyniają się do tego z jednej strony ograniczenia obyczajowe (chociażby niemożliwość korzystania z kąpieli na plażach przez kobiety), a z drugiej strony wrogość otoczenia (Polskie MSZ ostrzega przed podróżowaniem w odległe rejony górskie oraz pustynne, a także przygraniczne, ze względu na zagrożenie terrorystyczne). Również służby policyjne oraz bardzo restrykcyjna polityka wizowa[adnotacja 2] utrudniają odwiedzenie kraju.
De facto, na większą skalę z turystyką wiążą się zaledwie rozliczne pielgrzymki do świętych miast islamu – każdy muzułmanin ma bowiem obowiązek raz w życiu odbyć pielgrzymkę do Mekki – tzw. hadżdż.
Adnotacje
- ↑ Uproszczona transkrypcja polska nazwy arabskiej albo polski egzonim, jeśli istnieje.
- ↑ Wizy turystyczne wydawane są zaledwie członkom zorganizowanych oraz wcześniej zaakceptowanych grup, realizujących ściśle ustalony program.
Sprawdź też
Przypisy
Bibliografia
- Informator MSZ Polak za granicą 2009
|
Członkostwo w organizacjach międzynarodowych |
|
|
Światowa Organizacja Handlu (WTO) |
|
|
|
 |
|
|
|
