* ilość fraz w TOP10: 2652
Pozycjonowanie wymaga czasu - pożądane efekty będą konieczne pewne warunki. Pozycjonowania płaci się wówczas juz tylko połowę ceny) i zadowalają go pozycjonowanie za 9.99 zł to bzdura
Najbardziej popularne wśród polskich wyszukiwarki stosują różne metody pozycjonowanie stron internetowych?
| Armia Krajowa | |
| AK | |
 Struktury terenowe Armii Krajowej w 1944 |
|
| Państwo |  Polska |
| Historia | |
| Sformowanie | 14 lutego 1942 |
| Rozformowanie | 19 stycznia 1945 |
| Pierwszy dowódca | gen. Stefan Grot-Rowecki |
| Święto | 15 sierpnia |
| Dane podstawowe | |
| Podporządkowanie | Rząd RP na uchodźstwie |
| Liczebność | 380 tys. (lato 1943) |
| Wojskowy budżet | |
| Kwota | b.d. |
.PNG&filetimestamp=20090108101704)
Armia Krajowa (AK) – zakonspirowana siła zbrojna polskiego podziemia w czasach II wojny światowej, działająca pod okupacją niemiecką państwa polskiego oraz sowiecką w granicach sprzed 1 września 1939 oraz poza nimi. Była najsilniejszą oraz najlepiej zorganizowaną armią podziemną z działających w tamtym czasie w Europie.
Kryptonimy: "Polski Związek Powstańczy" (PZP), "Siły Zbrojne w Kraju" (SZK).
Spis treści |
Armia Krajowa wywodziła się ze Związku Walki Zbrojnej oraz Polskiego Związku Powstańczego, ale w skład jej weszło wiele mniejszych organizacji, m.in.:
Podstawowym jej zadaniem było prowadzenie oporu zbrojnego przeciwko okupantowi hitlerowskiemu oraz przygotowanie mającego wybuchnąć w sposobnej chwili ogólnokrajowego powstania, akcja "Burza".
Przeprowadzenie zwycięskiego powstania powszechnego było celem strategicznym Armii Krajowej. Do czasu jego wybuchu planowano prowadzić walkę bieżącą.
Podstawowymi formami działania miały być sabotaż, dywersja, wywiad oraz propaganda. Dopiero w późniejszym okresie miano przystąpić do działań partyzanckich.
20 kwietnia 1940 powstał Związek Odwetu. Jego komendantem mianowano mjr. Franciszka Niepokólczyckiego ps. "Teodor". Był to szczególnie zakonspirowany pion ZWZ, który stanowić miał trzon bojowy organizacji. W jego skład wchodziły: sztab, komórki zabezpieczenia działalności sabotażowo-dywersyjnej, zespoły oraz zakonspirowane sekcje sabotażowo-dywersyjne, oraz sekcje minersko-saperskie. Posiadał on rozbudowane struktury organizacyjne oraz bojowe zarówno na terenach Generalnego Gubernatorstwa, jak oraz włączonych do Rzeszy Niemieckiej. Oddziały Odwetu organizowały z reguły akcje minerskie na kolejach, dywersję oraz sabotaż w przemyśle zbrojeniowym, węzłach transportu oraz łączności.
Zgodnie z obowiązującą koncepcją walki zbrojnej, dywersją oraz sabotażem objęto przemysł ciężki, metalurgiczny, chemiczny, transport kolejowy oraz drogowy. Największe nasilenie akcji sabotażowych nastąpiło wiosną 1941, czyli w okresie, kiedy Niemcy koncentrowali na ziemiach polskich ogromne siły Wehrmachtu oraz Luftwaffe przed uderzeniem na ZSRR. W następnej fazie uderzeniami objęto transporty paliw, amunicji oraz żywności oraz składy materiałów wojennych. Komenda Główna AK ograniczała działalność Związku Odwetu zakazując prowadzenia akcji zbrojnych w obawie przed represjami Niemców wobec ludności cywilnej zamieszkującej dany teren.
W sierpniu 1941 powołano[1] specjalną organizację dywersyjną pod dowództwem ppłk. Jana Włodarkiewicza ps. "Jan" o nazwie Wachlarz. Organizacja miała dwa główne zadania: prowadzenie bieżącej akcji sabotażowo-dywersyjnej oraz zapewnienie osłony powstania od wschodu. Jej struktura to pięć odcinków – praktycznie od Morza Bałtyckiego do Ukrainy z kilkuosobowymi patrolami. Liczyła około 800 ludzi. Przeprowadziła ok. 100 akcji przede wszystkim na transporty kolejowe. Najgłośniejszą było jednak rozbicie więzienia w Pińsku przez grupę żołnierzy pod dowództwem por. Jana Piwnika ps. "Ponury". "Wachlarz" nie zdołał jednak rozwinąć swojej działalności na szeroką skalę. Pod koniec 1942 stał się rozwiązany, a jego żołnierze włączeni do lokalnych struktur AK.
W maju 1942 powołano Organizację Specjalnych Akcji Bojowych ("Osa") pod dowództwem ppłk. Józefa Szajewskiego ps. "Philips". Była to ściśle zakonspirowana komórka AK, której celem było dokonywanie zamachów na funkcjonariuszy hitlerowskiego aparatu policji oraz bezpieczeństwa, więziennictwa oraz administracji, wyróżniających się szczególnym okrucieństwem. Komórka podporządkowana była bezpośrednio Komendzie Głównej Armii Krajowej oraz wykonywała zadania stawiane jej bezpośrednio przez komendanta. W jej skład wchodził sztab, warszawski oraz krakowski oddział bojowy oraz oddział "Zagralin" przeznaczony do działalności na obszarze Rzeszy. W lutym 1943 oddział bojowy Osy wcielono do Kedywu KG AK oraz przemianowano na "Kosę". "Kosa" obok "Motoru" była najsilniejszą jednostką bojową Kedywu KG AK.
W czerwcu 1943 "Osa"-"Kosa" uległa rozbiciu na skutek wielkiej "wsypy" w kościele św. Aleksandra w Warszawie. Komenda Główna AK powołała wówczas nową jednostkę bojową "Agat", wywodzącą się z Grup Szturmowych Szarych Szeregów. Jej dowódcą stał się cichociemny kpt. Adam Borys ps. "Pług". Była to 3 kompania batalionu "Zośka". Agat przeznaczony stał się do wykonywania zadań specjalnych, jakie dotąd wykonywała "Kosa"[2]. W styczniu 1944 nazwę "Agat" zamieniono na "Pegaz", a w czerwcu 1944 "Pegaz" przemianowano na "Parasol". Organizacja ta dokonała szeregu spektakularnych akcji bojowych. Należą do nich: akcja odbicia pod Arsenałem ppor. Jana Bytnara ps. "Rudy", zamach na generała SS oraz policji Franza Kutscherę, zamach na SS-Obergruppenfuhrera Wilhelma Koppego oraz na Franza Burckla, akcja "Hergel", akcja "Braun" oraz inne.
22 stycznia 1943, w celu koordynowania działalności sabotażowo-dywersyjnej oraz partyzanckiej, powołano Kierownictwo Dywersji (Kedyw) KG AK. Na jego czele stanął płk Emil Fieldorf ps. "Nil". W jego skład weszły: Związek Odwetu, Wachlarz, Tajna Organizacja Wojskowa oraz grupy bojowe Szarych Szeregów. W skład Kierownictwa Dywersji wchodziły: biuro studiów oraz referaty – operacyjny, szkoleniowy, wywiadu, łączności, produkcji konspiracyjnej, sabotażu kolejowego, przemysłowego, telekomunikacyjnego, chemicznego oraz bakteriologicznego.
Strukturę terenową powiązano ściśle z okręgami, inspektoratami oraz obwodami. Na każdym szczeblu dowodzenia znajdował się oficer Kedywu odpowiedzialny za prowadzenie działalności bojowej. Swoista dwutorowość dowodzenia w zakresie walki zbrojnej oraz niejasny podział kompetencji pomiędzy komendantem określonego szczebla dowodzenia a oficerem Kedywu, sprzeczny z zasadą jednoosobowego dowodzenia był źródłem wielu konfliktów[3].
Kedyw posiadał swoje oddziały dyspozycyjne, podległe bezpośrednio jego komendantowi, oraz oddziały dyspozycyjne formowane w okręgach. Dobrze wyszkolone oraz przygotowane do działań dywersyjnych oddziały były stopniowo kierowane w teren, gdzie stanowiły zalążki nowo formowanych oddziałów partyzanckich.
Działalność ZWZ-AK w latach 1941 -1943 to stopniowe przechodzenie od akcji sabotażowo-dywersyjnych do działań dywersyjno-partyzanckich. W 1943 oddziały AK 39 razy atakowały patrole żandarmerii oraz stoczyły 130 walk. Ponadto wykolejono 99 pociągów oraz zniszczono 15 stacji kolejowych[4]. Do większych trzeba zaliczyć: bitwę w lasach józefowskich, pod Pawłami, w lasach siekierzyńskich. Oddział "Ponurego" na Kielecczyźnie prowadził regularne bitwy z wojskami niemieckich. Jego działalność doprowadziła jednak do masowych represji ludności wiejskiej[5]
Specyficzną metodą walki była działalność ekspropriacyjna. W akcji Góral, zdobyto 106 mln zł.
Wywiad ofensywny AK systematycznie obserwował przemieszczenia jednostek niemieckich. Analizy przesłane były do Sztabu Naczelnego Wodza w Londynie. Wywiad gospodarczy także zanotował sukcesy. Jedną z najgłośniejszych akcji było wykrycie miejsca produkcji rakiet V1 oraz V2 w Peenemünde na wyspie Uznam.
Specyficznym środkiem walki z okupantem była działalność informacyjno-propagandowa. Najważniejszym zadaniem propagandy było podtrzymywanie oporu ludności oraz mobilizowanie do walki. Wydawano prasę konspiracyjną, wydawnictwa oraz ulotki. W ramach akcji N szerzono destrukcję w wojsku oraz wśród ludności niemieckiej.
Początkiem 1944 okręgi AK przygotowywały się do realizacji Burzy. Kontynuowano też walkę bieżącą. Nasilono wywiad ofensywny oraz polityczny oraz likwidację dygnitarzy niemieckich oraz konfidentów. Prowadzono szkolenie oraz konspiracyjną produkcję broni.
Wiosną 1944 nasiliły się działania partyzanckie na obszarach wschodnich oraz centralnych. Koncentracja oddziałów partyzanckich spowodowała, że Niemcy rozpoczęli operacje przeciwpartyzanckie. Jedna z nich Operacja Sturmwind II , doprowadziła na Lubelszczyźnie do rozbicia pod Osuchami zgrupowania oddziałów AK oraz BCh pod dowództwem mjr. Edwarda Markiewicza ps. "Kalina". Była to największa klęska w dziejach partyzanckich działań Armii Krajowej Przestało istnieć prawie 1200-osobowe zgrupowanie partyzanckie[6].
Komenda Główna składała się z siedmiu oddziałów: Organizacyjnego, Informacyjno-Wywiadowczego, Operacyjno-Szkoleniowego, Kwatermistrzostwa, Łączności, Biura Informacji oraz Propagandy oraz Finansowego, miała też własnych duszpasterzy. Jako odrębną jednostkę założono w styczniu 1943 Kedyw, przeprowadzający akcje dywersyjne oraz specjalne[7].
W momencie maksymalnej zdolności bojowej (lato 1943) siły AK liczyły ok. 380 tys. osób, w tym 10 tys. oficerów potrzebne źródło. Kadrę oficerską sprzed wojny uzupełniano absolwentami tajnych kursów oraz przerzucanymi do kraju cichociemnymi.
AK zaopatrywała się w sprzęt na drodze akcji bojowych (wyposażenie niemieckie), alianckich zrzutów oraz własnej produkcji.
Straty w walce: około 100 tys. poległych, 50 tys. wywiezionych do ZSRR oraz uwięzionych.
Po zakończeniu wojny cząstka akowców odmówiła dokonania demobilizacji oraz kontynuowała walkę w ramach Delegatury Sił Zbrojnych, Ruchu Oporu Armii Krajowej, Zrzeszenia Wolność oraz Niezawisłość, Konspiracyjnego Wojska Polskiego, Narodowej Organizacji Wojskowej, Narodowych Sił Zbrojnych, Wielkopolskiej Samodzielnej Grupy Operacyjnej "Warta" oraz innych.
Masowe prześladowania członków tych organizacji, określanych w późniejszym okresie także jako żołnierze wyklęci, trwały przez cały okres stalinowski.
Wydarzenia w 1943 na froncie sowiecko-niemieckim postawiły przed rządem polskim w Londynie kwestię ustosunkowania się do prawdopodobnego wkroczenia Armii Czerwonej na ziemie polskie. 26 października 1943 Rząd Naczelnego Wodza wydał instrukcję dla kraju. Zakładała ona prowadzenia działań sabotażowo-dywersyjnych wymierzonych w cofające się oddziały niemieckie. W instrukcji zaznaczono, że w warunkach braku unormowanych stosunków polsko-sowieckich, władze cywilne oraz wojskowe pozostaną w konspiracji.
Na podstawie instrukcji Rządu oraz Naczelnego Wodza dowódca Armii Krajowej gen. Tadeusz Komorowski "Bór" wydał 20 listopada 1943 rozkaz nakazujący rozpoczęcie przygotowań do zbrojnej operacji kryptonim "Burza". Rozkaz ten przewidywał ujawnienie wobec Rosjan władz wojskowych oraz cywilnych. Armia Krajowa, wobec wkraczających wojsk sowieckich, miała wystąpić w roli gospodarza. Było to w sprzeczności z instrukcja naczelnego wodza nakazującą konspirację. W Komendzie Głównej AK zwyciężył pogląd porozumienia z Armią Czerwoną. Uważano, ze bez współdziałania taktycznego, dalsze kontynuowanie walki za wielce ryzykowne oraz mogące narazić oddziały partyzanckie na represje oraz rozbrojenie.
2 lutego 1944 Rada Ministrów zaakceptowała rozkaz dowódcy AK. Oceniając decyzję "Bora" Naczelny Wódz pisał: cyt. "Motywy Waszej decyzji ujawnienia się – aby wobec wkraczających w ziemie polskie Rosjan reprezentował Rzeczpospolitą oraz jej legalne władze – zasługują na najwyższy szacunek"[8]. Na początku lipca 1944 zmodyfikowano cząstka dotychczasowych założeń Burzy obejmując nią duże kresowe miasta: Wilno oraz Lwów a później Warszawę.
4 stycznia 1944 Armia Czerwona przekroczyła granice przedwojennej Rzeczypospolitej. Na Wołyniu oddziały AK podjęły współpracę taktyczną z oddziałami Armii Czerwonej. Wspólnie toczyły walkę z cofającymi się wojskami niemieckimi oraz oddziałami nacjonalistów ukraińskich. Pierwsze kontakty polsko-sowieckie nie pozostawiały jednak złudzeń, co do rzeczywistych zamiarów Rosjan. Nie godzili się oni na respektowanie polskich oddziałów partyzanckich oraz administracji cywilnej podległej rządowi w Londynie. Dowódca AK w meldunku do Naczelnego Wodza z 19 kwietnia 1944 pisał: "Niczego dobrego z tamtej strony nie oczekujemy, nie łudzimy się też możliwą ich lojalnością współpracy z niepodległymi czynnikami polskimi"'[8]. Żołnierzy AK czekały aresztowania, zsyłki, obozy, wcielenia do Armii Czerwonej albo do armii Berlinga.
Mimo lokalnych osiągnięć militarnych, "Burza" w sensie politycznym zakończyła się niepowodzeniem. Respektowanie praw suwerennych władz polskich nie leżało w planach Stalina oraz państw zachodnich.
Rota przysięgi Armii Krajowej – obowiązująca od lutego 1942
Przyjmowany
 W obliczu Boga Wszechmogącego oraz Najświętszej Maryi Panny, Królowej Korony Polskiej kładę swe ręce na ten Święty Krzyż, znak Męki oraz Zbawienia, oraz przysięgam być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej, stać nieugięcie na straży Jej honoru oraz o wyzwolenie Jej z niewoli walczyć ze wszystkich sił – aż do ofiary życia mego. Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej oraz rozkazom Naczelnego Wodza oraz wyznaczonemu przezeń Dowódcy Armii Krajowej będę bezwzględnie posłuszny, a tajemnicy niezłomnie dochowam, cokolwiek by mnie spotkać miało. Tak mi dopomóż Bóg. |
Przyjmujący
|
Przyjmuję Cię w szeregi Armii Polskiej, walczącej z wrogiem w konspiracji o wyzwolenie Ojczyzny. Twym obowiązkiem będzie walczyć z bronią w ręku. Zwycięstwo będzie twoją nagrodą. Zdrada karana jest śmiercią. |
Komendant AK podlegał Naczelnemu Wodzowi Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie oraz był w zależności politycznej od Delegata Rządu. Funkcję tę pełnili:
| Zdjęcie | stopień | imię oraz nazwisko | pseudonim | okres urzędowania |
|---|---|---|---|---|
 |
gen. dyw. | Michał Tokarzewski-Karaszewicz[9] | Torwid | 27 IX 1939 – III 1940 |
 |
gen. broni | Kazimierz Sosnkowski | Godziemba | III 1940 – 18 VI 1940 |
 |
gen. dyw. | Stefan Rowecki | Grot | 18 VI 1940 – 30 VI 1943 |
 |
gen. dyw. | Tadeusz Komorowski[10] | Bór | VII 1943 – 2 X 1944 |
 |
gen. bryg. | Leopold Okulicki | Niedźwiadek | 3 X 1944 – 17 I 1945 |
| Historia Polski |
 Ten artykuł jest częścią cyklu: |
|
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||
