Autostrada A2 – polska autostrada częściowo płatna, przebiegająca równoleżnikowo przez centralne obszary kraju. Stanowi fragment drogi międzynarodowej E30.
Kontynuując przebieg niemieckiej autostrady A12 z kierunku Berlina, na terenie Polski przebiega od granicy z Niemcami w Świecku przez Poznań, Konin, Łódź, Warszawę, Siedlce, Białą Podlaską do polsko-białoruskiego przejścia granicznego Kukuryki–Kozłowicze. W okolicach Strykowa pod Łodzią krzyżuje się z autostradą A1 (węzeł Łódź Północ). Jest częścią drogi krajowej nr 2. Aktualnie istnieje 366,2-kilometrowy odcinek autostrady Świecko–Stryków wraz z obwodnicą Strykowa oraz Pruszków–Konotopa.
Istniejące odcinki
Istniejącymi fragmentami autostrady są odcinki:
- Świecko - Nowy Tomyśl; 105,9 km, oddany do użytku 1 grudnia 2011,
- Nowy Tomyśl - Poznań-Komorniki (d. Komorniki); 50,4 km, oddany do użytku w 2004,
- Poznań-Komorniki (d. Komorniki) - Poznań-Krzesiny (d. Krzesiny) (Południowa Obwodnica Poznania); 13,3 km, oddany do użytku w 2003,
- Poznań-Krzesiny (d. Krzesiny) - Września; 37,5 km, oddany do użytku w 2003,
- Września - Sługocin (Golina); 34,2 km, oddany do użytku w 1985, zmodernizowany w 2002,
- Sługocin (Golina) - Modła (Konin); 13,8 km, oddany do użytku w 1988, zmodernizowany w 2002,
- Modła (Konin) - Stryków (d. Stryków II); 103,5 km, oddany do użytku w 2006, płatny od 1 lipca 2011,
- Stryków (d. Stryków II) - Łódź Północ (d. Stryków I); 1,7 km, oddany do użytku w 2008,
- Pruszków – Konotopa; 7 km, oddany do użytku 23 maja 2012.[3]
Razem 367,3 km
Opłaty
A2 jest autostradą płatną pomiędzy węzłami Nowy Tomyśl oraz Konin-Zachód (dawniej Modła), z wyjątkiem odcinka o długości 13 km w granicach miasta Poznania (obecnie pomiędzy węzłami Poznań-Komorniki a Poznań-Krzesiny). Po wybudowaniu dróg ekspresowych S5 oraz S11, które wraz z A2 składają się na Południową Obwodnicę Poznania, bezpłatny będzie przejazd pomiędzy węzłami z tymi drogami. Za bezpłatny da się uznać odcinek Września – Słupca. Fakt ten wykorzystują kierowcy samochodów osobowych omijając Punkt Poboru Opłat (PPO) w Lądku drogami wojewódzkimi 466 oraz 467 (w marcu 2012 roku rozpoczęto budowę PPO w Wierzbocicach koło Słupcy, który ma zostać uruchomiany w listopadzie 2012, co uniemożliwi unikanie opłat[4]). Operatorem odcinka Nowy Tomyśl – Konin-Zachód (Modła) jest "Autostrada Eksploatacja S.A." – spółka-córka koncesjonariusza AWSA. Opłata za przejazd pobierana jest w tzw. systemie otwartym oraz przebiega się w umieszczonych w poprzek głównych jezdni autostrady, co ok. 50 km, punktach poboru opłat, w "bramkach" których dokonuje się płatności. Wdrożenie takiego systemu jest relatywnie tanie, jednakże znacząco wpływa na obniżenie płynności ruchu, bowiem każdorazowo w celu wniesienia opłaty konieczne jest zatrzymanie pojazdu. Zgodnie z decyzjami o ustaleniu lokalizacji oraz warunkami przetargowymi koncesjonariusz jest zobowiązany do zapewnienia wykonania docelowego systemu pobierania opłat jako systemu zamkniętego, w którym miejsca poboru opłat (stacje poboru opłat – SPO) są zlokalizowane poza głównymi jezdniami drogi, na wszystkich węzłach autostrady. Zgodnie z zapisami umowy koncesyjnej, realizacja zamkniętego systemu poboru opłat ma nastąpić, po osiągnięciu wymaganego poziomu natężenia ruchu.
Od 1 lipca 2011 opłaty obowiązują także na odcinku Modła – Stryków (104 km). GDDKiA wyłoniła w przetargu operatora zarządzającego - firmę Intertoll. Pobór opłat za przejazd tym odcinkiem autostrady jest prowadzony w systemie zamkniętym. Na drogach dojazdowych do oraz z każdego węzła autostrady są stacje poboru opłat oraz na obu końcach odcinka, na jezdniach głównych autostrady, PPO. W miejscach tych kierowcy wjeżdżający otrzymują "bilet", za który płacą, opuszczając autostradę we właściwym SPO albo PPO. Opłata jest zróżnicowana w zależności od rodzaju pojazdu oraz dystansu pokonanego autostradą (dla samochodów osobowych 20 gr za kilometr). System ten wymaga wydatnie większych nakładów, ze względu na konieczność wybudowania SPO na każdym węźle. Rozwiązanie takie nie powoduje zatrzymania ruchu na głównych jezdniach drogi, jednakże w przypadku wielkiego nasilenia ruchu może utrudnić wyjazd z autostrady albo nawet powodować zatory przed węzłami.
Pobór opłat za przejazd odcinkiem łączącym Świecko z Nowy Tomyślem zaczął się w dniu 20 maja 2012 o godzinie 22:00.[5] [6].
Historia budowy
Już w latach trzydziestych XX wieku Niemcy w swoich planach budowy sieci autostrad umieścili połączenie Berlin–Poznań. Nosiło ono oznaczenia Reichsautobahn (RAB) 8. Pierwszy odcinek tej trasy, od autostradowej obwodnicy Berlina (wówczas RAB 7a, aktualnie Berliner Ring czyli A-10) do Frankfurtu nad Odrą, stał się otwarty w 1937 (dziś jest to niemiecka autostrada A12). Po włączeniu Poznania do Rzeszy w 1939 podjęto intensywne prace nad budową odcinka do tego miasta. Wykonano wiele robót ziemnych, aż do rozpoczęcia budowy przez AWSA łatwo widocznych na zdjęciach satelitarnych oraz mapach topograficznych. Budowa autostrady ustała około 1942, albowiem gospodarka niemiecka skupiła cały swój wysiłek na produkcji wojennej.
W czasach PRL powstał pomysł budowy autostrady Berlin – Moskwa, tzw. Olimpijki, częściowo z okazji Olimpiady w Moskwie w 1980. Z powodu kryzysu gospodarczego ostatecznie zbudowano w Polsce tylko jeden krótki odcinek od Wrześni do Konina, oddany do użytku w latach 80. XX wieku. Odcinek Września – Sługocin (Golina) wybudowano w latach 1977-1985, otwarto 9 października 1985. Odcinek Sługocin (Golina) – Modła (Konin) wybudowano w latach 1986-1988, otwarto 10 listopada 1988 (odcinek otwarty z jedną jezdnią na dystansie 6 km pomiędzy Osieczą oraz Modłą; druga dobudowana w 1989.
Intensywna budowa nowoczesnej autostrady ruszyła dopiero w 2001. Autostrada A2 uruchamiana była w następującej kolejności:
Świecko - Nowy Tomyśl
Węzeł Buk przed przebudową w 2012
Węzeł Trzciel – podczas budowy w
2011
Wojewoda lubuski wydał decyzję lokalizacyjną dla tego odcinka w 1996 roku. Autostrada Wielkopolska S.A., w początkowych deklaracjach z 1997 roku zapowiadała uruchomienie całego odcinka koncesyjnego (wówczas Świecko – Stryków, ok. 360 km) do roku 2001. Wg kolejnych deklaracji zamierzano rozpocząć budowę zachodniego, 104,5-kilometrowego odcinka Świecko – Nowy Tomyśl w marcu 2005 z planowanym terminem oddania do użytku w 2008. Pod koniec sierpnia 2006, nastąpił zwrot w rozmowach pomiędzy koncesjonariuszem, GDDKiA a wojewodą lubuskim w sprawie budowy zachodniego odcinka A2. Ustalono, że AW SA wystąpi o wydanie tzw. punktowych zmian (związanych ze zmianami w projekcie autostrady) w nieważnej już decyzji lokalizacyjnej, zamiast ponownego występowania o nową decyzję (za czym opowiadał się dotychczas wojewoda). Firma miała uzyskać takie decyzje, opracować raport o oddziaływaniu projektowanej autostrady na środowisko naturalne (wymagany nowymi przepisami budowlanymi) oraz pozyskać źródła finansowania inwestycji do końca 2006, wówczas było prawdopodobne, że budowa tego odcinka ruszy w 2007 z terminem oddania do ruchu w 2009 roku[7]. To mogło oznaczać, że wszystkie prace się odbędą w terminie wyznaczonym w komunikacie Ministerstwa Transportu z posiedzenia Rady ds. Autostrad w dniu 12 lipca 2006, w którym minister zakładał, że autostrada A2 na odcinku Świecko – Stryków zostałaby uruchomiona do 2010 roku[8].
Zgodnie z umową podpisaną 29 sierpnia 2008 roku rozpoczęcie budowy odcinka od Świecka do Nowego Tomyśla zaplanowano na wiosnę 2009 roku, a zakończenie w 2012 roku[9]. Uroczyste wmurowanie aktu erekcyjnego pod budowę zachodniego odcinka miało miejsce 16 lipca 2009. Do tego momentu planowano budowę 64 mostów oraz wiaduktów. W tym porozumieniu określono ich liczbę na 78. W dodatkowym porozumieniu przewidziano budowę kilkudziesięciu przejść dla zwierząt. Zaplanowano powstanie węzłów w Świecku, Jordanowie oraz Rzepinie oraz niepełnych węzłów w Torzymiu oraz Trzcielu. Dla tych ostatnich przewidziano możliwość rozbudowy do pełnowymiarowych węzłów po wprowadzeniu elektronicznego systemu poboru opłat, co miałoby nastąpić najprawdopodobniej w 2012 roku[10]. Nawierzchnię autostrady zaplanowano jako wykonaną z betonu. Odcinek stał się oddany do użytku 1 grudnia 2011 roku, prawie pół roku przed terminem.
Łódź Północ - Konotopa (Warszawa)
- odcinek E - 7,1 km na terenie Pruszkowa oraz Piastowa (pow. pruszkowski) oraz gminy Ożarów Mazowiecki (pow. warszawski zachodni) z węzłami Pruszków oraz Konotopa, konsorcjum Budimex-Dromex/ Ferrovial Agroman, pozwolenie na budowę z 5 października 2010 r. Został otwarty dla ruchu 23 maja 2012[3].
W budowie
Łódź Północ - Konotopa (Warszawa)
Budowa A2 koło
Koszajca w powiecie pruszkowskim (październik 2011)
Pierwotne plany GDDKiA zakładały rozpoczęcie budowy autostrady w kierunku Warszawy na przełom 2006/2007 roku. Wg nich, cały odcinek od granicy z Niemcami do Warszawy miał być gotowy do końca 2008.
26 lipca 2006 minister transportu Jerzy Polaczek na konferencji prasowej zapowiedział na koniec roku 2006 zakończenie procedury wyłaniania koncesjonariusza na budowę odcinka Stryków – Konotopa (94 km), rozpoczęcie budowy na przełom III/IV kwartału 2007 oraz jej zakończenie najpóźniej do końca 2010 roku[11].
Następnie GDDKiA planowała wybudowanie tego odcinka A2 w programie partnerstwa publiczno-prywatnego (tj. niekoncesyjnego). Państwo miało wnieść do spółek grunt, a prywatne firmy - partnerzy inwestycji (wyłonieni do listopada 2006) – pieniądze na inwestycję, którą także posiadali realizować. W ocenie ekspertów, prace przy budowie tego odcinka nie miały zacząć się wcześniej niż wiosną 2009, oraz zakończyć się w 2011 roku[12].
W listopadzie 2008 Wicewojewoda Mazowiecki Dariusz Piątek wydał decyzję środowiskową dla zadania związanego z budową autostrady A2 na odcinku od granicy województwa mazowieckiego do węzła Konotopa pod Warszawą (wraz z węzłem).
W lutym 2009 roku GDDKiA poinformowała, że warunki finansowe proponowane przez dwa walczące o kontrakt konsorcja (Autostrada Południe S.A. oraz Autostrada Mazowsze S.A.) nie zabezpieczały interesu publicznego. W efekcie Minister Infrastruktury zrezygnował z realizacji tej inwestycji w trybie partnerstwa publiczno-prywatnego. Oznaczało to powrót do koncepcji budowy tego odcinka przez państwo. Przetargi na budowę autostrady A2 z Łodzi do Warszawy oraz na nadzór nad budową zostały ogłoszone 27 marca po zakończeniu negocjacji na budowę tej trasy w systemie partnerstwa publiczno-prywatnego. Umowy z wybranymi konsorcjami podpisano 28 września 2009 roku. Firmy otrzymały na wykonanie projektu oraz budowę 32 miesiące. Zaplanowano możliwość przejazdu tym odcinkiem na Euro 2012[13].
Symboliczne rozpoczęcie budowy tego odcinka odbyło się 14 lipca 2010 roku[14]. Realizacja 90-kilometrowego przedsięwzięcia była podzielona na pięć odcinków - dwa w woj. łódzkim oraz trzy w woj. mazowieckim:
- odcinek A - 29,2 km z węzłem Łyszkowice, konsorcjum firm z liderem China Overseas Engineering Group, pozwolenie na budowę wydane 21 sierpnia 2010, 13 czerwca 2011 roku GDDKiA zerwała umowę z wykonawcą z winy wykonawcy[15], decyzja o zerwaniu umowy uprawomocniła się 27 czerwca 2011[15], 28 lipca 2011 roku była podpisana umowa na dokończenie budowy z konsorcjum Eurovia-Warbud za 989 mln zł[16]
- odcinek B - 17,0 km z węzłem Nieborów, konsorcjum Mostostal Warszawa/ Acciona Infraestructuras/ Polimex-Mostostal, pozwolenie na budowę z 21 sierpnia 2010,
- odcinek C - 20,0 km na terenie gmin Wiskitki (pow. żyrardowski) oraz Baranów oraz Jaktorów (pow. grodziski) z węzłem Wiskitki (Żyrardów), konsorcjum firm z liderem China Overseas Engineering Group, pozwolenie na budowę z 14 października 2010, 13 czerwca 2011 roku GDDKiA zerwała umowę z wykonawcą z winy wykonawcy[15], decyzja o zerwaniu umowy uprawomocniła się 27 czerwca 2011[15], 1 sierpnia 2011 roku była podpisana umowa na dokończenie budowy z konsorcjum Boegl & Krysl - DSS za 756,05 mln zł[17]
- odcinek D - 17,6 km na terenie gmin Grodzisk Mazowiecki oraz Milanówek (pow. grodziski) oraz miasta oraz gminy Brwinów (pow. pruszkowski) z węzłem Tłuste (Grodzisk Mazowiecki), konsorcjum Strabag/ Mota-Engil, pozwolenie na budowę z 12 sierpnia 2010,
Odcinki A oraz C, które początkowo budował chiński COVEC, posiadają być ukończone do 15 października 2012, ale dla kierowców posiadają być przejezdne w maju - przed Euro 2012. Termin zakończenia budowy pozostałych trzech odcinków stał się określony na 5 czerwca 2012 roku[18].
Południowa obwodnica Warszawy (S2)
Z powodu oporu mieszkańców poniektórych dzielnic Warszawy pomysł zbudowania autostrady A2 przez miasto stał się porzucony. 8 listopada 2004 władze stolicy uzgodniły z Ministrem Infrastruktury powstanie dwóch odnóg arterii A2, tworzących Ekspresową Obwodnicę Warszawy.
Południowa obwodnica Warszawy (POW) w ciągu S2 biegnie od węzła Konotopa na zachodnich przedmieściach miasta, przez dzielnicę Włochy oraz południową stronę lotniska Okęcie do ulicy Puławskiej. Od strony północno-wschodniej istnieje aktualnie także fragment obwodnicy (Trasa Powązki-Konotopa), będący częścią S8.
Obwodnica Mińska Mazowieckiego
24 sierpnia 2009 r. rozpoczęła się budowa obwodnicy Mińska Mazowieckiego, czyli 21-kilometrowego odcinka Choszczówka Stojecka-Kałuszyn. Koszt budowy zaplanowano na 567,4 mln zł. Wykonawcą było konsorcjum z Przedsiębiorstwem Budowy Dróg oraz Mostów Sp. z o.o. Mińsk Mazowiecki na czele. W skład konsorcjum weszły ponadto: Przedsiębiorstwo Robót Drogowych Regionalne Drogi Podlaskie Siedlce, Przedsiębiorstwo Budownictwa Lądowego Mazowieckie Mosty oraz Warszawskie Przedsiębiorstwo Mostowe Mosty SA. Termin oddania trasy do ruchu zaplanowano na lipiec 2012. Obwodnica ta powinna skrócić dojazd z Białorusi do Warszawy nawet o godzinę.
Plany na przyszłość
Dokończenie południowej obwodnicy Warszawy (S2)
W dalszych planach jest dokończenie obwodnicy Warszawy (S2, odcinek Puławska - Lubelska) poprzez wybudowanie tunelu pod Ursynowem a następnie przez Wilanów, nowym mostem przez Wisłę oraz leśnymi terenami Wawra, do węzła Warszawa-Lubelska z drogą S17.
29 kwietnia 2011 była wydana decyzja środowiskowa dla tego odcinka.
Odcinek wschodni
Wschodni odcinek autostrady A2 pomiędzy Warszawą a granicą państwa z Białorusią to odcinek pomiędzy węzłami Warszawa-Lubelska – Kukuryki (173 km długości obecnych dróg krajowych nr 2 oraz 68). Ukończenie całego odcinka Warszawa-Siedlce planowano na 2013 rok[11], a rozpoczęcie budowy autostrady z Siedlec do granicy z Białorusią na rok 2015. Rozważana była m.in. budowa tego odcinka z prywatnych pieniędzy, tj. poprzez koncesjonariusza. W 2010 terminy te zostały wydłużone odpowiednio do 2015 dla odcinka Warszawa-Siedlce oraz do 2020 dla odcinka Siedlce-Kukuryki[19],
20 grudnia 2011 była wydana decyzja środowiskowa ustalająca budowę autostrady wedle wariantu 4 (z podwariantem koło Siedlec):
Inwestycje w latach 2007-2013 w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura oraz Środowisko
| Odcinek |
Lata realizacji |
Koszt (w mln zł) |
| Oś priorytetowa VI Transeuropejskie sieci transportowe TEN-T |
| Warszawa (węzeł Lubelska) – Siedlce |
2011 – 2013 |
1 860,40 |
Źródło: Indykatywny wykaz kluczowych oraz dużych projektów dla Programu Operacyjnego Infrastruktura oraz Środowisko
Sprawdź też
Przypisy
- ↑ SISKOM - Autostrada A2
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Na A2 nie ma stacji benzynowych. I szybko nie będzie
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Można już jeździć odcinkiem A2 Konotopa – Pruszków (pol.). [dostęp 2012-05-23].
- ↑ Będą nowe bramki!!!. Slupca24.pl. [dostęp 2012-04-12].
- ↑ Wprowadzają opłaty za przejazd A2 do granicy. nullwiadomosci.onet.pl. [dostęp 2012-05-20].
- ↑ AUTOSTRADA DO ŚWIECKA JUŻ OTWARTA!. www.autostrada-a2.pl. [dostęp 2012-04-12].
- ↑ Gazeta Lubuska (pol.). [dostęp 2009-10-19].
- ↑ MT (pol.).
- ↑ Motorgazeta – Polskie drogi (pol.). [dostęp 19.10.2009].
- ↑ Na betonowej A2 nie bedzie stukać jak w NRD (pol.). [dostęp 19.10.2009].
- ↑ 11,0 11,1 wg MT
- ↑ wg Stowarzyszenie Integracji Stołecznej Komunikacji
- ↑ [www.gddkia.gov.pl]
- ↑ Konrad Majszyk: Autostrada w oczyszczalni. Życie Warszawy. [dostęp 2010-07-14].
- ↑ 15,0 15,1 15,2 15,3 GDDKiA: Dokończenie A2 negocjujemy z 26 firmami. 2011-06-28. [dostęp 2011-07-11].
- ↑ Umowa na dokończenie budowy autostrady A2 podpisana. 2011-07-28. [dostęp 2011-07-29].
- ↑ Umowa na odc. C autostrady A – 2 podpisana. 2011-08-01. [dostęp 2011-08-02].
- ↑ Autostrada A2 dziurawa. "To nic nadzwyczajnego" (pol.). [dostęp 2012-02-23].
- ↑ A2 w. „Lubelska” - przejście graniczne Kukuryki :: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych oraz Autostrad - Serwis informacyjny
Linki zewnętrzne
