Bahrajn, Królestwo Bahrajnu (Al-Bahrajn, Mamlakat al-Bahrajn) – państwo leżące w Azji na archipelagu w Zatoce Perskiej. W roku 1971 uzyskało niepodległość. Od lat 30. XX wieku wydobywa się tam ropę naftową, a uzyskane dochody inwestuje na miejscu. Od 2002 roku emir Bahrajnu używa tytułu "król".
Pochodzenie nazwy
Po arabsku bahrani (بحران) oznacza “dwa morza”. Nazwa może wskazywać na dwa źródła wody, słodką wodę źródlaną oraz słoną morską, albo też na części Zatoki Perskiej na północ oraz południe od wyspy.
Nieodłącznym elementem krajobrazu Bahrajnu są pustynie oraz sucholubna roślinność
Geografia
-
Państwo Bahrajnu zajmuje wyspę Bahrajn oraz kilkanaście mniejszych przybrzeżnych wysp oraz wysepek. Bahrajn jest krajem wybitnie nizinnym, pokrytym pustyniami oraz miejscami słonymi bagnami. Najwyższy punkt: Jabal ad Dukhan 122 m n.p.m., a linia brzegowa liczy 161 km. Państwo to leży w strefie klimatu zwrotnikowego suchego, cechującym się typowymi warunkami pustynnymi. Bardzo uboga szata roślinna (zasobna zaledwie pod względem gatunkowym) oraz zwierzęca. Brak stałych rzek, są za to bogate źródła wód artezyjskich[1].
Historia
W czasach przedislamskich oraz we wczesnym okresie muzułmańskim nazwę Bahrajn odnoszono do wybrzeża Półwyspu Arabskiego znanego jako Al-Hasa (obecnie Al-Ahsa). Archipelag Bahrajn był wymieniany przez geografów perskich, greckich oraz rzymskich jako ośrodek handlu oraz połowu perłopławów. Pierwsze ślady osadnictwa na terenie Bahrajnu datowane są III tysiąclecie p.n.e. Bahrajn w czasach starożytnych był dobrze prosperującym ośrodkiem handlu morskiego pomiędzy Mezopotamią, a doliną Indusu. Wraz z powstaniem islamu, Bahrajn jak cały Półwysep Arabski bardzo szybko dostał się pod panowanie tejże religii.
W VII w. cząstka plemion pochodzących od Lachmidów wystąpiła przeciwko kalifatowi arabskiemu. Po rozbiciu rebeliantów Bahrajn stał się włączony do kalifatu, ale praktycznie pozostał niezależny. W VIII w. Bahrajn znalazł się we władaniu charydżytów, a w X w. karmatów, którzy w 930 roku splądrowali świątynię Al-Kaabę oraz zabrali do Bahrajnu Czarny Kamień (kamień ten pozostawał w ich rękach do 950 roku). W XII w. Bahrajn znalazł się w strefie wpływów Kajsarytów z wyspy Kajs, a następnie Persów. W roku 1235 archipelag oraz Al-Katif zostały zajęte przez wojska władcy Farsu, jednak już w 1253 roku odzyskały niezależność.
Do roku 1521 Bahrajn znajdował się pod panowaniem władców muzułmańskich, następnie obecny Bahrajn stał się opanowany przez Portugalczyków. W 1602 roku Portugalczycy zostali wyparci z Bahrajnu przez perskiego szacha Abbasa I, który powierzył rządzenie Bahrajnem plemionom arabskim z wybrzeża perskiego.
W 1783 roku Bahrajn stał się zdobyty przez ród Al-Khalifa (z plemienia Al-Utub z Półwyspu Arabskiego), który do dziś jest rodem panującym. Od początku XIX w. umacniały się wpływy Wielkiej Brytanii (kolonializm). W 1820 roku zawarto układ pokojowy o ochronie oraz handlu morskim (Bahrajn był jednym z ośrodków piractwa oraz handlu niewolnikami tzw. Wybrzeża Piratów). W XIX w Bahrajn znajdował się pod kontrolą Korony Brytyjskiej, a pretensje wobec wyspy rościł sobie także Iran.
Od roku 1932 historia Bahrajnu przybrała odmienny obrót. Bahrajn rozpoczął wydobycie ropy naftowej. W 1958 roku Bahrajn zawarł układ o granicach morskich z Arabią Saudyjską, a do 1968 roku Bahrajn pozostawał w składzie Federacji Emiratów Arabskich. Jednak wskutek braku uzgodnień w sprawach konstytucji oraz finansów 14 sierpnia 1968 roku wydał niepodległość. Dzięki zyskom z handlu ropą naftową, Bahrajn bardzo szybko rozwinął swoją gospodarkę. Widocznym przykładem jest tutaj m.in. nowoczesna zabudowa miejska. 15 sierpnia 1971 roku stał się podpisany nowy układ z Wielką Brytanią, który anulował poprzednie traktaty oraz oznaczał przywrócenie pełnej niepodległości. Szejk Isa przyjął tytuł emira. Rada Państwa była przekształcona w Radę Ministrów, premierem stał się brat władcy Khalifa Ibn Salman[2].
W kwietniu 1986 roku wybuch konflikt pomiędzy Bahrajnem a Katarem o wyspę Faszt ad-Dibal stanowiącą terytorium sporne. Bahrajn poparł sankcje ONZ przeciwko Irakowi w związku z agresją na Kuwejt w sierpniu 1990 roku oraz zezwolił Stanom Zjednoczonym oraz Wielkiej Brytanii na ulokowanie na swoim terytorium sił powietrznych uczestniczących w latach 1990–91 w wyzwalaniu Kuwejtu spod okupacji wojsk Saddama Husajna. W 1991 roku Bahrajn podpisał porozumienie z USA o współpracy w dziedzinie obrony.
Po śmierci emira Isy Ibn Salmana Al-Khalify w 1999 roku, nowym władcą stał się jego syn Hamad. W 2001 roku przeprowadzono powszechne referendum w wyniku którego zatwierdzono nową konstytucję. Konstytucja ta proklamowała m.in. Bahrajn jako królestwo. Pierwsze wybory do nowego parlamentu odbyły w 2002 roku oraz zostały zbojkotowane przez islamistyczną opozycję, kolejne odbyły się w 2006 roku[3].
Ustrój polityczny oraz prawo
Zgodnie z konstytucją z 2002 roku Bahrajn jest dziedziczną monarchią konstytucyjną, a głową państwa jest król. Władzę wykonawczą sprawuje rząd. Władza ustawodawcza spoczywa w rękach króla oraz 2-izbowego parlamentu: pochodzącego z powszechnych wyborów Zgromadzenia Narodowego (40 członków o 4-letniej kadencji) oraz Rady Szury (40 członków mianowanych przez króla).
Podstawowym źródłem prawa jest szar’at - islamskie prawo religijne. Funkcję formalnie nieistniejących partii spełniają tzw. stowarzyszenia polityczne[4]. Tak jak w innych krajach Półwyspu Arabskiego są tradycyjne, konserwatywne normy prawne, ustalone przez islamskie prawo. Widoczne jest to przede wszystkim w przypadku kobiet, które obowiązuje nakaz okrywanie większości powierzchni ciała. Normy religijne obowiązują także cudzoziemców, nawet jeśli oni wyznają inną religię. W Bahrajnie w przeciwieństwie od innych krajów, sprzedawany jest alkohol (nie obowiązuje prohibicja). Obywatele polscy, aby wjechać do Bahrajnu muszą posiadać wizę[5].
Demografia
Główną grupę etniczną w Bahrajnie stanowią Arabowie - 63%, jednak sporą część, bo jedną trzecią stanowią mieszkańcy innych krajów. Są to z reguły Azjaci do których należą m.in. Pakistańczycy oraz mieszkańcy Indii co daje 19% ogółu wszystkich. 8% mieszkańców Bahrajnu stanowią Irańczycy. 10% stanowią obywatele sąsiednich krajów Półwyspu Arabskiego. Niewielką cząstka stanowią także obywatele krajów zachodnich. Imigranci z krajów azjatyckich, to osoby które przybyły do Bahrajnu w celach podjęcia pracy oraz polepszania swego statusu materialnego, dotyczy to przede wszystkim wszystkich z Pakistanu oraz Indii. Osoby pochodzące z Europy to z reguły specjaliści w dziedzinie budownictwa oraz inni pracownicy zatrudnieni na wysokich stanowiskach.
Bahrajn analogicznie jak inne kraje islamskie cechuje się wysokim przyrostem naturalnym, który wynosi około 14‰ rocznie. Kraj cechuje się dużą gęstością zaludnienia, wynikającą z niewielkich rozmiarów kraju oraz wysokiego poziomu urbanizacji, oraz dużego napływu obywateli innych krajów. Rozmieszczenie ludności jest jednak nierównomierne, a największe skupiska ludzi są w północnej części wyspy. 90% ludności mieszka w miastach. Analfabetyzm nie jest wysoki oraz stale zmniejsza się, co jest związane w rozwojem gospodarczym kraju. 86,5% dorosłych potrafi czytać oraz pisać. Bahrajn cechuje się wysokim wskaźnikiem długości życia, co jest związane z poziome rozwojowym kraju oraz wyeliminowaniem groźnych chorób jak np. malaria. Średnia długość życia wynosi: ogółem 74,68 lat; mężczyźni 72,18 lat; kobiety 77,25 lat.[6][7]
Kultura, język oraz religia
Rodowici obywatele Bahrajnu, przywiązują wagę do tradycyjnego stylu ubierania się, tak jak ten widoczny na zdjęciu mężczyzna
Kultura Bahrajnu pomimo jego dalekiego rozwoju jest wciąż bardzo konserwatywna. Przeważajaca ilość mężczyzn nosi długie szaty zwane "thobe", przy czym ci bogatsi mieszkańcy kraju zlecają szycie "thobe" w stylu bardziej zachodnim, z kieszeniami, kołnierzami oraz mankietami. Mężczyźni noszą "ghutra", bawełniane albo jedwabne chusty, zwykle w kolorze czerwonym albo białym. Kobiety na ubrania zakładają czarną pelerynę oraz zakrywają twarz, aczkolwiek cząstka kobiet ubiera się w bardziej współczesnym stroju, z uwzględnieniem islamskich norm ubioru.
Bahrajńska muzyka wywodzi się z tradycji arabskiej. Jest rozbudowana oraz zawiera wiele powtórzeń. Tradycyjnie gra się ją na 'oud' (rodzaju lutni) oraz 'rebabie' (jednostrunowym instrumencie).
Najbardziej rozpowszechnionym tańcem ludowym jest 'ardha'. Wykonują go mężczyźni z mieczami, którym akompaniuje bębniarz oraz śpiewający poeta. Głównymi przejawami artystycznej działalności w Bahrajnie są: recytowanie Koranu, ceremonialne tańce oraz gawędziarstwo. Bahrajńscy poeci znani są z przekazywania tradycyjnych wartości oraz eksplorowania nowych tematów.
Islam jest państwową religią Bahrajnu, którą wyznaje każdy mieszkający na wyspie Arab. Imigranci spoza świata arabskiego wyznają inne religie m.in. chrześcijaństwo.
Oficjalnym językiem w Bahrajnie jest arabski, przy czym bahrajscy szyici oraz sunnici posługują się jego odmiennymi dialektami. Odmienne języki występujące na terenie Bahrajnu to perski, urdu, angielski oraz malajalam[8].
Oficjalną religią Bahrajnu jest islam, który stanowi 82,31% ogółu. Przeważajaca ilość muzułmanów to szyici, jednak władzę w kraju stanowią sunnici. Do pozostałych religii należą:
-
-
Konstytucja Bahrajnu gwarantuje wolność religijną. Państwo to było pierwszym krajem Zatoki Perskiej, które zezwoliło chrześcijanom na budowę kościołów. W 1939 roku zbudowano pierwszy kościół katolicki pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa w stolicy tego państwa.
Gospodarka
Widok na stolicę Bahrajnu
Bahrajn jest krajem uprzemysłowionym, gdzie podstawą dzisiejszej gospodarki jest górnictwo ropy naftowej, gazu ziemnego oraz przemysł przetwórczy. Wszystkie te działy wytwarzają około 43% PKB. Najmniejszy udział ma rolnictwo, bo tylko 1%. Dużą siłą gospodarki są usługi - około 56%, zwłaszcza handlowe tranzytowe oraz bankowe. PKB na 1 mieszkańca wg parytetu siły nabywczej wynosi 34,7 tys. dolarów (2007), jest więc bardzo wysokie.
Przemysł
Ropę naftową oraz gaz ziemny eksploatuje się z reguły ze złóż podmorskich. Przemysł górniczy istnieje pod kontrolą przedsiębiorstw państwowych. Rafinerie w Manama, Sitra oraz Awali przetwarzają ropę naftową własną (ok. 2 mln t rocznie) oraz importowaną rurociągiem podmorskimi z Arabii Saudyjskiej. Energia elektryczna produkowana w elektrowniach gazowych jest wykorzystywana w hutnictwie aluminium oraz do odsalania wody morskiej. Istnieje rozwinięte rzemiosło (tkactwo, garncarstwo) z uwagi na wysoki wciąż konserwatyzm kraju. W ostatnich latach zwiększa się wydobycie gazu ziemnego; wzrasta także rola przemysłu przetwórczego.
Handel zagraniczny
Bahrajn ma dodatni bilans w handlu. Eksport oraz reeksport zawiera w sobie 40 do 50 mln t ropy oraz przetworów naftowych oraz stalowych rocznie, oraz aluminium. Bahrajn importuje wyroby przemysłowe oraz żywność. Głównymi partnerami w handlu są: USA, Wielka Brytania, Arabia Saudyjska, Japonia, Australia, Zjednoczone Emiraty Arabskie oraz Niemcy[9].
Podział administracyjny
Bahrajn jest podzielony na gubernatorstwa od 3 lipca 2002 r.
- Stołeczne
- Środkowe
- Muharraq
- Północne
- Południowe
|
Podział administracyjny Bahrajnu |
|
| Gubernatorstwa |
|
 |
|
Władcy Bahrajnu
Tytuły władców
- 1783-1971 hakim
- 1971-2002 emir
- od 2002 król
Lista władców
Dynastia Al-Khalifa
Sprawdź też
Bibliografia
Przypisy
Linki zewnętrzne
|
Członkostwo w organizacjach międzynarodowych |
|
|
Światowa Organizacja Handlu (WTO) |
|
|
|
 |
|
|
|
