Benedykt XVI, łac. Benedictus XVI, właśc. Joseph Ratzinger ?/i (ur. 16 kwietnia 1927 w Marktl am Inn) – niemiecki duchowny rzymskokatolicki, w latach 1977–2005 kardynał, w latach 1981–2005 prefekt Kongregacji Nauki Wiary, w latach 2002–2005 dziekan Kolegium Kardynalskiego, 19 kwietnia 2005 wybrany 265. (według innej rachuby 266.) papieżem. Jest suwerennym władcą Państwa Watykańskiego oraz głową Stolicy Apostolskiej.
Życie przed wyborem na papieża
Dzieciństwo oraz młodość (1927-1943)
Urodził się 16 kwietnia 1927 (ochrzczony tego samego dnia przez wikariusza miejscowej parafii ks. Josepha Stangla), w Wielką Sobotę, w domu rodzinnym przy ul. Szkolnej (niem. Schulstraße) w Marktl am Inn (Bawaria, Niemcy) jako syn policjanta Josepha oraz Marii Ratzingerów, pochodzącej z Południowego Tyrolu.
Był trzecim, najmłodszym dzieckiem. Jego rodzeństwo: Maria Ratzinger (ur. 7 grudnia 1921, zm. 2 listopada 1991) oraz Georg Ratzinger (ur. 15 stycznia 1924).
Do 1937, kiedy przeprowadzili się do Traunstein, ojciec Joseph służył w Bawarskiej Policji Landowej (Landespolizei) oraz w niemieckiej policji państwowej (Ordnungspolizei). Londyński Sunday Time pisał o Ratzingerze seniorze jako antynaziście którego próby powstrzymania Brązowych Koszul (Oddziałów szturmowych SA) zmusiły do kilku przeprowadzek wraz z rodziną[1]. Wedle International Herald Tribune[2]przeprowadzki te były bezpośrednio związane z postawą Józefa Ratzingera, który sprzeciwiał się nazizmowi, czego rezultatem były degradacje oraz przeniesienia. Brat papieża, Georg powiedział: Nasz ojciec był zaciekłym przeciwnikiem nazizmu, albowiem uważał że było to w sprzeczności z naszą wiarą[3]. Jednak rodzinę dotknęły także boleśniejsze represje ze strony reżimu. John Allen (watykański komentator), donosi o słowach wygłoszonych przez kardynała Ratzingera 28 listopada 1996 w Watykanie: Kuzyn cierpiący na zespół Downa, który w 1941 miał 14 lat oraz był zaledwie parę miesięcy młodszy (niż Ratzinger), stał się zabrany przez nazistowskie władze na terapię. Niedługo później rodzina otrzymała informacje o jego śmierci[4].
Brat Georg, też stał się duchownym. Siostra, Maria Ratzinger, wcale nie wyszła za mąż, była gospodynią Josepha aż do śmierci w 1991. Ich stryjeczny dziadek (brat dziadka, ze strony ojca), Georg Ratzinger był do roku 1888 księdzem, a po porzuceniu kapłaństwa deputowanym Landtagu oraz Reichstagu.
Wedle kuzynki Eriki Kropp, Ratzinger od dzieciństwa nie chciał zostać nikim innym jak księdzem. Gdy miał 15 lat, mówił że zostanie biskupem, ona żartobliwie zapytała "Czemu nie papieżem?"[5] Wcześniej w 1932 do miasteczka, w którym mieszkali Ratzingerowie przyjechał arcybiskup Monachium Michael von Faulhaber. 5-letni Joseph był w grupie dzieci wręczających kardynałowi kwiaty, tego dnia ogłosił, że także chciałby zostać kardynałem.
W wieku 14 lat (w 1941), wstąpił do Hitlerjugend, w której członkostwo było obowiązkowe od 25 marca 1939. Wedle korespondenta tygodnika National Catholic Reporter Johna Allena, Ratzinger nie podchodził entuzjastycznie do członkostwa w tej organizacji, odmawiał brania udziału w spotkaniach. Ratzinger wspominał, że nazistowski profesor matematyki postarał się o zmniejszenie mu czesnego w szkole. Do tego teoretycznie była wymagana dokumentacja obecności na spotkaniach Hitlerjugend, jednak wedle Ratzingera profesor załatwił mu stypendium bez konieczności udziału w zebraniach.
Służba wojskowa (1943-1945)
W wieku 16 lat (1943) wraz z innymi kolegami z klasy rozpoczął obowiązkowe przygotowanie wojskowe w zakresie obrony przeciwlotniczej. Powołany stał się do programu Luftwaffenhelfer. Zostali przydzieleni do oddziału odpowiedzialnego za ochronę fabryki silników lotniczych BMW w Ludwigsfeld na północ od Monachium. Następnie zostali przeniesieni do Unterföhring (na północny zachód od Monachium) oraz na krótko do Innsbrucka. Z Innsbrucka ich oddział udał się do Gilching, by ochraniać bazę myśliwców niemieckich oraz atakować bombowce aliantów które urządzały naloty na Monachium. W Gilching Ratzinger służył w posterunku telefonicznym.
10 września 1944 jego klasa była zwolniona z korpusu. Jednak wracając do domu, Ratzinger otrzymał nowe powołanie do Reichsarbeitsdienst (Służby Pracy Rzeszy). Został oddelegowany do węgierskiego obszaru granicznego z Austrią, która była zaanektowana przez Niemcy w 1938. Tu pracował, aż do czasu kiedy Armia Czerwona zajęła Węgry, wtedy to stał się skierowany do przygotowywania umocnień przeciwpancernych, oczekujących na ofensywę wojsk radzieckich. Tam też był świadkiem pędzenia Żydów do obozów śmierci. 20 listopada 1944 jego oddział stał się zwolniony ze służby.
Ratzinger znowu wrócił do domu, jednak nie na długo. Już w 3 tygodnie później dostał wezwanie do stawienia się w Monachium, gdzie otrzymał przydział do koszar, do Wehrmachtu w mieście Traunstein, blisko którego mieszkała jego rodzina. Po podstawowym szkoleniu w piechocie, Ratzinger służył w wielorakich posterunkach wokół miasta jego jednostki. Nigdy nie stał się wysłany na front.
Na przełomie kwietnia oraz maja, w ostatnich dniach albo tygodniach przed poddaniem się Niemiec, Ratzinger zdezerterował. Dezercja była powszechna w ostatnich tygodniach wojny, chociaż karana śmiercią (wykonywana, wielokrotnie zasądzana bez procesu prawnego, nieprzerwanie do końca). Obniżone morale oraz niewielkie ryzyko osądzenia przez zdezorganizowane wojsko niemieckie, przyczyniło się do rosnącej fali dezercji wśród żołnierzy. Ratzinger opuścił miasto Traunstein oraz udał się do położonej nieopodal rodzinnej wsi. Użyłem mało znanej drogi, spodziewając się bezproblemowego przejścia. Ale kiedy wychodziłem z przejścia podziemnego pod torami kolejowymi, dwóch żołnierzy stało na posterunku, przez chwilę sytuacja była dla mnie niezmiernie krytyczna. Dzięki Bogu, że oni także posiadali dosyć wojny oraz nie chcieli stać się mordercami. Jako usprawiedliwienia użyli ręki na temblaku oraz pozwolili odejść do domu.
Wkrótce po tym, dwaj członkowie SS, którzy schronili się w domu Ratzingerów zwrócili uwagę na młodego człowieka w wojskowym wieku oraz zaczęli zadawać pytania. Ojciec Ratzingera stanowczo wyraził swoje złe zdanie na temat Hitlera oraz nazajutrz dwóch członków SS zniknęło nie podejmując żadnych działań. Kardynał Ratzinger powiedział później: Jakiś anioł wydawał się nas chronić.
Gdy do wsi przybyli Amerykanie: Zostałem rozpoznany jako niemiecki żołnierz, musiałem ubrać się z powrotem w mundur który wcześniej zrzuciłem, a także trzymać ręce u góry oraz dołączyć do stale rosnącej grupy jeńców wojennych, których oni ustawiali w szeregu na naszej łące. To szczególnie zraniło serce mojej matki, kiedy zobaczyła swojego chłopca oraz resztę pokonanej armii stojącej tam, wystawionej na niepewny los. Ratzinger przez krótki czas był internowany w obozie jenieckim niedaleko Ulm. Został wypuszczony 19 czerwca 1945. Wraz z innymi młodymi ludźmi zaczął iść do domu (120 km), jednak stał się podwieziony do Traunstein w ciężarówce wiozącej mleko. Rodzina ponownie była w komplecie, kiedy brat Georg stał się wypuszczony z obozu jenieckiego we Włoszech.
Edukacja (1946-1951)
W 1945 Ratzinger wraz z bratem wstąpili do katolickiego seminarium duchownego we Freiburgu oraz na studia w Herzogliches Georgianum na Uniwersytecie Ludwiga Maximiliana w Monachium. Wedle wywiadu z Peterem Seewaldem, na niego oraz jego kolegów ze studiów szczególnie duży wpływ wywarły prace oraz twórczość Gertrudy von Le Fort, Ernsta Wiecherta, Fiodora Dostojewskiego, Elisabeth Langgässer, Theodora Steinbüchela, Martina Heideggera oraz Karla Jaspersa. W trzech ostatnich młody Ratzinger widział przerwę w dominacji neokantyzmu, wraz z kluczową pracą "Steinbüchel's Die Wende des Denkens" ( Przeistoczenie w myśleniu). Pod koniec studiów był zbliżony bardziej do nauk św. Augustyna niż Tomasza z Akwinu. Wśród scholastyków najbardziej interesował się św. Bonawenturą.
29 czerwca 1951 on oraz jego brat zostali wyświęceni na kapłanów przez arcybiskupa Monachium Michaela von Faulhabera. W 1953 zdobył stopień doktora pracą o św. Augustynie, zatytułowaną "Ludzie oraz Dom Boży w doktrynie kościelnej św. Augustyna". W 1957 habilitował się rozprawą o św. Bonawenturze: Teologia dziejów u św. Bonawentury. W 1958 stał się profesorem kolegium we Fryzyndze.
Kariera naukowa (1951-1977)
Przez następne lata posługiwał jako pomocnik biskupa Fryzyngi (1957-1959). W 1959, stał się profesorem na uniwersytecie w Bonn. Jego inauguracyjny wykład zatytułował "Bóg wiary oraz Bóg filozofii". W 1963 zaczął wykładać na uniwersytecie w Münster. Na pierwszym wykładzie aula wykładowcza była wypełniona po brzegi, już wtedy był znanym teologiem. Na II Soborze Watykańskim (1962-1965) był doradcą teologicznym niemieckiego arcybiskupa Kolonii Josepha Fringsa. Kontynuował obronę Nostra aetate, dokumentu na temat związków z innymi religiami, ekumenizmu oraz deklaracji prawa do religijnej wolności. Później, jako prefekt Kongregacji Nauki Wiary jasno wyjaśnił stanowisko Kościoła wobec innych religii w dokumencie Dominus Iesus (2000), w którym także mówił o prawidłowej drodze do nawiązania ekumenicznego dialogu. Podczas soboru był uważany za zdecydowanego reformatora oraz faktycznie współpracował z takimi modernistami, jak Hans Küng oraz Edward Schillebeeckx. Sam Ratzinger przyznał, że był oraz po części pozostał wielbicielem Karla Rahnera, znanego teologa Nouvelle Théologie, który popierał reformy oraz sam wznosił nowe, teologiczne poglądy. W 1966, Ratzinger stał się ustanowiony przewodniczącym wydziału teologii dogmatycznej na uniwersytecie w Tybindze, gdzie stał się ponownie współpracownikiem Hansa Künga. W swojej książce "Wprowadzenie do chrześcijaństwa" (1968), pisał, że papież ma obowiązek słuchania wielorakich głosów w Kościele podczas podejmowania decyzji. Pisał także, że Kościół od wieków jest zbyt scentralizowany, ograniczony oraz nadmiernie kontrolowany przez Rzym. Te zdania jednak nie zostały wydrukowane w kolejnych wydaniach książki, albowiem zostały błędnie zinterpretowane przez autorów kolejnych reprintów. W tym czasie oddalił się od Tybingi, spowodowane to było atmosferą oraz marksistowskimi ruchami wśród studentów w latach '60, które w Niemczech szybko się radykalizowały, szczególnie w 1967 oraz 1968, by osiągnąć kulminację w serii zamieszek w kwietniu oraz maju 1968 r. Ratzinger wiązał to (a także spadek szacunku do autorytetów wśród studentów, oraz rosnący, niemiecki ruch na rzecz praw homoseksualistów) z odejściem od tradycyjnego katolickiego nauczania. Coraz częściej, jego poglądy, wbrew reformatorskiemu zacięciu, kontrastowały z poglądami liberalnymi, które wtedy zyskiwały swój ruch w teologii. Przez lata na II Soborze Watykańskim oraz na uniwersytecie w Tybindze, profesor Joseph Ratzinger publikował artykuły w reformatorskim, teologicznym czasopiśmie "Concilium", chociaż wybierał coraz częściej mniej reformatorskie tematy, niż inni współtwórcy pisma, teologowie-moderniści Hans Küng, czy Edward Schillebeeckx.
W końcu w 1969 wrócił do Bawarii, na uniwersytet w Ratyzbonie, do środowiska o mniej reformistycznych poglądach.
W 1972 zakłada pismo teologiczne Communio, wraz z Hansem Ursem von Balthasar, Henrim de Lubac, Walterem Kasper oraz innymi. Communio, publikowane teraz w 17 wydaniach (niemieckim, angielskim, hiszpańskim, polskim oraz innych), stał się wybitnym dziennikiem współczesnej, katolickiej myśli teologicznej. Do czasu wyboru na papieża, Ratzinger pozostawał najbardziej aktywnym publicystą gazety.
Herb kardynalski Josepha Ratzingera
Kardynał Ratzinger (
1988)
Kardynał oraz arcybiskup Monachium (1977-1982)
25 marca 1977 ustanowiony przez Pawła VI arcybiskupem Monachium oraz Fryzyngi. Sakrę biskupią przyjął 28 maja 1977[6] z rąk biskupa Würzburga Josefa Stangla (ciekawostką jest zbieżność nazwisk z księdzem, który udzielił chrztu – są to jednak dwie zróżnicowane osoby). Współkonsekratorami byli: biskup Ratyzbony Rudolf Graber oraz biskup pomocniczy archidiecezji Monachium oraz Fryzyngi Ernst Tewes COr. Za swoją biskupią dewizę przyjął Cooperatores Veritatis, co oznacza "współpracownicy prawdy". Było to zaczerpnięte z Biblii, z 3. Listu św. Jana (3J, 8). Wybór komentuje w swojej autobiograficznej pracy "Kamienie milowe".
Na konsystorzu 27 czerwca 1977 kreowany kardynałem. W chwili konklawe w 2005 był jednym z trzynastu[7] żyjących kardynałów mianowanych przez Pawła VI oraz jednym z trzech poniżej wieku 80 lat; w konklawe wzięli udział jednak tylko on oraz William Wakefield Baum.
Kardynał Ratzinger celebruje mszę świętą podczas pogrzebu Jana Pawła II
Prefekt Kongregacji Nauki Wiary (1981-2005)
25 listopada 1981 otrzymał nominację z rąk Jana Pawła II na prefekta Kongregacji Nauki Wiary.
Tym samym na początku 1982 zrzekł się stanowiska w Monachium. Został podniesiony do funkcji kardynała biskupa diecezji Velletri w kolegium kardynalskim w 1993, w 1998 stał się wicedziekanem, a 30 listopada 2002 dziekanem Kolegium Kardynalskiego.
Na tym stanowisku bronił doktryny oraz nauczania Kościoła w dziedzinach takich jak planowanie poczęć, dialog międzyreligijny, homoseksualizm, prawne regulacje związków partnerskich. Podczas jego prefektury, Kongregacja powzięła kroki mających na celu zdyscyplinowanie teologów głoszących nieortodoksyjne poglądy w Ameryce Łacińskiej w latach '80.
22 lipca 1992 wydał dokument, w którym stwierdził, iż dyskryminacja ze względu na orientację seksualną nie jest tym samym co dyskryminacja ze względu na rasę, pochodzenie etniczne itd. jako, że "budzi niepokój moralny". Wedle wydanego dokumentu Kongregacji Nauki Wiary "istnieją dziedziny, w których nie jest przejawem niesprawiedliwej dyskryminacji uwzględnienie orientacji seksualnej, dla przykładu kiedy chodzi o adopcję dziecka albo powierzenie go opiekunom, zatrudnienie nauczycieli albo trenerów sportowych, służbę wojskową" aprobując dyskryminację ze względu na orientację seksualną (dziś prawnie zakazanej w wielu krajach). Podstawowe prawa człowieka (m.in. zagwarantowane przez Europejską Konwencję Praw Człowieka jak oraz konstytucje wielu krajów) wedle dokumentu Kongregacji potrafią zostać "słusznie ograniczone ze względu na obiektywne nieuporządkowane zachowania zewnętrzne". Dokument, dla przykładu, podał przypadek "osób chorych fizycznie albo umysłowo", którym da się ograniczyć możliwość korzystania z pewnych praw "by chronić dobro wspólne"[8][9]. Dokument był skrytykowany pomiędzy innymi przez 3 biskupów (Charles Buswell, Thomas Gumbleton oraz Walter Sullivan)[10] oraz organizacje LGBT[11]. Urzędowanie zakończył 2 kwietnia 2005 w związku z sediswakancją po papieżu Janie Pawle II[12].
Funkcje w kurii rzymskiej
Z biegiem czasu objął wiele funkcji w Kurii Rzymskiej: przewodniczącego Papieskiej Komisji Biblijnej, przewodniczącego Międzynarodowej Komisji Teologicznej, radcy Drugiej Sekcji Sekretariatu Stanu, członka Kongregacji dla Kościołów Wschodnich, członka Kongregacji ds. Kultu Bożego oraz Dyscypliny Sakramentów, członka Kongregacji ds. Ewangelizacji Narodów, członka Kongregacji ds. Edukacji Katolickiej, członka Papieskiej Rady ds. Popierania Jedności Chrześcijan, członka Papieskiej Rady ds. Kultury oraz członka Papieskiej Komisji ds. Ameryki Łacińskiej.
8 kwietnia 2005 o godz. 10 jako dziekan Kolegium Kardynalskiego rozpoczął mszę żałobną w intencji zmarłego Jana Pawła II. Był to jeden z największych pogrzebów w dziejach świata (do Rzymu przybyło 4 królów, 5 królowych, ponad 70 prezydentów oraz premierów oraz 2 miliony wiernych)[13]. Milion wiernych na pl. św. Piotra oraz w bocznych uliczkach żegnał Jana Pawła II. Na słowa kardynała Josepha Ratzingera Nasz ukochany Papież stoi teraz w oknie domu Ojca, widzi nas oraz nam błogosławi. Tak, pobłogosław nam Ojcze Święty., wierni odpowiedzieli gromkim "Santo! Santo!" (Święty! Święty!) oraz "Subito Santo!" (Święty natychmiast!). Kluczem homilii kard. Josepha Ratzingera o życiu zmarłego papieża był biblijny cytat: "Pójdź za mną". Mówił o wędrówce Karola Wojtyły za Bogiem przez całe jego życie. W sumie mszę koncelebrowało 140 kardynałów oraz patriarchów unickich kościołów wschodnich[14].
Pontyfikat (od 2005)
2 stycznia 2005, magazyn Time cytował anonimowe, watykańskie źródło, które twierdziło, że Ratzinger jest pierwszy do zajęcia miejsca Jana Pawła II po jego śmierci, albo kiedy będzie zbyt chory, by przewodzić Kościołowi. Po śmierci Jana Pawła II, dziennik Financial Times napisał że Ratzinger jest liderem wśród kandydatów na nowego papieża, ale dawał także duże szanse rywalom z liberalnego skrzydła Kościoła. W kwietniu 2005, przed wyborem papieża, Time opublikował listę stu najbardziej wpływowych ludzi świata, wśród których znalazł się Ratzinger. Jako prefekt Kongregacji Nauki Wiary mówił, że chciałby wrócić na wieś do Bawarii oraz poświęcić się pisaniu książek, jednak przed śmiercią Jana Pawła II, powiedział do przyjaciół, że "jest gotowy na przyjęcie obowiązku, jaki (ewentualnie) umieści na nim Bóg".
Chociaż jego wybór był uważany za najbardziej prawdopodobny przez media na świecie, niektórzy utrzymywali, że jego elekcja jest zbyt oczekiwana aby ziściła się. Wybory zarówno Jana Pawła II, jak oraz jego poprzednika Jana Pawła I, były raczej niespodziewane. Dlatego dla poniektórych wybór Ratzingera na papieża był lekkim zaskoczeniem.
19 kwietnia 2005 wybrany następcą Jana Pawła II w drugim dniu konklawe, po czterech głosowaniach. Tym samym stał się 265. papieżem (według Watykanu). Jest najstarszą osobą (w chwili wyboru) wybraną na papieża od czasów Klemensa XII[15].
19 kwietnia jest także datą śmierci (i końca pontyfikatu) innego papieża, Leona IX, najważniejszego niemieckiego papieża średniowiecza, który zapoczątkował reformę odnowy moralnej Kościoła.
Kardynał Ratzinger miał nadzieję przed konklawe, że odejdzie w pokoju, powiedział: Podczas konklawe modliłem się do Boga, żeby mnie nie wybrano. Tym razem jednak Bóg wyraźnie mnie nie posłuchał.[16].
Przed pojawieniem się na balkonie bazyliki św. Piotra, papieżem wydał go kardynał Jorge Arturo Medina Estévez (protodiakon kolegium kardynałów). Kardynał przed tradycyjnym łacińskim Habemus papam, zwrócił się do tłumu słowami "drodzy bracia oraz siostry" w językach: włoskim, hiszpańskim, francuskim, niemieckim oraz angielskim, przerywanymi przez owacje międzynarodowego tłumu po słowach w każdym z tych języków. Na balkonie pierwszymi słowami, wygłoszonymi w języku włoskim, nowego papieża, przed tradycyjnym błogosławieństwem Urbi et Orbi, były: Umiłowani bracia oraz siostry. Po wielkim papieżu Janie Pawle II kardynałowie wybrali mnie – prostego, skromnego pracownika winnicy Pana. Pocieszam się faktem, że Pan potrafi się posługiwać niedoskonałymi narzędziami oraz działać przy ich pomocy, a przede wszystkim zawierzam się waszym modlitwom. W radości Pana zmartwychwstałego, ufni w Jego stałą pomoc, idziemy przed siebie. Pan nam pomoże, a Maryja, Jego Najświętsza Matka, stoi u naszego boku. Dziękuję. Po tym pobłogosławił ludzi zebranych na placu przed bazyliką.
24 kwietnia 2005 papież Benedykt XVI odprawił mszę świętą inaugurującą swój pontyfikat. Otrzymał także insygnia władzy papieskiej – paliusz oraz pierścień świętego Piotra. 7 maja odbył ingres do swojej katedry – bazyliki laterańskiej.
Wybór imienia Benedykt (łac. błogosławiony) jest istotny. Benedykt XVI użył go po raz pierwszy podczas audiencji generalnej na placu św. Piotra. Podczas pierwszej audiencji generalnej 27 kwietnia 2005 r. papież uzasadnił wybór takiego imienia nawiązaniem do Benedykta XV za jego dążenie do pokoju w czasach I wojny światowej oraz do św. Benedykta za jego wkład w budowę chrześcijańskiej tożsamości Europy[17].
12 września 2006 r. na Uniwersytecie ratyzbońskim w Niemczech, w którym Joseph Ratzinger był wcześniej profesorem teologii, wygłosił wykład, nazwany wykładem ratyzbońskim, na temat: Wiara, rozum oraz uniwersytet — wspomnienia oraz refleksje – /(niem.) Glaube, Vernunft und Universität — Erinnerungen und Reflexionen/[18]. Papież mówił m.in. na temat stosunku chrześcijaństwa oraz islamu do rozumu oraz filozofii greckiej. Czerpiąc z prac prof. Teodora Khoury'ego, zacytował też dialog cesarza bizantyjskiego Manuela II Paleaologa oraz refleksje muzułmańskiego uczonego Ibn Hazma (zm. 1069 r.), które ukazywały, że idea islamskiego dżihadu, świętej wojny oraz nawracania siłą, a nie rozumem, sprzeciwia się Bogu, oraz że dla muzułmanów, Bóg nie jest ograniczony nawet przez swoje Słowo oraz nic nie zmusi Go do objawienia nam prawdy. Jeśli taka będzie Jego wola, człowiek będzie musiał nawet czcić bożki. Wystąpienie papieskie wywołało międzynarodowe reakcje oraz kontrowersje w świecie muzułmańskim[19].
Dorobek teologiczny oraz poglądy
Benedykt XVI podczas inauguracji pontyfikatu
Prace badawcze oraz publikacje Benedykta XVI odnoszą się z reguły do szeroko rozumianej teologii dogmatycznej oraz fundamentalnej. Wiele książek oraz rozpraw poświęcił tajemnicy Kościoła. Drugi wielki temat w działalności naukowej kardynała Ratzingera to osoba Jezusa Chrystusa. Można go uważać za zwolennika chrystologii sensu. Podejmował także prace z zakresu ekumenizmu. Kilkakrotnie podjął tematykę teologii oraz duchowości sakramentu kapłaństwa[20]. Szczególne znaczenie ma jego nowa wykładnia soteriologii w dziele Theologische Prinzipienlehre. Bausteine zur Fundamentaltheologie. Ulubionym tematem oraz motywem prac Ratzingera jest rozumienie wiary[21]. Nieustannie zauważa konieczność stałego dialogu pomiędzy filozofią a teologią. Podkreśla, że poszukiwany przez myślicieli Logos tożsamy jest z Jezusem Chrystusem[22]. Duży obszar badań Ratzingera poświęcony jest aktualnej kondycji chrześcijaństwa na świecie, zwłaszcza opisowi wiary w kontekście jej aktualnych zagrożeń[23] oraz perspektyw rozwoju[24]. Zaniepokojenie Ratzingera wywołuje zwłaszcza częściowe albo całkowite kwestionowanie konkretnych treści doktrynalnych. Dostrzega on rozpowszechniające się błędy w zakresie wiary w poszczególne Osoby Trójcy Świętej. Zwraca przy tym wybitną uwagę na teorie relatywizujące znaczenie jedyności oraz powszechności zbawczej Chrystusa oraz Kościoła. Stwierdza również, że współczesny człowiek przyjmuje wielokrotnie tylko to, co nie kłóci się z materialistyczną wizją świata. Na tej płaszczyźnie rodzi się zdaniem Ratzingera stopniowa utrata wiary w życie wieczne oraz w możliwość potępienia. Wśród zorganizowanych form ataku na wiarę Ratzinger zwracał szczególnie uwagę na sekty, ideologię New Age, skrajnie radykalny feminizm oraz rozwijaną w Ameryce Południowej teologię wyzwolenia (pozostającą w związku z ideologią marksistowską). Bardzo negatywne skutki dla wiary wynikają jego zdaniem z kwestionowania zasad moralności chrześcijańskiej, szczególnie z odrzucenia tzw. prawa naturalnego, Dekalogu oraz współczesnego nauczania kościelnego (etyka życia). Brak świadectwa, niewłaściwe metody oraz zachwiane proporcje w procesie przekazu wiary, błędnie pojmowana czy celebrowana liturgia, sprawiają, że wiara dla dzisiejszego człowieka bywa niezrozumiała, a także mało interesująca.
W sumie opublikował ponad 60 pozycji książkowych, z których wiele było przetłumaczonych na języki obce. Jest także autorem kilkuset artykułów oraz rozpraw opublikowanych w wielorakich międzynarodowych czasopismach teologicznych oraz dziełach zbiorowych. Uchodzi za konserwatystę. Był współtwórcą czasopisma teologicznego "Communio".
Benedykt XVI w czasie mszy w bazylice św. Piotra, 2006
Jest nader sceptyczny wobec teorii ewolucji, uważając ją za hipotezę w poniektórych punktach niedostatecznie podbudowaną naukowo. W przedmowie do wydanej w 2007 książki Kreacja oraz Ewolucja napisał, że teoria ewolucji autorstwa Karola Darwina wcale nie była ostatecznie dowiedziona, a naukowcy błędnie oraz kurczowo się jej trzymają, wyciągając zbyt pochopne wnioski, przenoszone potem na płaszczyznę relacji wiara – wiedza[25]. Odnosi się zatem sceptycznie wobec tych ustaleń współczesnej kosmologii, które wykluczają albo pomijają przesłanie o stwórczej roli Boga niesione przez kreacjonizm. Jak napisał nauka niepotrzebnie marginalizuje poglądy na temat kreacjonizmu[26]. W przytaczanej książce stwierdził ostatecznie: "Nie możemy powiedzieć: kreacjonizm albo ewolucja. Właściwą formułą jest kreacjonizm oraz ewolucja, albowiem oba odpowiadają na dwa zróżnicowane pytania". Natomiast w dniu inauguracji pontyfikatu powiedział: "Nie jesteśmy przypadkowym oraz pozbawionym znaczenia produktem ewolucji. Każdy z nas jest owocem zamysłu Bożego. Każdy z nas jest chciany, każdy miłowany, każdy niezbędny". Jego poglądy w tej mierze dobrze syntezuje John L. Allen Jr: "Poglądów Benedykta XVI na ewolucję, co winno być już oczywiste, nie da się ująć w prosty slogan, w tym sensie, że jest on „za” albo „przeciw” niej. Ma on głęboki szacunek dla nauki, lecz równocześnie podkreśla, że nauki empiryczne same w sobie nie muszą ustalać „struktury pojęciowej”, w obrębie której prowadzimy rozważania o sensie oraz celu istnienia. Benedykt XVI martwi się, że bezkrytyczna akceptacja teorii ewolucji niesie niebezpieczeństwo, ale także nie utożsamia się z jej fundamentalistycznymi oraz luddystowskimi krytykami. Ujmując to w jednym zdaniu, nie chce on powtórzyć sprawy Galileusza, lecz nie chce równocześnie poddać się Augustowi Comte’owi, który przewidywał powstanie „fizyki człowieka”, mającej spowodować upadek religii."[27]
Jest laureatem wielu międzynarodowych nagród oraz wyróżnieńpotrzebne źródło. Otrzymał dotąd siedem doktoratów honorowych (w większości katolickich uczelni):
Za działalność dla pokoju Benedykt XVI otrzymał przyznaną przez Zarząd Krajowy Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Społecznego "Misja Pojednania" (powołanego w wyniku historycznego spotkania oraz pojednania się w 1993 obrońców Westerplatte oraz marynarzy z pancernika Schleswig-Holstein) Komandorię Missio Reconciliationis.
Kalendarium pontyfikatu
-
Joseph Ratzinger oraz Polska
Wizyta Benedykta XVI w Polsce
Benedykt XVI w Pałacu Prezydenckim
Papież na Okęciu w towarzystwie prezydenta Lecha Kaczyńskiego z małżonką oraz prymasa Polski kard. Józefa Glempa
Benedykt XVI na Błoniach krakowskich
Benedykt XVI na Błoniach krakowskich
Przed wyborem na papieża Joseph Ratzinger ośmiokrotnie odwiedzał Polskę. Pierwszy raz w 1977 – jako arcybiskup Monachium był członkiem delegacji episkopatu Niemiec, która przyjechała na Dolny Śląsk. 31 maja 1981 roku już jako kardynał brał udział w Warszawie w uroczystościach pogrzebowych prymasa Polski Stefana Wyszyńskiego. Po ogłoszeniu stanu wojennego Ratzinger organizował w Monachium modlitwy w intencji Polski. Jako arcybiskup Monachium w 1982 roku odwiedził Katowice (Górny Śląsk). Ufundował dla katowickiej katedry Chrystusa Króla imponującą mozaikę, która istnieje aktualnie w kaplicy Najświętszego Sakramentu.
Sześciokrotnie odwiedzał Opole, gdzie biskupem do 2009 roku był przyjaciel Alfons Nossol. 26 czerwca 1983 w diecezji opolskiej poświęcił kamień węgielny kościoła w miejscowości Chorula (powiat krapkowicki). Kardynał odwiedzał Polskę także w 1988, kiedy otrzymał doktorat honoris causa na KUL[28]. Drugi doktorat honoris causa polskiej uczelni wyższej otrzymał na Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu dnia 27 października 2000. 29 października 2000 odprawił mszę w parafii Matki Bożej Miłosierdzia w Oleśnicy, gdzie poświęcił statuę Chrystusa Króla Wszechświata.
W 1999, jako ówczesny prefekt Kongregacji Nauki Wiary, odbył podróż do Kwidzyna. Tam w katedrze kwidzyńskiej w kaplicy błogosławionej Doroty z Mątowów modlił się przed jej wizerunkiem.
25 maja 2002 udzielił w Radomiu sakry biskupiej nowo mianowanemu biskupowi radomskiemu Zygmuntowi Zimowskiemu, który przez wiele lat był jego współpracownikiem w kongregacji. 10 maja 2003 był legatem papieskim podczas uroczystości 750-lecia kanonizacji św. Stanisława Biskupa oraz Męczennika w Krakowie oraz w Szczepanowie.
W dniach 25-28 maja 2006 odbyła się pielgrzymka papieża Benedykta XVI do Polski. Papież odwiedził Warszawę, Kraków, Wadowice, Oświęcim, Kalwarię Zebrzydowską oraz Częstochowę. Był to jego dziewiąty pobyt w Polsce, ale pierwszy jako głowy Kościoła katolickiego.
-
Korespondencja z papieżem
Papież jest drugim (po Janie Pawle II), do którego da się wysłać e-maila. Adres jest odmienny dla każdego z języków watykańskiej witryny WWW. Dla listów w języku angielskim jest to 
(dla listów w innych językach trzeba wpisać przed znakiem @: niem. – benediktxvi, franc. – benoitxvi, wł. – benedettoxvi; nie ma odrębnego adresu dla listów po polsku).
Pielgrzymki oraz wizyty zagraniczne
-
Pielgrzymki duszpasterskie na terenie Włoch
Podróże apostolskie
Publikacje Josepha Ratzingera
- Werte in Zeiten des Umbruchs, Freiburg im Breisgau 2005.
- Unterwegs zu Jesus Christus, Augsburg 2003.
- Glaube – Wahrheit – Toleranz. Das Christentum und die Weltreligionen, 2. Aufl., Freiburg i. Brsg. 2003. (wyd. polskie Wiara Prawda Tolerancja. Chrześcijaństwo a religie światowe, Kielce 2004. ISBN 83-7224-828-1)
- Gott ist uns nah. Eucharistie: Mitte des Lebens. Hrsg. von Horn, Stephan Otto/ Pfnür, Vinzenz, Augsburg 2001.
- Gott und die Welt. Glauben und Leben in unserer Welt. Ein Gespräch mit Peter Seewald, Köln 2000. (wyd. polskie Bóg oraz świat z kardynałem Josephem Ratzingerem rozmawia Peter Seewald, Kraków 2001. ISBN 83-240-0107-7; wyd. II, Kraków 2005. ISBN 83-240-0592-7)
- Der Geist der Liturgie. Eine Einführung, 4. Aufl., Freiburg i. Brsg. 2000. (wyd. polskie Duch liturgii, Poznań 2002.)
- Vom Wiederauffinden der Mitte. Texte aus vier Jahrzehnten, Freiburg i. Brsg. 1997.
- Salz der Erde. Christentum und katholische Kirche an der Jahrtausendwende. Ein Gespräch mit Peter Seewald, Wilhelm Heyne Verlag, München, 1996. ISBN 3-453-14845-2 (wyd. polskie Sól ziemi. Chrześcijaństwo oraz Kościół katolicki na przełomie tysiącleci, , Kraków 1997. ISBN 83-7006-583-X; wyd. II, Kraków 2005. ISBN 83-240-0585-4)
- Wahrheit, Werte, Macht. Prüfsteine der pluralistischen Gesellschaft, Freiburg/ Basel/ Wien 1993.
- Zur Gemeinschaft gerufen. Kirche heute verstehen, Freiburg/ Basel/ Wien 1991.
- Auf Christus schauen. Einübung in Glaube, Hoffnung, Liebe, Freiburg/ Basel/ Wien 1989.
- Abbruch und Aufbruch. Die Antwort des Glaubens auf die Krise der Werte, München 1988.
- Kirche, Ökumene und Politik. Neue Versuche zur Ekklesiologie [Robert Spaemann zum 60. Geburtstag zugeeignet], Einsiedeln 1987.
- Politik und Erlösung. Zum Verhältnis von Glaube, Rationalität und Irrationalem in der sogenannten Theologie der Befreiung (= Rheinisch-Westfälische Akademie der Wissenschaften: G (Geisteswissenschaften), Bd. 279), Opladen 1986.
- Theologische Prinzipienlehre. Bausteine zur Fundamentaltheologie (= Wewelbuch, Bd. 80), München 1982.
- Das Fest des Glaubens. Versuche zur Theologie des Gottesdienstes, 2. Aufl., Einsiedeln 1981.
- Eschatologie, Tod und ewiges Leben, Leipzig 1981. (wyd. polskie Eschatologia, śmierć oraz życie wieczne, Poznań 1985)
- Glaube, Erneuerung, Hoffnung. Theologisches Nachdenken über die heutige Situation der Kirche. Hrsg. von Kraning, Willi, Leipzig 1981.
- Umkehr zur Mitte. Meditationen eines Theologen, Leipzig 1981.
- Zum Begriff des Sakramentes (= Eichstätter Hochschulreden, Bd. 79), München 1979.
- Die Tochter Zion. Betrachtungen über den Marienglaube der Kirche, Einsiedeln 1977.
- Der Gott Jesu Christi. Betrachtungen über den Dreieinigen Gott, München 1976.
- Das neue Volk Gottes. Entwürfe zur Ekklesiologie (Topos-Taschenbücher, Bd. 1) Düsseldorf 1972.
- Die Einheit der Nationen. Eine Vision der Kirchenväter (= Bücherei der Salzburger Hochschulwochen), Salzburg u.a. 1971.
- Das Problem der Dogmengeschichte in der Sicht der katholischen Theologie (= Arbeitsgemeinschaft für Forschungen des Landes Nordrhein-Westfalen: Geisteswissenschaften, Bd. 139), Köln u.a. 1966.
- Die letzte Sitzungsperiode des Konzils (= Konzil, Bd. 4), Köln 1966.
- Ereignisse und Probleme der dritten Konzilsperiode (= Konzil, Bd. 3), Köln 1965.
- Die erste Sitzungsperiode des Zweiten Vatikanischen Konzils. Ein Rückblick (= Konzil, Bd. 1), Köln 1963.
- Das Konzil auf dem Weg. Rückblick auf die 2. Sitzungsperiode des 2. Vatikanischen Konzils (= Konzil, Bd. 2), Köln 1963.
- Die christliche Brüderlichkeit, München 1960.
- Die Geschichtstheologie des heiligen Bonaventura (Habilitationsschrift), München u.a. 1959. (wyd. polskie Świętego Bonawentury teologia historii, Lublin 2010, ISBN 978-83-7702-062-3)
- Volk und Haus Gottes in Augustins Lehre von der Kirche (= Münchner theologische Studien 2/7, zugl. München, Univ., Diss., 1951.), München 1954.
- Dogma und Verkündigung
- Einführung in das Christentum, München 1968. (wyd. polskie Wprowadzenie w chrześcijaństwo, Kraków 1994. ISBN 83-7006-260-1)
- Autobiografia Aus meinem Leben. Einnerungen 1927 – 1977, wydanie polskie: Moje życie, Edycja Świętego Pawła, Częstochowa, 2005; ISBN 83-7424-049-0
Dokumenty papieskie
Publikacje papieskie
Znane języki
Jest poliglotą – oprócz ojczystego języka niemieckiego biegle posługuje się językiem francuskim, angielskim, hiszpańskim, łacińskim oraz włoskim, ponadto płynnie czyta w języku starogreckim oraz biblijnym hebrajskim[15].
Sprawdź też
Przypisy
- ↑ www.timesonline.co.uk
- ↑ 22 kwietnia 2005 A boy's dreams lead from a village to the Vatican (przedruk z New York Times)
- ↑ New York Times 21 kwietnia 2005 "A Future Pope Is Recalled: A Lover of Cats and Mozart, Dazzled by Church as a Boy"
- ↑ www.nationalcatholicreporter.org
- ↑ www.theage.com.au
- ↑ Biography of His Holiness, Pope Benedict XVI (ang.). [dostęp 2010-11-24].
- ↑ The Cardinals of the Holy Roman Church – Conclaves by century
- ↑ Some Considerations Concerning the Response to Lesiglative Proposals on the Non-Discrimination of Homosexual Persons
- ↑ RATZINGER – FUNDAMENTALIST POPE Disaster for women, gays and liberals
- ↑ Frequently Asked Questions – Catholicism and Homosexuality
- ↑ The Election of Benedict XVI as Pope Causes Hurt and Pain among LGBT People
- ↑ na podstawie pkt 14 konstytucji apostolskiej Jana Pawła II UNIVERSI DOMINICI GREGIS z 22 lutego 1996: (...) z chwilą śmierci Papieża wszyscy Kierownicy Dykasterii Kurii Rzymskiej, tak Kardynał Sekretarz Stanu, jak oraz Kardynałowie Prefekci, Arcybiskupi Przewodniczący, jak także członkowie tych Dykasterii, przestają wypełniać swe urzędy.
- ↑ Dane wedle Agencji Reutera
- ↑ kard. Joseph Ratzinger: Homilia kard. Josepha Ratzingera na uroczystościach pogrzebowych Jana Pawła II (pol.). 2005-04-08. [dostęp 2010-11-24].
- ↑ 15,0 15,1 Pope Benedict XVI: Quick Facts
- ↑ Gazeta Wyborcza, 4 maja 2005
- ↑ General Audience, 27 April 2005
- ↑ Przemówienie na uniwersytecie w Ratyzbonie. 12.09.2006. [dostęp 20110-10-29].
- ↑ Józef Majewski: Burza nie tylko medialna. Ratyzboński wykład Benedykta XVI w środkach przekazu. [dostęp 2011-10-29].
- ↑ ks. Wojciech Wójtowicz: Tożsamość współczesnego kapłana. Między teologią kapłaństwa Józefa Ratzingera a nauczaniem Benedykta XVI. (pol.). [dostęp 2010-11-24].
- ↑ ks. Wojciech Wójtowicz: Interpretacja rzeczywistości wiary w refleksji teologicznej kardynała Józefa Ratzingera (pol.). [dostęp 2010-11-24].
- ↑ ks. Wojciech Wójtowicz: Logos, który jest Miłością. (pol.). [dostęp 2010-11-24].
- ↑ ks. Wojciech Wójtowicz: Współczesne zagrożenia wiary wedle kardynała Josepha Ratzingera (pol.). [dostęp 2010-11-24].
- ↑ Ks. Wojciech Wójtowicz: Perspektywy rozwoju wiary we współczesnym świecie wedle kardynała Józefa Ratzingera (pol.). [dostęp 2010-11-24].
- ↑ Papież krytycznie o teorii Darwina – dziennik.pl12 kwietnia 2007
- ↑ Ibidem do 12.
- ↑ „Benedict’s Thinking on Creation and Evolution”, All Things Catholic, 1 September 2006, Vol. 6, No. 1
- ↑ Doktorzy Honoris Causa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. kul.pl. [dostęp 23 lutego 2011].
- ↑ Special Celebrations in 2011
- ↑ Special Celebrations in 2011
- ↑ Special Celebrations in 2012
- ↑ Special Celebrations in 2012
- ↑ Special Celebrations in 2012
Bibliografia
Linki zewnętrzne
|
Szefowie państw oraz rządów Europy |
|
| Szefowie państw |
|
 |
|
| Szefowie rządów |
|
|
- ↑ Prezydent pełni równocześnie funkcję szefa rządu
- ↑ Republika Kosowa jest aktualnie uznawana przez 75 ze 192 państw członkowskich ONZ, 22 z 27 państw członkowskich UE, w tym przez Polskę, oraz 22 z 26 państw członkowskich NATO (stan na 3 września 2010)
|
|
|
Papież Benedykt XVI |
|
| od 2005 |
|
| Biografia |
|
 |
|
| Pontyfikat |
|
|
| Pisma Benedykta XVI |
|
|
| Encykliki |
|
|
| Współpracownicy |
|
|
 Portal:Katolicyzm |
|
_4.jpg&filetimestamp=20120403140858)
_1.jpg&filetimestamp=20091104104610)
_mod.jpg&filetimestamp=20100217134237)