Bielany – jedna z dzielnic Warszawy.
Przed nowym podziałem administracyjnym Warszawy Bielany wchodziły w skład dzielnicy Żoliborz. Aktualnie są dzielnicą samodzielną. Od południa graniczą z Żoliborzem, od zachodu z Bemowem, wschodnią granicę Bielan stanowi Wisła. Północna granica Bielan jest równocześnie północną granicą Warszawy.
Wg danych GUS z dnia 31.12.2009 r. dzielnica ma powierzchnię 32,3 km² oraz liczy 133 778 mieszkańców[1].
Podział na obszary
Wg MSI Bielany dzielą się na obszary[2] (nie jest to jednak podział administracyjny):
- Chomiczówka,
- Huta,
- Las Bielański,
- Marymont-Kaskada,
- Marymont-Ruda,
- Młociny,
- Piaski,
- Placówka,
- Radiowo,
- Stare Bielany,
- Słodowiec,
- Wawrzyszew,
- Wólka Węglowa,
- Wrzeciono.
Podział ten stał się skorygowany z dzielnicą Bielany Uchwałą nr 1808 Zarządu Gminy Warszawa-Bielany z dnia 29 maja 2001 r[3].
Historia
Zespół klasztorny Kamedułów na Bielanach
Koszary szyjowe Fortu Wawrzyszew
Na obszar dzisiejszych Bielan składały się dawniej wsie znajdujące się daleko poza granicami miasta Warszawy. Do gęściej zaludnionych należały wsie Pólków, Buraków (dzisiejszy Marymont oraz Las Bielański), Słodowiec oraz Wawrzyszew. Duże znaczenie dla miejscowej gospodarki miała rzeczka Rudawka, zasilająca rozliczne młyny wodne oraz stawy oraz gospodarka drewnem.
W drugiej połowie XVII wieku na Bielany sprowadzono spod Krakowa zakon kamedułów, który otrzymał tu rozliczne nadania ziemi oraz wzniósł zespół budynków klasztornych. Oddzielnie rozwijały się Młociny jako fragment dóbr królewskich - w XVIII wieku powstał tu pałac dla ministra Bruhla. W XVIII wieku była założona wieś Wólka, późniejsza Wólka Węglowa, której nazwa wskazuje na jakąś formę zwolnienia ludności od powinności względem dworu czy starosty. W tym okresie rozwinął się także Marymont wokół królewskiego dworu.
Wiek XIX związany jest z rozbudową Twierdzy Warszawa, szczególnie w latach 80. XIX wieku, kiedy powstał tu szereg umocnień wewnętrznego oraz zewnętrznego pasa umocnień. W tym okresie powstały Fort I ("Bielany") oraz Fort II ("Wawrzyszew"), na Marymoncie zaś tzw. koszary marymonckie oraz ziemne umocnienie dzieło flankujące pośrednie Buraków. Ograniczenia w zabudowie na przedpolu tych obiektów dotknęły także okoliczną zabudowę. W 1830 powstał cmentarz Warzyszewski, istniał tam też dwór. W latach 1816-1861 działał też na dzisiejszych Bielanach Instytut Agronomiczny - wyższa uczelnia rolnicza.
Na początku XX wieku na obszar Chomiczówki oraz Wawrzyszewa zaczęli napływać nowi osadnicy - ukazała się tu drobna produkcja ogrodnicza. W 1916 nastąpiło poszerzenie granic Warszawy o m.in. Stare Bielany, Marymont oraz Słodowiec. Pojawiła się nowa zabudowa mieszkaniowa, szczególnie w obszarach objętymi granicami miasta. Plany budowy miasta-ogrodu Młociny ostatecznie się nie udały oraz zrealizowano zaledwie fragment planów. W okresie międzywojennym powstało także lotnisko Młociny, Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego, a dzielnica uzyskała połączenie linią tramwajową z centrum miasta. W 1939 teren dzisiejszych Bielan częściowo obejmowała gmina Młociny, a częściowo Obszar Marymont w starostwie północnym miasta stołecznego Warszawy. W tym okresie 1639 ha terenu zamieszkiwało 65,8 tys. mieszkańców.
Po II wojnie światowej powstała dzielnica Żoliborz, do której w 1951 dołączono częściowo wsie z gminy Młociny jak Placówka, Młociny, czy Wólka Węglowa. W latach 1952-1953 rozpoczęła się budowa Huty Warszawa, która była jednym z głównych miejsc pracy w dzielnicy. W latach 70. XX wieku zalewowe tereny Kępy Potockiej przekształcono w park, a na terenach Wrzeciona, Wawrzyszewa oraz Chomiczówki zaczęły powstawać osiedla bloków mieszkaniowych.
W 1994 z dzielnicy Żoliborz wyodrębniono dzielnicę Bielany.
Etymologia nazwy
Nazwa "Bielany" może pochodzić od:
- białych habitów kamedułów;
- białego koloru klasztoru oo. kamedułów – najstarszego zabytku na Bielanach;
- białych piasków.
Edukacja oraz nauka
Wyższe uczelnie
Instytuty
Inne
Atrakcje turystyczne
Komunalny Cmentarz Północny na Wólce Węglowej
Cmentarz Żołnierzy Włoskich
Przyroda
Kultura oraz sztuka
- Bielański Ośrodek Kultury ul.Goldoniego 1
- Filia Bielańskiego Ośrodka Kultury, ul. Estrady 112
- Dobre Miejsce – centrum kultury, ul. Dewajtis 3 – Las Bielański
- Podziemie Kamedulskie, ul. Dewajtis 3 – Las Bielański
Komunikacja miejska
W granicach dzielnicy Bielany kursują następujące środki komunikacji miejskiej (stan na dzień 2 lutego 2009 r.):
- metro: A-20 Słodowiec, A-21 Stare Bielany, A-22 Wawrzyszew, A-23 Młociny;
- linie tramwajowe: 5, 17, 22, 28, 33, 35;
- linie autobusowe
- zwykłe: 103, 110, 112, 114, 116, 121, 122, 156, 157, 167, 180, 181, 184, 185, 197, 303 , 384;
- zwykłe mikrobusowe: 203, 205;
- przyśpieszone okresowe: 409;
- podmiejskie: 701, 708, 712;
- nocne: N01, N02, N41, N43, N44, N46, N91;
- komunikacji Łomianek: Ł, Ł bis.
Ścieżki rowerowe
- Szlak Wisły – wzdłuż Wisłostrady
- ciąg ul. Conrada (od skrzyżowania z al. Reymonta) – ul. Sokratesa – ul. Kasprowicza – al. Zjednoczenia – ul. Marymoncka – ul. Podleśna – Wisłostrada, do połączenia ze Szlakiem Wisły.
- ul. Broniewskiego oraz jej przedłużenie do ul. Wólczyńskiej
- al. Reymonta – ul. Powstańców Śląskich (do ul. gen. Maczka – granica dzielnic Bielany oraz Bemowo)
- ul. Marymoncka od skrzyżowania z ul. Podleśnej do skrzyżowania z ul. Żeromskiego oraz (w budowie) od ul. Dewajtis do ul. Prozy
- ciąg ul. Rudnickiego – ul. Perzyńskiego – ul. Podczaszyńskiego
- ul. Nocznickiego
Obiekty przemysłowe
-
Osobny artykuł: Huta Warszawa.
Sprawdź też
Przypisy
Linki zewnętrzne
