Botswana, Republika Botswany (ang. Republic of Botswana, tswana Lefatshe la Botswana) – państwo w południowej Afryce, bez dostępu do morza. Do 1966 Botswana była brytyjskim protektoratem pod nazwą Beczuana, dziś członek Unii Afrykańskiej. Graniczy z:
Największe miasta: Gaborone, Francistown, Selebi-Pikwe.
Geografia
-
Botswana, leżąca w południowej Afryce, nie ma dostępu do morza, co sprawia, że pod wieloma względami jest ona uzależniona gospodarczo od swoich sąsiadów.
Większą cząstka kraju zajmuje półpustynna, bezodpływowa kotlina Kalahari. Jej średnia wysokość wynosi około 800 m n.p.m. Na północy istnieje bagienny obszar śródlądowej delty Okawango. Okresowo wody przedostają się dalej na wschód do niecki Makgadikgadi. Najważniejszą rzeką Botswany jest leżąca na południowo-wschodniej granicy Limpopo, gdzie koncentruje się ludność Botswany, w tym stolica kraju Gaborone.
W Botswanie panuje klimat podzwrotnikowy suchy z porą gorącą od października do marca. Opady są skąpe (od 750 mm na północy do 125 mm na południu) oraz nieprzewidywalne. Przeważajaca ilość terytorium kraju porasta ciernista sawanna, a około 1% widne suche lasy (w dolinie rzeki Chobe na północy).
Historia
Afryka Południowa w
1885: posiadłości brytyjskie, w tym protektorat Beczuana, zaznaczone na różowo
Tereny dzisiejszej Botswany pierwotnie były zamieszkiwane przez Buszmenów. Od przełomu XVI oraz XVII wieku zaczął na nie napływać lud Tswana, posługujący się językiem tswana z rodziny bantu.
W drugiej połowie XIX wieku rozpoczęły się walki plemienne, a także walki z Burami z Transwalu. Doprowadziło to do objęcia Botswany (nazywanej wówczas Beczuana, ang. Bechuanaland) brytyjskim protektoratem w roku 1885.
Beczuana miała być przyłączona do Kraju Przylądkowego, ale ostatecznie ten projekt upadł. W latach 50. XX wieku w Beczuanie powstały ruchy narodowowyzwoleńcze, które doprowadziły w roku 1966 do niepodległości kraju, pod nazwą Botswana. Pierwszym prezydentem stał się Seretse Khama. Wybrano go ponownie na dwie dalsze kadencje oraz zmarł pełniąc urząd w 1980 roku. Urząd objął wówczas będący wiceprezydentem Ketumile Masire, który stał się wybrany w następnych wyborach prezydenckich oraz ponownie wybrany dwukrotnie (1989, 1994). Następnie prezydenturę objął Festus Mogae, który sprawował władzę do chwili ustąpienia z urzędu (2008). Aktualną głową państwa jest były wiceprezydent Seretse Ian Khama.
Ustrój polityczny
Botswana widziana z kosmosu
Botswana jest parlamentarną republiką w ramach Wspólnoty Narodów. Głową państwa oraz szefem rządu jest prezydent wybierany w pośrednich wyborach przez Zgromadzenie Narodowe na 5-letnią kadencję. Prezydent mianuje członków rządu.
Władza ustawodawcza trzeba do dwuizbowego parlamentu. W wyższej izbie, doradczej 15-osobowej Izbie Wodzów (House of Chiefs) zasiada 8 wodzów najważniejszych plemion, 4 członków wybieranych co 5 lat oraz 3 członków wybieranych przez pozostałych 12. Niższa izba, Zgromadzenie Narodowe (National Assembly), składa się z 40 członków wybieranych w bezpośrednich wyborach na 5-letnią kadencję.
Podział administracyjny
-
Pod względem administracyjnym Botswana podzielona jest na 9 dystryktów:
Gospodarka
Botswana notuje najwyższy wzrost PKB na osobę na świecie. Średni wzrost w latach 1966-1999 wyniósł ponad 9%. Ten spektakularny rozwój Botswana zawdzięcza z reguły wydobyciu diamentów. W chwili obecnej Botswana boryka się z epidemią AIDS: wedle szacunków co trzeci mieszkaniec tego państwa jest zarażony wirusem HIV.
Najwyższe zyski przynosi gospodarce Botswany górnictwo, choć przeważajaca ilość ludności pracuje w rolnictwie. Tylko 2% powierzchni kraju stanowią grunty orne, 70% to pastwiska. Krajowa produkcja żywności rolnej zaledwie w połowie zaspokaja potrzeby mieszkańców, ale kraj nie ma dylematu z zapewnieniem importu brakującej żywności. Botswana jest za to znaczącym eksporterem mięsa wołowego. Uprawia się przede wszystkim kukurydzę, sorgo, orzeszki ziemne, proso zwyczajne, słoneczniki zwyczajne, rośliny strączkowe, warzywa, owoce oraz bawełnę. Z powodu suszy zmniejszyło się pogłowie bydła oraz owiec. 17% terytorium kraju zajmują parki narodowe oraz rezerwaty dzikiej zwierzyny. W pobliżu miejscowości Orapa oraz Jwaneng leżą bogate złoża diamentów. Botswana jest największym na świecie producentem tego minerału. Dochody z jego sprzedaży stanowią 80% zysków z eksportu. W Botswanie eksploatuje się także bogate złoża niklu oraz miedzi.
Ludność
Struktura etniczna:
Religijność:
-
-
[2] [3]
Święta państwowe
| Data |
Polska nazwa |
Oryginalna nazwa |
| 30 września |
Dzień Niepodległości |
Independence Day (Botswana Day) |
Przypisy
- ↑ Jeshua Project "Botswana – People Groups"
- ↑ Operation World "Botswana"
- ↑ [1] Dane statystyczne zaczerpnięto z książki Patricka Johnstona oraz Jasona Mandryka pt. "Operation World", oraz z innych źródeł.
Linki zewnętrzne
|
Członkostwo w organizacjach międzynarodowych |
|
|
Światowa Organizacja Handlu (WTO) |
|
|
|
 |
|
|
|
.svg&filetimestamp=20100127193812)
