Zdjęcie satelitarne miasta
Buenos Aires (hiszp. Pomyślne Wiatry) — stolica Argentyny, największe miasto tego kraju oraz jedno z największych w Ameryce Południowej.
Dane ogólne
Miasto Buenos Aires (Ciudad de Buenos Aires), nazywane także zgodnie z konstytucją od 1996 roku Autonomiczne Miasto Buenos Aires (Ciudad Autónoma de Buenos Aires) jest stolicą Republiki Argentyny. Nieformalnie używa się także nazwy "Dystrykt federalny".
Licząc cały obszar aglomeracji (Wielkie Buenos Aires) jest drugim co do wielkości miastem w Ameryce Południowej oraz jednym z największych kompleksów miejskich na świecie.
Sektorem przynoszącym największe wpływy są usługi, dające 73% produktu brutto. Na drugim miejscu jest przemysł, który w 2004 roku wygenerował 20% produktu brutto (20,308 mln $).
Centrum finansowe, handlowe, naukowe oraz kulturalne kraju. Liczne instytucje naukowe, biblioteki, 3 uniwersytety (najstarszy zał. w 1821 r., także prywatny Uniwersytet Austral). Stare zabytkowe centrum otaczają nowoczesne arterie komunikacyjne, luksusowe osiedla mieszkańców wśród parków oraz lasów. Na północy oraz zachodzie wielkie skupiska dzielnic biedoty (villas miserias), w których żyje blisko 800 tys. osób. Liczne muzea, galerie chętnie odwiedzane przez turystów; teatr z największą widownią na świecie – El Teatro Colon (blisko 3,5 tys. miejsc).
Historia
Pierwsza osada na miejscu dzisiejszego Buenos Aires była założona w 1536 roku przez hiszpańską ekspedycję poszukującą złota prowadzoną przez Pedro de Mendozę. W wyniku ataków ludności tubylczej miasto było opuszczone w 1541 roku, a potem założone ponownie w 1580 r. przez Juana de Garaya pod nazwą Ciudad de La Santísima Trinidad y Puerto de Santa María del Buen Ayre, czyli Miasto Przenajświętszej Trójcy oraz Port Maryi Panny Pomyślnego Wiatru. Było stolicą kolonii hiszpańskiej od 1617 r. Od 1776 r. stolica wicekrólestwa La Platy, a później stolicą Republiki Argentyny od 1826 r.
Przeważajaca ilość mieszkańców używa języka hiszpańskiego (patrz niżej Języki) oraz jest wyznania rzymskokatolickiego. Jest tu największe skupisko polonijne w całej Ameryce Południowej.
Zabytki
Podstawowy artykuł: Turystyka w Buenos Aires
W tętniącym życiem mieście istnieje jedna z najbardziej ruchliwych oraz szerokich (200 metrów) ulic na świecie - Avenida 9 Julio. W 1936 roku wzniesiono przy niej imponujący, 70-metrowy obelisk, upamiętniający pierwszą nieudaną próbę założenia miasta. Równie ważna jest Avenida de Mayo, która z przylegającymi do niej ulicami (Calle Lavalle oraz Calle Florida) oraz dzielnicą Santa Fe tworzy Microcentro.
Geografia
Granice miasta determinują: od wschodu oraz północnego wschodu rzeka La Plata, od południa oraz południowego wschodu municipio Riachuelo, a od północnego zachodu, zachodu oraz południowego zachodu autostrada A001.
Niemal całe Buenos Aires istnieje na Pampie.
Klimat
Klimat w Buenos Aires charakteryzuje się dużym zachmurzeniem oraz wilgotnością powietrza. Rozważając okres od 1960-1990 roku (wykorzystywany zwykle do określania klimatu), średnia roczna temperatura wynosi 17,6 °C, a suma opadów wynosi 1147 mm. W XX wieku temperatury w mieście wzrosły, co jest spowodowane tzw. zjawiskiem "wyspy ciepła". Aktualnie są większe o 2 °C od temperatur notowanych w regionach mniej zurbanizowanych, położonych poza miastem. Wzrost dotyczy przede wszystkim temperatur nocnych, co może utrudniać odpoczynek mieszkańcom Buenos Aires.
Najwięcej dni pochmurnych jest zimą, natomiast największe opady są charakterystyczne dla lata. Wynika to z występowania bardzo intensywnych burz, w trakcie których spadają duże ilości deszczu. Zimą opady są mniej intensywne, jednak trwają dłużej. Lata są gorące, ze średnią temperaturą wynoszącą 24,5 °C. Wysoka wilgotność może powodować uczucie duszności. Zimy przebiegają łagodnie, zwykle z temperaturą około 11 °C. Mgły są parę dni w roku.
Wiatry
Buenos Aires jest pod wpływem wiatrów - el pampero oraz la sudestada. Pierwszy wieje z południa, jest chłodny, jest od czerwca do października. Zwykle wieje od kilku godzin do kilku dni. Niesie duże ilości pyłu. W rejonie Buenos Aires ukazuje się średnio w roku 12 razy. Wielokrotnie zaczyna się od burzy, po której następuje podmuch zimnego oraz suchego powietrza. Sudestada wieje z południowego wschodu, zwykle wiosną oraz jesienią. Jest wiatrem silnym, niosącym wilgotne powietrze. Czasami jest przyczyną powodzi w niżej położonych terenach, np. w dzielnicy La Boca.
Przemysł
Różnorodny przemysł dostarcza około 55% produkcji krajowej. Główne gałęzie: samochodowy, maszynowy, elektrotechniczny, chemiczny, włókienniczy, spożywczy (słynne rzeźnie frigorificos).
Transport
Wielki port morski przy estuarium La Platy, gdzie rzeki Parana oraz Urugwaj wspólnie uchodzą do Oceanu Atlantyckiego. Międzynarodowy port lotniczy Ezeiza. W mieście funkcjonuje sześć linii metra. Wielki węzeł kolejowy (skrzyżowanie aż 37 linii kolejowych, stacje m.in.: Buenos Aires Constitución) oraz drogowy. W Buenos Aires istnieje najszersza ulica na świecie Avenida 9 Julio (200 m szerokości)
Sport
W aglomeracji Buenos Aires, jak oraz w samym mieście, działa niezliczona ilość dużych oraz małych klubów piłkarskich. Największe z nich to:
|
Pierwsza Liga:
|
|
Niższe Ligi:
|
Demografia
Wedle ostatniego spisu powszechnego przeprowadzonego w listopadzie 2001 roku przez Narodowy Instytut Statystyki oraz Spisów Powszechnych, Buenos Aires zamieszkuje 2 776 138 mieszkańców, z czego 54,7% to kobiety, a 45,3% mężczyźni. Gęstość zaludnienia wynosi 13.679,6 osób/km2. Uważa się jednak, że w spisie tym popełniono błędy oraz w rzeczywistości w 2001 roku Buenos Aires zamieszkiwało 2 995 805 mieszkańców.
Na początku XXI wieku, z powodu starzenia się rdzennej społeczności Buenos Aires, emigracji oraz zmian demograficznych spowodowanych pomiędzy innymi kryzysem ekonomicznym, 40% mieszkańców miasta stanowili migranci (głównie z północnych części Argentyny oraz innych krajów). Szacuje się, że 316 739 mieszkańców urodziło się poza Argentyną.
| Ludność Buenos Aires w latach 1740-2005 |
| Rok |
Liczba ludności |
| 1744 |
11.000 |
| 1770 |
22.000 |
| 1800 |
40.000 |
| 1813 |
46.000 |
| 1825 |
55.000 |
| 1838 |
65.000 |
| 1857 |
99.000 |
| 1864 |
140.000 |
| 1869 |
180.329 |
| 1880 |
248.700 |
| 1884 |
295.000 |
| 1887 |
466.300 |
| 1895 |
661.205 |
| 1903 |
865.000 |
|
| Rok |
Liczba ludności |
| 1906 |
1.057.000 |
| 1914 |
1.582.884 |
| 1923 |
1.780.000 |
| 1928 |
2.079.000 |
| 1931 |
2.195.000 |
| 1938 |
2.345.200 |
| 1943 |
2.595.900 |
| 1947 |
2.981.043 |
| 1960 |
2.966.634 |
| 1970 |
2.972.453 |
| 1980 |
2.922.829 |
| 1991 |
2.965.403 |
| 2001 |
2.768.772 |
| 2005 |
2.746.761 |
|
 |
Języki
Osobistości
Obelisk w centrum Buenos Aires
Nowoczesne biurowce w Buenos Aires
Ciekawostki
W nocy z 9 na 10 lipca 2007 roku w Buenos Aires spadł pierwszy od 89 lat śnieg. Stacje radiowe w świątecznym programie (9 lipca przypada Święto Niepodległości Argentyny) przypomniały stare tango "Co za noc!" napisane pod wrażeniem wiosennego śniegu w 1918 roku. Śnieg spadł, bo mroźne powietrze z Antarktydy zetknęło się z wilgotnym niżem. Opady trwały parę godzin.
Bibliografia
- Rajmund Mydel (red.), Jerzy Groch (red.), Przeglądowy Atlas Świata, Ameryka Południowa, Popularna Encyklopedia Powszechna, Wyd. Fogra Oficyna Wydawnicza, Kraków 1999, ISBN 83-85719-31-8 - komplet, ISBN 83-85719-39-3 - Ameryka Południowa.
Linki zewnętrzne
-P3090002.JPG&filetimestamp=20050620121348)
