Carlos Mesa Gisbert
Data oraz miejsce urodzenia	12 sierpnia 1953 La Paz
Prezydent Boliwii
Przynależność polityczna	bezpartyjny
Okres urzędowania	od 17 października 2003 do 6 czerwca 2005
Poprzednik	Gonzalo Sánchez de Lozada
Następca	Eduardo Rodríguez Veltzé
Wiceprezydent Boliwii
Przynależność polityczna	bezpartyjny
Okres urzędowania	od 6 sierpnia 2002 do 17 października 2003
Poprzednik	Jorge Quiroga Ramírez
Następca	vacat

Carlos Diego Mesa Gisbert (ur. 12 sierpnia 1953 w La Paz), boliwijski polityk oraz dziennikarz, wiceprezydent w latach 2002-2003, prezydent Boliwii od października 2003 do rezygnacji w czerwcu 2005.

Biografia

Carlos Mesa urodził się w 1953 w La Paz. Jego rodzice, José de Mesa oraz Teresa Gisbert byli z wykształcenia historykami sztuki. Kształcił się w kolegium katolickim Colegio San Calixto de Següencoma w La Paz. W 1971 rozpoczął studia z zakresu nauk politycznych na Universidad Complutense w Madrycie, a w 1974 studia z dziedziny literatury na Universidad Mayor de San Andrés w La Paz, które ukończył w 1978^[1][2].

W 1976 Mesa założył stowarzyszenie Cinemateca Boliviana, na czele którego stał do 1985. W latach 80. XX w. rozpoczął karierę dziennikarską, był komentatorem wiadomości w radiu, a następnie prezenterem telewizyjnym. W 1990 założył telewizyjną spółkę informacyjną PAT, która przekształciła się później w ogólnokrajową sieć telewizyjną. Mesa stał się jedną z najbardziej znanych osobowości telewizyjnych^[2][1].

Carlos Mesa na scenie politycznej ukazał się w 2002, kiedy jako niezależny kandydat do urzędu wiceprezydenta postanowił wziąć udział w wyborach u boku Gonzalo Sáncheza de Lozady. Po zwycięstwie Sancheza de Lozady, 6 sierpnia 2002 stał się zaprzysiężony na stanowisku wiceprezydenta Boliwii.

W lutym 2003 w Boliwii rozpoczęły się protesty przeciwko liberalnej polityce prezydenta Sancheza de Lozady, który postulował m.in. przyspieszenie prywatyzacji oraz wprowadzenie podatku dochodowego. We wrześniu 2003 rządowy plan eksportu boliwijskiego gazu ziemnego do Stanów Zjednoczonych oraz Meksyku przez międzynarodowe korporacje gazociągiem przez terytorium Chile (utracone przez Boliwię w wojnie o Pacyfik w XIX w.), doprowadził do nowej fali masowych strajków. Ich uczestnikami byli członkowie organizacji lewicowych oraz indiańskich. W wyniku pacyfikacyjnych działań służb bezpieczeństwa w zamieszkach z policją zginęło 85 osób. Wiceprezydent Mesa, wraz z rozwojem sytuacji, coraz bardziej dystansował się od działań prezydenta, aż w końcu wycofał swoje poparcie dla rządu^[2][3].

Prezydent

17 października 2003 w wyniku protestów obywateli przeciw polityce gospodarczej oraz gazowej, prezydent Sanchez de Lozada zrezygnował ze stanowiska oraz wyjechał do USA. Jego następcą stał się z urzędu wiceprezydent Carlos Mesa. Mesa zadeklarował, że jego administracja będzie miała charakter przejściowy, a jej celem ma być zorganizowanie referendum na temat eksportu gazu, zwołanie konferencji konstytucyjnej oraz przeprowadzenie nowych wyborów^[3].

Prezydent Mesa wychodząc na przeciw żądaniom rdzennej ludności, domagającej się większego udziału w decydowaniu o losach kraju, stworzył w gabinecie nowe stanowisko ministra ds. ludności autochtonicznej, które objął Indianin, pochodzący ze wschodnich rejonów Boliwii^[2].

18 lipca 2004 prezydent przeprowadził referendum w sprawie eksportu gazu. W referendum wzięło udział 60% obywateli, którzy odpowiedzieli pozytywnie na wszystkie 5 postawionych pytań, zgodnie z intencjami prezydenta. Pytania dotyczyły uchylenia obowiązującej ustawy paliwowej, przeznaczenia dochodów podatkowych z wydobycia gazu na cele społeczne, a także kontrowersyjnego zamierzenia wykorzystania gazu jako narzędzia do odzyskania dostępu do morza. W referendum pominięto jednak kwestię własności przemysłu gazowego oraz jego ewentualnej nacjonalizacji^[4].

W marcu 2005 w Boliwii doszło do kolejnych protestów przeciw rządowej polityce gazowej. Opozycja oraz rdzenni mieszkańcy kraju, którym przewodził Evo Morales domagali się podwyższenia podatków dla zagranicznych firm wydobywających gaz do poziomu 50%. Tymczasem rząd przewidywał ich podwyżkę z poziomu 18% do wysokości 32%. W sytuacji ciągłych demonstracji, 7 marca 2005 prezydent Carlos Mesa złożył swoją rezygnację z urzędu. Argumentował to niemożnością kierowania krajem z powodu ciągłych blokad oraz strajków^[5]. Jednakże już następnego dnia parlament jednogłośnie odrzucił rezygnację głowy państwa^[6].

Protesty w Boliwii przybrały ponownie na sile na początku czerwca 2005. Demonstranci domagali się nacjonalizacji przemysłu gazowego oraz reform zapewniających ludności autochtonicznej większy wpływ na sprawowanie władzy^[7].

Prezydent Mesa w odpowiedzi na żądania wydał specjalny dekret, zezwalający na powołanie specjalnego zgromadzenia celem zmiany konstytucji. Nie uspokoiło to jednak nastrojów społecznych. 6 czerwca 2005 Mesa w telewizyjnym orędziu po raz drugi wydał rezygnację ze stanowiska szefa państwa^[8]. Tym razem parlament przyjął jego dymisję oraz nowym prezydentem wybrał szefa Sądu Najwyższego, Eduardo Rodrígueza Veltzé.

Przypisy