Columbia
Wahadłowiec Columbia
Nazwa	Columbia
Oznaczenie	OV-102
Data pierwszego lotu	12 kwietnia 1981
Pierwsza misja	STS-1
Data ostatniego lotu	16 stycznia 2003
Ostatnia misja	STS-107
Liczba zakończonych misji	28
Liczba orbit	4 808
Pokonany dystans	201 497 772 km
Liczba dni w przestrzeni kosmicznej	300

Columbia - pierwszy wahadłowiec NASA, który odbył lot kosmiczny^[1]. Uległ zniszczeniu 1 lutego 2003, podczas powrotu z misji STS-107.

Nazwa

Columbia była nazwana za stacjonującym w Bostonie żaglowcem Columbia, dowodzonym przez Roberta Graya, pierwszym amerykańskim okrętem, który opłynął świat. Nazwa upamiętnia także Columbię, moduł dowodzenia Apollo 11.

Ważniejsze daty

Udoskonalenia

Start Columbii w misji STS-1. Wyróżniają się pomalowany na biało zbiornik zewnętrzny oraz czarne elementy kadłuba.

Columbia był pierwszym promem, który przeszedł zaplanowany program inspekcji oraz unowocześnień. W roku 1991 Columbia była przetransportowana do swojego "miejsca narodzin" - hali montażowej firmy Rockwell w Palmdale, Kalifornia. W pojeździe dokonano około pięćdziesięciu usprawnień, pomiędzy innymi dodano karbonowe hamulce, poprawiono sterowanie koła dziobowego, usunięto instrumenty używane w fazie testowej orbitera, a także poprawiono system ochrony termicznej. Orbiter powrócił na Florydę w lutym 1992.

W roku 1994 Columbia była przetransportowana do Palmdale na swój pierwszy remont kapitalny, zwany Okresem Serwisowy Orbitera (ang. Orbiter Maintenance Down Period - OMDP). Taki gruntowny remont trwa zwykle rok albo dłużej, po którym w pełni sprawny pojazd jest gotowy do użytku.

Drugi OMDP Columbia przeszła w roku 1999, kiedy to inżynierowie dokonali ponad stu modyfikacji orbitera. Najbardziej znaczącą zmianą było wprowadzenie wielofunkcyjnego systemu paneli (ang. Multi-functional Electronic Display System - MEDS) - "szklanego kokpitu". MEDS zastąpił tradycyjne wskaźniki oraz pokrętła na rzecz małych, skomputeryzowanych ekranów. Nowy system poprawił interakcję załogi z orbiterem w czasie lotu, a także zmniejszył koszty obsługi przez wyeliminowanie przestarzałych, skomplikowanych systemów elektromechanicznych.

Misje

Prom kosmiczny Columbia wykonał 28 lotów, spędził w przestrzeni kosmicznej 300,74 dni, zaliczył 4 808 orbit, łącznie przeleciał 201 497 772 km (wliczając także jego ostatnią misję).

Katastrofa orbitera

 Osobny artykuł: Katastrofa promu Columbia.

1 lutego 2003, podczas powrotu z przestrzeni kosmicznej, prom uległ zniszczeniu w wyniku uszkodzenia osłony termicznej na krawędzi natarcia lewego skrzydła. Uszkodzenie osłony nastąpiło w czasie wznoszenia po starcie, za sprawą fragmentu pianki osłaniającej zbiornik zewnętrzny wahadłowca, który oderwał się od zbiornika oraz uderzył w skrzydło orbitera powodując dziurę o średnicy ok. 25 cm, wskutek czego w trakcie przelotu przez termosferę gorące gazy mogły dostać się do środka. Niestety, w trakcie wejścia w atmosferę w ostatnich minutach misji, okazało się, że uszkodzenie było śmiertelnie poważne - w katastrofie zginęła cała załoga - 7 astronautów, w tym pierwszy Izraelczyk na orbicie, płk Ilan Ramon. Spowodowało to zawieszenie dalszych lotów wahadłowców NASA aż do startu promu Discovery 26 lipca 2005.

Sprawdź też

  Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Columbia (wahadłowiec)

• Program lotów wahadłowców
• Lista misji wahadłowców
• Oznaczenia promów kosmicznych
• Orbiter Major Modification

Galeria

Przypisy

p • d • e STS-107 Główne artykuły Prom kosmiczny Columbia • Katastrofa promu Columbia • Zbiornik zewnętrzny promu kosmicznego Załoga Rick Husband (cmdr.) • William McCool • David Brown • Kalpana Chawla • Michael Anderson • Laurel Clark • Ilan Ramon

p • d • e System Transportu Kosmicznego Główne artykuły System Transportu Kosmicznego • Wahadłowiec kosmiczny Komponenty Orbiter • SRB • ET Systemy SSME • SRM • OMS • RCS • Canadarm • OBSS • ODS Orbitery w pełni funkcjonalne Columbia • Challenger • Discovery • Atlantis • Endeavour Przedmioty testów Pathfinder • Enterprise • MPTA-ET • MPTA-098 Miejsca startu Kennedy Space Center LC-39 • Vandenberg AFB SLC-6 (anulowane w 1986) Miejsca lądowań Kennedy Space Center (SLF 15 albo 33) • Edwards Air Force Base (bieżnia 23) • White Sands Missile Range Przyszłość programu Shuttle-Derived Launch Vehicle • Shuttle-C • Ares I • Ares V Instalacje naziemne Vehicle Assembly Building • Mobile Launcher Platform • Crawler-transporter Katastrofy 1986 - Challenger • 2003 - Columbia Operacje Odliczanie do startu wahadłowca • Wzlot wahadłowca na orbitę • Operacje orbitalne wahadłowca • Wejście w atmosferę oraz lądowanie wahadłowca Różne Misje • Misje anulowane • Decyzja • Załogi • W fikcji • Shuttle Carrier Aircraft Ośrodki oraz operacje naziemne Lądowisko • Hangar Obsługi Orbitera OPF • Hala montażu pojazdu VAB • Centrum kontroli startu MCC • Ruchoma platforma startowa • Stanowiska startowe 39A oraz 39B • Budynki obsługi członów napędu orbitalnego • Przygotowanie ładunków użytecznych • Odzyskiwanie oraz remont rakiet wspomagających • Centrum Kontroli Misji • Edwards Air Force Base Operacje awaryjne Sposoby ewakuacji załogi • Sposoby przerwania startu • Awaria na orbicie • Awaryjne lądowanie