Panorama Cuzco

Cuzco
Herb Cuzco Flaga Cuzco
Cuzco
Państwo	Peru
region	Cuzco
Burmistrz	Luis Florez
Powierzchnia	70 km²
Wysokość	3399 m n.p.m.
Ludność (2012) • liczba ludności • gęstość	371 448▲ 5306 os./km²
Nr kierunkowy	84
Położenie na mapie Peru Cuzco
13°30′S 71°58′W / -13.5, -71.967Na mapach: 13°30′S 71°58′W / -13.5, -71.967
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Cuzco (kecz. Qosqo albo Qusqu) – miasto leżące w południowej części Peru na wysokości 3326 m n.p.m. Aktualnie stolica regionu Cuzco, liczba mieszkańców w 1990 r. wynosiła 275 tys. Miasto było założone przez pierwszego władcę Inków Manco Capaca w XII wieku, było zdobyte w 1533 r przez oddziały Francisco Pizarro. Podczas powstania Manco Inki w 1536 r. miasto było spalone. Hiszpanie w tym samym miejscu zbudowali swoje miasto. Kilkakrotnie nawiedzane przez silne trzęsienia ziemi (w 1650, 1950 oraz 1986 r.). W czasach Imperium Inków w Cuzco znajdowała się stolica państwa. Nazwa Cuzco w języku keczua oznacza pępek świata, lub, wedle innej wersji, pochodzi od keczuańskiej frazy "qusqu wanka", skała sowy. Największy rozkwit miał miejsce w drugiej połowie XV wieku, za panowania Pachacutiego. Z czasów inkaskich zachowały się pozostałości zabudowań.

Cuzco Panorama

Zabytki

Cuzco - Plaza de Armas

W centralnej części miasta wytyczony stał się plac o wymiarach 550 x 250 m. Przez niego przepływała rzeka Huatanay. Na placu wzniesiono pałac władcy Inków, zwany Ccsana, Dom Dziewic Słońca Acllas (na jego murach założono klasztor św. Katarzyny) oraz pałac Huayna Capaca Amarucancha. Dominującą budowlą była świątynia Słońca Coricancha. Na jej ruinach powstał klasztor dominikanów. Do świątyni należały kapliczki poświęcone bóstwom: Księżycowi, Wenus, Piorunowi oraz Gwiazdom. Kapliczki miały kształt prostokąta. Do środka prowadziły jedne drzwi, Wewnątrz znajdowały się nisze. Świątynia Słońca miała jedną ze ścian pokrytą złotymi płytkami, wewnątrz znajdował się słoneczny dysk odnaleziony przez Hiszpanów w 1571 r. W ruinach pałacu należącego do Inki Rocy istnieje dwunastokątny kamień idealnie wpasowany w mur. Kamień ten stanowi znaną atrakcję turystyczną oraz jest przykładem mistrzostwa inkaskich budowniczych.

W pobliżu Cuzco, na zboczach Sacsayhuamán, w około 1438 za panowania Pachacuteca^[1], zbudowana była twierdza o potrójnej, zygzakowatej linii murów obronnych. Plan twierdzy jest podobne paszczę pumy, a 22 zygzaki murów to jej zęby. Mury obronne twierdzy zbudowane zostały bez użycia zaprawy z wielokątnych bloków kamiennych, różnej wielkości (największy waży ok. 300,0 t). Bloki zostały ściśle do siebie dopasowane w celu zapewnienia stabilności konstrukcji. Wewnątrz twierdzy wzniesiona była baszta na planie koła, z wewnętrznym dziedzińcem, otoczona podwójnym murem. Miała stanowić ostatni punkt oporu. Na trzech tarasach w obrębie murów obronnych pobudowano pomieszczenia mieszkalne, magazyny, zbiornik na wodę zasilany podziemnym systemem kanałów. W twierdzy, przez pięć miesięcy bronił się Manco Inca w 1536 podczas antyhiszpańskiego powstania. Po jego upadku twierdza była zburzona.

Do innych zabytków znajdujących się w pobliżu Cuzco należą pozostałości zabudowań Tambomachay. Jest to budowla złożona z dwóch brył w kształcie tarasów wykonanych z wygładzonych ciosów kamiennych. Po nich nieustannie przepływa woda o właściwościach leczniczych. W murach wykonane są ślepe wnęki o wysokości ponad 1,5 m. Miejsce to, najprawdopodobniej związane z kultem wody, nazywane jest Kąpieliskiem Inki.

Ruiny Tambomachay w pobliżu Cuzco

Skalne sanktuarium Kenko, pełniło rolę obserwatorium astronomicznego. Jest to okrągła, kamienna budowla wzniesiona wokół megalitu zwanego intihuatana, czyli "miejsce, gdzie przystaje słońce". Na skalnej płycie przykrywającej grotę wyryte są rośliny oraz zwierzęta symbolizujące panowanie Inki nad naturą. Wewnętrzne nisze najprawdopodobniej były miejscem składania mumii przygotowanych do rytuałów pogrzebowych. Grota uważana jest za grobowiec Inki Pachacutiego.

Do zespołu zabudowań Cuzco trzeba także leżąca we wsi Cacha świątynia Wirakoczy. Jest to największa inkaska świątynia. Zbudowana była na planie prostokąta o wymiarach 100 x 26,5 m. Konstrukcja świątyni składa się z czterech naw przedzielonych pośrodku wysokim, 12,0 m murem wykonanym z cegieł adobe. Mur postawiony jest na kamiennym fundamencie. W murze wykonano szereg drzwi oraz okien. Dwuspadowy, kryty słomą dach, wsparty był na dwóch rzędach ceglano-kamiennych kolumn. Plac, przy którym stoi świątynia, otoczony był zabudowaniami mieszkalnymi przeznaczonymi dla kapłanów.

Do zabytków związanych z hiszpańskimi konkwistadorami należą przede wszystkim rozliczne kościoły oraz klasztory, wśród nich: kościół La Compañia de Jesús z 1571 r. zbudowany na fundamentach pałacu władcy Inków Huayna Kapaka, katedra z 1559, w której pochowany stał się kronikarz dziejów inkaskich Inca Garcilaso de la Vega (El Inca), kościół El Triunfo z 1536 r.

Miasta partnerskie

Sprawdź też

• sztuka Inków
• kultury andyjskie
• sztuka prekolumbijska
• 8279 Cuzco
• Tramwaje w Cuzco

Przypisy

• [1]

p • d • e Peruwiańskie obiekty na liście dziedzictwa UNESCO Miasto Cuzco • Zabytkowe sanktuarium Machu Picchu • Stanowisko archeologiczne Chavin • Park Narodowy Huascarán • Strefa archeologiczna Chan Chan • Park Narodowy Manú • Zespół zabytkowy w Limie • Park Narodowy Rio Abiseo • Linie oraz rysunki naziemne pustyni Nazca oraz Pampas de Jumana • Stare miasto w Arequipie • Święte miasto Caral-Supe