|
Systemy liczbowe |
|
|
Kultura
|
|
|
Cyfry indyjsko-arabskie
|
|
|
|
|
|
Systemy wschodnio-azjatyckie
|
|
|
|
|
|
Systemy alfabetyczne
|
|
|
|
|
|
Inne
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 12, 16, 20, 60
|
|
|
Inne
|
|
|
|
|
| więcej... |
|
Cyfry arabskie, właściwie cyfry indyjskie europeizowane – cyfry stosowane aktualnie powszechnie na całym świecie do zapisywania liczb. Są to kolejno znaki: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 oraz 9 oraz pierwotnie służyły do zapisu liczb w systemie dziesiętnym. Aktualnie wykorzystywane także w pozostałych systemach (na przykład w szesnastkowym przy czym cyfry większe od 9 symbolizowane są kolejnymi literami alfabetu łacińskiego).
Cyfry oraz dziesiętny system pozycyjny pochodzą z Indii, które około VII wieku najechali Arabowie. Ich łupem (oprócz skarbów, dzieł sztuki oraz wyrobów użytkowych, nieraz bardzo cennych) padły też starożytne indyjskie pisma w tym także te zawierające wiedzę matematyczną oraz astronomiczną. Uczeni arabscy wraz z poznaniem sanskrytu uzyskali dostęp do tej wiedzy. Cyfry weszły do powszechnego użytku a ich propagatorem był perski matematyk Muhammad_ibn_Musa_al-Chuwarizmi, który zastosował je do badań nad algebrą oraz trygonometrią. Cyfry na zachód w średniowieczu rozprzestrzenili Arabowie (stąd ich przyjęta w Europie nazwa), a ich propagatorem w Europie był włoski matematyk Fibonacci.
Jako ciekawostkę trzeba wymienić fakt, że współcześnie używane w krajach arabskich cyfry wydatnie różnią się od nam znanych, dostosowanych do alfabetu łacińskiego, współczesnych cyfr arabskich oraz są to, kolejno, znaki: ٠١٢٣٤٥٦٧٨٩. Liczby za pomocą tych cyfr zapisywane są tak samo jak w naszym systemie – czyli jedności po prawej.
-
Etniczne warianty dziesiętnych cyfr arabsko-indyjskich
| standardowe europejskie |
0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
| arabskie |
٠ |
١ |
٢ |
٣ |
٤ |
٥ |
٦ |
٧ |
٨ |
٩ |
| wschodnio-arabskie |
۰ |
۱ |
۲ |
۳ |
۴ |
۵ |
۶ |
۷ |
۸ |
۹ |
| dewanagari |
० |
१ |
२ |
३ |
४ |
५ |
६ |
७ |
८ |
९ |
| bengalskie |
০ |
১ |
২ |
৩ |
৪ |
৫ |
৬ |
৭ |
৮ |
৯ |
| gurmukhi |
੦ |
੧ |
੨ |
੩ |
੪ |
੫ |
੬ |
੭ |
੮ |
੯ |
| gudżarati |
૦ |
૧ |
૨ |
૩ |
૪ |
૫ |
૬ |
૭ |
૮ |
૯ |
| orija |
୦ |
୧ |
୨ |
୩ |
୪ |
୫ |
୬ |
୭ |
୮ |
୯ |
| tamilskie |
௦ |
௧ |
௨ |
௩ |
௪ |
௫ |
௬ |
௭ |
௮ |
௯ |
| telugu |
౦ |
౧ |
౨ |
౩ |
౪ |
౫ |
౬ |
౭ |
౮ |
౯ |
| kannada |
೦ |
೧ |
೨ |
೩ |
೪ |
೫ |
೬ |
೭ |
೮ |
೯ |
| malajalam |
൦ |
൧ |
൨ |
൩ |
൪ |
൫ |
൬ |
൭ |
൮ |
൯ |
| tajskie |
๐ |
๑ |
๒ |
๓ |
๔ |
๕ |
๖ |
๗ |
๘ |
๙ |
| laotańskie |
໐ |
໑ |
໒ |
໓ |
໔ |
໕ |
໖ |
໗ |
໘ |
໙ |
| tybetańskie |
༠ |
༡ |
༢ |
༣ |
༤ |
༥ |
༦ |
༧ |
༨ |
༩ |
| birmańskie |
၀ |
၁ |
၂ |
၃ |
၄ |
၅ |
၆ |
၇ |
၈ |
၉ |
| khmerskie |
០ |
១ |
២ |
៣ |
៤ |
៥ |
៦ |
៧ |
៨ |
៩ |
| mongolskie |
᠐ |
᠑ |
᠒ |
᠓ |
᠔ |
᠕ |
᠖ |
᠗ |
᠘ |
᠙ |
| limbu |
᥆ |
᥇ |
᥈ |
᥉ |
᥊ |
᥋ |
᥌ |
᥍ |
᥎ |
᥏ |
| nowe pismo tai lue |
᧐ |
᧑ |
᧒ |
᧓ |
᧔ |
᧕ |
᧖ |
᧗ |
᧘ |
᧙ |
Sprawdź też