Dżakarta
Herb Dżakarty Flaga Dżakarty
Panorama miasta (na górze), Monumen Nasional (po lewej), Istiqlal Mosque (po prawej na górze), ruch uliczny (po prawej na dole)
Państwo	Indonezja
Prowincja	Dżakarta
Gubernator	Fauzi Bowo (2007-2012)
Powierzchnia	661,52 km²
Wysokość	4 m n.p.m.
Ludność (2007) • liczba ludności • gęstość • aglomeracja	8 568 838 12 953 os./km² 18 267 156
Nr kierunkowy	0 21
Tablice rejestracyjne	B
Podział miasta	5 miast
Miasta partnerskie	Pekin Berlin Stambuł Los Angeles Paryż Rotterdam Seul Tokio Budapeszt Dżudda Kuala Lumpur Manchester Manila Moskwa Pjongjang Bombaj Szanghaj Singapur Islamabad Gauteng Karaczi
Położenie na mapie Indonezji Dżakarta
6°10′30″S 106°49′43″E / -6.175, 106.82861Na mapach: 6°10′30″S 106°49′43″E / -6.175, 106.82861
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Hasło Dżakarta w Wikisłowniku
Strona internetowa miasta

Dżakarta (ind. Jakarta) – stolica oraz największe miasto Indonezji, 8 513 385 mieszkańców^[1] (2009), aglomeracja 18,2 mln (2004). Wcześniejsze nazwy miasta to: Sunda Kelapa (397 – 1527), Jayakarta (1527 – 1619), Batavia (1619 – 1942) oraz Djakarta (1942 – 1972). Miasto jest leżące w południowo-zachodniej części państwa, w północno-zachodniej części wyspy Jawa, jego obszar zawiera w sobie 661,52 km².

Dżakarta jest kulturalnym, gospodarczym oraz politycznym centrum kraju. Jest 12. największym miastem na świecie pod względem liczby ludności. Obszar metropolitalny, zwany Jabotabek, zajmuje 6. miejsce pod tym względem na świecie.

Miasto powstało w IV wieku oraz stało się ważnym portem handlowym Królestwa Sunda. Jako Batavia rozwijało się z reguły jako stolica kolonii Holenderskich Indii Wschodnich. Miasto było przemianowane na Jakartę w 1942 r. podczas japońskiej okupacji Jawy. Po zdobyciu niepodległości po II wojnie światowej, miasto stało się stolicą kraju. Najbardziej charakterystyczne punkty miasta to Giełda Papierów Wartościowych, Centralny Bank Indonezyjski oraz Monumen Nasional (Tugu Monas). Miasto jest siedzibą ASEAN.

W mieście są dwa czynne porty lotnicze: Soekarno-Hatta oraz Halim Perdanakusuma oraz nieużywany już Kemayoran.

Geografia

Dżakarta jest leżąca na północno-wschodnim wybrzeżu Jawy, przy ujściu rzeki Ciliwung do zatoki Dżakarta, która jest częścią morza Jawajskiego. Północna cząstka Dżakarty jest równinna oraz leży na wysokości ok. 8 m n.p.m. Jest to przyczyną częstego zalewania miasta wodami morskimi. Południowa cząstka jest pagórkowata. Przez miasto przepływa ok. 13 rzek, z reguły płynących z południa w stronę morza Jawajskiego. Najważniejszą rzeką jest Ciliwung, która dzieli miasto na cząstka wschodnią oraz zachodnią.

Klimat

Zgodnie z klasyfikacją klimatyczną Köppena, Dżakarta charakteryzuje się gorącym oraz wilgotnym klimatem równikowym. Środek pory wilgotnej wypada w styczniu (z miesięcznymi opadami równymi 350 milimetrów), natomiast suchej przypada w sierpniu (średnie miesięczne opady równe 60 milimetrów)^[2]. Przez cały rok w mieście jest wysoka wilgotność powietrza z dzienną temperaturą wahającą się pomiędzy 24° oraz 34 °C^[3].

Historia

Miasto było założone na początku XVI w. jako Sunda Kelapa. W 1527 r. miasto znalazło się pod kontrolą sułtanatu Bantam (wówczas zmieniono jego nazwę na Djakartę).

Pod koniec XVI w. na Jawie pojawili się Holendrzy. W 1619 r. Holendrzy pod dowództwem Jana Pieterszoona Coena zdobyli miasto oraz założyli na jego terenie twierdzę Batavia, która stała się główną siedzibą holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej oraz kolonii holenderskiej Indii Wschodnich, nazywane też Djakarta. Silne trzęsienie ziemi zniszczyło miasto w 1699 r. Po kilku latach w rękach brytyjskich w 1814 r. Batavia powróciła w ręce Holendrów.

W okresie 1942-1945 miasto znajdowało się pod okupacją wojsk japońskich. Po II wojnie światowej, mimo ogłoszenia niepodległości, miasto było zajęte przez Holandię. Dopiero w 1949 r. miasto powróciło do niepodległej Indonezji oraz stało się jej stolicą. W 1950 r. zmieniono nazwę stolicy na Dżakartę.

Administracja

Oficjalnie Dżakarta nie jest miastem, ale prowincją ze specjalnym statusem stolicy Indonezji. Miasto jest administrowane tak, jak każda inna prowincja indonezyjska. Dla przykładu Dżakarta ma gubernatora (zamiast burmistrza) oraz jest podzielona na parę podregionów, z których każdy ma swój system administracyjny. Dżakarta, jako prowincja, jest podzielona na 5 miast (kota), wcześniej gminy, każda kierowana przez burmistrza, oraz jedną kabupaten zarządzaną przez regenta. W sierpniu 2007 Dżakarta przeprowadziła pierwsze wybory, wyłaniające gubernatora. Wybory zostały wygrane przez Fauzi Bowo. Wcześniej gubernatorzy byli wybierani przez lokalny parlament. Głosowanie jest częścią planu decentralizacji kraju, pozwalającej na bezpośrednie wybory lokalne na kilku obszarach^[4].

Lista miast Dżakarty:

• Dżakarta Centralna (Jakarta Pusat, populacja: 926 562^[5]) jest najgęściej zaludnioną dzielnicą. Znajduje się tu przeważajaca ilość wieżowców miasta. Tutaj istnieje główne biuro rządowe, Centralny Bank Indonezji, meczet Istiqlal, duże centrum handlowe oraz wiele muzeów.
• Dżakarta Wschodnia (Jakarta Timur, populacja: 2 614 642)
• Dżakarta Północna (Jakarta Utara, populacja: 1 421 265)
• Dżakarta Południowa (Jakarta Selatan, populacja: 1 893 959)
• Dżakarta Zachodnia (Jakarta Barat, populacja: 1 635 278)

Jedyną regencją Dżakarty są:

• Wyspy Seribu (Kepulauan Seribu, populacja 21 679), wcześniej stanowiła poddzielnicę Północnej Dżakarty.

Kultura

Jako gospodarcza oraz polityczna stolica Indonezji, Dżakarta przyciąga wielu imigrantów, zarówno z zagranicy, jak oraz z kraju. Wielu imigrantów przybywa z innych części wyspy, wprowadzając ze sobą mieszankę dialektów pochodzących z języka jawajskiego oraz języka sundajskiego, a także tradycyjne jedzenie oraz zwyczaje.

Potoczna nazwa miasta to "Duży Durian".

Betawi (Pomarańczowi Betawi albo ludzie Betawi) jest określeniem, którym opisuje się potomków ludzi żyjących wokół Batawii (nazwa Dżakarty podczas ery holenderskiego kolonializmu), oraz którzy rozpoznawani są jako plemię pochodzące z XVII – XIX wieku. Betawi są z reguły potomkami wielorakich grup etnicznych pochodzących z Azji Południowo-Wschodniej, którzy przybyli do Batawii w poszukiwaniu pracy. Język oraz kultura tych imigrantów różni się od imigrantów sundajskich oraz jawajskich. Język jest oparty z reguły na dialekcie staromalajskim oraz wzbogacony słowami jawajskimi, chińskimi oraz arabskimi. Aktualnie dialekt Dżakarty, używany przez ludzi, jest luźno oparty na języku Betawi.

Od wielu wieków w Dżakarcie mieszka także znaczna społeczność chińska. Oficjalnie stanowią oni 6% populacji Dżakarty, choć liczba ta bywa niedoszacowana^[6].

W Dżakarcie istnieje parę centrów kulturalnych, takich jak Plaza Senayan. Muzykę tradycyjną, także przedstawienia wayang (teatr) oraz z użyciem gamelan, da się wielokrotnie znaleźć w ekskluzywnych hotelach. Jako największe miasto oraz stolica kraju, Dżakarta przyciąga narodowe talenty, które posiadają nadzieję znaleźć tu szerszą publikę oraz sukces.

Jednakże kultura Betawi jest sporadycznie spotykana w samej Dżakarcie. Znaczniej łatwiej jest napotkać ślub oparty na kulturze jawajskiej bądź Minang, niż ceremonię zaślubin opartą na kulturze Betawi. Podobnie łatwiej jest usłyszeć jawajski gamelan, niż Gambang Kromong (połączenie muzyki Betawi z muzyką chińską), czy też Marawis (połączenie muzyki Betawi z muzyką jawajską). Mimo to pewne festiwale, takie jak Jaksa Festival oraz Kemang Festival starają się promować muzykę Betawi poprzez zapraszanie do występów ich artystów^[7].

Zabytki oraz atrakcje turystyczne

• Stare Miasto
  • ratusz
  • pałac (XVIII wiek)
• meczet Istiqlal

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona internetowa Dżakarty
• Zdjęcie satelitarne z Google Maps
• Moja-Indonezja.pl - Pierwszy w Polsce portal poświęcony Indonezji

Przypisy