Dżalal Talabani (ar.جلال طالباني, Jalāl Tālabānī; soranî جەلال تاڵەبانی, Celal Tallebanî; ur. 12 listopada 1933) – polityk iracki narodowości kurdyjskiej, twórca oraz przewodniczący jednej z dwóch głównych partii kurdyjskich w Iraku – Patriotycznej Unii Kurdystanu (PUK), prezydent Republiki Iraku od 7 kwietnia 2005.
Urodził się w 1933 we wsi koło Kelkanu w południowym Kurdystanie irackim. Jeszcze w wieku 14 lat wstąpił do Demokratycznej Partii Kurdystanu (DPK). W 1953 stał się członkiem jej komitetu centralnego. W tym samym czasie rozpoczął studia prawnicze. Po uzyskaniu w 1959 tytułu adwokackiego stał się wcielony do wojska.
Przez lata 60. przewodził biuru politycznemu DPK, jednak wystąpił z partii w 1966 rozczarowany klanowością stronnictwa. Rozpoczął równocześnie starania o zorganizowanie nowego ugrupowania, które ostatecznie zawiązało się w 1975 jako Patriotyczna Unia Kurdystanu.
Jego stronnictwo stało się szybko podstawowym oponentem KPD, której przewodził klan Barzanich. Po zakończeniu pierwszej wojny w Zatoce Perskiej w 1991 doszło nawet do wojny domowej pomiędzy peszmergami obu zwaśnionych stronnictw. Talabani zaakceptował wówczas poparcie islamskiego Iranu.
W 1991 Dżalal Talabani stał się laureatem nagrody Brunona Kreisky'ego.
Po utworzeniu przez Amerykanów Irackiej Rady Zarządzającej Talabani stał się jednym z jej głównych członków, przewodząc jej w listopadzie 2003. W tym czasie nastąpiła też przeistoczenie w poglądach Talabaniego, który zaczął się dystansować od haseł domagających się niepodległości dla Kurdów oraz skłaniać się ku federalnemu ustrojowi Iraku.
Pogodzenie obu stronnictw kurdyjskich pozwoliło na stworzenie koalicji wyborczej pod nazwą Demokratyczno-Patriotyczny Alians Kurdystanu, który odniósł przygniatające zwycięstwo w lokalnych wyborach do Zgromadzenia Kurdyjskiego w 2005 oraz zdobył 75 miejsc w irackim Zgromadzeniu Narodowym w zbojkotowanych przez sunnitów wyborach w tym samym roku.
Po wyborach 30 stycznia Talabani stał się wybrany przez irackie Zgromadzenie Narodowe na prezydenta republiki 6 kwietnia 2005. 11 listopada 2010 dzięki porozumieniu politycznemu przełamującemu ośmiomiesięczny powyborczy impas Zgromadzenie Narodowe dokonało wyboru Talabaniego na drugą kadencję, jeszcze tego samego dnia odbyło się jego zaprzysiężenie.[1].
Przypisy
|
Szefowie państw oraz rządów Azji |
|
| Szefowie państw |
|
 |
|
Szefowie państw
nieuznawanych |
|
|
| Szefowie rządów |
|
|
Szefowie rządów
państw nieuznawanych |
|
|
- ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 Prezydent pełni równocześnie funkcję szefa rządu
- ↑ 2,0 2,1 Republika Chińska (Tajwan) jest uznawana przez 23 państwa członkowskie ONZ
|
|