Donald Ervin Knuth (ur. 10 stycznia 1938 r. w Milwaukee) – amerykański matematyk, informatyk, emerytowany profesor na katedrze informatyki Uniwersytetu Stanforda.
Knuth – jeden z pionierów informatyki – jest najbardziej znany z wielotomowego dzieła Sztuka programowania (The Art of Computer Programming), uznawanego za najbardziej dogłębne, chociaż na razie niedokończone opracowanie na temat analizy algorytmów. Jest też autorem systemu składu drukarskiego TeΧ oraz języka opisu fontów METAFONT oraz twórcą oraz propagatorem techniki literate programming.
Młodość oraz edukacja
Urodził się w Milwaukee, Wisconsin w USA. Był synem nauczyciela Ervina Henry'ego Knutha oraz Louise Marie Bohning. Knuth uczęszczał do Milwaukee Lutheran High School gdzie zafascynowała go budowa zdań oraz wyrazów. Jednak jego prawdziwą pasją była muzyka, grał na organach kościelnych, saksofonie oraz tubie. W 1956 skończył naukę w Wisconsin uzyskując najwyższą średnią w historii szkoły. Knuth początkowo wiązał swoją przyszłość z muzyką, jednak ostatecznie zdecydował się studiować fizykę na Case Institute of Technology w Cleveland (znanym teraz jako Case Western Reserve University) w stanie Ohio. Na studiach pierwszy raz poważnie zetknął się z matematyką, która wyparła jego początkowe zainteresowanie fizyką. Upewniły go w tym sukcesy w tej dziedzinie na Case. Wtedy też pierwszy raz miał kontakt z komputerem, był to IBM 650. W 1960 uzyskał tytuł bakałarza (Bachelor of Science) oraz za zdolności w pisaniu programów komputerowych wydział nagrodził go tytułem magistra (Master's Degree). Od 1960 do 1963 roku studiował na California Institute of Technology, zdobywając w wieku 25 lat tytuł doktora matematyki za pracę Finite semifields and projective planes.
Działalność naukowa
W czasie studiów na Caltech napisał pracę An imaginary number system, w której wprowadził system liczbowy o podstawie z liczby zespolonej 2i. Po otrzymaniu tytułu doktora (1963) na uniwersytecie Caltech, pracował tam najpierw jako adiunkt (Assistant Professor), a w 1966 jako docent (Associate Professor). W latach 60. pracował m.in. dla Burroughs Corporation jako konsultant oraz jako redaktor działu Języki Programowania organizacji ACM. W 1968 stał się profesorem na Uniwersytecie Stanforda. Wykładał informatykę, inżynierię elektryczną, matematykę na takich uczelniach jak Universytet Stanforda, Universytet w Oslo, Universytet Oksfordzki. Od 1976 do 1986 pracował nad systemem mającym ułatwić pracę nad dokumentami naukowymi – TeX oraz METAFONT. Uniwersytet Stanforda przyznał mu w 1990 wyjątkowy tytuł profesora sztuki programowania komputerów, a w 1993 (gdy już przeszedł na emeryturę) tytuł emerytowanego profesora sztuki programowania komputerów. Od 1993 ograniczył swoją działalność na Stanford University do kilku nieformalnych wykładów na rok, zwanych Computer Musings.
W 1962 wydawnictwo Addison-Wesley zwróciło się do niego z propozycją napisania książki o kompilatorach, a w 4 lata później, zgromadziwszy około 3000 odręcznie zapisanych stron, postanowił napisać siedmiotomowe dzieło, traktujące o analizie algorytmów. Pierwszy tom Sztuki programowania wydano w 1968, kolejne w latach 1969, 1973, z części IV Knuth opublikował na razie fragmenty, części V, VI oraz VII jeszcze nie napisał.
Knuth znacząco rozwinął algorytmikę, opracował teoretycznie wiele zagadnień z zakresu matematyki oraz informatyki, m.in. algorytm znajdujący podciągi w ciągach znaków (Algorytm Knutha-Morrisa-Pratta), algorytm Knutha-Bendixa. Jest autorem albo współautorem około 420 publikacji oraz artykułów, 32 książek wydanych w wielu językach, ma 5 patentów. Otrzymał wiele doktoratów honoris causa. Spośród licznych medali oraz odznaczeń ważniejsze są: Nagroda Grace Murray Hopper (1971), Nagroda Turinga (1974), Narodowy Medal Nauki (1979), Medal Johna von Neumanna (1995), Nagroda Harveya (1995), Nagroda Kyoto (1996).
Prywatnie
Knuth ożenił się w 1961 z Nancy Jill Carter, posiadają dwójkę dzieci – Johna Martina oraz Jennifer Sierrę. Gra na organach, które sam zaprojektował; jest członkiem Amerykańskiej Gildii Organistów (American Guild of Organists).
Znany jest ze swojego poczucia humoru:
- począwszy od wersji 3 programu TeX kolejne wersje są coraz lepszym przybliżeniem liczby π – 3.1, 3.14, itd.; najnowsza – 3.1415926;
- kolejne wersje języka METAFONT analogicznie do TeX są przybliżeniem liczby e; obecna wersja to 2.718281;
Czek na 100000000
2 centów
- za znalezienie błędu w swojej książce płaci $2.56 czyli 100 (centów) odczytane w systemie szesnastkowym; dla książki 3:16 Bible Texts Illuminated jest to wyjątkowo $3.16;
- jego pierwszy artykuł The Potrzebie system of weights and measures, napisany w 1957 roku dla gazetki szkolnej, definiował nowe jednostki wprowadzając humorystyczne oznaczenia miar oraz wag.
Od 1 stycznia 1990 nie używa poczty elektronicznej, tłumacząc, że "15 lat używania emaila wystarcza na jedno życie". Knuth ogłosił, że jego ostatnią wolą będzie, aby po jego śmierci zakończyć pracę nad programem TeX oraz METAFONT, oznaczyć wersje programów odpowiednio π oraz e, a wszystkie pozostałe w nich błędy nazwać właściwościami programów.
W 2001 jego imieniem nazwano planetoidę 21656 Knuth.
Wywiady oraz artykuły
W języku angielskim:
- TUGboat, 1990
- Computer Literacy, 1993
- TUGboat, 1995
- Dr. Dobb's Journal, 1996
- AW Innovations, 1996
- Amsterdam, 1996
- Byte, 1996
- Amazon, 1997
- Boston ACM, 1999
- Technology Review, 1999
- U.K. TUG, 1999
- salon.com, 1999
- Advogato, 2000
- AMS, 2001 (tylko dla zarejestrowanych użytkowników)
- Geek Celebs, 2001
- Oslo, 2002
- NPR, 2005
- InformIT, 2008
W języku niemieckim:
W języku czeskim:
Linki zewnętrzne
|
Laureaci Nagrody Turinga |
|
1966: Alan Perlis
1967: Maurice Wilkes
1968: Richard Hamming
1969: Marvin Minsky
1970: James H. Wilkinson
1971: John McCarthy
1972: Edsger Dijkstra
1973: Charles Bachman
1974: Donald Knuth
1975: Allen Newell, Herbert Simon
1976: Michael O. Rabin, Dana Scott
1977: John Backus
1978: Robert W. Floyd
1979: Kenneth E. Iverson
1980: C.A.R. Hoare
1981: Edgar Frank Codd
1982: Stephen A. Cook
1983: Ken Thompson, Dennis Ritchie
1984: Niklaus Wirth
1985: Richard Karp
1986: John Hopcroft, Robert Tarjan
1987: John Cocke
1988: Ivan Sutherland
1989: William Kahan
1990: Fernando Corbató
1991: Robin Milner
1992: Butler Lampson
1993: Juris Hartmanis, Richard Stearns
1994: Edward Feigenbaum, Raj Reddy
1995: Manuel Blum
1996: Amir Pnueli
1997: Douglas Engelbart
1998: James Gray
1999: Fred Brooks
2000: Andrew Yao
2001: Ole-Johan Dahl, Kristen Nygaard
2002: Ron Rivest, Adi Shamir, Leonard Adleman
2003: Alan Kay
2004: Vinton Gray Cerf, Bob Kahn
2005: Peter Naur
2006: Frances E. Allen
2007: Edmund Clarke, Allen Emerson, Joseph Sifakis
2008: Barbara Liskov
2009: Charles P. Thacker
2010: Leslie Valiant
|
|