|
Systemy liczbowe |
|
|
Kultura
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Systemy wschodnio-azjatyckie
|
|
|
|
|
|
Systemy alfabetyczne
|
|
|
|
|
|
Inne
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Dziesiętny (10)
|
|
1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 12, 16, 20, 60
|
|
|
Inne
|
|
|
|
|
| więcej... |
|
Dziesiętny system liczbowy, zwany też systemem decymalnym albo arabskim to pozycyjny system liczbowy, w którym podstawą pozycji są kolejne potęgi liczby 10. Do zapisu liczb potrzebne jest więc w nim 10 cyfr: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9.
Jak w każdym pozycyjnym systemie liczbowym, liczby zapisuje się tu jako ciąg cyfr, z których każda jest mnożnikiem kolejnej potęgi liczby stanowiącej podstawę systemu. Część całkowitą oraz ułamkową oddziela separator dziesiętny.
Np. zapis "5045,7" wynika z:

Pozycyjny, dziesiętny system liczbowy jest aktualnie na świecie podstawowym systemem stosowanym prawie we wszystkich krajach. Oryginalnie pochodzi on z Indii, z których przedostał się do Europy za pośrednictwem Arabów. Od XVI wieku stosowano go obok systemu rzymskiego, w nauce, księgowości oraz tworzącej się właśnie bankowości, albowiem system ten wydatnie upraszcza operacje arytmetyczne. W oficjalnych dokumentach jednak nadal zamieniano liczby w zapisie arabskim na system rzymski. W końcu, dzięki praktycznym zaletom system rzymski stał się prawie całkowicie wyparty na korzyść arabskiego.
Przeliczanie systemu dziesiętnego na inne
Aby przeliczyć liczbę z systemu dziesiątkowego na inny, wykonujemy dzielenie z resztą liczby przez podstawę systemu liczbowego, na który jest przeliczana. Iloraz tych liczb ponownie dzielimy przez podstawę systemu liczbowego, aż do wyniku 0. Zapisujemy reszty z dzielenia od końca.
Przykład




Przeliczanie innych systemów liczbowych na dziesiętny
Aby przeliczyć liczbę z danego systemu liczbowego na dziesiętny, rozpisujemy ją jako sumę liczb, z których każda jest iloczynem kolejnej cyfry przez kolejną potęgę podstawy systemu.
Przykład - z ósemkowego na dziesiętny

Analogicznie postępujemy w przypadku przeliczania liczb na pozostałe systemy liczbowe.
Sprawdź też