Facebook – serwis społecznościowy, w ramach którego zarejestrowani użytkownicy potrafią tworzyć sieci oraz grupy, dzielić się wiadomościami oraz zdjęciami oraz korzystać z aplikacji, będących własnością Facebook, Inc. z siedzibą w Menlo Park. W grudniu 2011 roku liczba użytkowników na całym świecie wynosiła ponad 845 mln[1], a co miesiąc wgrywany jest ponad 1 mld zdjęć oraz 10 mln filmów[1].
Projekt stał się uruchomiony 4 lutego 2004 na Uniwersytecie Harvarda (w stanie Massachusetts) oraz był początkowo przeznaczony przede wszystkim dla uczniów szkół średnich oraz studentów szkół wyższych (college'ów, uniwersytetów). Jego podstawowym autorem jest Mark Zuckerberg (obecnie zasiada on na stanowisku CEO). Serwis zatrudnia ok. 1000 pracowników (stan na sierpień 2009)[2]. Jego przychody przekraczają 150 mln USD (szacunkowo)[3]. We wrześniu 2009 założyciel Facebooka poinformował na swoim blogu, że Facebook po raz pierwszy przestał przynosić straty oraz zaczął pokrywać swoje koszty operacyjne oraz inwestycje w nowe serwery.
W marcu 2008 autor portalu, 23-letni Mark Zuckerberg, plasując się na 735. miejscu rankingu Forbesa zestawiającego najbogatszych ludzi świata, stał się najmłodszym miliarderem świata (1,5 mld USD)[3][4].
W październiku 2010 na ekrany kin wszedł film The Social Network ukazujący historię portalu Facebook (pierwotnie TheFacebook) oraz jego założycieli. W zakończeniu filmu podano szacunkową wartość portalu oraz wynosiła ona 25 miliardów dolarów.
18 maja 2012 roku Facebook jako firma, ukazał się po raz pierwszy na amerykańskiej giełdzie Nasdaq, będąc najwyżej wycenianą w historii spółką giełdową w dniu debiutu[5].
Historia
Utworzenie
Zuckerberg, jako student Uniwersytetu Harvarda, 4 lutego 2004 stworzył wraz z grupą studentów serwis społecznościowy on-line TheFacebook, w ramach którego zarejestrowani użytkownicy potrafią odszukiwać oraz kontynuować szkolne znajomości oraz dzielić się wiadomościami oraz zdjęciami. Utworzenie kodu źródłowego strony zajęło mu 2 tygodnie. Serwis bardzo szybko uzyskał ogromne zainteresowanie wśród studentów oraz osiągnął sukces na Harvardzie. Ponad ⅔ studentów zarejestrowało się na nowopowstałej stronie już w pierwszych 2 tygodniach jej funkcjonowania.
Wówczas Zuckerberg zdecydował się rozszerzyć zasięg serwisu na inne szkoły. Rozpoczął współpracę ze swym współlokatorem Dustinem Moskovitzem. Kolejnymi uniwersytetami, które objęto zasięgiem serwisu były: Stanford, Columbia oraz Yale, a następnie pozostałe uczelnie z Ligi Bluszczowej (ang. Ivy League) oraz inne bostońskie szkoły.
Latem, na początku działalności serwisu, Zuckerberg oraz Moskovitz rozszerzyli zasięg jego działalności na prawie 30 szkół.
Kalifornia
Latem 2004 Zuckerberg, Moskovitz, dziewczyna Zuckerberga Hilary Shinn oraz grupa ich znajomych przenieśli się do Palo Alto w Kalifornii. Wynajęli tam mały dom, który posłużył im za pierwsze biuro. Pod koniec lata Zuckerberg spotkał Petera Thiela, który zainwestował w powstające przedsiębiorstwo. Kilka miesięcy później powstało biuro na University Avenue w centrum miasta. Aktualnie firma ma swoją siedzibę w czterech budynkach, które formują, jak to Zuckerberg nazywa, „kampus miejski” w centrum Palo Alto.
News Feed
5 września 2006 w serwisie Facebook uruchomiono tzw. News Feed, czyli listę, na której widoczne było co znajomi robili aktualnie na stronie serwisu. Spotkało się to z falą krytyki skierowaną na Zuckerberga. Twierdzono, że narzędzie to jest niepotrzebne – określono je jako narzędzie do cyberstalkingu (internetowego nękania, prześladowania, osaczania). Trzy dni później Zuckerberg odpowiedział na falę krytyki listem otwartym, w którym przeprosił użytkowników serwisu za swoje przedsięwzięcie.
Wartość rynkowa
24 października 2007 opublikowano w prasie informacje, że firma Microsoft kupiła cząstka akcji Facebook. Było to 1,6% za kwotę 240 milionów dolarów amerykańskich. Szacunkowa wartość Facebooka wynosiła wtedy 15 mld USD.
Polska wersja językowa
Od maja 2008 roku działa polska wersja językowa serwisu, uruchomiona dzięki tłumaczeniom wykonanym przez użytkowników.
Facebook Lite
W kwietniu 2009 roku była oddana do użytku wersja „lite”. Była to uproszczona wersja serwisu, pozbawiona np. Facebook Chat, przeznaczona przede wszystkim dla ludzi posiadających słabsze komputery bądź łącza internetowe. Facebook Lite stał się wyłączony bez dodatkowych wyjaśnień w dniu 20 kwietnia 2010 roku. Osoby pracujące przy projekcie skupione zostały wokół usługi Facebook Questions[6].
Funkcje
Serwis przeszedł wiele zmian wizualnych, co nie stale spotykało się z aprobatą użytkowników; największy sprzeciw ukazał się po zmianach strony głównej – zamiast statycznej zawartości w formie wirtualnej wizytówki spotykanej w tego typu serwisach, ukazał się mikroblog wraz z powiadomieniami aplikacji. Facebook oferuje wewnętrzną platformę aplikacji internetowych[7], dzięki której każdy z użytkowników może napisać własny program oraz udostępniać go innym użytkownikom. Platforma ta, dopuszcza także zarabianie pieniędzy twórcom, poprzez oferowanie zawartości premium (np. dodatkowe przedmioty w grach, wirtualne pieniądze wykupowane za prawdziwą walutę); a także dopuszcza komunikowanie się programów zewnętrznych, serwisów z Facebookiem – wiele serwisów internetowych (m.in. Digg, lifehacker.com, crunchgear.com) oferuje możliwość „podpięcia” konta z wykorzystaniem nazwy oraz hasła użytkownika Facebooka, co jest własną wersją rozproszonego uwierzytelnienia OpenID (funkcja nosi nazwę Facebook Connect). Serwis oferuje także wewnętrzny komunikator, który dopuszcza komunikację poprzez programy zewnętrzne posiadające wsparcie protokołu XMPP[8].
Facebook ma także wiele typowych funkcji obecnych w innych serwisach społecznościowych, takich jak: albumy ze zdjęciami, blog, notes, książka adresowa, lista znajomych, grupy użytkowników, blokowanie użytkowników, poczta wewnętrzna.
W grudniu 2011 wprowadzono Oś czasu, nowy odmiana profilu, który dopuszcza na dodawanie "Wydarzeń z życia" (np. ukończenia szkoły, pierwszego spotkania z daną osobą, podróży czy złamanej kości itd.) oraz postów z ustawioną datą w przeszłości[9][10]. Dodatkowo generowana jest mapa ze wszystkimi odwiedzonymi przez użytkownika miejscami.
Krytyka
Rozwój funkcji serwisu oraz wzrost jego popularności spowodował, że niektórzy naukowcy zaczęli ostrzegać przed możliwością uzależnienia od Facebooka[11]. Problem ten dotyczy przede wszystkim młodych ludzi, którzy spędzają na Facebooku parę godzin dziennie. Wedle naukowców nie potrafią oni poradzić sobie z rosnącym zaangażowaniem w to, co dzieje się aktualnie na Facebooku. Presja zalogowania się oraz sprawdzenia informacji dotyczących znajomych, obejrzenia ich najnowszych zdjęć oraz porównania wyników gier, czy testów, jest tak silna, że zapominają oni o innych aspektach życia.
Serwis jest też krytykowany za przyczynianie się do gorszych wyników w nauce (w porównaniu z uczniami, którzy go nie używają) oraz za kształtowanie osobowości narcystycznej[12].
Pliki cookies ładowane przez serwis zapamiętują wszystkie strony, które posiadają powiązanie z Facebookiem. Z uwagi na z czym czasami cząstka życia prywatnego osób zarejestrowanych na Facebooku jest pod kontrolą, nawet po wylogowaniu[13].
Plagiaty
19 lipca 2008 Facebook złożył wniosek do sądu w San José w Kalifornii o ukaranie studiVZ – niemieckojęzycznej platformy o podobnym charakterze, której zarzuca plagiat (kradzież własności intelektualnej). Paradoksalnie w innym procesie twórcy Facebooka zostali oskarżeni o to samo przez braci Winklevoss, którym musieli wypłacić 65 mln dolarów odszkodowania[14][15].
Film o Facebooku
W 2010 roku stał się nakręcony film obyczajowy The Social Network w reżyserii Davida Finchera opowiadający o powstaniu Facebooka wykonany na podstawie książki Bena Mezricha Miliarderzy z przypadku (ang. The Accidental Billionaires). Światowa premiera miała miejsce 24 września 2010. Film otrzymał wiele nagród, w tym trzy Oscary (za scenariusz adaptowany, montaż oraz muzykę) oraz cztery Złote Globy. Film nie przedstawia jednak prawdziwych scen z życia bohaterów ani nie ukazuje faktycznych relacji pomiędzy nimi.
Facebook dla programistów
Facebook dostarcza także API dla swojego portalu, dzięki czemu programiści potrafią wykorzystywać funkcjonalności portalu w swoich aplikacjach. Dostępne są SDK dla wielu języków oraz platform:
Dodatkowo, istnieje SDK dla języka C#, dzięki czemu możliwe jest pisanie aplikacji w tym języku dla wielorakich platform, które wspiera .NET Framework: Facebook C# SDK
Sprawdź też
Przypisy
Linki zewnętrzne
