FTP ((ang.) File Transfer Protocol) – protokół transferu plików – protokół komunikacyjny typu klient-serwer wykorzystujący protokół TCP wedle modelu TCP/IP (krótko: połączenie TCP), umożliwiający dwukierunkowy transfer plików w układzie serwer FTP – klient FTP.

FTP jest zdefiniowany przez IETF w dokumencie RFC 959.

FTP jest protokołem 8-bitowym oraz dlatego nie wymaga kodowania danych do 7-bitów, tak jak w przypadku poczty elektronicznej.

Do komunikacji wykorzystywane są dwa połączenia TCP. Jedno z nich jest połączeniem kontrolnym za pomocą którego przesyłane są polecenia, a drugie służy do transmisji danych. Połączenie za pomocą protokołu FTP (krótko: połączenie FTP) może działać w dwóch trybach: aktywnym oraz pasywnym:

• jeżeli połączenie FTP działa w trybie aktywnym to używa portu 21 dla poleceń – zestawiane przez klienta oraz portu 20 do przesyłu danych – zestawiane przez serwer;
• jeżeli połączenie FTP pracuje w trybie pasywnym to wykorzystuje port 21 dla poleceń oraz port o numerze powyżej 1024 do transmisji danych – oba połączenia zestawiane są przez klienta.

W sieciach chronionych zaporą sieciową ((ang.) firewall) komunikacja z serwerami FTP wymaga zwolnienia odpowiednich portów na zaporze sieciowej albo routerze. Możliwe jest zainstalowanie wielu serwerów FTP na jednym routerze. Warunkiem jest rozdzielenie portów przez router dla każdego serwera.

Serwer FTP, zależnie od konfiguracji, może pozwalać na dostęp do jego zasobów bez podawania hasła uwierzytelniającego – dostęp anonimowy. Najczęściej jednak serwer FTP autoryzuje każde połączenie za pomocą loginu oraz hasła uwierzytelniającego.

Sprawdź też

• Internet Protocol
• SFTP
• Wget