Ten artykuł dotyczy pojęcia prawnego. Sprawdź też: inne znaczenia tego słowa.

Firma – w ujęciu polskiego języka prawnego oznaczenie przedsiębiorcy zdefiniowane w Kodeksie cywilnym.

Etymologia oraz znaczenie potoczne

Słowo to prawdopodobnie przyjęło się w Polsce za pośrednictwem francuskiego firme, wywodzącego się od włoskiego firma, pierwotnie oznaczającego potwierdzenie umowy podpisem^[1].

W języku potocznym oraz wielokrotnie w teorii ekonomii (np. w mikroekonomii), zwłaszcza w publikacjach autorów obcojęzycznych tłumaczonych na język polski, pojęcie firma jest synonimiczne z pojęciem przedsiębiorstwo.

W ujęciu prawnym

Zgodnie z definicją legalną zawartą w Kodeksie cywilnym^[2] firmą jest imię oraz nazwisko osoby fizycznej oraz nazwa osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej

Kodeks cywilny w artykułach od 43² do 43¹⁰ zawiera podstawowe informacje dotyczące firm. Wyrażają się one w kilku zasadach:

Działanie pod firmą

Przedsiębiorca musi działać pod firmą – np. na umowach, innych dokumentach albo w jakichkolwiek innych formach komunikacji podmiotu z otoczeniem (np. w ofertach, reklamach, ogłoszeniach itp.), powinna widnieć pełna firma. Kodeks cywilny pozwala, aby to był skrót firmy oraz oznaczenie formy prawnej – także skrótowe.

Ujawnianie firmy w rejestrze

Firmę przedsiębiorcy ujawnia się we właściwym rejestrze – oznacza to, że firma jest jawna, tzn. każdy może ją poznać. Dzięki temu, osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą oraz przedsiębiorstwa nie są anonimowe. Można je odnaleźć w rejestrze, jeżeli będzie potrzebował tego np. organ administracji państwowej albo wierzyciel.

W Polsce funkcjonują dwa rejestry:

• Centralna Ewidencja oraz Informacja o Działalności Gospodarczej – dla osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą,
• Krajowy Rejestr Sądowy – dla osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej.

Firma musi się odróżniać

Na tym samym rynku (w ujęciu przedmiotu obrotu oraz obszaru działalności – np. rynku sklepików spożywczych w określonym mieście czy rynku usług poczty elektronicznej) nie potrafią istnieć dwie podobne firmy.

Przykładem potwierdzającym to, jak ważne jest odróżnianie firm, bywa odmowa zarejestrowania w Niemczech marki Gmail należącej do spółki Google, albowiem dwa lata przed amerykanami nazwę G-mail zarejestrował już niemiecki przedsiębiorca^[3].

Firma nie może wprowadzać w błąd

Firma, pod którą przedsiębiorca działa, nie może zawierać informacji (zwrotów, słów, skrótów itp.), które mogłyby przeistoczenie w błąd (w szczególności co do osoby przedsiębiorcy, przedmiotu oraz miejsca jego działalności czy źródeł zaopatrzenia).

Zatem pod firmą Dolnośląska Fabryka Instrumentów Lutniczych nie powinien działać np. warsztat samochodowy zlokalizowany w Łodzi.

Pozostałe

Firma składa się z:

• rdzenia będącego imieniem oraz nazwiskiem osoby fizycznej albo nazwą osoby prawnej
• dodatków (obligatoryjnych oraz fakultatywnych).

Firma nie bywa zbyta, jednakże przedsiębiorca może upoważnić innego przedsiębiorcę do korzystania z jego firmy (jedynie kiedy nie wprowadza to w błąd osób trzecich).

Z punktu widzenia prawa prywatnego międzynarodowego firma podlega prawu siedziby przedsiębiorstwa należącego do danego przedsiębiorcy^[4].

Firma podlega ochronie za pomocą następujących środków ochrony:

• roszczenia o zaniechanie naruszeń (art. 43¹⁰ KC)
• ochrony dóbr osobistych osoby fizycznej (art. 23 oraz 24 KC)
• ochrony dóbr osobistych osoby prawnej (art. 23 oraz 24 w związku z artykułem 43 KC)
• ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
• przepisy prawa karnego.

Sprawdź też

Sprawdź w Wikicytatach kolekcję cytatów
firma

• gospodarka rynkowa

Przypisy

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w www.pozycjonowanie-bydgoszcz.tk.