W programowaniu komputerowym framework albo platforma programistyczna jest szkieletem do budowy aplikacji. Definiuje on strukturę aplikacji oraz ogólny mechanizm jej działania, a także dostarcza zestaw komponentów oraz bibliotek ogólnego przeznaczenia do wykonywania określonych zadań. Programista tworzy aplikację, rozbudowując oraz dostosowując poszczególne komponenty do wymagań realizowanego projektu, tworząc w ten sposób gotową aplikację.

Frameworki bywają nieraz błędnie zaliczane do bibliotek programistycznych. Typowe cechy, które każą wyróżniać je jako samodzielną kategorię oprogramowania, to:

• Odwrócenie sterowania — w przeciwieństwie od aplikacji oraz bibliotek, przepływ sterowania jest narzucany przez framework, a nie przez użytkownika^[1][2].
• Domyślne zachowanie — framework ma domyślną konfigurację, która musi być użyteczna oraz dawać sensowny wynik, zamiast być zbiorem pustych operacji do nadpisania przez programistę^[1].
• Rozszerzalność — poszczególne komponenty frameworka powinny być rozszerzalne przez programistę, jeśli ten chce rozbudować je o niezbędną mu dodatkową funkcjonalność.
• Zamknięta struktura wewnętrzna — programista może rozbudowywać framework, ale nie poprzez modyfikację domyślnego kodu.

Architektura

Wedle Pree^[3] framework składa się z zamrożonych oraz gorących punktów. Zimne punkty definiują ogólną architekturę konkretnego typu oprogramowania, tj. zestaw podstawowych komponentów oraz zależności pomiędzy nimi. Pozostają one niezmienne (zamrożone) we wszystkich aplikacjach stworzonych w oparciu o konkretny framework. Gorące punkty reprezentują te części, które programista rozszerza, dodając własną funkcjonalność specyficzną dla konkretnego projektu.

Zgodnie z zasadą odwrócenia sterowania, to gorące punkty osadzone są we frameworku, a nie na odwrót. Wykorzystywana jest tutaj tzw. „reguła Hollywood”: nie dzwoń do nas, my zadzwonimy do Ciebie^[4]. Klasy oraz komponenty użytkownika otrzymują sygnały od frameworka, który zarządza wykonywaniem aplikacji.

Zalety oraz wady

Zalety^[1]:

• efektywność — wykonywanie aplikacji z wykorzystaniem frameworków wymaga od programisty mniejszej ilości kodu do napisania,
• poprawa jakości kodu — albowiem frameworki są projektowane z myślą o elastyczności, posiadają one dobrą wewnętrzną organizację oraz logikę, którą narzucają aplikacji,
• niezawodność — frameworki jako szkielety aplikacji są dobrze zaprojektowane oraz przetestowane.

Wady^[1]:

• złożoność — ze względu na swoją elastyczność oraz wykorzystywanie zaawansowanych koncepcji, opanowanie frameworków nie jest łatwe,
• wydajność — wielokrotnie ceną za elastyczną budowę jest niższa wydajność tworzonego oprogramowania.

Zastosowania

Frameworki są stosowane zarówno jako szkielety kompletnych aplikacji, jak oraz pojedynczych komponentów. Obszary zastosowań frameworków:

• kompilatory wielorakich języków programowania^[5],
• aplikacje modelowania finansowego^[6],
• aplikacje do modelowania w naukach o Ziemi^[7],
• systemy wspomagania decyzji^[8],
• frameworki multimedialne,
• aplikacje internetowe,
• middleware.

Sprawdź też

• Architektura oprogramowania
• Biblioteka programistyczna

Przypisy