Ten artykuł dotyczy współczesnego państwa. Sprawdź też: Imperium Ghany.

Republic of Ghana Republika Ghany
Flaga Ghany
Dewiza: (ang.) Freedom and Justice (Wolność oraz Sprawiedliwość)
Hymn: God Bless Our Homeland Ghana (Boże, błogosław naszą ojczyznę Ghanę)
Konstytucja	28 kwietnia 1992 r.
Język urzędowy	angielski
Język używany	Asante 14.8%, Ewe 12.7%, Fante 9.9%, Boron (Brong) 4.6%, Dagomba 4.3%, Dangme 4.3%, Dagarte (Dagaba) 3.7%, Akyem 3.4%, Ga 3.4%, Akuapem 2.9%, Twi oraz inne 36.1% (w tym angielski)
Stolica	Akra
Ustrój polityczny	republika
Typ państwa	republika konstytucyjna
Głowa państwa	prezydent John Atta-Mills
Szef rządu	prezydent John Atta-Mills
Powierzchnia  • całkowita  • wody śródlądowe	79. na świecie 239 460 km² 3,5%
Liczba ludności (2007)  • całkowita   • gęstość zaludnienia	50. na świecie 23 000 000▲ 96 osób/km²
Jednostka monetarna	cedi (GHC)
Niepodległość	od Wielkiej Brytanii 6 marca 1957
Religia dominująca	chrześcijaństwo (68,8%)
Strefa czasowa	UTC ±0
Kod ISO 3166	GH
Kod samochodowy	GH
Kod samolotowy	9G
Kod telefoniczny	+233

Ghana (Republika Ghany, ang. Republic of Ghana) – państwo w zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy z Togo, Burkina Faso oraz Wybrzeżem Kości Słoniowej. Nazwa kraju w języku Asante oznacza "Król - Wojownik". Pochodzi od przedkolonialnego, średniowiecznego Imperium Ghany, które jednak rozciągało się na terenach dzisiejszego Mali oraz Mauretanii. Handel z Europejczykami stał się po raz pierwszy nawiązany już w XV w., natomiast przedkolonialne królestwo Aszanti zachowało niepodległość aż do roku 1870, w którym to było skolonizowane przez Wielką Brytanię. Niepodległość odzyskała w roku 1957.

Ustrój polityczny

Ghana jest republiką należącą do Wspólnoty Narodów (od 1957 r.). Na czele państwa stoi prezydent (obecnie John Atta-Mills), który ma władzę wykonawczą. Parlament Ghany jest jednoizbowy oraz zdominowany przez 2 partie - Nowa Partia Patriotyczna oraz Narodowy Kongres Demokratyczny. Kofi Annan, były sekretarz generalny ONZ pochodzi z Ghany.

Kategoria:Ghańscy politycy

Środowisko przyrodnicze

 Osobny artykuł: Geografia Ghany.

Ghana leży nad Zatoką Gwinejską, parę stopni na północ od równika. Jest tam klimat równikowy. Najwyższa góra Ghany to Mount Afadjato (880 m). Na terenie tego kraju istnieje Jezioro Wolta - największe pod względem powierzchni sztuczne jezioro na świecie. Główna rzeka to Wolta.

Podział administracyjny

 Osobne artykuły: Regiony Ghany i Dystrykty Ghany.

Ghana jest podzielona na 10 regionów, które z kolei podzielone są na 138 dystryktów. Regiony Ghany wymienione są poniżej:

Główne miasta

Sprawdź też: Miasta Ghany

Historia

Od końca XVII wieku silne państwo Aszanti ze stolicą w Kumasi. Po długoletniej wojnie z Brytyjczykami od 1901 kolonia brytyjska, a od 6 marca 1957 niepodległa republika.

Gospodarka

Rolnictwo

 Osobny artykuł: Rolnictwo w Ghanie.

Słabo rozwinięte państwo rolnicze. Podstawowym filarem gospodarki jest monokultura ziarna kakaowego. Eksport ziarna kakaowego stanowi 35% wartości eksportu, jest czołowym światowym producentem tego surowca. Dla potrzeb miejscowych, uprawia się: owoce cytrusowe, ryż, tytoń, kukurydzę, maniok, trzcinę cukrową, bawełnę, proso, bataty, pochrzyn, warzywa... Od niedawna rośnie rola przemysłu ciężkiego, z reguły związanego z górnictwem. Hoduje się kozy, owce, trzodę chlewną oraz bydło. Rozwinięte rybołówstwo.

Przemysł ciężki

Przemysł związany z leśnictwem (35% powierzchni Ghany zajmują lasy tropikalne), spożywczy, hutniczy, włókienniczy oraz wydobywczy. Z surowców mineralnych, da się wymienić dosyć bogate złoża złota, boksytów, rud manganu oraz diamentów.

Plany

Na początku lat dziewięćdziesiątych rząd Ghany, porozumiał się z Międzynarodowym Funduszem Walutowym oraz Bankiem Światowym. Nastąpiła radykalna przebudowa gospodarki: prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych, dewaluacja pieniądza, redukcja wydatków socjalnych, ograniczenie zakresu kontroli cen oraz ograniczenie liczby urzędników w państwowych instytucjach.

Demografia

Dane da się znaleźć w CIA Factbook [1] z reguły Murzyni z grupy ludów Bantu

Religie(2005):

• protestantyzm - 33,52%:
  • zielonoświątkowcy - 10,43%
  • kalwinizm - 3,3%
  • metodyzm - 2,5%
  • Kościół Nowoapostolski - 2,37%
  • adwentyzm - 1,98%
  • Kościół Apostolski - 1,88%
  • anglikanizm - 1,24%
• islam - 21%
• tradycyjne religie etniczne - 15,25%
• katolicyzm - 10,39%

 Osobny artykuł: Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Ghanie.

• Świadkowie Jehowy - 0,41%

 Osobny artykuł: Świadkowie Jehowy w Ghanie.

• bahaizm - 0,1%

Sprawdź też

• Ghańskie Siły Powietrzne
• Reprezentacja Ghany w piłce nożnej

  W Wikimedia Commons leżą multimedia związane z tematem:
Ghana

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona parlamentu Ghany (ang.)
• Narodowa Komisja Kultury Ghany (ang.)

p • d • e Państwa Afryki Algieria • Angola • Benin • Botswana • Burkina Faso • Burundi • Czad • Demokratyczna Republika Konga • Dżibuti • Egipt • Erytrea • Etiopia • Gabon • Gambia • Ghana • Gwinea • Gwinea Bissau • Gwinea Równikowa • Kamerun • Kenia • Komory • Kongo • Lesotho • Liberia • Libia • Madagaskar • Malawi • Mali • Maroko • Mauretania • Mauritius • Mozambik • Namibia • Niger • Nigeria • Republika Południowej Afryki • Republika Środkowoafrykańska • Republika Zielonego Przylądka • Rwanda • Senegal • Seszele • Sierra Leone • Somalia • Suazi • Sudan • Sudan Południowy • Tanzania • Togo • Tunezja • Uganda • Wybrzeże Kości Słoniowej • Wyspy Świętego Tomasza oraz Książęca • Zambia • Zimbabwe Terytoria zależne Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego (Wielka Brytania) • Majotta (Francja) • Reunion (Francja) • Wyspa Świętej Heleny, Wyspa Wniebowstąpienia oraz Tristan da Cunha (Wielka Brytania) Państwa nieuznawane na arenie międzynarodowej Sahara Zachodnia[1] • Somaliland[2] Integralne części państw położonych poza Afryką Ceuta (część Hiszpanii) • Isla de Alborán (część Hiszpanii) • Isla del Perejil (część Hiszpanii) • Islas Chafarinas (część Hiszpanii) • Madera (część Portugalii) • Melilla (część Hiszpanii) • Peñón de Alhucemas (część Hiszpanii) • Peñón de Vélez de la Gomera (część Hiszpanii) • Sokotra (część Jemenu) • Wyspy Kanaryjskie (część Hiszpanii) • Wyspy Rozproszone (część Francuskich Terytoriów Południowych oraz Antarktycznych) • Wyspy Selvagens (część Portugalii) ↑ obecnie okupowana przez Maroko. ↑ nieuznana niepodległość od Somalii ogłoszona 18 maja 1991

Gzłonkostwo w organizacjach międzynarodowych p • d • e Unia Afrykańska Algieria • Angola • Benin • Botswana • Burkina Faso • Burundi • Czad • Demokratyczna Republika Konga • Dżibuti • Egipt • Erytrea • Etiopia • Gabon • Gambia • Ghana • Gwinea • Gwinea Bissau • Gwinea Równikowa • Kamerun • Kenia • Komory • Kongo • Lesotho • Liberia • Libia • Madagaskar • Malawi • Mali • Mauretania • Mauritius • Mozambik • Namibia • Niger • Nigeria • Republika Południowej Afryki • Republika Środkowoafrykańska • Republika Zielonego Przylądka • Rwanda • Sahara Zachodnia • Senegal • Seszele • Sierra Leone • Somalia • Suazi • Sudan • Tanzania • Togo • Tunezja • Uganda • Wybrzeże Kości Słoniowej • Wyspy Świętego Tomasza oraz Książęca • Zambia • Zimbabwe p • d • e Wspólnota Gospodarcza Państw Afryki Zachodniej (ECOWAS) Benin • Burkina Faso • Gambia • Ghana • Gwinea • Gwinea Bissau • Liberia • Mali • Niger • Nigeria • Republika Zielonego Przylądka • Senegal • Sierra Leone • Togo • Wybrzeże Kości Słoniowej p • d • e Wspólnota Narodów (Commonwealth of Nations) Europa Wielka Brytania • Malta Ameryka Północna Kanada • Jamajka • Trynidad oraz Tobago • Barbados • Bahamy • Grenada • Dominika • Saint Lucia • Saint Vincent oraz Grenadyny • Antigua oraz Barbuda • Belize • Saint Kitts oraz Nevis Ameryka Południowa Gujana Azja Indie • Pakistan • Sri Lanka • Malezja • Cypr • Singapur • Bangladesz • Malediwy • Brunei Australia oraz Oceania Australia • Nowa Zelandia • Samoa • Tonga • Papua-Nowa Gwinea • Wyspy Salomona • Vanuatu • Tuvalu • Kiribati • Nauru Afryka RPA • Ghana • Nigeria • Sierra Leone • Tanzania • Uganda • Kenia • Malawi • Zambia • Gambia • Botswana • Lesotho • Mauritius • Suazi • Seszele • Namibia • Mozambik • Kamerun • Rwanda Członkowie zawieszeni Fidżi Dawni członkowie Irlandia • Hongkong • Nowa Fundlandia • Zimbabwe p • d • e Światowa Organizacja Handlu (WTO) Albania • Angola • Antigua oraz Barbuda • Arabia Saudyjska • Argentyna • Armenia • Australia • Bahrajn • Bangladesz • Barbados • Belize • Benin • Birma • Boliwia • Botswana • Brazylia • Brunei • Burkina Faso • Burundi • Chile • Chiny • Chorwacja • Czad • Demokratyczna Republika Konga • Dominika • Dominikana • Dżibuti • Egipt • Ekwador • Fidżi • Filipiny • Gabon • Gambia • Ghana • Grenada • Gruzja • Gujana • Gwatemala • Gwinea • Gwinea Bissau • Haiti • Honduras • Hongkong • Indie • Indonezja • Islandia • Izrael • Jamajka • Japonia • Jordania • Kambodża • Kamerun • Kanada • Katar • Kenia • Kirgistan • Kolumbia • Kongo • Korea Południowa • Kostaryka • Kuba • Kuwejt • Lesotho • Liechtenstein • Macedonia • Madagaskar • Makau • Malawi • Malediwy • Malezja • Mali • Maroko • Mauretania • Mauritius • Meksyk • Mołdawia • Mongolia • Mozambik • Namibia • Nepal • Niger • Nigeria • Nikaragua • Norwegia • Nowa Zelandia • Oman • Pakistan • Panama • Papua-Nowa Gwinea • Paragwaj • Peru • Republika Południowej Afryki • Republika Środkowoafrykańska • Republika Zielonego Przylądka • Rwanda • Saint Kitts oraz Nevis • Saint Lucia • Saint Vincent oraz Grenadyny • Salwador • Senegal • Sierra Leone • Singapur • Sri Lanka • Stany Zjednoczone • Suazi • Surinam • Szwajcaria • Tanzania • Tajlandia • Tajwan • Togo • Tonga • Trynidad oraz Tobago • Tunezja • Turcja • Uganda • Ukraina • Urugwaj • Wenezuela • Wietnam • Wybrzeże Kości Słoniowej • Wyspy Salomona • Zambia • Zimbabwe • Zjednoczone Emiraty Arabskie • Unia Europejska, w tym poszczególne kraje członkowskie: Austria • Belgia • Bułgaria • Cypr • Czechy • Dania • Estonia • Finlandia • Francja • Grecja • Hiszpania • Holandia • Irlandia • Litwa • Luksemburg • Łotwa • Malta • Niemcy • Polska • Portugalia • Rumunia • Słowacja • Słowenia • Szwecja • Węgry • Wielka Brytania • Włochy ACP, AfDB, AU, C, ECOWAS, FAO, G-24, G-77, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt, ICRM, IDA, IFAD, IFC, IFRCS, ILO, IMF, IMO, IMSO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITSO, ITU, ITUC, MIGA, MINURCAT, MINURSO, MONUC, NAM, OAS (jako obserwator), OIF , OPCW, UN, UNAMID, UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNIFIL, UNITAR, UNMIL, UNOCI, UNOMIG, UNWTO, UPU, WCL, WCO, WFTU, WHO, WIPO, WMO, WTO