Grozny (ros. Гро́зный, Groznyj, czecz. Соьлжa-ГІала / Sölƶa-Ġala) – miasto leżące na terenie republiki Czeczeńskiej, w Rosji. Czeczeńscy separatyści używają też nazwy Dżochar-Gala (czecz. Джохар-ГӀала / Dƶoxar-Ġala), na cześć Dżochara Dudajewa. W 2006 roku miasto liczyło ok. 218,2 tys. mieszkańców (wobec ok. 400 tys. na początku lat 90. XX wieku).
Historia
Miasto było założone przez Rosjan w 1818 roku jako placówka wojskowa podczas Wojen Kaukaskich. Pierwotnie było zamieszkane przez ludność słowiańską (Kozaków), jednak władze ZSRR, zwalczające Kozaków, zachęcały Czeczenów do osiedlania się w mieście. W 1944 roku muzułmańscy mieszkańcy miasta zostali wysiedleni do Azji Środkowej, w 1957 zezwolono im na powrót. W 1960 liczba Czeczenów mieszkających w Groznym przekroczyła liczbę Rosjan.
W latach 90., podczas wojen mających na celu zajęcie Czeczenii oraz włączenie w skład Federacji Rosyjskiej (I oraz II wojna czeczeńska), Grozny stał się wydatnie zniszczony w wyniku działań wojsk rosyjskich. Status stolicy republiki stał się przyznany 18 kwietnia 2001 roku. Uroczyste otwarcie nowych budynków władz miasta (tzw. Biały Dom) miało miejsce 5 dni później. Zostały one częściowo zniszczone w zamachu bombowym 27 grudnia 2002 roku. W 2003 roku ONZ nazwała Grozny najbardziej zniszczonym miastem na Ziemi[3].
Grozny wciąż nie jest spokojnym miastem. Wielokrotnie posiadają tu miejsce zamachy terrorystyczne oraz porachunki mafijne. W jednym z zamachów zginął w 2004 roku marionetkowy prezydent Czeczenii Achmad Kadyrow. Wciąż trwa rekonstrukcja miasta po stratach wojennych. W 2005 r. ostatecznie zakończono renowację głównej arterii miasta – Prospektu Pobiedy (obecnie Prospekt Putina) w centrum Groznego.
W 1892 roku w Groznym urodził się Stefan Narębski - polski architekt, a w 1980 Mamed Chalidow - polski zawodnik mieszanych sztuk walki pochodzenia czeczeńskiego.
Sport
Galeria
Przypisy