<

Pozycjonowanie stron www i SEO / SEM

* zobacz referencje

* doświadczeni copywriterzy tworzyć opis strony internauty na stronie www.keywords.

* ilość stworzonych aplikacji: 89

Gustaw Holoubek

Gustaw Holoubek
Gustaw Holoubek
Data oraz miejsce urodzenia 21 kwietnia 1923
Kraków
Data oraz miejsce śmierci 6 marca 2008
Warszawa
Zawód aktor, reżyser, pedagog
Współmałżonek Magdalena Zawadzka
(od 1973)
Odznaczenia
Order Orła Białego Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy II klasy Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal 30-lecia Polski LudowejMedal Komisji Edukacji Narodowej Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" Medal Pro Memoria Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Gustaw Holoubek w Wikicytatach
Tadeusz Konwicki oraz Gustaw Holoubek, Teatr Ateneum, Warszawa, 5 listopada 2005
Andrzej Wajda, Lech Kaczyński oraz Gustaw Holoubek, Pałac Prezydencki, Warszawa, 29 marca 2006
Nagrobek Gustawa Holoubka na Cmentarzu Powązkowskim, Warszawa, 23 kwietnia 2010
Ławeczka-pomnik Gustawa Holoubka w Międzyzdrojach

Gustaw Teofil Holoubek (ur. 21 kwietnia 1923 w Krakowie, zm. 6 marca 2008 w Warszawie) – polski aktor teatralny oraz filmowy, reżyser oraz dyrektor teatrów, pedagog, prezes Stowarzyszenia Polskich Artystów Teatru oraz Filmu, członek Polskiej Akademii Umiejętności, poseł na Sejm PRL VII oraz VIII kadencji, senator I kadencji.

Spis treści

Życiorys

Był wyłącznym dzieckiem Czecha, który osiedlił się w Polsce po I wojnie światowej, żeniąc się z owdowiałą Polką z Krakowa.

W 1939 na ochotnika zaciągnął się do wojska oraz uczestniczył w kampanii wrześniowej. Był jeńcem w obozach w Magdeburgu oraz Toruniu. Został zwolniony w 1940, wcześniej w niewoli zachorował na gruźlicę. Do 1945 pracował w krakowskiej gazowni.

Po wojnie, w 1947 ukończył studia w krakowskim Państwowym Studiu Dramatycznym (przekształconym później w Państwową Wyższą Szkołę Teatralną). Wcześniej uczęszczał do I Liceum Ogólnokształcącego im. Bartłomieja Nowodworskiego w Krakowie.

Działalność artystyczna

W teatrze zadebiutował 1 marca 1947 rolą Charysa w Odysie u Feaków Stefana Flukowskiego w Starym Teatrze w Krakowie. W latach 1949-1956 pracował jako kierownik artystyczny, reżyser oraz aktor Teatru Śląskiego w Katowicach.

W trakcie swojej kariery teatralnej zagrał m.in. rolę tytułową w Fantazym Juliusza Słowackiego we własnej reżyserii (Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach, 1955), sędziego Custa w Trądzie w pałacu sprawiedliwości Ugo Bettiego w reż. Marii Wiercińskiej (Scena Kameralna Teatru Polskiego w Warszawie, 1958), Goetza w Diable oraz Panu Bogu Jean-Paula Sartre'a w reż. Ludwika René (Teatr Dramatyczny w Warszawie, 1960), Skrzypka w Rzeźni Sławomira Mrożka (1975), tytułową w Królu Learze Williama Szekspira (1977, oba przedstawienia w reż. Jerzego Jarockiego w Teatrze Dramatycznym w Warszawie). W 1989 wystąpił w przedstawieniu Mała Apokalipsa na podstawie powieści swego przyjaciela, Tadeusza Konwickiego, wyreżyserowanym przez Krzysztofa Zaleskiego (Teatr Ateneum w Warszawie).

Był Gustawem-Konradem w Dziadach Adama Mickiewicza, inscenizowanych w 1967 przez Kazimierza Dejmka w Teatrze Narodowym. Zdjęcie tego przedstawienia z afisza przez władze przyczyniło się do wybuchu demonstracji studenckich oraz zapoczątkowało wydarzenia Marca 1968. Kreacja Gustawa Holoubka, odtwórcy głównej roli, wpłynęła na wymowę widowiska oraz oddźwięk społeczny przedstawienia. W 1981 zagrał rolę Superiusza w Pieszo Sławomira Mrożka, w reżyserii Jerzego Jarockiego. Zaprotestowała wówczas m.in. grupa wojskowych, publikując list w "Żołnierzu Wolności".

Zagrał w prawie stu przedstawieniach Teatru Telewizji, współpracując z wieloma polskimi reżyserami, m.in. Adamem Hanuszkiewiczem, Zygmuntem Hübnerem, Andrzejem Łapickim, Olgą Lipińską, Jerzym Gruzą, Janem Englertem, Andrzejem Wajdą oraz Krzysztofem Kieślowskim. Jako reżyser przeniósł na ekran Teatru Telewizji m.in. Fantazego (1971) oraz Kordiana Juliusza Słowackiego (1980), Hamleta Williama Szekspira (1974), Na dnie Maksima Gorkiego (1994), Dwa teatry Jerzego Szaniawskiego (1999) oraz Króla Edypa Sofoklesa (2005).

Był wykładowcą Akademii Teatralnej w Warszawie. Przez wiele lat pełnił funkcję dyrektora Teatru Dramatycznego w Warszawie. Został odwołany w styczniu 1983 z powodu konfliktu z ówczesnymi władzami.

W filmie zadebiutował rolą Feliksa Dzierżyńskiego w Żołnierzu zwycięstwa w reż. Wandy Jakubowskiej (1953). Łącznie zagrał ok. 50 ról. Wystąpił w kilku filmach Wojciecha Jerzego Hasa: Pętli, Pożegnaniach, Rękopisie znalezionym w Saragossie oraz Sanatorium pod Klepsydrą. Zagrał także w Niemal oraz pięści Jerzego Hoffmana oraz Edwarda Skórzewskiego, Klubie profesora Tutki Andrzeja Kondratiuka, Marysi oraz Napoleonie Leonarda Buczkowskiego, Jak daleko stąd, jak blisko oraz Lawie Tadeusza Konwickiego. Był reżyserem noweli filmowej Czas przybliża, czas oddala, będącej pierwszą częścią cyklu Spóźnieni przechodnie, a także reżyserem oraz scenarzystą filmu Mazepa, zrealizowanego na podstawie dramatu Juliusza Słowackiego.

Działalność polityczna oraz społeczna

W 1976 oraz 1980 uzyskiwał mandat posła na Sejm PRL. W 1976 wybrany na posła do Sejmu PRL z listy Frontu Jedności Narodu[1]. W 1982, po wprowadzeniu w Polsce stanu wojennego, zrzekł się mandatu. W latach 1989-1991 był senatorem I kadencji wybranym z ramienia Komitetu Obywatelskiego (w trakcie kadencji przeszedł do Unii Demokratycznej). Od 1992 do 1993 zasiadał w Radzie ds. Kultury przy Prezydencie Rzeczypospolitej Polskiej Lechu Wałęsie.

Od 1994 był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności. Współpracował z miesięcznikiem psychologicznym "Charaktery".

Życie prywatne

Był mężem aktorek Danuty Kwiatkowskiej oraz Marii Wachowiak[2], a od 1973 Magdaleny Zawadzkiej. Miał troje dzieci: Ewę, Magdalenę oraz Jana Holoubka, operatora filmowego.

Przez wiele lat kibicował klubowi piłkarskiemu Cracovia[3].

Zmarł 6 marca 2008. Został pochowany 12 marca na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Pośmiertnie odznaczony przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego Orderem Orła Białego w uznaniu znamienitych zasług dla kultury polskiej, za wybitne osiągnięcia w pracy artystycznej oraz dydaktycznej[4][5].

Dokonania artystyczne

Teatr

Teatr Telewizji

Filmografia

Książki

Odznaczenia oraz wyróżnienia

Przypisy

  1. Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 22 marca 1976 r. o wynikach wyborów do Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej przeprowadzonych dnia 21 marca 1976 r. (M.P. z 1976 r. Nr 11, poz. 52)
  2. Gustaw Holoubek w film.onet.pl
  3. Na grandę czyli przez płot na stadion Cracovii. gazeta.pl, 20 czerwca 2007.
  4. 4,0 4,1 M.P. z 2008 r. Nr 72, poz. 653
  5. 5,0 5,1 Gustaw Holoubek odznaczony pośmiertnie Orderem Orła Białego. prezydent.pl, 12 marca 2008.
  6. M.P. z 1954 r. Nr 108, poz. 1458
  7. M.P. z 1998 r. Nr 20, poz. 307 – pkt 3.
  8. M.P. z 2003 r. Nr 34, poz. 445
  9. Odznaczenia dla zasłużonych pracowników Teatru Ateneum. prezydent.pl, 31 marca 2003.

Bibliografia

  • Maria Czanerle, Gustaw Holoubek. Notatki o aktorze myślącym (Wydawnictwa Artystyczne oraz Filmowe 1972)
  • Gustaw Holoubek (album na 50-lecie pracy twórczej; red. Ewa Natorska, Teatr Ateneum 1997, ISBN 83-908914-0-9)
  • Gustaw Holoubek czyta "Doktora Faustusa" Tomasza Manna (zawiera m.in. sylwetkę aktora; Biblioteka "Gazety Wyborczej" 2007, ISBN 978-83-60225-77-6; seria: "Mistrzowie słowa")
  • Małgorzata Terlecka-Reksnis, Holoubek – rozmowy (Prószyński oraz S-ka 2008, ISBN 978-83-7469-753-8)

Linki zewnętrzne

Płyn do chłodnic | Dobry architekt Białystok | katalog stron internetowych | katalog stron internetowych | www.sciany.rowno.opole.pl