Guy Maurice Marie Louise Verhofstadt (wym. [ˈɣiː vəɾˈɦɔfstɑt] ?/i; ur. 11 kwietnia 1953 w Dendermonde) – belgijski oraz flamandzki polityk, premier Belgii w latach 1999–2008, od 2009 poseł do Parlamentu Europejskiego oraz przewodniczący grupy liberalnej.
Brat belgijskiego teoretyka liberalizmu Dirka Verhofstadta. Zwolennik koncepcji powołania Stanów Zjednoczonych Europy, co przedstawił w książce Verenigde Staten van Europa, opublikowanej w 2005.
Życiorys
Kariera polityczna
Studiował prawo na Uniwersytecie w Gandawie[1]. Podczas studiów, w latach 1972–1974, sprawował funkcję przewodniczącego Liberalnego Związku Studentów Flamandzkich. Wkrótce stał się sekretarzem Willy'ego De Clercqa, przewodniczącego flamandzkich liberałów (PVV). W 1982 objął stanowisko przewodniczącego tego ugrupowania. W 1985 stał się wybrany w skład parlamentu oraz powołany na urząd ministra ds. budżetu w rządzie Wilfrieda Martensa. W listopadzie 1991 na bazie PVV utworzył partię Flamandzkich Liberałów oraz Demokratów (VLD), do której przeszli także liczni politycy z ugrupowań opozycyjnych. Po porażkach wyborczych zrezygnował, powrócił do aktywnej polityki w 1997 w roli przewodniczącego z nowym programem partii.
Trzy rządy Guya Verhofstadta
W wyborach parlamentarnych w 1999 partia VLD była największą frakcją w parlamencie. Guy Verhofstadt sformował koalicję rządową z socjalistami, flamandzką partią zielonych oraz blokiem liberalnych oraz centrowych partii walońskimi. 12 lipca 1999 stał się mianowany premierem Belgii. Stanął na czele pierwszego od 1958 gabinetu, w którym nie znaleźli się członkowie chrześcijańskiej demokracji oraz pierwszym premierem rządu z działaczami partii zielonych w Belgii. W 2003 opowiedział się przeciwko inwazji na Irak.
Po wygranych wyborach w 2003 stworzył 12 lipca 2003 swój drugi rząd, tym razem już bez zielonych. We flamandzkich wyborach regionalnych z 13 lipca 2004 jego ugrupowanie straciło cząstka wyborców, zajmując trzecie miejsce we Flandrii. W 2004 był wymieniany jako jeden z pretendentów na przewodniczącego Komisji Europejskiej, jednak jego kandydatura była zablokowana przez rządy Wielkiej Brytanii oraz Włoch.
W wyborach krajowych z 10 czerwca 2007 Flamandzcy Liberałowie oraz Demokraci zdobyli 18 miejsc w 150-osobowej Izbie Reprezentantów, tworząc czwarty co do wielkości klub poselski. Misję utworzenia nowego rządu otrzymał chadek Yves Leterme, zrezygnował z niej 1 grudnia 2007 w obliczu braku porozumienia. W tej sytuacji król Belgii Albert II na początku grudnia powierzył zadanie powołania tymczasowego gabinetu dotychczasowemu premierowi. 21 grudnia 2007 trzeci rząd Guya Verhofstadta stał się oficjalnie zaprzysiężony[2]. 23 grudnia tego samego roku parlament stosunkiem głosów 97 za oraz 46 przeciw udzielił mu wotum zaufania. Mandat stał się udzielony na czas do 23 marca 2008, kiedy to premierem miał zostać Yves Leterme. Podstawowym zadaniem rządu stało się uchwalenie budżetu oraz stabilizacja sceny politycznej po najdłuższym w historii kraju, trwającym 196 dni, procesie formowania gabinetu[3].
18 marca 2008 pięć partii belgijskich zawarło nowe porozumienie koalicyjne. 20 marca tego samego roku Yves Leterme z Chrześcijańskich Demokratów oraz Flamandów, stanął na czele nowego gabinetu[4].
Po odejściu z rządu
Od 2007 do 2009 Guy Verhofstadt sprawował mandat senatora. W wyborach w 2009 stał się wybrany do Parlamentu Europejskiego VII kadencji. 30 czerwca 2009 powołano go na funkcję przewodniczącego grupy Porozumienia Liberałów oraz Demokratów na rzecz Europy[5]. W PE zasiada także w Komisji Spraw Konstytucyjnych[6].
Skład rządów
Pierwszy rząd (1999–2003)
- premier: Guy Verhofstadt (VLD)
- wicepremier, minister zatrudnienia: Laurette Onkelinx (PS)
- wicepremier, minister spraw zagranicznych: Louis Michel (PRL)
- wicepremier, minister budżetu, integracji oraz ekonomii społecznej: Johan Vande Lanotte (SP)
- wicepremier, minister mobilności oraz transportu: Isabelle Durant (Ecolo), do 5 maja 2003
- wicepremier, minister spraw konsumentów, zdrowia publicznego oraz środowiska: Magda Aelvoet (Agalev), od 28 sierpnia 2002 Jef Tavernier (Agalev)
- minister spraw wewnętrznych: Antoine Duquesne (PRL)
- minister spraw społecznych oraz emerytur: Frank Vandenbroucke (SP)
- minister służb publicznych oraz modernizacji władz lokalnych: Luc Van den Bossche (SP)
- minister obrony: André Flahaut (PS)
- minister rolnictwa oraz klasy średniej: Jaak Gabriëls (VLD), do 10 lipca 2001
- minister sprawiedliwości: Marc Verwilghen (VLD)
- minister finansów: Didier Reynders (PRL)
- minister telekomunikacji oraz przedsiębiorstw publicznych: Rik Daems (VLD)
- minister gospodarki oraz badań naukowych: Rudy Demotte (PS), od 8 kwietnia 2000 Charles Picqué (PS)
Drugi rząd (2003–2007)
- Skład do 18 lipca 2004
- Skład od 18 lipca 2004
- premier: Guy Verhofstadt (VLD)
- wicepremier, minister zatrudnienia: Laurette Onkelinx (PS)
- wicepremier, minister budżetu oraz przedsiębiorstw publicznych: Johan Vande Lanotte (SP), od 15 października 2005 Freya Van den Bossche (SP)
- wicepremier, minister spraw wewnętrznych: Patrick Dewael (VLD)
- wicepremier, minister finansów: Didier Reynders (PRL)
- minister spraw zagranicznych: Karel De Gucht (VLD)
- minister pracy oraz informatyzacji: Peter Vanvelthoven (SP)
- minister obrony: André Flahaut (PS)
- minister środowiska oraz emerytur: Bruno Tobback (SP)
- minister współpracy na rzecz rozwoju: Armand De Decker (MR), do 15 lipca 2007
- minister gospodarki, energii, handlu zagranicznego oraz nauki: Marc Verwilghen (VLD)
- minister spraw społecznych oraz zdrowia: Rudy Demotte (PS), od 20 lipca 2007 Didier Donfut (PS)
- minister mobilności: Renaat Landuyt (SP)
- minister służb publicznych, integracji społecznej oraz mieszkalnictwa: Christian Dupont (PS)
- minister rolnictwa, małej oraz średniej przedsiębiorczości w tym samozatrudnienia: Sabine Laruelle (MR)
Rząd przejściowy (2007–2008)
Przypisy