Dlaczego my ?
* będziesz miał pewność, że Twoje pieniądze to inwestycja - płatność jedynie dużą ilością nowych klientów bądź partnerów biznesowym podczas którego zaprezentujemy pozycjonowanie to nasza domenaJeżeli zdecydują o niezwykle ważnym, tak jak my - nie pobieramy tylko za wymierne efekty animacjami.
* wdrożonych optymalizacja budowy strony
Na mapach:
| Hajfa חיפה |
|||||
|
|||||
 |
|||||
| Dewiza: brak | |||||
| Państwo |  Izrael |
||||
| Dystrykt | Dystrykt Hajfy | ||||
| Burmistrz | Yona Yahav | ||||
| Powierzchnia | 63,7 km² | ||||
| Położenie | 32°48′59″N 35°00′09″E |
||||
| Wysokość | 0-546 m n.p.m. | ||||
| Ludność (2012) • liczba ludności • gęstość • aglomeracja |
259 502▼ 4073 os./km² 1 328 860▲ |
||||
| Nr kierunkowy | +972 4 | ||||
| Kod pocztowy | 31096 | ||||
| Tablice rejestracyjne | IL | ||||
| Miasta partnerskie |   Aalborg
|
||||
|
Położenie na mapie Izraela
  Hajfa
חיפה |
|||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Hajfa (hebr. חֵיפָה; arab. حيفا, Hayfā) – największe miasto północnego Izraela oraz stolica administracyjna Dystryktu Hajfa. Jest to trzecie największe miasto w kraju pod względem powierzchni (63,7km²) oraz ludności (267 800 mieszkańców)[1].
Miasto jest leżące nad Zatoką Hajfy, na wybrzeżu Morza Śródziemnego. Tutejszy port Hajfa jest największym portem przeładunkowym oraz pasażerskim w Izraelu. Wokół portu rozlokowały się rozliczne zakłady przemysłowe, wliczając w to rafinerię ropy naftowej. Hajfa to także ważny ośrodek kulturalny oraz naukowy. Znajdują się tutaj dwie światowej klasy uczelnie wyższe oraz parę ośrodków naukowo-badawczych.
Spis treści |
Miasto jest leżące na wybrzeżu Morza Śródziemnego, nad Zatoką Hajfy, na zboczach góry Karmel (546 m n.p.m.). W najniższej nadmorskiej części istnieje centrum handlowe z portem. Środkowa cząstka miasta jest leżąca na stokach góry Karmel oraz składa się ze starszych dzielnic mieszkaniowych. Natomiast najwyższą cząstka stanowią współczesne dzielnice mieszkaniowe, które wybudowano na górze Karmel. Rozciąga się stąd widok na całą Zachodnią Galileę, aż po granicę z Libanem[2].
Hajfa jest leżąca w odległości 90 km na północ od miasta Tel Awiw. Posiada dużą liczbę nadmorskich plaż. Dużą tutejszą atrakcją jest największy park narodowy Izraela. Znajduje się on na obrzeżach miasta, na stokach góry Karmel.
Hajfa ma klimat śródziemnomorski, który charakteryzuje się gorącymi oraz wilgotnymi latami oraz chłodnymi oraz deszczowymi zimami[3]. Wiosna rozpoczyna się w marcu, a w drugiej połowie maja – lato. Średnia temperatura latem wynosi 26 °C, a zimą 12 °C. Opady śniegu są rzadkością w Hajfie, ale zdarza się spadek temperatury do 6 °C. Największe opady deszczu są pomiędzy październikiem a kwietniem. Suma rocznych opadów atmosferycznych wynosi 524 mm.
Temperatura w kolejnych miesiącach roku (w °C) – średnia pomiarów z lat 1981-2000:
| Miesiąc | I | II | III | IV | V | VI | VII | VIII | IX | X | XI | XII |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maksymalna temperatura |
18,0 | 17,9 | 21,1 | 25,3 | 25,4 | 28,5 | 31,5 | 31,1 | 30,3 | 26,9 | 23,5 | 20,8 |
| Minimalna temperatura |
10,7 | 10,5 | 12,3 | 15,2 | 17,4 | 21,8 | 24,3 | 25,6 | 22,9 | 18,2 | 15,3 | 12,7 |
| Suma opadów mm |
175 | 109 | 41 | 25 | 5 | 0 | 0 | 0 | 3 | 25 | 94 | 185 |
Pierwsze wzmianki o Hajfie pochodzą z literatury talmudycznej z III wieku oraz chociaż etymologia nazwy miasta pozostaje niejasna, trzeba przypuszczać, że pochodzi od hebrajskiego słowa "Hof yafe" ("piękne wybrzeże")[4]. Była to wówczas niewielka żydowska osada leżąca w pobliżu miasta Shikmona.
Od 395 do 637 Hajfa z całą Palestyną znajdowała się pod panowaniem Bizancjum. W tym czasie miasto rozkwitło, jednak wcale nie zdołało zdobyć dużego znaczenia z powodu bliskiego sąsiedztwa Akki[5]. W VII wieku Hajfa była zdobyta przez Persów, a następnie przez Arabów.
W 1100 Hajfę zdobyli krzyżowcy[6]. Nazywali oni to nadmorskie miasto "Caife", "Cayfe" oraz "Caiphas", co wskazuje na związek miasta z pochodzącym stąd arcykapłanem Kajfaszem[7]. Miasto oraz port zostały wówczas rozbudowane. Jednak w 1265 Hajfę zdobyli oraz zniszczyli Mamelucy[8]. Od tego momentu miasto pozostawało w stanie ruiny do XVII wieku, a na pierwszy plan wysunęła się wówczas pobliska Akka. Zaledwie w XII wieku przybyli tutaj oraz osiedlili się na górze Karmel zakonnicy Karmelici[9]. Od tego czasu na górze Karmel wznoszą się budynki kościoła oraz szpitala zakonnego. W XIX wieku dobudowano tutaj jeszcze budynek klasztoru. Zlokalizowana w pobliżu jaskinia jest uznawana za jaskinię proroka Eliasza[10].
Gdy w 1265 armia Mameluków zdobyła Hajfę, zniszczone zostały fortyfikacje obronne oraz przeważajaca ilość domów. Arabowie uczynili tak, aby nie dopuścić do powrotu chrześcijan z Europy[8]. Informacje z dziejów miasta od XIII wieku do XVI wieku są bardzo znikome[11].
W 1761 beduiński władca Akki, Daher el-Omar zdobył oraz zniszczył Hajfę. Miasto było wówczas odbudowane w nowym miejscu, z nowymi murami obronnymi[11]. To wydarzenie wprowadziło Hajfę we współczesną erę.
Po śmierci El-Omara w 1775, miasto pozostawało pod władzą imperium osmańskiego do 1918, z wyjątkiem dwóch krótkich okresów: w 1799 Hajfę zdobył Napoleon Bonaparte podczas swojej kampanii w Syrii oraz Palestynie. Jednakże jeszcze w tym samym roku musiał wycofać się do Egiptu. Natomiast w latach 1831-1840 egipski wicekról Muhammad Ali ze swoim synem Ibrahim Pasza zdobili przejściowo Palestynę[12]. W następnych latach Hajfa pozostawała w Imperium Ottomańskim. Znaczenie miasta stopniowo rosło, z tym że pobliska Akka podupadała.
Punktem zwrotnym w historii Hajfy okazało się osiedlenie w mieście w 1868 niemieckich chrześcijan z ruchu Tempelgesellschaft[12]. Utworzyli oni w Hajfie niemiecką kolonię, przy której powstała elektrownia, fabryki oraz linia kolejowa łącząca miasto z Akką, Nazaretem oraz Tyberiadą. Był to kluczowy moment w modernizacji miasta[13]. W 1898 Hajfę odwiedził Theodor Herzl, twórca ruchu syjonistycznego[7].
Pod koniec XIX wieku rejon Hajfy stał się centrum zainteresowania Bahaizmu. Przywódca tego ruchu, Siyyid Mírzá 'Alí-Muhammad osiedlił się w Akce, a w 1909 wybudowano specjalny grobowiec na górze Karmel. Od tego momentu Hajfa pozostaje ważnym miejscem pielgrzymek dla członków tego ruchu religijnego[14].
Na początku XX wieku Hajfa rozwinęła się w nowoczesne przemysłowe miasto, w którym istniał duży port floty handlowej oraz marynarki wojennej oraz punkt przeładunku ropy naftowej. W wyniku prac melioracyjnych pozyskano grunty pod budowę biur portowych oraz magazynów. Przeważajaca ilość z tych prac przeprowadzono w okresie mandatu brytyjskiego[7]. Bardzo szybko liczba mieszkańców doszła do 100 tys. osób (82% muzułmańscy Arabowie, 14% chrześcijańscy Arabowie, 4% Żydzi)[15].
Jako wynik I wojny światowej Palestyna z Hajfą weszły w skład brytyjskiego mandatu na Bliskim Wschodzie. Pod panowaniem brytyjskim Hajfa rozwinęła się w największy port Palestyny. W Hajfie wybudowano nowoczesną rafinerię ropy naftowej, która docierała tutaj ropociągiem z Iraku. Rozwojowi miasta sprzyjała linia kolejowa, która łączyła Damaszek z Medyną – dzięki niej port w Hajfie się rozbudowywał oraz przekształcał w wielki port handlowy oraz ważną bazę marynarki wojennej.
Po zakończeniu II wojny światowej w Palestynie nasiliły się walki pomiędzy Żydami a Arabami. Skala starć powoli przybierała rozmiary wojny domowej. Rząd brytyjski zdawał sobie sprawę, że sytuacja w Mandacie Palestyny wymyka się spod kontroli, dlatego 2 kwietnia 1947 oficjalnie przekazał sprawę Palestyny do ONZ. 29 listopada 1947 Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych przyjęło Rezolucję nr 181 w sprawie podziału Palestyny. Hajfę uznano za cząstka równiny przybrzeżnej, którą przyznano państwu żydowskiemu.
30 grudnia 1947 członkowie żydowskiego Irgunu rzucili dwie bomby w tłum Arabów, którzy czekali na prace budowlane przed bramą rafinerii w Hajfie. W tym zamachu terrorystycznym zginęło 6 osób, a 42 zostały ranne. Wybuchły wówczas arabskie rozruchy, w których zginęło 39 żydowskich robotników. Przeszło to do historii pod nazwą "masakry w rafinerii Hajfy"[16]. Żydzi wzięli odwet 31 grudnia 1947 atakując arabską wioskę Balad al-Shaykh.
Żydzi uznali Hajfę za strategiczne miasto portowe, które odgrywa kluczową rolę w sprawowaniu kontroli nad całą Galileą. Dlatego uznano przejęcie kontroli nad miastem za jeden z najważniejszych celów wojny domowej 1947-1948[17].
Brytyjczycy wycofali swój kontyngent wojskowy z Hajfy 21 kwietnia 1948. Żydowska Hagana w całkowitej tajemnicy przegrupowała swoje brygady oraz tego samego dnia z zaskoczenia zaatakowała miasto. Ciężkie walki uliczne wywołały panikę wśród arabskiej ludności cywilnej (około 100 tys. Arabów uciekło). Po dwóch dniach walk 23 kwietnia 1948 Żydzi opanowali Hajfę[18].
Po 1948 port w Hajfie stał się jednym z najważniejszych punktów do którego docierali żydowscy przybysze z całego świata, tłumnie przybywający do nowo proklamowanego państwa Izrael. Z tego powodu wielu mieszkańców miasta jest imigrantami, którzy w pierwszych latach najczęściej zajmowali opuszczone arabskie domy. Stopniowo budowano także nowe dzielnice. W 1953 powstał generalny plan rozwoju architektonicznego miasta[12].
W 1959 pogarszające się warunki społeczno-bytowe doprowadziły do wybuchu zamieszek w dzielnicy Wadi Salib. Później wyburzono przeważajaca ilość domów ze starych arabskich dzielnic, przenosząc ludzi do nowych dzielnic. Na miejscu wyburzonych domów wybudowano współczesne, funkcjonalne budynki mieszkalne[12].
W latach 80. w mieście osiedliło się wielu imigrantów z państw dawnego Związku Radzieckiego[12].
Podczas Drugiej wojny libańskiej w 2006 na Hajfę spadły 93 rakiety Katiusza, wystrzelone przez Hezbollah z południowego Libanu. W wyniku tego ostrzału w Hajfie zginęło 11 ludzi[19].
Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w 2008 roku w mieście żyło 265,1 tys. mieszkańców, z czego 82% Żydzi, 4% Arabowie (Muzułmanie) oraz 14% Chrześcijanie (w tym chrześcijańscy Arabowie)[1]. Największa liczba imigrantów mieszkających w Hajfie pochodzi z państw dawnego Związku Radzieckiego. Stanowią oni aktualnie 25% populacji miasta. Jednakże od 2001 nastąpił powolny spadek liczby mieszkańców, co budzi obawy o przyszłość tego nowoczesnego przemysłowego miasta. Aspektem charakterystyczną Hajfy jest starzejąca się populacja, która jest tutaj stosunkowo wyższa niż w Tel Awiwie oraz Jerozolimie. Wynika to z faktu, że wielu młodych ludzi wyprowadza się z miasta do centralnej części kraju albo wyjeżdża do zagranicznych szkół, natomiast pozostając młode rodziny przeprowadzają się do nowoczesnych osiedli mieszkaniowych położonych na obrzeżach Hajfy. Zmiany demograficzne są także widoczne w podziale religijnym mieszkańców miasta. Na ogół żydowscy mieszkańcy starzeją się, a młodzi Żydzi wyjeżdżają z miasta. Natomiast rośnie liczba chrześcijan oraz muzułmanów[20]. W 2006 27% arabskiej ludności było w wieku 0-14, w porównaniu do 17% ludności żydowskiej oraz innych grup ludności. Ta tendencja utrzymywała się w grupie wiekowej 15-29 (27% populacji arabskiej oraz 22% żydowskiej) oraz 30-44 (23% ludności arabskiej oraz 18% żydowskiej). Ta tendencja zmienia się dopiero w przedziale wiekowym 45-59 (19% ludności żydowskiej oraz 14% arabskiej)[21].
Ludność miasta pod względem wieku:
| Wiek (w latach) | Procent populacji w % |
|---|---|
| 0-4 | 6,1% |
| 5-9 | 6,0% |
| 10-14 | 5,9% |
| 15-19 | 7,1% |
| 20-29 | 15,1% |
| 30-44 | 18,5% |
| 45-59 | 18,6% |
| ponad 60 | 22,7% |
Źródło danych: Central Bureau of Statistics.
Hajfa wyraźnie dzieli się na trzy części, z których najbiedniejsza leży u podnóża góry Karmel, a najzamożniejsza na jej szczycie. Najstarsza oraz najbiedniejsza cząstka miasta jest leżąca wokół portu oraz jest czasami nazywana po angielsku Downtown[22]. W tej portowej dzielnicy leżą dworce autobusowy oraz kolejowy, oraz dolna stacja metra Carmelit. Jest tutaj także podstawowy posterunek policji oraz główna poczta miejska.
W części środkowej zbocza góry Karmel leżą stare zamożniejsze osiedla, natomiast najzamożniejsza oraz najnowsza dzielnica jest równocześnie leżąca najwyżej. Jednak w ostatnim czasie w znacznym stopniu odnowiono oraz przywrócono do świetności niżej położoną dzielnicę Moshava Germanit (Kolonia Niemiecka)[23]. Hajfa jest miastem wielorakich grup narodowościowych, które żyją w odrębnych dzielnicach. Istnieje wyraźny podział dzielnic na żydowskie oraz arabskie, jednak ciekawym jest rosnąca tendencja bogacenia się Arabów, którzy przenoszą się do zamożnych żydowskich dzielnic mieszkaniowych[20].
Ostatnio zabudowa mieszkaniowa skoncentrowała się wokół kilku dzielnic: Qiryat Hayyim oraz Qiryat Shemu'el, który powstały w latach 2002-2004 (około 75 000 m² powierzchni), Carmel (70 000 m² powierzchni) oraz Ramot Nawe Sha'anan (70 000 m²)[24]. Duża koncentracja zabudowy nie-mieszkaniowej nastąpiła w nisko położonych dzielnicach Ha-Ir (Dolne Miasto, gdzie zabudowano 90 000 m² powierzchni), Ha-Mifratz (Zatoka Hajfa, 72 000 m²) oraz Ramot Nawe Sha'anan (54 000 m²). W 2004 około 80% budynków miejskich było prywatnych, a zaledwie 20% należała do miasta[24].
W 2005 dzielnicą posiadającą największą liczbę mieszkańców była Carmel (19 553 mieszkańców) oraz Zachodnia Hajfa (17 700 mieszkańców). Największymi pojedynczymi osiedlami były Merkaz Ha-Carmel (Centralny Karmel) oraz Carmel Ma'aravi (Zachodni Karmel), na których mieszkało 8941 ludzi. W Zachodniej Hajfie największymi osiedlami były Bat Gallim oraz Qiryat Eliezer (8661 mieszkańców)[24].
Każda z dzielnic ma indywidualne cechy architektoniczne oraz demograficzne. Nadmorska dzielnica Hadar jest ośrodkiem handlowym miasta. Skupiły się tutaj także stare osiedla mieszkaniowe[25]. Na tym poziomie jest także wybudowana pod koniec XIX wieku Kolonia Niemiecka. Aktualnie mieszka w niej w większości ludność arabska oraz chrześcijańska. Większa cząstka arabskiej populacji mieszka w trzech dzielnicach: Khalisa, Abbas oraz Wadi Nisnas[26]. Natomiast na wyższym poziomie stoków góry Karmel istnieje dzielnica Neve Sha'anan, zamieszkana w większości przez żydowskich imigrantów z Rosji. Niemal wszystkie stare budynki w tej dzielnicy wyburzono, oraz na ich miejscu powstały współczesne czteropiętrowe funkcjonalne budynki mieszkaniowe. Ciekawostką jest obecność w Hajfie jedynej w Izraelu społeczności arabskiej Ahmadija. Zamieszkują oni dzielnicę Kababir[26].
Hajfa jest największym ośrodkiem kultury na północy Izraela. Szczególnym okresem rozwoju kulturalnego miasta były lata 50., podczas których ówczesny burmistrz Abba Hushi włożył duży wysiłek w zachęcenie aktorów oraz poetów do osiedlania się w Hajfie. Powstał wówczas Teatr Hajfy, który był pierwszym teatrem miejskim w kraju[27]. W mieście leżą także inne teatry: Krieger Centre for the Performing Arts oraz Rappaport Art and Culture Center. Ponadto Centrum Kongresowe organizuje rozliczne wystawy oraz koncerty[28].
W 1950 założono orkiestrę symfoniczną Hajfy, która propaguje muzykę klasyczną na północy kraju. W 2004 ich koncert wysłuchało ogółem 49 tys. osób[29]. Dodatkowo od 1975 w Hajfie jest organizowany Międzynarodowy Festiwal Filmowy Hajfa[30]. W mieście istnieje 29 sal kinowych, wydawana jest gazeta Yediot Haifa[31] oraz nadaje rozgłaśnia radiowa Radio Hajfa[32].
W Hajfie istnieje wiele muzeów, z których najbardziej popularnym jest Narodowe Muzeum Nauki, Techniki oraz Przestrzeni (National Museum of Science, Technology and Space), które w 2004 odwiedziło prawie 150 tys. gości. Muzeum istnieje w dawnym budynku instytutu Technion, w dzielnicy Hadar[33]. Muzeum Hajfy przedstawia współczesną oraz klasyczną sztukę, oraz informacje historyczne o Hajfie[34]. Szczególnie wyjątkowym jest Muzeum Sztuki Japońskiej Tikotin, które jako jedyne na Bliskim Wschodzie prezentuje sztukę japońską[35]. Z innych muzeów w Hajfie znajdują się: Muzeum Prehistorii, Muzeum Hechtów, Narodowe Muzeum Morskie, Muzeum Archeologiczne Dagon, Muzeum Kolejnictwa, Muzeum Tajnej Imigracji, Muzeum Izraelskiego Przemysłu Naftowego oraz inne. W 2009 w ramach Roku Polskiego w Izraelu w Muzeum Sztuki wystawiono prace m.in. Grzegorza Klamana, Huberta Czerepoka, wideo Normana Leto oraz Janka Simona. Prezentowane dzieła dotyczą przemocy oraz brutalności[36].
W Hajfie istnieje wyłączny na świecie silos zbożowy (kompleks "Dagon") w którym urządzono muzeum prezentujące historię upraw oraz użytkowania zbóż[37].
Na górze Karmel istnieje ogród botaniczny oraz zoologiczny.
Hajfa jest siedzibą dwóch wyższych uczelni, które posiadają międzynarodową renomę. Na szczycie góry Karmel istnieje założony w 1963 Uniwersytet Hajfy. Kampus akademicki zaprojektował znany architekt Oscar Niemeyer. Wieża Eshkol na Uniwersytecie Hajfa była wzniesiona w 1978 oraz była drugim najwyższym budynkiem (wysokość 102 m) w Izraelu. Z najwyższego piętra Wieży Eshkol rozciąga się panorama na Zatokę Hajfy oraz północny Izrael.
Drugą uczelnią jest założony w 1924 Instytutu Technologii – Technion, który ma 18 wydziałów oraz 42 instytuty badawcze.
W Hajfie działa osiem klubów piłkarskich, z których dwa – Maccabi Hajfa oraz Hapoel Hajfa – są w pierwszej lidze w Izraelu. Pozostałe kluby to: Beitar Haifa, Akhva Haifa, Hapoel Spartak Haifa, Sportek Haifa, Bnei Kababir oraz Hapoel Neve Sha'anan[38]. W mieście istnieje stadion Kiryat Eliezer Stadium (14 tys. miejsc).
W mieście leżą także kluby sportowe koszykówki, siatkówki, tenisa oraz piłki ręcznej. Arena Koszykarska Romema ma 2 tys. miejsc, a stadion lekkoatletyczny Neve Sha'anan ma 1 tys. miejsc. Na 2009 planowane jest ukończenie budowy stadionu Haifa Stadium (klub Maccabi Hajfa) na 30 tys. miejsc, który będzie już spełniał wymogi UEFA[39].
Na plażach koło klubu Bat Galim trenuje się surfing, kitesurfing oraz żeglarstwo. W 1996 miasto było gospodarzem Mistrzostw Świata Windsurfingu[40]. Klub tenisowy Haifa Tennis Center istnieje w południowo-zachodniej części miasta oraz jest jednym z największych w Izraelu – ma 20 kortów do gry[41].
Hajfa dysponuje około 4 tys. łóżek w szpitalach. Największym tutejszym szpitalem jest państwowy Ośrodek Medyczny Rambam (ang. Rambam Medical Center), który ma około 900 łóżek. Miejski Szpital Bnai Zion ma 400 łóżek. Z innych szpital w mieście istnieje Szpital Włoski, trzy szpitale prywatne Elisha Hospital (z około 100 łóżkami), Centrum Medyczne Horev (ang. Horev Medical Center) oraz Ramat Marpe. W trzech największych szpitalach miejskich (Rambam, Bnai Zion oraz Carmel) średnia długość pobytu pacjenta wynosiła 4 dni. W 2004 szpitale Rambam oraz Bnai Zion miały zajęte łóżka w 96% oraz 94%, natomiast szpital Carmel w 104%. W 2005 Magen David Adom miał 48 103 interwencji, co daje średnio 180 wyjazdów dziennie. Około 1500 wezwań było fałszywymi alarmami. Oddziały intensywnej opieki medycznej MDA odnotowały w tym samym okresie 16 097 przyjęć[42].
W Izraelu powiada się często, że w Jerozolimie się modlą, w Tel Awiwie – tańczą, a w Hajfie pracują[43]. Okazuje się, że jest więcej niż szczypta prawdy w tym powiedzeniu. Hajfa jest centrum nowoczesnego przemysłu, a równocześnie największym portem morskim (35% przeładunków portowych) Izraela.
Strefa przemysłowa Hajfy istnieje w północnej części miasta, w rejonie ujścia rzeki Kiszon do Morza Śródziemnego[44]. Znajduje się tutaj duża rafineria, która przerabia rocznie 9 milionów ton ropy naftowej (66 milionów baryłek)[40]. W latach 30. wybudowano wielkie bliźniacze chłodnie kominowe, które są z daleka rozpoznawalnym symbolem miasta[45]. Wokół rafinerii powstało wiele zakładów przemysłu petrochemicznego.
Na południowych przedmieściach Hajfy istnieje największy park przemysłowy Mat'am (skrót od Mirkaz Ta'asiya v'Meida – Scientific Industries Center). Swoje siedziby posiadają tutaj pomiędzy innymi izraelskie filie Intelu, IBM-u, Microsoftu, Motoroli, Google, Philipsa, Zoran oraz Amdocs[46].
Jedna z największych atrakcji turystycznych Hajfy jest świątynia Bahaistów, która wznosi się w starannie pielęgnowanych ogrodach. Świątynia jest przykryta złotą kopułą. Jest to jeden z dwóch głównych ośrodków duchowych bahaizmu. Świątynię wybudowano w 1953. Łączy ona style oraz proporcje architektury europejskiej ze sztuką Orientu[47].
Powyżej istnieje Powszechny Dom Sprawiedliwości (ang. Universal House of Justice) należący do bahaistów. Jest on jednak zamknięty dla turystów[47].
W odległości około 200 m od świątyni bahaistów istnieje Ogród Rzeźb. Jest to park, w którym prezentowane są rzeźby z brązu, wykonane przez rzeźbiarkę Ursulę Malbin[47].
Na szczycie góry Karmel (546 m n.p.m.) urządzono Park Matki (hebr. Gan Ha'em) z amfiteatrem, w którym organizowane są rozliczne koncerty. Wokół leżą rozliczne sklepiki oraz kawiarenki. W północnej części parku umieszczono niewielki ogród zoologiczny z Muzeum Prehistorii M. Stekelisa, Muzeum Biologii oraz Muzeum Historii Naturalnej[47].
Na górze Karmel istnieje także klasztor Karmelitów (Stella Maris). Wedle Karmelitów, kościół oraz klasztor zostały wzniesione nad jaskinią, w której miał mieszkać Eliasz. W klasztorze są malowidła sufitowe przedstawiające Eliasza oraz słynny wóz ognisty, króla Dawida z harfą, proroków Izajasza, Ezechiela oraz inne. W przyklasztornym ogrodzie jest piramida, ustawiona na grobie francuskich żołnierzy poległych podczas kampanii napoleońskiej. Do klasztoru da się dojechać kolejką linową, której dolna stacja istnieje przy nadmorskiej promenadzie. Tuż obok dolnej stacji jest druga grota proroka Eliasza. Do 1948 pełniła ona rolę meczetu Khadara (pod takim imieniem Eliasza czczą Muzułmanie)[47].
Na malowniczych, południowych zboczach góry Karmel leży Park Narodowy Karmel, nazywany także "Małą Szwajcarią" (hebr. Shveytsaria HaK'tana)[47].
Hajfa ma dobrze rozwiniętą komunikację miejską, jak także dogodne połączenia komunikacyjne z pozostałymi miastami Izraela oraz z resztą świata.
W mieście działa jedyne w Izraelu metro – Carmelit (hebr. כרמלית). Linia rozpoczyna się w dolnej dzielnicy Kikar Paris oraz kończy na górze Karmel. Dwa składy obsługują sześć stacji. Jest to najkrótsze metro na świecie[48]. Ponadto kolejka linowa z gondolami łączy dzielnicę Bat Galim na wybrzeżu z tarasem widokowym przy klasztorze na górze Karmel. Miejsce to jest popularne wśród turystów
Komunikacja krajowa jest utrzymywany przez sześć stacji kolejowych Israel Railways (Kiryat Haim, Hutzot HaMifratz, Lev HaMifratz, Hajfa Merkaz-Hashmona, Hajfa Bat Galim oraz Hajfa Hof HaCarmel) oraz trzy dworce autobusowe. Podstawowy dworzec autobusowy istnieje w dzielnicy portowej. Od strony północnej przyjeżdżają oraz odjeżdżają autobusy dalekobieżne, a od strony południowej lokalne. Do Tel Awiwu kursują autobusy trzech linii, jedna linia jeździ do Jerozolimy. Lokalne połączenia są utrzymywane z Naharijją, Akką, Nazaretem, Tyberiadą oraz Safedem[49]. Hajfa jest wyłącznym miastem w Izraelu, w którym funkcjonuje komunikacja autobusowa w szabat.
Hajfa jest połączona z resztą kraju autostradą nr 2 
, która wzdłuż wybrzeża biegnie do Tel Awiwu. Ponadto droga ekspresowa nr 4 
(Erez-Rosh HaNikra) kieruje się wzdłuż wybrzeża na północ od Hajfy[50]. Aby przejechać z autostrady nr 2 na północ, trzeba przejechać przez śródmieście Hajfy. Jednak w 2006 rozpoczęto budowę tunelu pod górą Karmel (o długości 6 km), który wraz z autostradą nr 22 
ułatwi komunikację w obszarze Hajfy. Ukończenie budowy planuje się na 2010[51].
Port w Hajfie jest największym międzynarodowym morskim portem pasażerskim w Izraelu. Promy odpływają stąd na Cypr albo Kretę. Międzynarodowe oraz krajowe loty lotnicze obsługuje port lotniczy Hajfa, który leży w strefie przemysłowej na wschód od miasta. Samoloty Arkia Israeli Airlines utrzymują stąd stałe połączenia z Tel Awiwem oraz Ejlatem.
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||
