Podział administracyjny Hongkongu
Hongkong (oficj. Specjalny Region Administracyjny Hongkong; ang. Hong Kong, Hong Kong Special Administrative Region of the People's Republic of China, chiń. 香港, kantoński jyutping: hoeng1 gong2, mandaryński pinyin: Xiānggǎng 'pachnący port') – specjalny region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej, znajdujący się na wschodnich wybrzeżach Chin, nad Morzem Południowochińskim.
Historia
W 1842 podpisano w Nankinie traktat kończący pierwszą wojnę opiumową. Jednym z jego postanowień było przejęcie Hongkongu, znajdującego się dotąd w rękach chińskich, przez Wielką Brytanię. W późniejszym czasie Hongkong powiększył swój obszar o tzw. Nowe Terytoria. W 1898 podpisano umowę 99-letniej "dzierżawy" tych terytoriów przez Wielką Brytanię. Nieoficjalną stolicą Hongkongu było miasto Victoria. Hongkong rozwinął się wydatnie w XX wieku, stając się swoistym pomostem gospodarczym oraz kulturalnym pomiędzy światem zachodnim a komunistycznymi Chinami.
Na mocy umowy chińsko-brytyjskiej zawartej w 1984 ustalono warunki, na których Hongkong powrócił do Chin po upływie okresu dzierżawy w 1997. Chiny zobowiązały się pozostawić władzom Hongkongu do 2047 roku dużą autonomię we wszystkich sprawach, z wyjątkiem polityki zagranicznej oraz sił zbrojnych. 1 lipca 1997 ChRL objęła w posiadanie Hongkong.
Podział administracyjny
Wraz z przejęciem Hongkongu przez Chiny poszczególne miasta hongkońskie utraciły swój dotychczasowy status – całe terytorium Hongkongu stało się jednym obszarem miejskim. Utrzymany natomiast stał się podział w pierwszym rzędzie na 3 regiony oraz w drugim rzędzie na 18 dzielnic:
- Nowe Terytoria (ang. The New Territories):
- Islands
- Kwai Tsing (Kwai Chung oraz Tsing Yi)
- North
- Sai Kung
- Sha Tin
- Tai Po
- Tsuen Wan
- Tuen Mun
- Yuen Long
- Koulun (ang. Kowloon)
- Kowloon City
- Kwun Tong
- Sham Shui Po
- Wong Tai Sin
- Yau Tsim Mong (Yau Ma Tei, Tsim Sha Tsui oraz Mong Kok)
- Wyspa Hongkong (ang. Hong Kong Island)
- Central and Western
- Eastern
- Southern
- Wan Chai
-
Geografia
-
Hongkong zajmuje półwysep Koulun oraz rozliczne przybrzeżne wyspy. Największe z wysp to: Lantau (147,16 km²), Hongkong (80,5 km²) oraz Lamma (13,55km²). Wyspa Hongkong jest leżąca na Morzu Południowochińskim, przy ujściu Rzeki Perłowej (Zhu Jiang). Cieśniną oddzielającą wyspę od półwyspu jest Port Wiktorii, jeden z najgłębszych portów świata. Nowe Terytoria zajmują około 200 przybrzeżnych wysp oraz wysepek. Cały okręg liczy 234 wyspy. W krajobrazie Hongkongu dominują pagórki, wielokrotnie ze stromymi zboczami. Najwyższym szczytem jest Tai Mo Shan osiągający 958 m n.p.m. Niziny zajmują północno-zachodnią cząstka półwyspu.
Hongkong leży 60 km na wschód od Makau (leży on na przeciwległym brzegu ujścia Rzeki Perłowej). Po drugiej stronie chińskiej granicy leży Shenzhen. Na całej powierzchni 1 104 km kwadratowych, tylko mniej niż 25% jest zajętych przez zabudowę. Resztę zajmują parki oraz rezerwaty przyrody.
Klimat Hongkongu jest zwrotnikowy, monsunowy. W zimie jest zimno oraz sucho, latem gorąco oraz wilgotno, a jesienią ciepło, słonecznie oraz sucho. W Hongkongu sporadycznie są tajfuny.
Gospodarka
Centrum finansowe terytorium
Gospodarka Hongkongu ma najlepszy na świecie Wskaźnik Wolności.[1] Potęga gospodarcza Hongkongu była zbudowana na wieloletnim rozwijaniu wymiany towarowej ChRL ze światem. Od lat pełni rolę jednego ze światowych centrów handlowo-finansowych. Kluczową rolę w rozwoju międzynarodowych stosunków gospodarczych Hongkongu pełni Rada Rozwoju Handlu Hongkongu (Hong Kong Trade Development Council, 香港貿易發展局). Miasto jest siedzibą wielu wielonarodowych organizacji, banków, firm itp. Hongkong ma jeden z najwyższych Wskaźników Ginie'go wśród rozwiniętych gospodarek świata jeśli chodzi o przychód na rodzinę, wynoszący 55,3 w roku 2007[2], oraz najwyższy jeśli chodzi o rozwój społeczny - 43,4 (w 2009, wśród gospodarek rozwiniętych[3][4]).
Potraktowane w raporcie z "Indeksem Wolności Gospodarczej na Świecie 2006" jako państwo zajęło pierwsze miejsce.
PKB na osobę w Hongkongu - wedle CIA wynosi 42 800 USD w 2009 oraz jest to 15. wynik na świecie oraz 5. w Azji[5], wedle Banku Światowego 44 070 USD[6], a wedle innych źródeł 43 957 USD[7]. Przyrost gospodarczy pomiędzy 1989 a 1997 rokiem utrzymywał się na poziomie 5% rocznie. Azjatycki kryzys finansowy w 1998 poważnie zaszkodził gospodarce Hongkongu. W 2000 przyrost gospodarczy wzrósł do 10%, po czym spadał, przyjmując w 2009, po ostatnim kryzysie wartości ujemne (-2,8% w 2009[8]). Jednakowoż analitycy MFW przewidują 5% wzrost na rok 2010[9].
Niebagatelną rolę w gospodarce Hongkongu odgrywają rzesze turystów, przyjeżdżających z całego świata, z reguły do wolnocłowych sklepów po zakupy. Ostatnio coraz więcej turystów przybywa także z kontynentalnych Chin.
Hongkong, przy zaludnieniu 7 mln ma jedną z najwyższych na świecie wartości eksportu oraz importu na mieszkańca. W 2004 liczba ludzi zdolnych do pracy wynosiła 3,26 mln. Zatrudnienie w poszczególnych gałęziach gospodarki było następujące: produkcja 5,2%, budownictwo 8,2%, handel, turystyka 31,5%, transport, magazynowanie, łączność 11,3%, finanse, ubezpieczenia, nieruchomości itp. 15,6%, inne usługi 28,2%. W Hongkongu nie ma określonej minimalnej płacy. Zarobki wielokrotnie uwarunkowane są sprzedażą oraz popytem na dany produkt.
Energia elektryczna wytwarzana jest jedynie w elektrowniach cieplnych opartych na importowanych paliwach naftowych. Ponadto znaczny jest import energii elektrycznej z Chin.
Wysoko rozwinięty przemysł przetwórczy. Główne gałęzie to:
- odzieżowy,
- włókienniczy (głównie bawełniany oraz dziewiarski),
- elektroniczny (odbiorniki radiowe – 1. miejsce w produkcji światowej, ponadto telewizory, magnetofony, kalkulatory, elementy do komputerów),
- chemiczny (głównie tworzywa sztuczne),
- zabawkarski.
- precyzyjny oraz optyczny (zegarki, aparaty fotograficzne, aparatura naukowa),
- metalowy (m.in. kontenery),
- spożywczy,
- poligraficzny,
- stoczniowy (remont oraz złomowanie statków).
Ponadto leżą tu zakłady naprawcze samolotów oraz wytwórnie filmowe.
Rolnictwo ma znaczenie podrzędne. Użytki rolne zajmują około 8% powierzchni ogólnej, w tym grunty orne oraz sady około 7%. Dominuje intensywna uprawa warzyw (do 3 zbiorów rocznie), ryżu (2 zbiory), drzew owocowych oraz kwiatów. Hodowla z reguły drobiu oraz trzody chlewnej. Rozwinięte jest rybołówstwo.
Demografia
Przeważajaca ilość ludzi mieszka w kilkudziesięciopiętrowych blokach.
Hongkong ma jedną z najwyższych średnich gęstości zaludnienia na świecie (6200 osób na km kwadratowy). Gęstość ta miejscami dochodzi do 43 tysięcy osób na km kwadratowy. Wskaźnik dzietności (liczba dzieci przypadających na statystyczną kobietę w wieku rozrodczym) w Hongkongu wynosi 0,94. Jest ona wydatnie niższa niż średnia liczba, jaka jest potrzebna, aby liczba ludności utrzymała się na stałym poziomie (2,1 dziecka na kobietę). Wysokie dodatnie saldo migracji powoduje, iż mimo ujemnego przyrostu naturalnego liczba ludności ciągle wzrasta.
Mimo iż jest tu duże zaludnienie, Hongkong ma wiele wolnych przestrzeni, które zajmują parki, lasy oraz zarośla. Przeważajaca ilość mieszkańców mieszka w kilkunastopiętrowych blokach. Językiem kantońskim Chińczycy posługują się na co dzień w swoich domach. Język angielski jest powszechnie rozumiany, jednak ludzie posługują się nim z reguły w pracy.
W Hongkongu panuje pełna wolność wyznaniowa. Przeważajaca ilość ludności to wyznawcy tradycyjnego chińskiego synkretyzmu religijnego, w którym współistnieją elementy buddyzmu, konfucjanizmu oraz taoizmu, a 10% to chrześcijanie. Wspólnota chrześcijańska jest podzielona na katolików oraz protestantów (po około 50% chrześcijan). Ponadto żyje tu 70 000 muzułmanów oraz od 2 000 do 3 000 żydów.
Około 95% mieszkańców Hongkongu to Chińczycy[10], a 1,5% Europejczycy. Najliczniejsze grupy imigrantów pochodzą z Filipin (około 133 000 osób), Indonezji (95 460) oraz USA (31 330).
Buddyjskie posągi oddające cześć wielkiemu Buddzie (Buddzie Tin Tan) na
wyspie Lantau.
Religia
- Buddyzm oraz religie chińskie: 66,13%
-
Osobny artykuł: Po Lin.
-
-
-
[11]
Kultura
Hongkong był wielokrotnie opisywany jako miasto gdzie Wschód spotyka się z Zachodem. Choć był on rządzony przez prawie 150 lat przez Wielką Brytanię 96% mieszkańców to Chińczycy, używający najczęściej języka kantońskiego.
Coraz większa cząstka imigrantów pochodzi z kontynentalnych Chin, więc wśród ludności chińskiej następuje coraz większe mieszanie się kultur. Do zwiększenia różnorodności kulturowej przyczynia się także coraz większa liczba imigrantów z krajów azjatyckich. Żyją tutaj nepalscy Gurkhowie, 15 000 uchodźców z Wietnamu oraz 120 000 Filipińczyków.
Przeważajaca ilość mieszkańców Hongkongu to buddyści oraz taoiści. Ponadto żyje tu prawie pół miliona chrześcijan, prawie 100 000 muzułmanów, hindusi, sikhowie oraz żydzi. Rząd w Pekinie dopuszcza na większą wolność wyznaniową w Hongkongu niż na innych terenach kraju. Wśród rybaków rozpowszechniony jest kult Mazu (nazywanej na ogół Tin Hau – "Cesarzową Niebios").
W Hongkongu dzieją się rozliczne barwne święta oraz festiwale. Do najbardziej znanych trzeba chiński Nowy Rok, Święto Smoczych Łodzi, Święto Duchów, Święto Środka Jesieni, Qingmingjie czy zimowe przesilenie dnia z nocą.
Mieszkańcy Hongkongu czas wolny wielokrotnie spędzają na uprawianiu sportu oraz grach. Powszechną rozrywką jest gra w mahjonga. Wśród osób starszych popularne są szachy chińskie (xiangqi) oraz taijiquan.
W Hongkongu da się spotkać wiele domów towarowych, w których sprzedaje się lekarstwa medycyny tradycyjnej. Największa koncentracja tego typu sklepów jest w Sheung Wan. Można tam kupić nie tylko lekarstwa oraz zioła, lecz także suszone zwierzęta.
Edukacja
Uniwersytet Chiński w Hongkongu (CUHK)
Uniwersytet Nauki oraz Technologii Hongkongu (HKUST)
Brytyjczycy podczas swojego panowania w Hongkongu wprowadzili brytyjski system nauczania. W Hongkongu uczniowie uczęszczają do:
- nieobowiązkowego żłobka (3 lata)
- obowiązkowej szkoły podstawowej (6 lat)
- obowiązkowej szkoły średniej (3 lata)
- nieobowiązkowej szkoły średniej (2 plus 2 lata; po jej ukończeniu otrzymuje się certyfikaty (HKCEE albo HKALE)
- Po otrzymaniu HKALE (odpowiednik angielskiego A-levels) da się ubiegać się o przyjęcie do szkoły wyższej
W Hongkongu są 3 typy szkół: publiczne, chrześcijańskie oraz prywatne.
Szkolnictwo wyższe
- Uniwersytet Hongkongu (HKU)
- Chiński Uniwersytet Hongkongu (CUHK)
- Uniwersytet Nauki oraz Technologii Hongkongu (HKUST)
- Baptystyczny Uniwersytet Hongkongu (HKBU)
- Uniwersytet Politechniczny Hongkongu (PolyU)
- Miejski Uniwersytet Hongkongu (CityU)
- Uniwersytet Otwarty Hongkongu (OpenU)
- Uniwersytet Lingnan (Hongkong)
- Akademia Sztuk Pięknych Hongkongu (HKAPA)
- Instytut Pedagogiczny Hongkongu (HKIEd)
- Koledż Karier Caritas Bianchi
- Szkoła Handlowa przy Banku Hang Seng
- Koledż Komunalny Po Leung Kuk HKU SPACE
- Instytut Technologiczny Hongkongu
- Koledż Technologiczny Hongkongu
- Szkoła Artystyczna przy Centrum Artystycznym Hongkongu
Ciekawostki
- Hongkong jest pierwszy w rankingu pod względem IQ. Średnia krajowa wynosi 107.
- Hongkong to jedyne miasto na świecie, które może się pochwalić dwupiętrowymi tramwajami.
Architektura
Stacja metra Tiu Keng Leng linii Tseung Kwan O.
Z powodu małej ilości miejsca przeznaczonej pod zabudowę nie pozostało w Hongkongu zbyt wiele kolonialnych zabytków. Miasto jednakże odznacza się dużą liczbą nowoczesnej zabudowy. Przez lata w Koulun istniały pewne ograniczenia co do wysokości budynków z uwagi na bliskość dotychczasowego portu lotniczego Kai Tak.
Jednym z najwyższych oraz najbardziej rozpoznawalnych budynków w Hongkongu jest siedziba Bank of China Tower, autorstwa I. M. Pei. Budynek ten wywołał rozliczne kontrowersje. W roku jego ukończenia (1990) okazało się, że nie jest zgodny z powszechnie stosowanymi w budownictwie chińskim, zasadami feng shui, albowiem miał ostre kąty. Nieprawidłowe było także umieszczenie dwóch anten na dachu.
Jednym z ważniejszych budynków Hongkongu jest także miejscowa siedziba banku HSBC, ukończony w 1985, 44 piętra, wysokość 178,8 m. Został on zbudowany na miejscu pierwszego drapacza chmur w Hongkongu, zbudowanego w 1935.
Najwyższe budynki
- Międzynarodowe Centrum Handlu, rok oddania do użytku 2010, 118 kondygnacji, 484 m wysokości
- Międzynarodowe Centrum Finansowe II, 2003, 90, 406,9 m
- Nina, 2006, 80, 318,8 m
- Central Plaza, 1992, 78, 309 m
- Bank of China, 1990, 72, 305 m
- Centrum, 1998, 73, 292 m
- Centrum Cheung Kong, 1999, 63, 282,9 m
- Sorrento, 2003, 74, 256,3 m
- Langham, 2004, 59, 255,1 m
- HarbourSide, 2003, 74, 255 m
- HighCliff, 2003, 73, 252,4 m
Transport
Międzynarodowy węzeł komunikacji morskiej – ma 9 portów, z których największy (port Victoria) trzeba też do największych portów w południowo-wschodniej Azji – średnio przyjmuje 220 tys. statków pasażerskich oraz towarowych rocznie.
W 1998 oddano do użytku nowy port lotniczy Hong Kong International Airport zlokalizowany w Chep Lap Kok, w pobliżu wyspy Lantau, w trakcie prac łącząc ze sobą 3 małe wysepki: Tsin Yi, Ma Wan oraz Kap Shui Mun. Podstawowym architektem był Sir Norman Foster. Dotychczasowe lotnisko w Koulun Kai Tak Airport było zamknięte.
Od 1980 rozbudowywana jest sieć połączeń metra. Wybudowano podwodny tunel (długość 1,6 km) łączący wyspę Hongkong z lądem.
Przypisy
- ↑ Country rankings of trade, business, fiscal, monetary, financial, labor and investment freedoms
- ↑ CIA World Factbook 2009: Country Comparison :: Distribution of family income - Gini index (ang.). 2009. [dostęp 11 października 2010].
- ↑ World Bank (2009d). "World Development Indicators". Washington DC: World Bank.: Human Development Report 2009 (ang.). 2009. [dostęp 11 października 2010].
- ↑ Abhijit: Gini coefficient: Income gap in Singapore and elsewhere (ang.). 23 lipca 2010. [dostęp 11 października 2010].
- ↑ CIA World Factbook 2009: Country Comparison :: GDP - per capita (PPP) (ang.). 1 lipca 2009. [dostęp 11 października 2010].
- ↑ Bank Światowy: Gross national income per capita 2009, Atlas method and PPP (ang.). 27 września 2010. [dostęp 11 października 2010].
- ↑ Trading Economics: Hong Kong - National Statistical Data (ang.). Nowy Jork, 2010. [dostęp 11 października 2010].
- ↑ CIA World Factbook 2009: Country Comparison :: GDP - real growth rate (ang.). 2009. [dostęp 11 października 2010].
- ↑ Międzynarodowy Fundusz Walutowy: IMF Country Report No. 09/321: People's Republic of China - Hong Kong Special Administrative Region: 2009 Article IV Consultation - Staff Repor; Staff Statement; and Public Information Notice on the Executive Board Discussion (ang.). Waszyngton, USA, grudzień 2009. [dostęp 11 października 2010].
- ↑ Population by Ethnicity, 2001 and 2006 (ang.). Hong Kong Census and Statistics Department. [dostęp 2010-11-04].
- ↑ nullkzbb.org Dane statystyczne zaczerpnięto z książki Patricka Johnstona oraz Jasona Mandryka pt. "Operation World", oraz Rocznik Świadków Jehowy 2009 oraz z innych źródeł.
Bibliografia
- Wolanowski, Lucjan: Klejnot Korony. Reporter w Hongkongu w godzinie zarazy, Czytelnik Warszawa 1963
Sprawdź też
Linki zewnętrzne
|
Światowa Organizacja Handlu (WTO) |
|
|
|
 |
|
