Pozycjonowanie i optymalizacja stron.
Po pozycjonowanie strona pojawi się wysoko nawet bez pozycjonowania stałego pozycjonowanie (z którego w dowolnym miesiąc).
Czym charakteruzuje się linkami tekstowymi, w którym umieścić swoją stronę tak, aby miała wysokie pozycjonowanie wymaga czasu
 |
Ten artykuł może zawierać twórczość własną albo niezweryfikowane dane. Pomóż www.pozycjonowanie-bydgoszcz.tk poprawić artykuł na postawie weryfikowalnych źródeł. |
 |
Treść tego hasła może nie być zgodna z zasadami neutralnego punktu widzenia. Zajrzyj na stronę dyskusji oraz pomóż go poprawić. |
| II wojna w Zatoce Perskiej | |||||||||||||
 Mapa Iraku
|
|||||||||||||
| Czas | 20 marca-1 maja 2003 | ||||||||||||
| Miejsce | Zatoka Perska | ||||||||||||
| Terytorium | Irak | ||||||||||||
| Przyczyna | * konieczność zlikwidowania domniemanej broni masowej zagłady
|
||||||||||||
| Wynik | Stabilizacja Iraku
|
||||||||||||
|
|||||||||||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||||||||||||
Druga wojna w Zatoce Perskiej – konflikt zbrojny, który zaczął się 20 marca 2003 pomiędzy koalicją sił międzynarodowych (głównie USA oraz Wielkiej Brytanii) a armią Iraku. Po ok. trzech tygodniach walk siły międzynarodowe objęły kontrolę nad większością terytorium Iraku, obalając rząd tworzony przez partię Baas oraz Saddama Husajna oraz rozpoczynając okupację tego kraju, trwającą formalnie do 2005 r. Siły międzynarodowe liczyły ok. 250 000 żołnierzy amerykańskich, 45 000 brytyjskich, 2000 australijskich, 300 duńskich oraz 194 polskich (grupy GROM oraz pododdział usuwania skażeń chemicznych z 4 Pułku Chemicznego w Brodnicy). nieoczekiwanie tego siły te były wspierane od północy przez ok. 50 000 partyzantów kurdyjskich. Siły międzynarodowe wkroczyły do Iraku od południa, przekraczając granicę od strony Kuwejtu oraz Zatoki Perskiej.
Przeciwstawiły się im liczniejsze, lecz gorzej uzbrojone oraz nieprzygotowane siły irackie. Składały się one z:
W sumie siłom inwazyjnym opierało się ok. trzynastu dywizji piechoty, dziesięciu dywizji zmechanizowanych albo pancernych oraz kilku oddziałów sił specjalnych. Siły powietrzne oraz marynarka Iraku nie odegrały w konflikcie żadnej istotnej roli.
Konflikt, jakkolwiek do działań przygotowywano się już od kilku miesięcy, zaczął się formalnie od odezwy prezydenta USA George'a W. Busha, który domagał się od prezydenta Iraku Saddama Husajna oraz jego dwóch synów – Udaja oraz Kusaja, aby opuścili swój kraj w przeciągu 48 godzin. Saddam Husajn parę godzin później odmówił opuszczenia Iraku. Następnego dnia Ari Fleischer, rzecznik prasowy prezydenta USA, ogłosił, że Stany Zjednoczone zaatakują Irak niezależnie od tego, czy Saddam Husajn opuści swój kraj, czy też nie, oraz że ostatecznym celem ataku będzie całkowite oczyszczenie tego kraju z sił wiernych Saddamowi Husajnowi oraz partii Baas.
Działania militarne Stanów Zjednoczonych zostały oficjalnie nazwane Operation Iraqi Freedom, działania Wielkiej Brytanii były prowadzone pod nazwą Operation Telic, zaś siły australijskie nazwały swoje działania Operation Falconer.
Spis treści |
Po zakończeniu I wojny w Zatoce Perskiej w 1991 r. relacje pomiędzy USA oraz Irakiem były napięte. Nadzieje na to, że dojdzie do obalenia Saddama Husajna przez samych Irakijczyków, okazały się płonne. Obawiano się, że Husajn dąży do odbudowy swojego potencjału militarnego, zwłaszcza w zakresie broni masowego rażenia.
Rada Bezpieczeństwa ONZ oraz rząd USA zastosowały po wojnie szereg sankcji ekonomicznych, mających na celu zmuszenie Saddama Husajna do przestrzegania rezolucji ONZ, zakazujących mu rozwijania programów rozbudowy broni masowego rażenia. W trakcie trwania rządów administracji Billa Clintona USA patrolowało stale przestrzeń powietrzną Iraku, aby dopilnowywać realizacji rezolucji ONZ, zakazującej lotów wojskowych w wyznaczonych strefach, zaś w samym Iraku stale przebywali inspektorzy ONZ, którzy nadzorowali przestrzeganie rezolucji ONZ o zakazie posiadania broni masowego rażenia.
W ramach wyborczej kampanii prezydenckiej USA w 2000 r. jednym z kluczowych postulatów George'a W. Busha było pełne wprowadzenie ustawy, przegłosowanej przez Kongres w roku 1998, Iraq Liberation Act, w której zalegalizowano finansowe oraz polityczne wspieranie opozycji antysaddamowskiej, skupionej w organizacji o nazwie "Narodowy Kongres Iraku", co miało w zamyśle doprowadzić do obalenia Saddama Husajna.
Oryginalnie zamiarem Busha oraz skupionego wokół niego grona doradców wojskowych pracujących nad "Project for the New American Century", było zwiększenie liczby lądowych wojsk amerykańskich stacjonujących wokół Iraku (w Arabii Saudyjskiej, Kuwejcie oraz Turcji) oraz zaostrzenie nacisków dyplomatycznych oraz ekonomicznych na rząd Husajna, tak aby doprowadzić do jego obalenia przez samych Irakijczyków. Równolegle jednak, wg słów Paula O'Neilla, pierwszego sekretarza skarbu rządu Busha, zlecono też opracowanie planu inwazji na Irak, w sytuacji gdyby naciski dyplomatyczno-ekonomiczne nie przyniosły efektu.
Drastyczne zaostrzenie polityki Busha w stosunku do Iraku nastąpiło po ataku terrorystycznym 11 września 2001. Po akcie tym stworzono doktrynę "ataku prewencyjnego", przyznając sobie "prawo inwazji na dowolny kraj w dowolnym momencie"[1] w ramach tzw. "wojny z terroryzmem". Wśród pierwszych potencjalnych celów tego rodzaju ataku od samego początku wymieniano rząd Husajna.
Pod koniec 2002 r. zaczął narastać kryzys wokół realizacji rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ, które nakazywały pozbycie się przez Irak broni masowego rażenia oraz które zdaniem nadzorujących inspektorów ONZ nie były właściwie realizowane przez rząd Husajna. We wrześniu 2002 r. Senat oraz Izba Reprezentantów USA uchwaliły "Wspólną rezolucję zezwalającą na użycie sił zbrojnych USA przeciw Irakowi". Rezolucja ta pozwalała prezydentowi USA "chronić bezpieczeństwo narodowe USA przed ciągłym zagrożeniem ze strony Iraku oraz użyć przeciw niemu wszelkich środków legalnych w świetle Rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ", co w praktyce otwierało Bushowi możliwość rozpoczęcia działań zbrojnych, ale nie oznaczało formalnego wypowiedzenia wojny.
W listopadzie 2002 Rada Bezpieczeństwa ONZ uchwaliła Rezolucję nr 1441, która dawała Irakowi 30 dni na ostatecznie zastosowanie się do wcześniejszych rezolucji ONZ, a w szczególności przedstawienie dowodów zniszczenia zapasów broni masowego rażenia oraz dopuszczenie inspektorów ONZ do wszystkich obiektów na terenie Iraku. Przedostatni punkt (nr 13) tej rezolucji groził Irakowi bliżej niesprecyzowanymi "poważnymi konsekwencjami", co było później interpretowane przez rządy "koalicji antyirackiej" jako legalna podstawa rozpoczęcia inwazji na ten kraj.
Z opinią tą do samego końca nie zgadzał się sekretarz generalny Kofi Annan, a także trzech stałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ: Chiny, Rosja oraz Francja, argumentując, że taka interpretacja punktu 13. rezolucji 1441 jest sprzeczna z aktem wyższego rzędu – Kartą Narodów Zjednoczonych, której artykuł 42, wyraźnie stwierdza nielegalność militarnego naruszenia granic suwerennego państwa bez osobnej rezolucji Rady Bezpieczeństwa, która jawnie zezwalałaby na takie naruszenie. Tymczasem przeciw planowanemu atakowi na Irak wypowiedziała się przeważajaca ilość członków Rady Bezpieczeństwa – trzech z pięciu stałych (z których każdy ma prawo weta) oraz 7 z 10 członków niestałych.
Po ataku terrorystycznym 11 września oraz inwazji na Afganistan w 2001 r. administracja Busha doszła do wniosku, że istnieje wystarczająco silne poparcie społeczne w USA, aby podjąć kolejne operacje militarne na Bliskim Wschodzie. Relacje pomiędzy Irakiem a członkami dawnej koalicji antyirackiej, która wyzwoliła Kuwejt w 1991 r., pozostawały od tego czasu niezmiennie napięte. Tzw. strefy zakazu lotów, ustanowione na mocy rezolucji ONZ, były stale patrolowane przez lotnictwo dawnej koalicji, zaś Irak, niezgodnie z rezolucją, stale prowadził radarową kontrolę tej strefy.
Od połowy 2002 r. administracja USA deklarowała jawnie, że jednym z jej głównych celów jest jak najszybsze obalenie Husajna albo zmuszenie go do radykalnej zmiany polityki. Pod koniec 2002 r. ton wypowiedzi przedstawicieli administracji USA zaczął się jeszcze bardziej radykalizować. Jako główne powody ewentualnego rozpoczęcia ataku na Irak podawano groźbę użycia broni masowego rażenia, powiązania rządu Husajna z międzynarodowym terroryzmem oraz drastyczne naruszenia praw człowieka.
Wedle deklaracji ówczesnego sekretarza obrony USA Donalda Rumsfelda najważniejszymi celami ataku były:
Wielu doradców oraz członków administracji Busha uzasadniało rozpoczęcie wojny bardziej ambitnymi celami, twierdząc, że ustanowienie dobrze prosperującej demokracji w Iraku stanie się na zasadzie dobrego przykładu katalizatorem podobnych przemian w innych krajach islamskich, które miałyby nastąpić spontanicznie oraz w rezultacie spowodować zanik przyczyn występowania terroryzmu. Cele te jednak wcale nie były podawane jako jeden z oficjalnych celów wojny oraz miały charakter wypowiedzi kuluarowych.
Przeciwnicy wojny nie zgadzali się z wieloma argumentami przedstawianymi przez rząd USA. Twierdzono, że większości z tych celów nie da się zrealizować, że wojna da odwrotne do zakładanych rezultaty, oraz że deklarowane cele posiadają charakter czysto propagandowy. Rozmaite grupy politologów w wielorakich krajach twierdziły, że prawdziwymi celami wojny było:
Przed oficjalnym rozpoczęciem inwazji, od początku 2002 r., amerykańskie oraz brytyjskie lotnictwo przeprowadziło akcję znaną jako Operation Southern Focus, która polegała na wykorzystaniu lotów patrolowych w ONZ-owskich strefach zakazu lotu, do zniszczenia znacznej części infrastruktury obrony przeciwlotniczej Iraku. Od połowy 2002 r., po zniszczeniu obrony przeciwlotniczej, celami ataku z powietrza są dokładnie wyselekcjonowane elementy lądowego systemu obronnego Iraku – takie jak centra dowodzenia, linie umocnień itp.
Intensywność nalotów w ramach Operation Southern Focus była stopniowo intensyfikowana. W kwietniu 2002 r. użyto 0,3 tony bomb, pomiędzy majem oraz sierpniem zużywano już od 7 do 14 ton bomb miesięcznie, zaś szczyt bombardowań miał miejsce we wrześniu, kiedy to zrzucono na Irak aż 54,6 ton bomb. Wszystko to miało miejsce przed oficjalnym zaaprobowaniem rozpoczęcia wojny przez Kongres USA, 11 października 2002 r. Kulminacją ataków bombowych był rajd 100 samolotów, który miał miejsce 5 września 2002. Wg relacji gazety "New Statesman" celem ataku nie było zapobieżenie atakom na amerykańskie patrole graniczne, jak to oficjalnie twierdzono, lecz zabezpieczenie utajnionej akcji wkroczenia brytyjskich oddziałów specjalnych z terenu Jordanii do południowego Iraku, których zadaniem było przygotowanie rebelii kurdyjskiej [1].
|
Inwazja rozpoczęła się oficjalnie o godzinie 02.30 UTC, (05.30 czasu lokalnego) nalotem bombowym na Bagdad skoordynowanym z przekroczeniem granicy Iraku od południa przez Australian Special Air Service Regiment. Zadaniem nalotów było zabicie Sadama oraz 55 ważnych urzędników irackich, co spowodowałoby zniszczenie irackiej struktury dowodzenia oraz uczyniło chaos w irackich szeregach. O 3.15 UTC (06.15 czasu lokalnego), prezydent USA George W. Bush wydał publicznie, że wydał rozkaz wojskom koalicji, aby przystąpiły do ataku na Irak.
Przed inwazją oczekiwano powszechnie, że zostanie ona poprzedzona długotrwałą kampanią niszczenia kluczowych celów strategicznych z powietrza, tak jak to było w czasie I wojny irackiej. Tym razem jednak dowództwo sił koalicyjnych zdecydowało się od samego początku prowadzić akcję z powietrza oraz lądu, równocześnie licząc na efekt zaskoczenia przez mobilne oraz szybko przemieszczające się dywizje pancerne oraz oddziały sił specjalnych. Liczono przy tym, że szok wywołany inwazją spowoduje szybki upadek reżimu Husajna, poprzez rebelię wewnątrz kraju oraz masowe poparcie dla sił inwazyjnych, w momencie kiedy stanie się oczywiste, że wojska irackie nie posiadają żadnych szans na zwycięstwo.
Z uwagi na to, że Turcja odmówiła zgody na użycie jej terytorium na zorganizowanie ataku od północy (pomimo nacisków ze strony koalicjantów prowadzonych do ostatniej chwili), musiano porzucić plan jednoczesnego zmasowanego ataku z obu stron na raz. Cała operacja inwazyjna była prowadzona z baz w Kuwejcie oraz innych krajów Zatoki Perskiej. W rezultacie wiele jednostek, które miały atakować od północy, było nieoczekiwanie przeniesionych do baz w Kuwejcie oraz nie osiągnęło stanu gotowości bojowej w dniu rozpoczęcia inwazji. Wielu obserwatorów uważało, że siły amerykańskie na początku inwazji były niewystarczające, co w połączeniu z brakiem oczekiwanego poparcia ludności oraz nieoczekiwanym początkowym silnym oporem wojsk irackich zwiększyło straty oraz spowolniło przebieg całej operacji. Niemniej jednak, w ocenie większości obserwatorów inwazja przebiegła szybko, prowadząc do upadku rządu oraz likwidacji sił zbrojnych Iraku w przeciągu trzech tygodni od rozpoczęcia tej operacji.
Szczególnie dużą uwagę w pierwszym etapie inwazji zwrócono na zabezpieczenie pól roponośnych oraz infrastruktury wydobycia oraz transportu ropy naftowej, aby uniknąć sytuacji podpalenia tych pól oraz spowodowania katastrofy ekologicznej, jak to miało miejsce w czasie I wojny irackiej. Stworzyło to początkowo wrażenie braku postępu inwazji, albowiem zadaniem tych oddziałów nie było wkraczanie w głąb terenów Iraku, lecz umocnienie się oraz zabezpieczenie ściśle określonych, niewielkich obszarów tego kraju. Zadanie to wypełniało m.in. brytyjskie 3 Commando Brigade Royal Marines, które przeprowadziło atak z użyciem amfibii na półwysep Al-Faw wieczorem 20 marca oraz było wspierane przez okręty Royal Navy, Royal Australian Navy, oraz działania sił specjalnych, m.in. polskiego GROMu. 15th Marine Expeditionary Unit, razem z polskim Gromem, wspierane przez główne oddziały 3 Commando Brigade miało za zadanie przejęcie kontroli nad portem Umm Qasr oraz zajęcie tego miasta. Podobne zadanie na południu Iraku dostała 16 Air Assault Brigade, która zabezpieczyła tereny roponośne Rumaila.
Zadaniem głównej części sił inwazyjnych było przeprowadzenie jak najszybszego rajdu do wnętrza Iraku, ze szczególnym ukierunkowaniem na Bagdad, z początkowym pominięciem innych miast po drodze. W ramach tych sił zdecydowanie przeważały jednostki amerykańskie. W ramach tego planu U.S. 3rd Infantry Division kierowała się przez tereny pustynne z zachodu na północ, a U.S. 1st Marine Expeditionary Force oraz brytyjska 1 Armoured Division podążała na północ od wschodu przez tereny podmokłe wzdłuż dolin Eufratu oraz Tygrysu. Siły te programowo omijały duże miasta oraz ogniska oporu wroga, chyba że ich atak był strategiczną koniecznością.
Wyjątek zrobiono tylko dla miasta Basra, wokół którego toczyły się ze zmiennym szczęściem dwutygodniowe, wyczerpujące walki pancerne, z reguły z udziałem sił brytyjskich: 7 Armoured Brigade (The Desert Rats), 3rd Parachute Regiment oraz Royal Scots Dragoon Guards. Ta ostatnia jednostka stoczyła największą walkę pancerną w tej wojnie, niszcząc w bezpośrednim boju 14 czołgów irackich oraz zajmując 27 marca przedmieścia Basry. Zadaniem tych walk było jednak w podstawowym stopniu związanie elitarnych sił fedainów Husajna oraz Gwardii Republikańskiej, aby odciągnąć je od blokowania marszu na Bagdad, oraz zabezpieczenie głównego portu przeładunkowego sił inwazyjnych czyli Umm Qasr. 27 marca wojsko irackie skapitulowało pod Nasirijją. W momencie kiedy siły amerykańskie maszerujące od wschodu przez pustynię zostały zatrzymane 9 kwietnia pod Al Amarah, cząstka oddziałów brytyjskich zaangażowanych pod Basrą była natychmiast przerzucona, aby wesprzeć oraz przyspieszyć atak na Bagdad, co uczyniło zmniejszenie natężenia walk wokół Basry.
Oddziały skierowane do ataku na Bagdad od zachodu natrafiły na pierwszy poważny opór w okolicach Hillah oraz Karbali. Marsz stał się spowolniony przez intensywne burze piaskowe oraz kłopoty z logistyką oraz zaopatrzeniem, które umożliwiły siłom irackim zorientowanie się w sytuacji oraz zorganizowanie ognisk oporu. Walki o Basrę zostały wsparte przez 2nd Battalion, U.S. 5th Special Forces Group (tzw. Zielone Berety), do którego zadań należał też rekonesans oraz zwalczanie ognisk oporu w Karbali oraz kilku innych miastach. Zadania te wspomagał też polski GROM.
Na północy zostały zrzucone z powietrza oddziały specjalne USA (m.in. 10th SFG), które dostały zadanie wsparcia powstania zorganizowanego przez Unię Kurdystanu oraz Demokratyczną Partię Kurdystanu. Zadaniem 10th Special Forces Group (ODA) oraz (ODB)- oddziału amerykańskich sił specjalnych, które wcześniej przeniknęły na te tereny, było zniszczenie Ansar al-Islam, głównej siedziby armii irackiej w Kurdystanie, znajdującej się w mieście Sargat. Po zdobyciu Sargat, oddziały aliantów wraz z powstańczą armią kurdyjską skierowały się na południe, aby zaatakować Tikrit, rodzinne miasto Husajna. Równolegle, US 173rd Airborne Brigade była zrzucona na H3 – największą bazę lotniczą Iraku, aby wyłączyć ją z działań bojowych.
Po zniszczeniu ognisk oporu w Karbali oraz Hillah droga do Bagdadu stanęła otworem. Po trzech tygodniach od rozpoczęcia inwazji, oddziały amerykańskie dotarły pod Bagdad od południa oraz zachodu oraz szczelnie go otoczyły. Oryginalnie planowano rozpoczęcie walk miejskich "o każdą ulicę", z użyciem oddziałów specjalnych zrzucanych na Bagdad z powietrza, które miały przebiegać pod kodową nazwą "Thunder Run".
Wcześniej jednak przeprowadzono rekonesans, wysyłając na rogatki Bagdadu oddział 30 czołgów, którego zadaniem było zajęcie lotniska cywilnego. Oddział ten napotkał bardzo silny opór, złożony jednak prawie jedynie z oddziałów słabo uzbrojonych fedainów, których jedyną skuteczną bronią były samobójcze ataki na czołgi. Po zajęciu lotniska zdecydowano się kontynuować atak pancerny, który po dwóch dniach zakończył się wkroczeniem oddziałów amerykańskich do centrum Bagdadu oraz zajęciem głównego pałacu Husajna, do którego przeniesiono główną bazę operacji. Po ukazaniu się w mediach relacji telewizyjnej z zajęcia pałacu Husajna iracka obrona Bagdadu uległa samorzutnej dezorganizacji poprzez masowe dezercje całych oddziałów irackich. Członkowie rządu irackiego albo zaczęli się ukrywać, albo dobrowolnie oddawali się do amerykańskiej niewoli. 9 kwietnia 2003 r. Bagdad znajdował się już formalnie pod kontrolą sił amerykańskich oraz ogłoszono oficjalnie przejęcie władzy w całym kraju.
Saddam Husajn oraz przeważajaca ilość członków jego rodziny zniknęli. Wielu Irakijczyków wyszło na ulice oraz zaczęło niszczyć obiekty kultu Husajna, obalając jego pomniki oraz niszcząc jego wizerunki. Spontaniczność tych aktów była później poddawana wątpliwości<potrzebne źródło. Jednym z najbardziej znanych aktów tego rodzaju było obalenie pomnika Saddama na podstawowym placu w Bagdadzie z użyciem amerykańskiego wozu opancerzonego, przy aplauzie obserwujących to mieszkańców Bagdadu. Później wielu z tych mieszkańców twierdziło, że zostali zapędzeni pod pomnik siłą oraz wyrażali swój "entuzjazm" ze strachupotrzebne źródło.
Generał Tommy Franks, po ogłoszeniu przejęcia władzy w Iraku, stał się mianowany głównodowodzącym wojsk okupacyjnych. Zaraz po nagłym oraz zaskakującym załamaniu się obrony Bagdadu, krążyły opowieści, że pomiędzy dowódcami amerykańskimi a iracką elitą wojskową była zawiązana cicha umowa, w ramach której zapłacono bliżej nieznane sumy pieniędzy oraz zapewniono osobiste bezpieczeństwo, w zamian za odstąpienie od walk. W maju 2003 r. generał Frank, po odejściu na emeryturę, potwierdził w wywiadzie prasowym dla czasopisma Defense Week, że tego rodzaju porozumienie istotnie miało miejsce, jednak nie podał na ten temat żadnych bliższych szczegółówpotrzebne źródło.
Po zajęciu kluczowych punktów w Bagdadzie podstawowym zadaniem wojsk, zwanych od tego momentu okupacyjnymi, było znalezienie oraz aresztowanie kluczowych postaci reżimu Husajna, których listę przedstawiono w mediach formie kart do gry z twarzami poszukiwanych. Cała operacja była nazwana "Operation Red Dawn".
22 lipca 2003, w czasie rajdu US 101st Airborne Division oraz żołnierzy z Task Force 20, zabici zostali synowie Saddama Husajna – Udaj Husajn oraz Kusaj Husajn, a także jedno z jego wnucząt. Saddam Husajn stał się aresztowany 13 grudnia 2003 przez U.S. 4th Infantry Division oraz żołnierzy z Task Force 121.
Na północy, siły kurdyjskie od dawna już posiadały rzeczywistą kontrolę nad iracką częścią Kurdystanu. Siły kurdyjskie, z pomocą brytyjskich oraz amerykańskich oddziałów specjalnych oraz amerykańskiego wsparcia lotniczego otoczyły oraz zajęły Kirkuk 10 kwietnia.
Amerykańskie siły specjalne prowadziły też działania w zachodnim Iraku, w celu przejęcia kontroli nad drogami oraz bazami lotniczymi przy granicy z Syrią. Działania te miały częściowo charakter pozorowany, którego celem było z reguły stworzenie wrażenia, że nie ma co liczyć na pomoc ze strony Syrii, oraz że ewentualna droga ucieczki do tego kraju jest już zablokowana.
Najsilniejszy opór wojsk irackich utrzymywał się w rodzinnym mieście Husajna, Tikricie, który był otoczony przez partyzanckie siły kurdyjskie oraz nieliczne oddziały brytyjskich oraz amerykańskich sił specjalnych. Tikrit stał się ostatecznie zdobyty dopiero 15 kwietnia, po wsparciu atakiem z powietrza oraz oddziałami pancernymi przysłanymi z okolic Bagdadu.
Z czysto militarnego punktu widzenia wojna zakończyła się pełnym sukcesem. Siły koalicji obaliły rząd Husajna oraz opanowały kluczowe miasta Iraku w raptem 28 dni, przy stosunkowo niskiej liczbie strat własnych, ograniczonej liczbie ofiar wśród ludności cywilnej, a nawet irackich żołnierzy. Dokonano tego przy użyciu prawie 5-krotnie mniejszej liczbie żołnierzy niż w czasie I wojny w Zatoce Perskiej. Użycie tak skromnych liczbowo sił okazało się jednak błędem. Tuż po zwycięstwie brakowało bowiem przez długi czas wystarczających sił, aby zaprowadzić elementarny porządek na zajętych terenach, czego skutkiem był nader długi okres panowania prawie całkowitego bezprawia oraz chaosu na terenie podbitego Iraku. Dało to także czas na zorganizowanie się oraz zakonspirowanie irackich sił partyzanckich, które w warunkach chaosu nie miały żadnego dylematu z pozyskaniem dużych zasobów uzbrojenia oraz organizacją kryjówek.
Armia iracka zbudowana przez Saddama Husajna okazała się prawie całkowicie niezdolna do walki z dużo lepiej uzbrojonymi oraz wyszkolonymi siłami koalicyjnymi oraz jej działalność ograniczała się do stworzenia nielicznych, chaotycznych oraz źle zorganizowanych ognisk oporu, które w niewielkim tylko stopniu opóźniły postępy inwazji. Czołgi T-72, najlepszy element uzbrojenia armii irackiej, okazały się całkowicie przestarzałe oraz na dodatek brakowało do nich części zamiennych, na skutek czego nie stanowiły dla koalicyjnych sił pancernych równorzędnego przeciwnika. Przeważajaca ilość z nich była zniszczona z powietrza, a resztki, które zostały, nie miały żadnych szans w starciu z wojskami koalicji. Lotnictwo irackie było całkowicie uziemione jeszcze przed rozpoczęciem inwazji oraz koalicja miała przez cały czas absolutną przewagę w powietrzu, niszcząc przeważajaca ilość oddziałów irackich zanim docierały do ich pozycji jednostki lądowe.
Dwa główne czołgi sił koalicji, amerykański M1 Abrams oraz brytyjski Challenger 2, dowiodły swojej skuteczność w szybkiej akcji zajmowania terenów wroga. Ani jeden z tych czołgów nie stał się stracony w walce z czołgami oraz artylerią przeciwnika. Stracono zaledwie parę czołgów w wyniku ataków z ręcznych wyrzutni rakietowych oraz w wyniku "przyjacielskiego ognia".
Armię iracką cechowało od początku konfliktu małe morale, nawet w elitarnych jednostkach Gwardii Republikańskiej. W obliczu nadciągających oddziałów koalicyjnych "znikały" całe jednostki irackie, których żołnierze zrzucali z siebie mundury oraz znikali wśród ludności cywilnej. Wielu oficerów armii irackiej było przekupionych przez CIA albo przymuszonych do poddania się po otoczeniu przez wojska koalicji albo odcięciu od źródeł zaopatrzenia oraz pozbawieniu centralnego dowodzenia. Co więcej, armia iracka była fatalnie dowodzona przez niekompetentnych polityków. Przykładem tego była obrona Bagdadu, dowodzona przez syna Saddama – Kusaja Husajna, który kilkanaście razy przed przybyciem wojsk koalicji zmieniał jej koncepcję, zmuszając elitarne oddziały do niepotrzebnych manewrów, uniemożliwiających skuteczne przygotowanie pozycji obronnych, co dodatkowo obniżyło ich morale oraz zniechęciło do stawienia prawdziwego oporu.
Zaraz po upadku rządu Husajna zaczął się okres niekontrolowanego przez nikogo bezprawia, z którego skorzystali liczni rabusie. M.in. prawie doszczętnie ograbiono bezcenne zasoby Narodowego Muzeum Iraku. Siły amerykańskie skoncentrowały się na ochronie obiektów, które zostały uznane za kluczowe, oraz nie starczyło już oddziałów do strzeżenia "mniej ważnych obiektów". Wybór tych obiektów wynikał raczej z interesu USA, niż miejscowej ludności. W pierwszej kolejności zabezpieczono pałace rodziny Saddama Husajna, Ministerstwo Wydobycia Ropy Naftowej, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych oraz parę wybranych szpitali, elektrowni oraz ujęć wody. Rabusiami byli w większości sami Irakijczycy, jednak nieustalony do dzisiaj odsetek rabusiów wywodził się także z żołnierzy US Army[2].
Kilka tygodni po zajęciu Bagdadu sytuacja była nadal fatalna, ze względu na nieprzygotowanie sił okupacyjnych do prowadzenia działań policyjnych. Dopiero przysłanie jednostek FBI poprawiło nieco sytuację. FBI odzyskała sporą cząstka zbiorów Muzeum Narodowego, jednak wielu z najcenniejszych obiektów nie odnaleziono do dzisiaj. Istnieją spekulacje, że Muzeum było okradzione z najcenniejszych zabytków jeszcze przed upadkiem rządu Husajna. Wiele z sejfów, w których zamknięto albo miano zamknąć najcenniejsze zabytki, było ogołoconych przez osoby, które miały do nich klucze, albowiem nie były one rozprute, lecz zwyczajnie otwarte.
Muzeum Narodowe było tylko jednym z wielu muzeów, które zostały okradzione. Zniszczenia cennych zabytków miały też miejsce na skutek samych działań wojennych. Zainab Bahrani, profesor archeologii z Uniwersytetu Columbia opisała lądowisko helikopterowe, które zbudowano w środku wykopalisk w Babilonie. Startujące oraz lądujące helikoptery wzbudzały ogromne ilości pyłu oraz generowały drgania, które dokonały wielu zniszczeń w tym miejscu. Na skutek tego m.in. zawaliły się ściany Świątyni Nabu oraz dach Świątynni Ninmah, datowanych na VI w. p.n.e. Dużo strat było też spowodowanych brakiem prądu elektrycznego oraz możliwości klimatyzowania wnętrz muzealnych. M.in. zniszczeniu uległy archiwa otomańskie w Narodowej Bibliotece Iraku.[2]
1 maja 2003 samolot Lockheed S-3 Viking z George'em W. Bushem na pokładzie wylądował na pokładzie lotniskowca USS Abraham Lincoln. Bush wygłosił zaraz po lądowaniu przemówienie, w którym ogłosił, że główne działania bojowe w ramach inwazji na Irak zostały już zakończone. Przeważajaca ilość komentatorów politycznych w USA uznała to za niepotrzebny "gest teatralny" – zwłaszcza że nie istniała całkowicie konieczność lotu wojskowym odrzutowcem, bo lotniskowiec był raptem kilkanaście kilometrów od wybrzeży San Diego oraz da się było do niego dotrzeć zwykłym, prezydenckim helikopterem. W istocie lotniskowiec ten stał się ustawiony tak, aby kamery telewizyjne nie zarejestrowały bliskości lądu oraz równocześnie na tyle blisko, aby skrócić do minimum lot Busha. Na skutek krytyki, Ari Fleischer, rzecznik prasowy Białego Domu, wystąpił parę dni później na konferencji prasowej, przyznając częściową rację dziennikarzom oraz zgodził się, że przemówienie Busha było przedwczesne, jako że po 1 maja 2003 w Iraku nadal dochodziło do licznych starć zbrojnych.
Zakończenie "głównych działań wojskowych" w istocie nie oznaczało, że do Iraku powrócił pokój – od 1 maja 2003 toczyły się tam bowiem mniejsze oraz większe boje. Oryginalnie koncentrowały się one na terenach zamieszkanych przez sunnitów, z których wywodzili się prawie wszyscy członkowie reżimu Husajna. Później jednak, wraz z konsolidacją oraz wzrostem stopnia zorganizowania podziemnych oddziałów irackich walczących z okupantami, walki partyzanckie, akty sabotażu oraz terroryzmu rozlały się praktycznie po całym kraju. Z ponad 1600 (do lipca 2005) strat amerykańskich, ponad 1300 wydarzyło się już po 1 maja 2003.
Więcej na ten temat w haśle Stabilizacja Iraku
Nie są dokładne oraz wiarygodne statystyki strat po obu stronach, a także wśród ludności cywilnej. Szacunki prowadzone z wielorakich punktów widzenia różnią się w bardzo szerokim zakresie. Poniższa tabela podaje szacunkowe straty zarówno w czasie samej inwazji jak oraz w czasie okupacji (2007-06-20).
| Irakijczycy | Liczba zabitych cywili waha się od 22 787 do 25 814 1. 21 października 2006 prestiżowy brytyjski magazyn medyczny „The Lancet" opublikował szacunkową liczbę ofiar po stronie irackiej od marca 2003 do czerwca 2006. Wynosi ona ok. 655 tys. osób, w większości cywilów[3] | [3][4] [5] [6] |
| Siły zbrojne USA | 3533 zabitych, 52 571 rannych w boju (34 650 ewakuowanych) + nieznana liczba rannych poza bojem | [7][8] |
| Siły zbrojne koalicjantów | 279 | icasualties.org |
| Cywile niebędący obywatelami Iraku | od 249 do 429 |
Straty zbrojne Polski: 23
| z oświadczenia G.W.Busha przed Kongresem, 20.09.2001 |
|
"We will pursue nations that provide aid or safe haven to terrorism. Every nation, in every region, now has a decision to make. Either you are with us, or you are with the terrorists. From this day forward, any nation that continues to harbor or support terrorism will be regarded by the United States as a hostile regime."
|
