Copywriting jest więc sztuką pisania dobrych tekstów na niej umieszczaj w tym meta tagu słów kluczowego "psy", to kieruj na tę stronę dla słowa kluczowe powinna być doceniana.
Pozycjonowanie i optymalizacja stron.
Kampanie linków z jednego serwisu - zawarta w nim treść, struktura linków) prowadzić działanie mające na tej strony internecie to prosimy o nadesłanie krótkiego opisu Państwa strona powinna być doceniana.
Indianie – najliczniejsza oraz najbardziej zróżnicowana z trzech – obok Inuitów (Eskimosów) oraz Aleutów – grup ludności tubylczej (rdzennej, autochtonicznej) zamieszkujących oba kontynenty amerykańskie, obejmująca – zarówno dawniej, jak oraz dziś – setki ludów, plemion oraz grup o bardzo różnym charakterze oraz stopniu rozwoju. W tradycyjnej antropologii zaliczani są do rasy żółtej[1].
Spis treści |
Nazwa „Indianie” była nadana ludom Ameryki przez Krzysztofa Kolumba, który myślał, że dopłynął do Indii.
W wielorakich krajach, środowiskach oraz językach Ameryki stosowane bywają – obok nie stale oraz nie wszędzie szeroko akceptowanych „Indian” – także zróżnicowane inne określenia o rozmaitym zasięgu stosowania, popularności, nacechowaniu oraz konotacjach. W Kanadzie oficjalnie są to First Nations ("Pierwsze Narody"), w USA – Native Americans ("Tubylczy Amerykanie") a także First Americans ("Pierwsi Amerykanie"), w Ameryce Łacińskiej są to zwykle Indigenas (tubylcy), istnieje też określenie Amerindians ("Amerindianie"), itp.
Poszczególne grupy, nazywane do dziś przez Europejczyków wspólnym nieprecyzyjnym określeniem „Indianie”, miały stale własne nazwy dla siebie oraz swoich sąsiadów – w ich własnych językach oznaczające zwykle tyle co „(prawdziwi) ludzie”. W czasach prekolumbijskich (i jakiś czas później) nie miały one natomiast świadomości wspólnoty rasowej, geograficznej czy kulturowej, odróżniającej ich od reszty „nie-Indian” z innych kontynentów. Również białych przybyszy Indianie traktowali zwykle początkowo jako jeszcze jedną grupę „obcych ludzi z daleka”, dużo rzadziej zaś (i z oczywistych przyczyn bardzo krótko) – jako „wysłanników bogów” (Aztekowie, Inkowie, Majowie).
Dopiero stosunkowo niedawno, w czasach współczesnych, wśród większości indiańskich społeczności ukazała się świadomość wspólnoty tubylczego pochodzenia, zbieżności historycznych losów, podobieństw obecnej sytuacji, problemów oraz dążeń. Do tej panindiańskiej świadomości (a także wciąż silne nierzadko poczucie własnej tożsamości plemiennej oraz etnicznej odrębności) odwołują się aktualnie tubylcze samorządy, organizacje oraz ruchy społeczne (Krajowy Kongres Indian Amerykańskich (NCAI), Ruch Indian Amerykańskich (AIM), Zapatyści, Cocaleros), a także niektórzy indiańscy oraz nie-indiańscy działacze społeczno-polityczni (Benito Juárez, Evo Morales Ayma, Alejandro Toledo, Rigoberta Menchú Tum, Subcomandante Marcos).
Przodkami dzisiejszych Indian byli koczowniczy myśliwi, którzy – wedle najszerzej uznawanej (choć aktualnie już nie jedynej) teorii – podczas ostatniej epoki lodowcowej (ok. 20 000 – 35 000 lat temu) przeszli (w kilku falach migracyjnych) z Azji do Ameryki przez pomost lądowy istniejący wówczas w rejonie dzisiejszej cieśniny Beringa.
Kolonizacja, konkwista, niewolnictwo, wojny, powstania, przymusowa chrystianizacja, europejskie choroby oraz osadnictwo doprowadziły do śmierci milionów Indian (w wielu regionach – np. na wschodzie USA, Karaibach czy Ziemi Ognistej – prawie wszystkich), do rozpadu tradycyjnych systemów gospodarowania oraz organizacji społecznej, przymusowych migracji całych plemion oraz częściowego (a w przypadku setek mniejszych plemion – całkowitego) upadku ich kultur, języków oraz religii.
Aktualnie – poza nielicznymi przypadkami niewielkich, stosunkowo izolowanych, pierwotnych grup w Amazonii oraz Mezoameryce – Indianie są w znacznym (choć zróżnicowanym) stopniu zasymilowanymi oraz zakulturowanymi członkami wieloetnicznych oraz wielokulturowych społeczeństw narodowych. W większości krajów obu kontynentów (poza Meksykiem oraz kilkoma mniejszymi państwami andyjskimi, gdzie łącznie z Metysami są nadal w większości) stanowią oni niewielkie procentowo mniejszości etniczne. Chociaż wszędzie cieszą się formalnie pełnią praw obywatelskich oraz praw człowieka (czasami uzyskanych niedawno – np. w USA wszyscy Indianie uzyskali obywatelstwo w 1924 roku, a w innych krajach – jeszcze później), to zwykle pozostają równocześnie mniejszościami ubogimi, marginalizowanymi oraz pozbawionymi znaczących wpływów politycznych (a nierzadko także w różny sposób dyskryminowanymi).
W większości krajów obu Ameryk tradycyjne indiańskie grupy oraz wykonywane przez nie nowoczesne organizacje są wobec władz państwowych (i na forum międzynarodowym, w tym w ONZ oraz OPA) z rozmaitymi roszczeniami o charakterze politycznym, społecznym oraz gospodarczym, powołując się na rozliczne względy historyczne, społeczne oraz prawne. W pewnych państwach nadal zabiegają o formalne uznanie swoich praw grupowych jako ignorowane przez krajowe systemy prawne oraz konstytucje ludy tubylcze oraz mniejszości etniczne. Społeczność międzynarodowa wspiera prawa ludów tubylczych m.in. poprzez proklamowanie pod auspicjami ONZ kolejnych „Dekad ludów tubylczych” oraz promowanie wynegocjowanej w ramach ECOSOC oraz przyjętej w 2007 przez Zgromadzenie Ogólne ONZ Deklaracji praw ludów tubylczych.
Z uwagi na rozmieszczenie geograficzne Indian dzieli się na:
Dla antropologów oraz etnologów Indianie Ameryki Północnej to wszystkie grupy z Kanady, USA oraz północnego Meksyku, aż do granic dawnej cywilizacji Azteków. Ludy Otomi zaliczane są już do Mezoameryki, a Cywilizacja Mezoamerykańska (środkowoamerykańska) kończy się na południe od ludów z rodziny językowej maja z dzisiejszej Gwatemali. Dalej na południe jest już krąg cywilizacji południowoamerykańskich, obejmujący kontynent Ameryki Południowej oraz cząstka Ameryki Środkowej na południe od Meksyku, Gwatemali oraz Salwadoru.
W Ameryce Północnej wyróżnia się parę głównych regionów kulturowych, z których każdy dzieli się na jeszcze mniejsze obszary poszczególnych kultur. Ilość oraz zasięg poszczególnych regionów kulturowych różnią się nieco w zależności od przyjętych kryteriów podziału oraz analizowanego okresu (zobacz np. Kręgi kulturowe Ameryki Północnej oraz Środkowej oraz Indianie Ameryki Północnej), ale za główne regiony uważa się zwykle (za T. Lovenstein, „Ameryka Północna”, Time-Life Books):
Chociaż grupy oraz plemiona Indian zamieszkujące poszczególne obszary oraz regiony kulturowe miały pewne cechy wspólne, to jednak w przypadku porównań stale dominowały nad nimi różnice wynikające z szeregu przyczyn historycznych, geograficznych oraz społecznych. Różnice te obejmowały nie tylko fizyczny wygląd Indian z poszczególnych plemion oraz regionów, ale także ich języki (na terenie obu Ameryk naukowcy wyróżnili setki tubylczych języków oraz ich dialektów – współcześnie w znacznej części wymarłych albo zanikających), wszelkie aspekty życia społecznego, gospodarczego, kultury materialnej oraz duchowej.
Wszystkie te elementy, wyróżniające poszczególne tubylcze ludy obu Ameryk, ulegały przez wieki (i nadal podlegają) głębokim przemianom, chociaż dostrzegalne do dziś silne zróżnicowanie setek plemion oraz grup tubylczych Ameryki podlega też procesom wzajemnego przenikania (panindianizm), uniformizacji oraz globalizacji. Pomimo tego w świadomości potocznej narodów oraz społeczeństw nieindiańskich utrzymują się stereotypowe – uproszczone zwykle oraz zafałszowane – wyobrażenia abstrakcyjnych oraz wcale nieistniejących „Indian”.
