Ten artykuł albo sekcja wymaga modyfikacji na podstawie najświeższych informacji. Pewne treści są już na pewno albo najprawdopodobniej nieaktualne. Należy artykuł zweryfikować oraz adekwatnie go zmienić, a następnie usunąć niniejszy szablon z kodu tego hasła. Artykuł czeka na aktualizację od lutego 2012

Inicjatywa ustawodawcza – uprawnienie do przedkładania władzy ustawodawczej projektów aktów normatywnych. Z reguły krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia projektu określany jest w konstytucji, rzadziej w ustawach zwykłych. Pewne aspekty prawa inicjatywy ustawodawczej bywają określane także w regulaminach parlamentarnych albo wynikać ze zwyczaju.

Inicjatywa ustawodawcza zwykle przysługuje rządowi oraz członkom parlamentu.

Inicjatywa ustawodawcza w Polsce

W Polsce, na mocy art. 118 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, prawo inicjatywy ustawodawczej przysługuje:

• Senatowi (jako całej izbie)
• Prezydentowi RP
• Radzie Ministrów (rządowi)
• posłom, przy czym Regulamin Sejmu wymaga, by projekt był zgłoszony przez grupę 15 posłów albo poselską komisję sejmową
• grupie przynajmniej 100 tysięcy obywateli - tzw. inicjatywa ludowa.

Podmiotowe ograniczenie inicjatywy ustawodawczej odnosi się do:

• projektu ustawy budżetowej oraz projektów ustaw bezpośrednio wyznaczających sytuację finansów państwowych - inicjatywę ma jedynie Rada Ministrów (art. 221 Konstytucji)
• projektu ustawy o zmianie konstytucji - inicjatywa przysługuje grupie obejmującej przynajmniej 1/5 ustawowej liczby posłów, Senatowi oraz prezydentowi (art. 235 ust.1)

Inicjatywa prawodawcza w Unii Europejskiej

Ta sekcja przedstawia sytuację tylko z unijnej perspektywy. Zajrzyj na stronę dyskusji oraz pomóż go poprawić.

Inicjatywa w I filarze

Bezpośrednia inicjatywa przygotowywania aktów normatywnych we Wspólnocie Europejskiej z pewnymi wyjątkami zarezerwowana jest dla Komisji Europejskiej. Zaledwie w przypadku tworzenia wspólnej dla państw członkowskich Unii ordynacji wyborczej do Parlamentu Europejskiego, inicjatywa w tym zakresie trzeba do samego Parlamentu. Poza tym w pięcioletnim okresie przejściowych po wejściu w życie Traktatu amsterdamskiego (1 maja 1999 - 1 maja 2004) Komisja Europejska dzieliła inicjatywę prawodawczą z państwami członkowskimi w obrębie tytułu IV Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (wizy, imigracja, azyl, współpraca sądowa w sprawach cywilnych).

Parlament Europejski oraz Rada Unii Europejskiej posiadają tzw. inicjatywę pośrednią, która oznacza, iż potrafią one żądać od Komisji Europejskiej przedłożenia określonej inicjatywy prawodawczej. Niemniej żadanie to nie tworzy dla Komisji obowiązku prawnie wiążącego. Od oceny Komisji zależy, czy wystąpi z określoną inicjatywą, a jeśli tak, to jaka będzie jej treść.

Inicjatywa w II oraz III filarze

W obszarze II filaru Unii Europejskiej (Wspólna polityka zagraniczna oraz bezpieczeństwa) inicjatywa trzeba do Rady Europejskiej oraz Rady Unii Europejskiej. Jednak Rada UE może żądać od Komisji przedstawienia "wszelkich właściwych propozycji", co uprawnia do stwierdzenia, iż pośrednią inicjatywę prawodawczą w II filarze może posiadać Komisja Europejska.

Z kolei w ramach III filaru UE (Współpraca policyjna oraz sądowa w sprawach karnych) inicjatywa dzielona jest pomiędzy Komisję Europejską oraz państwa członkowskie Unii.

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w www.pozycjonowanie-bydgoszcz.tk.