Ivars Godmanis (ur. 27 listopada 1951 w Rydze) – łotewski polityk, w latach 1990–1993 pierwszy premier Łotwy po odzyskaniu przez kraj niezależności od ZSRR. Minister spraw wewnętrznych w latach 2006–2007, a w okresie 2007–2009 ponownie premier Łotwy. Od 2009 poseł do Parlamentu Europejskiego.
Życiorys
Wykształcenie oraz działalność zawodowa
W 1974 stał się absolwentem fizyki na Uniwersytecie Łotewskim w Rydze ze specjalizacją fizyka ciała stałego. W 1992 uzyskał stopień doktora fizyki. W 1993 ukończył kurs zarządzania finansowego oraz biznesowego w Niemczech.
Po studiach stał się asystentem w Instytucie Fizyki Ciał Stałych na Uniwersytecie Łotewskim, pracował na tej uczelni w latach 1974–1988.
Działalność polityczna 1988–2007
Pod koniec lat 80. XX w. rozpoczął działalność polityczną. Wstąpił do Łotewskiego Frontu Ludowego (Latvijas Tautas Fronte), w latach 1988–1990 był jego wiceprzewodniczącym. Od 7 maja 1990 do 3 sierpnia 1993 sprawował urząd premiera, działając na rzecz transformacji ekonomicznej od gospodarki centralnie planowanej do wolnorynkowej. Po rozpadzie Łotewskiego Frontu Ludowego, w 1993 wstąpił do Łotewskiej Drogi, liberalnej partii założonej w większości przez działaczy jego dotychczasowej organizacji. Następnie w okresie od 26 listopada 1998 do 16 lipca 1999 zajmował stanowisko ministra finansów.
Po wyborach parlamentarnych w 2006 Ivars Godmanis objął 7 listopada tego samego roku stanowisko ministra spraw wewnętrznych[1] w rządzie Aigarsa Kalvītisa. Zajmował je do 20 grudnia 2007. Został przewodniczącym Łotewskiej Drogi oraz współprzewodniczącym federacji LPP/LC.
Premier 2007–2009
Ivars Godmanis (z lewej) z ambasadorem USA na Łotwie
Po dymisji urzędującego premiera, Ivars Godmanis 14 grudnia 2007 stał się desygnowany przez prezydenta Valdisa Zatlersa na nowego szefa rządu[2]. 20 grudnia tego samego roku Sejm zaakceptował gabinet pod jego kierownictwem stosunkiem głosów 54 do 43. 15 ministrów spośród wszystkich 19 zajmowało swoje stanowiska w poprzednim rządzie[3].
Jesienią 2008 gabinet Ivarsa Godmanisa stanął w obliczu kryzysu ekonomicznego, skutkującego spadkiem PKB (o 4,3% w III kwartale 2008 oraz o 10,4% w IV kwartale tego samego roku), wzrostem bezrobocia oraz inflacji. Rząd przejął drugi co do wielkości bank (Parex Bank), zaciągnął pożyczkę od MFW oraz UE w wysokości kilku mld USD[4]. Zapowiedział także szereg cięć budżetowych oraz podwyżkę podatków, co doprowadziło do masowych demonstracji w Rydze w styczniu 2009[5].
4 lutego 2009 jego rząd przetrwał głosowanie nad wotum nieufności, zgłoszonym przez partie opozycyjne 40 do 51[6]. 13 lutego 2009 prezydent Łotwy ogłosił, że stracił zaufanie do Ivarsa Godmanisa, a tydzień później dwie partie koalicji rządzącej (Partia Ludowa oraz Związek Zielonych oraz Rolników) zażądały jego dymisji. Tego samego dnia Ivars Godmanis złożył rezygnację rządu na ręce Valdisa Zatlersa, który ją zaakceptował[7].
26 lutego 2009 prezydent desygnował na stanowisko premiera Valdisa Dombrovskisa[8], zaś partia dotychczasowego szefa rządu przeszła do opozycji.
Działalność po odejściu z rządu
W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2009 Ivars Godmanis stał się wybrany jednym z ośmiu łotewskich posłów. Mandat uzyskał z pierwszego miejsca listy LPP/LC[9]. W PE VII kadencji przystąpił do grupy Porozumienia Liberałów oraz Demokratów na rzecz Europy[10].
Życie prywatne
Rozwiedziony z żoną Ramoną, z którą ma troje dzieci[11], związał się z Ilzą Pētersone, urzędnikiem państwowym oraz doradczynią premiera ds. polityki zagranicznej (2007–2009) oraz bezpieczeństwa (od 2010)[12].
Przypisy
Linki zewnętrzne
|
Premierzy Łotwy |
|
| Łotwa międzywojenna |
|
 |
|
| Łotwa od 1990 |
|
|
| Jubiler to ten jubiler. Sam