Józef Glemp
kardynał prezbiter
Caritati in Iustitia Przez sprawiedliwość ku miłości[1]
Kraj działania	Polska
Data oraz miejsce urodzenia	18 grudnia 1929 Inowrocław
arcybiskup metropolita warszawski
Okres sprawowania	1981–2006
prymas Polski
Okres sprawowania	1981–2009
Wyznanie	katolickie
Kościół	łaciński
Prezbiterat	25 maja 1956
Nominacja biskupia	4 marca 1979
Sakra biskupia	21 kwietnia 1979
Kreacja kardynalska	2 lutego 1983 Jan Paweł II
Kościół tytularny	św. Marii na Zatybrzu
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Józef Glemp w Wikicytatach

Kościół tytularny Bazylika NMP na Zatybrzu w Rzymie

Józef Glemp (ur. 18 grudnia 1929 w Inowrocławiu) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup diecezjalny warmiński w latach 1979–1981, arcybiskup metropolita warszawski w latach 1981–2006, arcybiskup metropolita gnieźnieński w latach 1981–1992, prymas Polski w latach 1981–2009, przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski w latach 1981–2004, kardynał prezbiter od 1983, od 2006 arcybiskup senior archidiecezji warszawskiej, od 2009 prymas senior Polski. Kawaler Orderu Orła Białego.

Życiorys

Syn Kazimierza Glempa oraz Salomei z Kośmickich urodzony oraz ochrzczony tego samego dnia, wychowywany w Rycerzewie. Przed wybuchem II wojny światowej ukończył 4 klasy szkoły powszechnej w Kościelcu Kujawskim. W latach 1939–1945 był robotnikiem przymusowym w niemieckim gospodarstwie rolnym. Od marca 1945 do 1950 był uczniem Gimnazjum oraz Liceum w Inowrocławiu. Po maturze ukończył 2-letnie studia filozoficzne w Prymasowskim Wyższym Seminarium Duchownym w Gnieźnie oraz 4-letnie teologiczne w Arcybiskupim Seminarium Duchownym w Poznaniu.

25 maja 1956 otrzymał w Gnieźnie święcenia kapłańskie. W latach 1967–1979 był osobistym sekretarzem Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski.

4 marca 1979 mianowany stał się biskupem diecezjalnym diecezji warmińskiej. 21 kwietnia 1979 otrzymał w archikatedrze gnieźnieńskiej święcenia biskupie. 7 lipca 1981 mianowany stał się arcybiskupem metropolitą gnieźnieński oraz warszawskim, a 12 września 1981 prymasem Polski. W latach 1981–2004 był przewodniczącym Konferencji Episkopatu Polski. 2 lutego 1983 kreowany stał się w Rzymie kardynałem. Od 25 marca 1992 (po rozwiązaniu unii personalnej metropolii gnieźnieńskiej oraz warszawskiej) pełnił urząd metropolity warszawskiego oraz prymasa Polski. W latach 1992–2009 był kustoszem relikwii św. Wojciecha w Gnieźnie.

Pewną krytykę ze strony prasy, w tym „Tygodnika Powszechnego”^[2], uczynił fakt, iż po śmierci Jana Pawła II, przebywając z duszpasterską wizytą wśród Polonii w Argentynie, Józef Glemp nie przerwał tej wizyty. Sam kardynał odrzucał tę krytykę, twierdząc, że wypełniał w Argentynie obowiązki zlecone mu przez papieża^[3].

Jest inicjatorem powrotu do idei budowy Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie.

W 2004 osiągnął wiek emerytalny 75 lat. Zgodnie z przepisami prawa kanonicznego^[4] złożył dymisję z urzędu metropolity warszawskiego, jednak Jan Paweł II przedłużył mu okres pełnienia tej funkcji do lipca 2006. Dopiero 6 grudnia 2006, na skutek dwukrotnego fiaska procedury wyboru następcy, jego następcą stał się ogłoszony Stanisław Wielgus. Objął on urząd 5 stycznia 2007, jednak 7 stycznia po przyjęciu przez Benedykta XVI jego rezygnacji z funkcji arcybiskupa metropolity warszawskiego Glemp stał się mianowany administratorem apostolskim archidiecezji warszawskiej.

9 czerwca 2007 zrezygnował z funkcji ordynariusza wiernych obrządków: ormiańskiego oraz bizantyjsko-słowiańskiego w Polsce, przekazując funkcję abpowi Kazimierzowi Nyczowi oraz bpowi Zbigniewowi Kiernikowskiemu.

18 grudnia 2009 ukończył 80 lat oraz tym samym stracił prawo udziału w konklawe. Tego samego dnia zgodnie z decyzją papieża Benedykta XVI zakończył 28-letnią posługę jako urzędujący prymas Polski. Jego następcą stał się abp Henryk Muszyński. Od tej chwili tytuł prymasa powrócił do gnieźnieńskiej stolicy biskupiej, z którą jest historycznie związany, Glempowi zaś przysługuje dożywotni tytuł prymasa seniora.

W 2009 wystąpił w filmie Popiełuszko. Wolność jest w nas, w którym zagrał samego siebie^[5].

Odznaczenia

Postanowieniem prezydenta RP z dnia 18 grudnia 2009 stał się odznaczony Orderem Orła Białego^[6]. Przyznano mu także m.in. Missio Reconciliationis. W 2010 stał się uhonorowany Orderem Ecce Homo, który odebrał 29 maja 2011^[7].

Sprawdź też

• Prymasowski Komitet Pomocy Osobom Pozbawionym Wolności oraz ich Rodzinom

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Nota biograficzna na stronie archidiecezji warszawskiej [dostęp 2010-12-02]
• Nota biograficzna Józefa Glempa w słowniku biograficznym kardynałów prof. Salvadora Mirandy (ang.) [dostęp 2010-12-02]
• Józef Glemp w bazie catholic-hierarchy.org (ang.) [dostęp 2010-12-02]

Poprzednik Józef Drzazga

Biskup diecezjalny warmiński 1979–1981

Następca Jan Obłąk

Poprzednik Stefan Wyszyński

Prymas Polski 1981–2009

Następca Henryk Muszyński

Poprzednik

Wielki Przeor Zakonu Kanoników Regularnych Stróżów Świętego Grobu Jerozolimskiego w Polsce od 1995

Następca –

p • d • e Kardynałowie polscy XV-XVIII w. Zbigniew Oleśnicki • Fryderyk Jagiellończyk • Stanisław Hozjusz • Jerzy Radziwiłł • Bernard Maciejowski • Jan Albert Waza • Jan Kazimierz • Jan Kazimierz Denhoff • Michał Stefan Radziejowski • Jan Aleksander Lipski XIX-XXI w. (nieżyjący) Mieczysław Ledóchowski • Włodzimierz Czacki • Albin Dunajewski • Jan Puzyna • Edmund Dalbor • Aleksander Kakowski • August Hlond • Adam Stefan Sapieha • Stefan Wyszyński • Karol Wojtyła • Bolesław Kominek • Bolesław Filipiak • Władysław Rubin • Andrzej Maria Deskur • Kazimierz Świątek • Adam Kozłowiecki • Ignacy Jeż (kardynał elekt) Kardynałowie nieuprawnieni do udziału w konklawe Franciszek Macharski • Józef Glemp • Henryk Gulbinowicz • Marian Jaworski • Stanisław Nagy Kardynałowie elektorzy Zenon Grocholewski • Stanisław Dziwisz • Stanisław Ryłko • Kazimierz Nycz