Jan Karol I, hiszp. Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias[1] (ur. 5 stycznia 1938 w Rzymie) – król Hiszpanii od 1975 z dynastii Burbonów. Syn Jana Burbona, hrabiego Barcelony, oraz Marii de las Mercedes, księżniczki Obojga Sycylii .
Urodził się w amerykańskim szpitalu w Rzymie, 5 stycznia 1938, jako pierwszy syn hrabiego Barcelony, wnuk króla Hiszpanii – Alfonsa XIII Burbona. Otrzymał imiona na cześć ojca – Jana (Juana) oraz dziadka Karola Tankreda (Carlosa Tancredi). Jan Karol I Burbon ma dwie siostry: starszą Pilar (ur. 1936) oraz młodszą Małgorzatę (ur. 1939). Miał także młodszego brata Alfonsa (1941–1956), który zginął tragicznie, czyszcząc rewolwer.
Młodość w Hiszpanii
Ojciec przyszłego króla opuścił Hiszpanię po abdykacji swojego ojca w 1931 oraz proklamowaniu republiki. Generał Francisco Franco życzył sobie, aby młody książę kształcił się w Hiszpanii. Jan Karol przyjechał więc do Hiszpanii w 1948 oraz razem ze swoim kuzynem – Karolem Burbon-Sycylijskim, rozpoczął naukę. Otrzymał edukację cywilną oraz wojskową.
Przez generała Francisco Franco był uważany za przyszłego przywódcę kraju oraz przygotowywany do objęcia tej funkcji. Pod koniec życia Franco, w latach 1973–1975 pełnił obowiązki głowy państwa. Dwa dni po śmierci Francisco Franco, 22 listopada 1975 objął tron jako Jan Karol I. Po wstąpieniu na tron opowiedział się za demontażem systemu zbudowanego przez Franco oraz za przyjęciem przez Hiszpanię ustroju demokratycznego. Prawowitość panowania Jana Karola była potwierdzona, kiedy jego ojciec zrzekł się praw do tronu na jego rzecz w 1977. Stanowisko króla zdecydowało o porażce wojskowego zamachu stanu 23 lutego 1981. Aktywna rola króla w hiszpańskiej polityce zakończyła się wraz z rozpoczęciem rządów socjalistycznego premiera Felipe Gonzáleza w 1982. Został odznaczony m.in. polskim Orderem Orła Białego (2001).
Małżeństwo oraz potomstwo
W 1962 ożenił się w Atenach z księżniczką grecką Zofią Glücksburg, córką króla Grecji, Pawła I Glücksburga. Para królewska ma troje dzieci:
Ciekawostki
Jan Karol zna parę języków. Podobnie jak jego żona, mówi po hiszpańsku, angielsku oraz francusku. Król zna także włoski, portugalski oraz kataloński, nie zna za to niemieckiego (w przeciwieństwie do królowej Zofii), ani ojczystego języka żony (czego bardzo żałuje) – greckiegopotrzebne źródło.
Król jest kuzynem pierwszego stopnia księcia Adama Karola Czartoryskiego de Bourbon ze strony matki (polski arystokrata jest synem Marii de los Dolores de Borbon y Orleans, księżniczki Obojga Sycylii, która była rodzoną siostrą Marii de las Mercedes de Bourbon y Orleans).
Choć Jan Karol na co dzień posługuje się zaledwie tytułem króla Hiszpanii, jego pełna tradycyjna tytulatura brzmi: z Bożej łaski król Hiszpanii, Kastylii, Leónu, Aragonii, Sycylii, Neapolu, Jerozolimy, Portugalii, Nawarry, Grenady, Toledo, Walencji, Galicji, Majorki, Sewilli, Sardynii, Kordoby, Korsyki, Murcji, Jaén, Algarve, Algeciras, Gibraltaru, Wysp Kanaryjskich, Wschodnich oraz Zachodnich Indii oraz innych wysp oraz ziem na zachodnim brzegu Atlantyku, hrabia Barcelony, pan Biskajów oraz Moliny, książę Aten oraz Neopatrii, hrabia Roussillon oraz Cerdagne, margrabia Oristano oraz Goceano, arcyksiążę Austrii, książę Burgundii, Brabancji oraz Mediolanu, hrabia Habsburga, Flandrii, Tyrolu, etc. Jest ona rezultatem rozmaitych historycznych perturbacji, w trakcie których królowie hiszpańscy uzyskiwali oraz tracili władzę nad kolejnymi krajami. Tytuł arcyksięcia Austrii pochodzi z czasów, kiedy w Hiszpanii panowali Habsburgowie.
Jest krótkofalowcem, ma znak EA0JC.
Odznaczenia
Genealogia
Przypisy
- ↑ Jan Karol Alfons Wiktor Maria z Burbonów oraz z Burbonów Obojga Sycylii
Bibliografia
- Kozub K., Politycy z pierwszych stron gazet, Warszawa 1976
- Pasierbiński T., Blaski oraz cienie europejskich dworów
Linki zewnętrzne
|
Szefowie państw oraz rządów Europy |
|
| Szefowie państw |
|
 |
|
| Szefowie rządów |
|
|
- ↑ Prezydent pełni równocześnie funkcję szefa rządu
- ↑ Republika Kosowa jest aktualnie uznawana przez 75 ze 192 państw członkowskich ONZ, 22 z 27 państw członkowskich UE, w tym przez Polskę, oraz 22 z 26 państw członkowskich NATO (stan na 3 września 2010)
|
|
