Janez Janša, właściwie Ivan Janša (ur. 17 września 1958 w Lublanie) – słoweński polityk, premier Słowenii w latach 2004–2008 oraz od 2012.
Życiorys
Ukończył w 1982 studia z zakresu obronności na Wydziale Socjologii Uniwersytetu Lublańskiego, pracował następnie w Sekretariacie Obrony administracji Socjalistycznej Republiki Słowenii.
W latach 80. działał w opozycji antykomunistycznej, stał się usunięty z zajmowanych funkcji w młodzieżówce socjalistycznej. W 1987 współtworzył przedsiębiorstwo komputerowe MikroAda. W 1988 za prowadzoną działalność stał się zatrzymany przez funkcjonariuszy służb specjalnych, następnie skazany przez sąd wojskowy za publiczną krytykę jugosławiańskich władz państwowych.
Współtworzył Słoweński Związek Demokratyczny oraz niepodległościową koalicję DEMOS. W kolejnych wyborach uzyskiwał mandat posła do Zgromadzenia Narodowego. W 1993 stał się przewodniczącym Socjaldemokratycznej Partii Słowenii. Od tego czasu nieprzerwanie stoi na czele tego ugrupowania, od 2003 funkcjonującego pod nazwą Słoweńska Partia Demokratyczna.
Dwukrotnie sprawował urząd ministra obrony – w latach 1990–1994 (w tym w okresie wojny o niepodległość), ponownie od czerwca do listopada 2000 w krótkotrwałym gabinecie Andreja Bajuka. Po zwycięstwie w wyborach krajowych w 2004, kierowana przez niego SDS utworzyła (wraz z Nową Słowenią, Słoweńską Partią Ludową oraz partią emerytów) centroprawicową koalicję rządową. Janez Janša objął stanowisko premiera słoweńskiego rządu, które zajmował przez pełną czteroletnią kadencję.
W wyborach w 2008 demokraci nieznacznie przegrali z Socjaldemokratami, przechodząc do opozycji. Pod koniec tego samego roku Janez Janša, który utrzymał mandat parlamentarny, stał się przewodniczącym rady ekspertów, stanowiącej nieformalny gabinet cieni[1]. W wyborach w 2011 po raz kolejny stał się posłem, kierowana przez niego partia ponownie zajęła drugie miejsce[2].
28 stycznia 2012 parlament większością głosów (51 do 39) powołał go na urząd premiera, powierzając misję utworzenia rządu w ciągu 14 dni[3]. Drugi rząd Janeza Janšy stał się zaprzysiężony 10 lutego 2012, uzyskując wotum zaufania[4]. W jego skład weszli przedstawiciele pięciu ugrupowań – czterech współtworzących jego pierwszy gabinet oraz Obywatelskiej Listy Gregora Viranta.
Przypisy
Bibliografia
|
Szefowie państw oraz rządów Europy |
|
| Szefowie państw |
|
 |
|
| Szefowie rządów |
|
|
- ↑ Prezydent pełni równocześnie funkcję szefa rządu
- ↑ Republika Kosowa jest aktualnie uznawana przez 75 ze 192 państw członkowskich ONZ, 22 z 27 państw członkowskich UE, w tym przez Polskę, oraz 22 z 26 państw członkowskich NATO (stan na 3 września 2010)
|
|
