* 100% mierzalność efektów pozycjonowanie e trzeba działać szybko rotujące na tej strony (może być nieopłacalne.
Dlatego tak ważne jest:
Najbardziej popularne wśród polskich wyszukiwarki stosują różne metody pozycjonowanie stron internetowych?
Japonia (jap. 日本 Nihon albo Nippon?) oficjalnie Państwo Japonia (jap. 日本国 Nihon-koku albo Nippon-koku?, posłuchaj po japońsku) – państwo usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się prawie południkowo (wg Japończyków, ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33' a 20°25' stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego oraz Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran oraz Waszyngton.
Archipelag składa się z czterech głównych wysp: Hokkaido, Honsiu, Sikoku oraz Kiusiu (97% obszaru lądowego) oraz 6848 mniejszych wysp. Wedle danych z 2006 r. łączna powierzchnia kraju wynosi 377 921 km². Przeważajaca ilość powierzchni jest pokryta górami. Najwyższym szczytem jest nieczynny wulkan Fudżi (3776 m). Z tego powodu prawie połowa ludności zamieszkuje nadmorski pas nizin rozciągający się pomiędzy Tokio a Osaką oraz Nagoją. Tam też rozwijało się rolnictwo oraz przemysł. Obszar ten stanowi 13% terytorium kraju.
Japonia jest leżąca na styku płyt tektonicznych, w obrębie „ognistego pierścienia Pacyfiku”. Stałym więc zagrożeniem są trzęsienia ziemi, wybuchy wulkanów oraz fale tsunami. Stąd wynikają różnice danych podających liczbę wysp oraz odmienną wielkość powierzchni kraju. W sierpniu oraz wrześniu nad archipelag nadchodzą tajfuny powstające na zachodnim Pacyfiku.
Z liczbą ludności 126,5 mln osób Japonia zajmuje 10. miejsce w świecie. Wedle danych ONZ oraz WHO, przeciętna długość życia jest najwyższa w świecie. Japonia trzeba do grupy krajów wysoko rozwiniętych, jest jedną z czołowych potęg gospodarczych świata.
Zgodnie z przyjętą w 1947 r. demokratyczną konstytucją, Japonia jest monarchią konstytucyjną z cesarzem jako symbolem jedności państwa oraz wybieranym w wyborach powszechnych dwuizbowym parlamentem.
Spis treści
|
Zapisane znakami chińskimi (kanji) słowo Japonia (jap. 日本?) ma dwa sposoby odczytywania: Nihon oraz Nippon. Pierwsze jest używane w języku codziennym, drugie – wykorzystuje się raczej w oficjalnych sytuacjach. Znaki te tłumaczy się jako: Kraj Wschodzącego Słońca (日 – słońce; dzień 本 – korzeń; pochodzenie, początek). Określenie to pochodzi z Chin oraz odnosi się do położenia geograficznego Japonii względem kontynentalnej Azji. Wcześniejszą nazwą Japonii, jeszcze sprzed nawiązania kontaktów z Chinami, nadaną przez ludność zamieszkującą jej ziemie było Yamato (jap. 倭 albo 大和?). Nazwa Nihon (Nippon) była nadana Japonii w drugiej połowie VII wieku.
W Chinach natomiast ziemie te w okresie Trzech Królestw zwano Wa (jap. 倭?), Wakoku (jap. 倭国?). Przed 1946 rokiem oficjalną nazwą Japonii było Dai Nippon Teikoku (大日本帝国 – Cesarstwo Wielkiej Japonii). Termin ten jest z reguły stosowany na określenie państwa japońskiego w okresie od restauracji Meiji (Meiji-ishin, 明治維新) do końca wojny na Pacyfiku, jakkolwiek oficjalnie zaczęto tej nazwy używać dopiero w roku 1936. Od 1946 oficjalną japońską nazwą kraju jest Nippon-koku albo Nihon-koku (日本国), co dosłownie oznacza Państwo Japońskie (国 – kraj, państwo).
W językach europejskich nazwa Japonia ukazała się dzięki podróżnikowi Marco Polo, który zapisał wymowę mandaryńskiego określenia tych ziem: Cipangu (także Chipangu, Jipangu). Jednakże dzisiejsze słowo Japan pochodzi prawdopodobnie z kantońskiego Jatbun. W języku malajskim kantońskie określenie przybrało osoba Japang oraz tak było zaimportowane do Europy przez portugalskich kupców. W 1577 r. zapisano po raz pierwszy to słowo jako Giapan.
Sprawdź też: Lista etymologii nazw państw.
Japonia to archipelag wysp oraz wysepek ciągnących się wzdłuż wschodnich wybrzeży Azji oraz tworzących łuk długości 2990 km. Liczne półwyspy oraz zatoki sprawiają, że linia brzegowa jest bardzo dobrze rozwinięta, a jej długość wynosi 29 751 km.
Na południowym zachodzie, poprzez Morze Wschodniochińskie, Japonia graniczy z Chinami, na zachodzie Morze Japońskie oddziela kraj od obu Korei oraz Rosji. Na północy cieśnina Sōya (La Perouse’a) oddziela Japonię od rosyjskiej wyspy Sachalin, a cieśnina Nemuro (Kunaszyrska) od Wysp Kurylskich, których południowa cząstka stanowi terytorium sporne z Rosją. Od wschodu oraz południa kraj oblewają wody Oceanu Spokojnego, a wzdłuż wybrzeży ciągnie się głęboki rów tektoniczny – Rów Japoński.
W krajobrazie Japonii dominują góry oraz wyżyny, zajmujące około 90% obszaru, w tym 10% to góry wysokie. Wyspy Japońskie stanowią bowiem nawodną cząstka potężnego łańcucha górskiego, który wznosi się z dna oceanu na wysokość 12 000 m. W żadnej części kraju niziny stanowiące ok. 10% powierzchni nie są na tyle duże, aby sięgały aż po horyzont.
Najbardziej wysunięta na północ, rozległa wyspa Hokkaido poprzecinana jest pasmami górskimi: Kitami na północy, Hidaka na południowym wschodzie oraz Teshio na zachodzie, które posiadają przebieg południkowy. W centrum wyspy istnieje wulkaniczny masyw gór Ishikari z najwyższym szczytem Asahi (2 291 m n.p.m.), a także mniejsze pasmo Yūbari. Góry Teshio od pozostałych rozdziela dolina aluwialna rzeki Ishikari (268 km) – trzeciego najdłuższego cieku Japonii. Otaczająca jej ujście nizina jest skupiskiem większości mieszkańców wyspy z największym miastem – Sapporo. Większe obszary nizinne zajmują ponadto zachodnią cząstka Hokkaido, a na północnym wschodzie w głąb Morza Ochockiego wcina się górzysty półwysep Shiretoko. Natomiast południowo-zachodnią cząstka dawnego Ezo stanowią półwyspy Shakotan oraz Ōshima.
Cieśnina Tsugaru (szer. 19,5 km) oddziela Hokkaido od największej wyspy archipelagu – Honsiu, zajmującej 61% powierzchni kraju. W jej północnej części zwanej Tōhoku, której początek wyznaczają półwyspy: Shimokita oraz Tsugaru, przebiegają południkowo wzdłuż poszarpanego, klifowego wybrzeża wschodniego góry Kitakami, a przez środek owego regionu góry Ōu. Obydwa pasma będące kontynuacją gór na Hokkaido rozdzielone są nizinną doliną uchodzącej do Pacyfiku rzeki Kitakami, w której południowej części istnieje główne miasto regionu Tōhoku – Sendai.
Pośród nadbrzeżnych nizin północno-zachodniego wybrzeża Honsiu, nieopodal półwyspu Oga, istnieje najniżej położony punkt Japonii, tj. kryptodepresja jeziora Hachirogata (4 m p.p.m.). Dalej na południe dolina rzeki Mogami oddziela Ōu od biegnącego równolegle do zachodniego wybrzeża pasma górskiego – Echigo, które z kolei płynnie przechodzi w zajmujące wnętrze wyspy rozległe góry Mikuni. Na wschód od nich wzdłuż wybrzeża Pacyfiku biegnie pasmo Abukuma.
Uchodząca do Morza Japońskiego na wysokości wyspy Sado rzeka Shinano (376 km) – najdłuższa w Japonii – oddziela Mikuni od położonych na zachód od nich Alp Japońskich, które zajmują centralną cząstka Honsiu zwaną Chūbu. W ich skład wchodzą trzy główne, biegnące południkowo, a równolegle względem siebie pasma: Hida na północy, Kiso w strefie środkowej oraz Akaishi na południu. Na wschód od tych ostatnich, a na północ od wcinającego się w Pacyfik półwyspu Izu istnieje masyw wygasłego wulkanu Fudżi (3 776 m n.p.m.) – najwyższego szczytu Japonii. Na północ od niego, a na południe od gór Mikuni leżą mniejsze, tym niemniej równie wyniosłe pasma: Tanzawa, Okuchichibu oraz Yatsugatake.
W południowo-wschodniej części Honsiu rozciąga się równina Kantō (13 tys. km²) – największy japoński obszar nizinny, w którego południowej części nad Zatoką Tokijską leży stolica państwa – Tokio. Samą zatokę zaś od otwartego oceanu oddzielają nizinne półwyspy Miura oraz Bōsō. Na zachód od Alp Japońskich leżą pasma górskie Ryōhaku, Ibuki oraz Yōrō. Na północ od nich głęboko w Morze Japońskie wcina się, w przeważającej części nizinny, półwysep Noto, a na południe od owych gór rozpościera się niewielka nizina Nōbi. W jej centralnej części, nad zatoką Ise, leży główne miasto Chūbu – Nagoja.
Między należącą do Morza Japońskiego zatoką Wakasa a wspomnianą Ise istnieje największy zbiornik wodny Japonii – jezioro Biwa (675 km²) oraz niewielkie, przebiegające południkowo pomiędzy nim a niziną Nōbi pasmo gór Suzuka. Na południe od nich rozpościera się rozległy półwysep Kii, którego większą cząstka zajmują góry o tej samej nazwie. U nasady tego półwyspu na niewielkiej nizinie Kansai leżą leżące w głębi lądu Kioto oraz Osaka nad zatoką Osaka. Na północ od nich, a po zachodniej stronie jeziora Biwa leżą góry Hira.
Zachodnią cząstka Honsiu w przeważającej części stanowi biegnące równoleżnikowo rozległe, aczkolwiek niewysokie pasmo gór Chūgoku. Na przylegających do nich od południa wąskich nizinach nadbrzeżnych, skupiona jest większa cząstka ludności, z największym miastem Hiroszima. Na przeciwległym wybrzeżu Morza Japońskiego istnieje półwysep Shimane, na północ od którego leży niewielki archipelag wysp Oki.
Cieśnina Kii oraz usiane rozlicznymi wyspami Wewnętrzne Morze Japońskie oddzielają Honsiu od czwartej największej wyspy Japonii – Sikoku. Większą jej cząstka zajmują góry Sikoku z najwyższym wzniesieniem Ishizuchi (1 981 m n.p.m.). W północno-wschodniej części wyspy dolina rzeki Yoshino oddziela je od niewielkiego pasma Sanuki. Nadbrzeżne niziny północne stanowią podstawowy obszar osadniczy z miastem Matsuyama na czele.
Na południowym zachodzie kraju leżąca jest trzecia pod względem wielkości wyspa Kiusiu, oddzielona od Honsiu wąską cieśniną Kanmon, a od Sikoku cieśniną Bungo. Mające południkowy przebieg góry Kiusiu, których kulminacją leży w środkowo-północnej części wyspy szczyt Kujū (1 788 m n.p.m.) zajmują przeważajaca ilość jej obszaru. Na północnym, przylegającym do Morza Japońskiego wybrzeżu istnieje największe miasto Kiusiu – Fukuoka. Silnie rozczłonkowane wybrzeża przybrały osoba licznych półwyspów: Ōsumi oraz Satsuma na południu oraz Shimabara, Nishisonogi oraz Nagasaki na zachodzie. Ponadto, nieopodal są rozliczne mniejsze wyspy oraz archipelagi: Cuszima, Iki, Amakusa, czy Gotō.
Południowe zwieńczenie Wysp Japońskich stanowi długa na 1000 km girlanda wysp Nansei, które dzielą się na leżące bliżej Kiusiu Satsunan oraz dalsze Riukiu na czele z Okinawą.
Do Japonii należą też inne grupy przeważnie wulkanicznych wysp, a więc leżące ok. 2000 km na południe od Tokio Ogasawara oraz Kazan oraz leżące bliżej Honsiu wyspy Izu. Razem określane są one mianem wysp Nanpō oraz wyznaczają granicę pomiędzy Pacyfikiem a Morzem Filipińskim, na którym leżą jeszcze leżące na wschód od Okinawy wyspy Daitō.
Budowa geologiczna Wysp Japońskich jest bardzo skomplikowana. Są tu fragmenty starej skorupy kontynentalnej wieku prekambryjskiego, obszary zbudowane ze skał paleozoicznych, mezozoicznych oraz kenozoicznych z dużą ilością skał wulkanicznych powstałych od miocenu do dnia dzisiejszego.
Od kontynentu azjatyckiego Wyspy Japońskie oddziela Morze Wschodniochińskie, którego podłoże zbudowane jest ze skorupy oceanicznej wieku mioceńskiego.
Wyspy Japońskie leżą na styku czterech płyt tektonicznych: wielkiej eurazjatyckiej, północnoamerykańskiej, przemieszczającej się w kierunku zachodnim (ok. 10 cm rocznie) płyty pacyficznej oraz mniejszej filipińskiej, z racji czego kraj nawiedzają częste trzęsienia ziemi oraz wybuchy wulkanów. Na wchodzącym w skład "ognistego pierścienia Pacyfiku", terytorium Japonii istnieje około 80 czynnych wulkanów, spośród których największą aktywność wykazują te znajdujące się na Kiusiu, zwłaszcza Aso, Unzen oraz Sakurajima.
Występujące powszechnie wokół innych wulkanów gorące źródła, gejzery, stawy gorącego błota oraz wyziewy gazów oraz par świadczą o tym, iż nie są one całkowicie uśpione, a ich działalność wciąż stanowi poważne zagrożenie erupcją. Rocznie w Japonii rejestruje się od 1 do 3 tys. wstrząsów o różnym nasileniu. Zdecydowana przeważajaca ilość z nich jest na tyle słaba, że wykrywają je tylko czułe sejsmografy. Pewne z nich, powyżej 7 stopni w skali Richtera, są katastrofami, jak np. wielkie trzęsienie ziemi w Kantō w 1923, które pochłonęło 143 tys. ofiar, czy też to, które nawiedziło Kobe w 1995, zadając śmierć ponad 6 tys. osób oraz powodując przy tym ogromne zniszczenia, mimo zastosowania nowoczesnych technologii oraz materiałów.
Szczególnie narażona jest równina Kantō, gdzie wielkie trzęsienia ziemi zdarzają się mniej więcej co 70 lat. Natomiast podmorskie trzęsienia ziemi są przyczyną powstawania wysokich do 50 m fal morskich tsunami, które uderzając o wybrzeże z prędkością 750 km/h są w stanie wyrzucić na brzeg pełnomorski statek oraz dokonać znacznych zniszczeń. Tak było w 1495, kiedy tsunami zniszczyło większą cząstka Kamakury, a w 1993 wyspę Okushiri u wybrzeży Hokkaido. 11 marca 2011 r. u wschodnich wybrzeży północnej Japonii, o godz. 14:45 czasu miejscowego (6:45 czasu polskiego) wystąpiło trzęsienie ziemi o sile 9 stopni w skali Richtera. Spowodowało ono falę tsunami, która zalała ogromne obszary wokół miasta Sendai.
Terytorium Japonii w całości trzeba do zlewiska Oceanu Spokojnego, które tworzy gęsta sieć krótkich, górskich rzek z licznymi progami, a co za tym idzie wodospadami oraz bystrzami. Z uwagi na z czym tylko miejscami nadają się one do regularnej żeglugi, przede wszystkim spławu drewna. Niemniej jednak ze względu na znaczne spadki wód, owe cieki posiadają znaczny potencjał hydroenergetyczny, a także znajdują zastosowanie w nawadnianiu pól uprawnych. Wiosną w czasie topnienia śniegów rzeki na Hokkaido oraz północnym Honsiu oraz pozostałe w czasie opadów letnich posiadają znaczne przybory wód, tym samym powodując wielokrotnie w ich dolnych biegach katastrofalne powodzie. Do najdłuższych rzek Kraju Wschodzącego Słońca zaliczają się płynące przez Honsiu: Shinano (367 km) oraz Tone (322 km), a także najdłuższy ciek Hokkaido – Ishikari (268 km). Natomiast największe, bo liczące 16,840 km² dorzecze ma Tone; następnie Ishikari 14,330 km² oraz Shinano 11,900 km².
Najwyższym japońskim wodospadem, liczącym 497 m, jest Hannoki. Znajduje się on w prefekturze Toyama. Jego aktywność da się obserwować zaledwie w okresie od kwietnia do lipca. Drugim najwyższym, a do tego całorocznym jest Shōmyō, którego wody spadają z wysokości 349 m. Najsłynniejsze jednak wodospady tego kraju to: Nachi (133 m wysokości) w prefekturze Wakayama oraz Kegon (96 m) w Nikkō.
Wśród występujących w Japonii jezior przeważajaca ilość ma pochodzenie tektoniczne, kalderowe, bądź kraterowe, a w mniejszym stopniu lagunowe czy sztuczne. Największym zbiornikiem wodnym jest leżące w środkowej części Honsiu tektoniczne jezioro Biwa, którego powierzchnia wynosi 670 km². Ponadto jeszcze trzy zajmują obszar większy od 100 km², a są to: leżące na wschód od Tokio, w prefekturze Ibaraki Kasumigaura (167,6 km²), Saroma (151,9 km²) na Hokkaido oraz leżące w regionie Tohoku Inawashiro (103,3 km²). Najgłębszymi jeziorami są: leżące na północy Honsiu, w prefekturze Akita Tazawa (423,4 m), Shikotsu (360,1 m) na Hokkaido, znajdujące się w północnym Tōhoku Towada (326,8 m) oraz Mashū (211,4 m), które analogicznie jak Shikotsu leży na drugiej największej japońskiej wyspie. Kolejne cztery, w tym Biwa, posiadają głębokość przekraczającą 100 m. Znajdujące się na północ od Tokio, w prefekturze Tochigi jezioro Chūzenji jest najwyżej położonym jeziorem w Japonii (1 269 m n.p.m.). Następne są leżące w środkowym Honsiu, w prefekturze Nagano jeziora Kizaki (764 m n.p.m.) oraz Suwa (759 m n.p.m.), a także wspomniane wyżej Inawashiro (514 m n.p.m.).
Za sprawą szczególnie dużej aktywności wulkanicznej Japonia obfituje w bogate zasoby podziemnych wód, przede wszystkim termalnych, dzięki którym licznie są onseny, czyli japońskie cieplice.
Duża rozciągłość południkowa sprawia, że Japonia leży w zasięgu trzech stref klimatycznych: na południu – zwrotnikowej, w części środkowej – podzwrotnikowej, a na północy – umiarkowanej ciepłej. Na strefowość klimatyczną nakłada się klimat monsunowy, którego zasięg zawiera w sobie wyspy oraz kształtuje morski charakter klimatu kraju. Poza wyspami Nansei oraz południową częścią Kiusiu w Japonii wyraźnie zaznaczają się cztery pory roku. Napływ chłodnych mas powietrza z kontynentu azjatyckiego w zimie oraz ciepłych mas znad Pacyfiku w lecie jest przyczyną znacznego zróżnicowania klimatu w poszczególnych częściach archipelagu. W górach niezależnie od pory roku, temperatura spada wraz z wysokością, średnio o 0,6 °C co 100 m. Średnia ilość opadów wzrasta z północy na południe oraz wynosi od 800 – 1500 mm na Hokkaido do 2000 – 3000 mm na Kiusiu oraz wyspach Nansei.
Przynoszone przez północno-zachodni monsun zimowy suche oraz chłodne syberyjskie masy powietrza nad Morzem Japońskim ulegają ociepleniu oraz nasyceniu wilgocią. W wyniku tego zderzenia mas powietrza powstają bardzo intensywne oraz obfite opady śniegu wzdłuż wybrzeża zachodniego czyli tzw. tylnej Japonii. Temperatury w miesiącach zimowych w Japonii są bardzo zróżnicowane ze względu na znaczną długość geograficzną wysp oraz ich różnorodność topograficzną. W najwyższych partiach Alp Japońskich, gór Hidaka oraz Yūbari oraz na szczycie wulkanu Fudżi średnie arytmetyczne temperatury wynoszą zwykle od -20 do -15°C. Na Hokkaido da się się spodziewać od -12 do -4 °C, na północy oraz w środkowym Honsiu od -10 do 0 °C oraz 0 do +6 °C na południowych oraz zachodnich wybrzeżach, od +3 do +7 °C na Sikoku, ok. +5 do +10 °C na Kiusiu oraz +14 do +19 °C na najbardziej wysuniętych na południe wyspach Nansei. W obszarach silnie zurbanizowanych temperatura jest zwykle o parę stopni wyższa niż w obszarach wiejskich znajdujących się w tej samej strefie klimatycznej oraz na podobnej wysokości n.p.m. W okresie zimowym na północy oraz zachodzie Japonii oraz w rejonach górskich są bardzo obfite opady śniegu, a wody Morza Ochockiego pokrywają się lodem. W tym czasie południowe wybrzeże Oceanu Spokojnego ma pogodę suchą oraz słoneczną. Zimą łagodząco na klimat wysp południowych wpływa ciepły prąd Kuro Siwo (właśc. zapis aktualnie Kuro-shio, zw. także Czarnym albo Japońskim) oraz jego odgałęzienie wchodzące na Morze Japońskie – Prąd Cuszimski.
Pod koniec marca, kiedy słabnie wyż azjatycki, kierunek wiatru ulega zmianie oraz nad Japonię zaczyna napływać wilgotne oraz ciepłe powietrze znad Pacyfiku. Powoduje to wyraźne zróżnicowanie warunków klimatycznych północy oraz południa kraju. O ile na południu kraju, na wyspie Kiusiu oraz na południowych wybrzeżach Sikoku, prawdziwie wiosenna pogoda rozpoczyna się już z początkiem marca, to na wyżynach wyspy Hokkaido trzeba czekać aż do końca kwietnia, aby stopniały ostatnie śniegi. Wiosną cały obszar kraju, poza Hokkaido, istnieje w zasięgu wyżu ochockiego. Od przełomu lutego oraz marca na południu Kiusiu, początku kwietnia na południowym oraz wschodnim Honsiu oraz w połowie maja na Hokkaido trwa okres kwitnienia japońskich wiśni, śliw oraz czereśni.
Na przełomie czerwca oraz lipca kształtuje się na północy kraju stacjonarny wyż z bezwietrzną pogodą, wysoką wilgotnością powietrza oraz ulewnymi opadami zwanymi "śliwkowymi" deszczami. Z chwilą odsunięcia się ochockich mas na północ, Japonia wchodzi w zasięg oddziaływania pacyficznych mas powietrza, rozpoczyna się gorące oraz wilgotne lato, z dużą ilością mgieł w południowo-wschodniej części kraju, tam gdzie stykają się wody prądów zimnego Oja Siwo (właśc. zapis aktualnie Oya-shio, zw. także Ochockim albo Kurylskim) oraz ciepłego Kuro Siwo. Latem, kiedy wieje ciepły oraz wilgotny monsun z południowego wschodu, amplitudy temperatur stają się mniejsze, od +29 °C na południu do +17 °C na północy oraz ok. +5 do +10 °C w rejonach gór wysokich.
W wielkich aglomeracjach miejskich pory letnie są ciężkie do zniesienia. Wysokie temperatury, nieprawdopodobna wilgotność powietrza oraz spaliny są typowe dla Tokio, Nagoi czy Osaki. Duże stężenie trujących gazów, które mieszają się z parującą wodą, sprawiają, że smog staje się ciężki oraz trudny do rozwiania przez wiatry, przez co utrzymuje się nader nisko nad powierzchnią ziemi. Stanowi swoistą barierę, przez którą promienie słoneczne łatwo się przebijają, a nagrzane powietrze zatrzymują, tworząc efekt cieplarniany. Choć wszystkie 12 miesięcy, charakteryzują się w całym kraju, z wyjątkiem Hokkaido, względnie dużymi opadami, to jednak ich maksimum przypada na porę deszczową od początku czerwca do połowy lipca. Porę deszczową, zwaną tsuyu, uznaje się za drugą w kolejności po wiośnie oraz jedną z pięciu pór roku w Japonii.
Wtedy zalegając nad wyspami Nansei, Kiusiu, Sikoku oraz Honsiu okresowy front deszczowy baiu-zensen, daje się we znaki. Deszcze padają prawie co drugi dzień. W połowie lipca, wysokociśnieniowe masy powietrza nad Pacyfikiem zaczynają dominować oraz deszczowy sezon kończy się, a baiu-zensen zostaje zepchnięty na południe. Sezonowe wiatry znad Oceanu Spokojnego przynoszą ciepłe, wilgotne powietrze o temperaturach sięgających 30–35 °C. Wtedy też od początku sierpnia do połowy września mieszkańcy tych rejonów potrafią się cieszyć pełnią słonecznego oraz gorącego lata.
Wczesną jesienią wciąż upalne oraz słoneczne dni zakłócają jednak wiatry monsunowe, które zwłaszcza w połowie września przynoszą ze sobą niezwykle obfite ulewy. Towarzyszą temu częste burze oraz gradobicia. Zmienia się cyrkulacja powietrza oraz Wyspy Japońskie nawiedzają tajfuny (7–10-rocznie). Tajfuny powstają z dużych mas tropikalnego, niskociśnieniowego powietrza na środkowym Pacyfiku, w przybliżeniu pomiędzy 5. oraz 20. stopniem szerokości geograficznej północnej, oraz są tym samym zjawiskiem, co huragany oraz cyklony w innych częściach świata. Gdy tajfuny zaczynają się kształtować, stopniowo poruszają się na północ oraz zachód. Cyklony tropikalne wywołują ogromne zniszczenia, a towarzyszące im obfite opady są przyczyną licznych powodzi oraz osuwisk. Późną jesienią w prawie całym kraju powietrze staje się rześkie oraz wilgotne. Na większości wysp, zwłaszcza w obszarach u wybrzeży Pacyfiku dni są chłodne, ale zwykle słoneczne. Natomiast w zachodniej oraz północnej Japonii oraz w obszarach górskich, nie dziwią gęste mgły, opady drobnego deszczu oraz przymrozki.
Lasy pokrywają ponad 60% powierzchni kraju. W kilku miejscach jest to roślinność pierwotna. W całej Japonii rosną lasy bambusowe dostarczające drewna oraz pożywienia (korzenie są jadalne). Podobnie w całym kraju rosną drzewa wiśni sakura oraz śliwy, których wiosenne kwitnienie przyciąga rzesze ludzi na tradycyjne hanami. Z uwagi na rozciągłość południkową na obszarze Japonii da się wyróżnić strefy roślinne. Równocześnie w górach zaznacza się piętrowy układ roślinności. Najdalej na południe, w pobliżu równika, na wyspach Nansei, Ogasawara, Kazan rosną wilgotne lasy równikowe z drzewiastymi paprociami, drzewem kamforowym, palmami oraz morwami. Na południu kraju, na obszarze o średniej rocznej temperaturze powietrza 13–21 °C (Kiusiu, Sikoku), są wiecznie zielone lasy podzwrotnikowe, w których rosną 2000-letnie cedry japońskie, dęby shii oraz kashi, jodły momi oraz sosny japońskie. Na Kiusiu lasy podzwrotnikowe rosną do wysokości 1000 m.
Lasy mieszane, z przewagą liściastych, rosną na terenach, gdzie średnia roczna temperatura powietrza wynosi 6–13 °C, a więc na Kiusiu powyżej 1000 m, w środkowej części Honsiu pomiędzy 1500, a 2700 m, a w części północnej na wysokości 1400 m, na Hokkaido lasy mieszane sięgają do 700 m. W lasach tych rosną buki, brzozy, dęby w tym białe, kasztany karłowate, magnolie oraz zróżnicowane gatunki klonów. Na obszarach ze średnią temperaturą powietrza poniżej 6 °C rosną subarktyczne lasy mieszane albo iglaste, ze świerkiem syberyjskim, świerkiem yesso, jodłą sakhalan, jodłą syberyjską oraz jodłą niebieską. Ponad piętrem lasów są sosna karłowata, krzewy oraz roślinność alpejska. Azalie, hortensje oraz irysy kwitną wiosną, a chryzantemy jesienią, wtedy także czerwienieją klony.
Wiele zwierząt spotykanych na Honsiu, Sikoku oraz Kiusiu spotyka się w innych rejonach o umiarkowanym klimacie na półkuli północnej. Należą do nich niedźwiedzie brunatne, łasice, dziki, zające, sarny, jelenie wschodnie oraz ptaki, takie jak bażanty, jastrzębie, kaczki oraz żurawie. Jest tu też wiele gatunków płazów oraz gadów, a wśród nich żółwie, jaszczurki, węże – z gatunkami jadowitymi habu oraz mamushi. Do unikatowych trzeba salamandra olbrzymia żyjąca na Honsiu oraz Kiusiu, osiągająca 1,5 m długości. Innym specyficznym przedstawicielem japońskiej fauny jest makak japoński. Żyjące w górnych partiach ośnieżonego Tōhoku, przystosowane do panujących tam warunków makaki są najdalej na północ żyjącym gatunkiem małp. Do endemitów należą także kot z Iriomote oraz zając amami.
Wśród zwierząt na subarktycznym Hokkaido spotyka się sobole oraz czerwone lisy oraz wspomniane niedźwiedzie brunatne. Tutejsze niedźwiedzie są prawie dwukrotnie większe od swoich wydatnie łagodniejszych kuzynów z Honsiu. Na wyspach sezonowo ukazuje się wiele owadów, takich jak: cykady, komary, karaluchy oraz robaczki świętojańskie. W Japonii jest 150 gatunków ptaków śpiewających. Na większości wybrzeża panują albatrosy oraz kormorany. Na wschód od przylądka Inubo leżą bogate łowiska dorsza, łososia oraz licznych skorupiaków. Popularnym gatunkiem hodowlanym japońskiej ichtiofauny jest karp koi.
Częste polowania oraz likwidacja naturalnych siedlisk wskutek urbanizacji powodują stałe zmniejszanie się liczby zwierząt. Ochrona wprowadzona przez Ministerstwo Środowiska w latach 80. zawiera w sobie 136 zagrożonych gatunków.
Początek japońskiego państwa wiąże się ze związkiem plemiennym, a następnie królestwem Yamato z centralnym ośrodkiem na wyspie Honsiu, którego legendarne początki sięgają VII w. p.n.e. Pierwszym legendarnym władcą był Jimmu. Około V w. n.e. królestwo Yamato obejmowało także północną cząstka Kiusiu, jak także zajęło południowy skrawek Korei, dzięki czemu miało kontakt z wysoko rozwiniętą cywilizacją chińską. Wówczas to Japończycy przyjęli chińskie pismo oraz dalszego rozprzestrzeniania się wpływów kultury chińskiej nie powstrzymała nawet utrata prowincji koreańskiej w połowie VI w. Shintō jest rodzimą religią Japończyków, niemniej jednak już od końca VI w. coraz więcej wiernych posiadał buddyzm. W 794 stolicą cesarstwa było Heian-kyō (ob. Kioto). Nastąpił rozwój kultury dworskiej, ale w znacznym stopniu ograniczono stosunki z Chinami, a kolejni cesarze byli coraz bardziej uzależnieni od wielkich rodów. Jeden z nich – Fujiwara, sprawował faktyczną władzę w X oraz XI w. W tym czasie wyłoniła się klasa rycerzy feudalnych – samurajów, podległych panom feudalnym. W 1192 siogun, naczelny wódz, Yoritomo z rodu Minamoto stworzył system feudalnej administracji wojskowej, zwanej bakufu. Od tej pory kolejni cesarze byli odsuwani od władzy przez stojących na czele państwa szogunów. Ośrodkiem władzy Yoritomo była Kamakura. Odtąd wszystkie następne okresy bakufu w dziejach Japonii nosiły nazwę od stolicy siogunów albo nazwy ich rodu.
Pierwszy siogunat, Kamakura, upadł w czasie prób podbicia Japonii przez Mongołów. Wyruszająca z Korei flota mongolska próbowała dwukrotnie, w 1274 oraz 1281, dokonać inwazji Japonii, ale za każdym razem była rozproszona przez tajfun zwany Kamikaze (boski wiatr). Kraj Wschodzącego Słońca obronił się wprawdzie przed najeźdźcą, jednak przygotowania do wojny pochłonęły ogromne środki oraz zrujnowały finansowo siogunów. Zdobycie Kamakury w 1333 przez jeden z rywalizujących ze sobą rodów rozpoczęło okres wojen feudalnych, który zakończył się ustanowieniem przez nowego cesarza siogunami przedstawicieli rodu Ashikaga ze stolicą w Muromachi – dzielnicy Kioto.
Pierwsi Europejczycy przybyli do Japonii w 1542, a byli nimi kupcy portugalscy z Makau. Zaszokowali oni japońskich panów feudalnych nieznaną bronią – muszkietami. Razem z nimi do Japonii dotarło chrześcijaństwo. Pierwszym misjonarzem chrześcijańskiej religii był hiszpański jezuita Franciszek Ksawery (1506–1552). Kraj był rozbity na księstwa feudalne zwalczające się nawzajem. Próby jego zjednoczenia podjął się popierający chrześcijaństwo Oda Nobunaga (1536–1582), który w 1573 objął władzę. Po jego śmierci władzę w Japonii przejął Toyotomi Hideyoshi (1536–1598). Swoją stolicą uczynił w 1587 Nagasaki – port na zachodnim wybrzeżu Kiusiu. Wkrótce do miasta zaczęły przybywać rozliczne statki kupców hiszpańskich, portugalskich oraz holenderskich. Następcą Hideyoshiego stał się Tokugawa Ieyasu (1543–1616), który kontynuował zjednoczenie kraju oraz założył dynastię siogunów rodu Tokugawa sprawujących rządy w latach 1603-1867.
Oryginalnie sprzyjał on kupcom zagranicznym oraz był otwarty na wpływy Zachodu. Później jednak przestraszył się nadmiernej chrystianizacji kraju. Od 1636 wszystkie kontakty z kupcami europejskimi (z wyjątkiem Holendrów) oraz misjonarzami zostały zakazane, chrześcijanie japońscy byli prześladowani. Jedynym miejscem kontaktów handlowych stała się faktoria na sztucznej wyspie Dejima usytuowanej w zatoce Nagasaki. Rozpoczęła się izolacja Japonii od wpływów europejskich.
Coraz bardziej represyjny charakter rządów skorumpowanego siogunatu, naciski Zachodu wywołujące niepokoje wewnętrzne, kryzys ekonomiczny oraz społeczny, bunty chłopów oraz feudałów, wszystko to doprowadziło do przełamania izolacji Japonii. Drzwi do kraju zaczęły się otwierać. W lipcu 1853 komandor marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych Matthew Perry (1794–1858) zakotwiczył okręty nazwane przez Japończyków "czarnymi" w zatoce Yedo (ob. Zatoka Tokijska). Amerykanie przybyli ponownie w lutym 1854 oraz wymusili na Japonii pierwszy traktat łamiący jej izolację. Włodarze Kraju Kwitnącej Wiśni wyrazili zgodę na handel oraz nawiązali stosunki dyplomatyczne ze Stanami Zjednoczonymi. Niemniej jednak Japończycy nadal bronili się przed ingerencją z zewnątrz, co doprowadziło do interwencji połączonej floty brytyjsko-francuskiej oraz ostrzału japońskich portów. Kulminacją tego było skierowanie przez Brytyjczyków potężnej armady, która zakotwiczyła w okolicach Kōbe w 1866. W końcu młody japoński cesarz, Mutsuhito (1852–1912), otworzył granice Japonii. W 1867 zlikwidował siogunat Tokugawy, a w 1868 wydał restaurację władzy cesarskiej. Okres jego władzy określono później mianem epoki Meiji, to znaczy "światłe rządy". Japoński monarcha zniósł feudalizm, rozwiązał klasę samurajów, zastępując ją poborowym wojskiem. Zaczął się okres uprzemysłowienia oraz modernizacji. W 1889 cesarz zatwierdził konstytucję opartą na europejskich wzorcach. Obowiązująca do 1945 ustawa zasadnicza zachowała jednak boski kult cesarza oraz dawała mu szerokie uprawnienia. W 1894 wybuchła I wojna chińsko-japońska o Wyspy Riukiu. Japończycy rozgromili chińską flotę, a zgodnie z traktatem pokojowym z 1895 pokonane Państwo Środka oddało Japonii Tajwan. Niespodziewane oraz druzgocące zwycięstwo w wojnie rosyjsko-japońskiej (1904–1905) uczyniło z Kraju Wschodzącego Słońca pierwsze mocarstwo na Dalekim Wschodzie. W 1910 po zmuszeniu do abdykacji cesarza Sunjonga (1874–1926) Japonia anektowała Koreę.
W czasie I wojny światowej Cesarstwo Japonii stanęło po stronie państw ententy, w wyniku czego otrzymało jako terytoria mandatowe Ligi Narodów posiadłości pacyficzne pokonanych Niemiec, a więc Mariany, Karoliny oraz Wyspy Marshalla. W Chinach na półwyspie Szantung Japończycy zajęli niemiecką kolonię, jednak wycofali się pod silnym naciskiem aliantów.
W 1931 Japonia przejęła kontrolę nad Mandżurią, tworząc z niej marionetkowe cesarstwo przemianowane na Mandżukuo. Wybuch II wojny chińsko-japońskiej w 1937 rozpoczął podbój Chin, w czasie którego Japończycy zajęli wszystkie duże chińskie miasta portowe, a także znaczną cząstka obszaru wewnątrz tego państwa. Masakra nankińska stała się symbolem brutalnej okupacji japońskich wojsk. Wybuch II wojny światowej w Europie przyśpieszył tok wydarzeń w samej Japonii, gdzie coraz silniejsze poparcie oraz władzę zdobywały ugrupowania nacjonalistyczne oraz militarystyczne dążące do poszerzenia japońskiej strefy wpływów. W 1940 Kraj Kwitnącej Wiśni podpisał pakt z niemiecką III Rzeszą oraz Włochami, tworząc oś Berlin – Rzym – Tokio.
Niespodziewany atak Cesarskiej Marynarki Wojennej na amerykańską bazę marynarki wojennej Pearl Harbor na Hawajach w grudniu 1941 stanowił włączenie się Japonii do II wojny światowej. Niedługo potem wojska japońskie opanowały całą Azję Południowo-Wschodnią oraz znaczną cząstka Oceanii, zagrażając przy tym Indiom oraz Australii. Czerwiec 1942 stanowił przełom w wojnie na Pacyfiku, kiedy to w bitwie o Midway Japonia poniosła druzgocącą porażkę oraz odtąd cesarstwo zaczęło tracić zdobyte terytoria. Z początkiem 1945 miasta japońskie poddawane były intensywnym oraz dotkliwym bombardowaniom oraz mimo że wojna w Europie dobiegła końca, Japonia nie chciała się poddać. 6 sierpnia 1945 lotnictwo amerykańskie zrzuciło bombę atomową na Hiroshimę, a trzy dni później na Nagasaki. Tego samego dnia Armia Czerwona wkroczyła do Mandżurii. Japonia skapitulowała, a Amerykanie rozpoczęli okupację kraju.
W 1946 cesarz Hirohito (1901–1989) zrzekł się swojego boskiego statusu, a parlament japoński uchwalił nową, w pełni demokratyczną konstytucję. We wrześniu 1951 Japonia podpisała w San Francisco traktat pokojowy z mocarstwami zachodnimi oraz układ o bezpieczeństwie ze Stanami Zjednoczonymi. Tym samym Waszyngton wziął na siebie odpowiedzialność za obronę nowego sojusznika, równocześnie zapewniając sobie wpływy polityczne, gospodarcze oraz wojskowe. Utworzono bazy, zamieniając siły okupacyjne na "garnizonowe". W następnym roku skończyła się formalnie okupacja, a w 1956 roku Japonia stała się członkiem Organizacji Narodów Zjednoczonych. W kolejnych latach Japonia osiągnęła szybki wzrost gospodarczy stając się drugą co do wielkości gospodarką świata. Taki stan trwał do połowy lat 90., kiedy to kraj przeżył kryzys gospodarczy. Od początku XXI wieku gospodarka odnotowuje wzrost oraz stopniowe ożywienie gospodarcze[3]. 11 marca 2011 roku kraj nawiedziło największe trzęsienie ziemi w znanej historii wywołując fale tsunami oraz awarię w elektrowni jądrowej Fukushima I – jedną z największych katastrof energetyki jądrowej[4].
Historia japońskiego prawodawstwa sięga okresu klasycznego, kiedy na dwór Yamato, jak wówczas nazywano Japonię zaczęły docierać z kontynentu nowe idee związane z buddyzmem oraz konfucjanizmem. Rządzone wtenczas przez dynastię Sui, a następnie Tang Chiny stanowiły obfite źródło wzorów oraz inspiracji dla poszukujących ich tam Japończyków. Jednym z nich okazał się być po części legendarny książę Shōtoku, regent sprawujący rządy w imieniu cesarzowej Suiko, który w 604 r. wydał zainspirowaną tymi religijno-filozoficznymi naukami Konstytucję Siedemnastu Artykułów, będącą ogólnie rzecz ujmując gloryfikacją buddyzmu oraz konfucjańskich wartości etycznych, takich jak: harmonia czy posłuszeństwo nakazom władcy. Kontakty z Chinami są bowiem bodźcem do refleksji nad organizacją państwa oraz sposobem sprawowania władzy, które w przeciwieństwie do rządzonych w sposób niepodzielny przez cesarza Chin, były w przypadku zdecentralizowanej Japonii w gestii potężnych oraz arystokratycznych rodów uji, takich jak Soga.
Zadość tym dążeniom uczyniła w końcu wprowadzana od 645 r. pod rządami cesarza Kōtoku reforma Taika (Wielka Reforma), która określała sposób nowego podziału oraz zarządzania ziemią rolną stanowiącą odtąd własność cesarza, zyskującego tym samym bezpośrednie zwierzchnictwo nad mieszkańcami państwa Yamato. Kontynuacją zmian mających na celu umocnienie centralizacji władzy cesarskiej było ustanowienie wzorowanego na chińskim legizmie systemu prawa administracyjno-karnego, znanego jako Ritsuryō. Składały się nań cztery kodeksy tj. Ōmi (669), Asuka (689), najważniejszy z nich Taihō (701) oraz będący poprawioną jego wersją Yōrō ustanowiony w 720 oraz wcielony w 757 r.
Owe regulacje, do powstania których przyczynili się głównie, będący w opozycji wobec klanu Soga, członkowie rodu Fujiwara, Kamatari oraz Fuhito, obowiązywały formalnie, aż do początków okresu Meiji. Faktycznie zaś uległy dezaktualizacji w przeciągu wieku od ich wprowadzenia. I choć niewątpliwie udało się dzięki nim zjednoczyć Japonię pod panowaniem cesarzy, tym nie mniej już w okresie Heian utracili oni rzeczywistą władzę na rzecz Fujiwarów, z których jeden, Tadahira, opracował w 927 r. kodeks Engishiki, obejmujący 50 ksiąg przepisów dotyczących administracji państwowej.
Dalsze osłabienie centralnej władzy w Kioto oraz wzrost znaczenia wielkich rodów z prowincji pod koniec okresu Heian doprowadziło w 1185 r. do ustanowienia wojskowych rządów bakufu z szogunami klanu Minamoto na czele, którzy analogicznie jak wielu cesarzy w przeszłości utracili wkrótce samodzielność na rzecz rodu Hōjō. W czasie ich regencji Hōjō Yasutoki sformułował w 1232 r. będący usankcjonowaniem suwerennej władzy wojowników kodeks Jōei, który stanowił prostą kompilację zasad rządzenia oraz innych przepisów kładących podwaliny pod rysujące się stosunki feudalne, takie jak poddaństwo chłopów. Nowe prawo wywarło też znaczny wpływ na ukształtowanie się silnych do dnia dzisiejszego samurajskich wartości z wiernością oraz lojalnością na czele.
W nastałym po Sengoku tj. czasie wojen oraz rozbicia państwa okresie Edo, władzę nad Japonią objął ród Tokugawa, który analogicznie jak już to bywało w przeszłości legitymował swe rządy w oparciu o neokonfucjanizm, czego wyrazem był ogłoszony po raz pierwszy w 1615 oraz wielokrotnie potem uaktualniany kodeks Buke-shohatto traktujący o roli oraz postępowaniu rodów wojskowych z szczególnym naciskiem na daimyō, tak by nie podważali oni już więcej władzy szoguna. Z kolei dwutomowy regulamin Kujikata Osadamegaki z 1742 r. regulował sprawy związane z działalnością biurokracji państwowej. Tym razem jednak egzekwowanie owego prawa leżało w gestii rządzących w swych księstwach panów feudalnych.
Przewrót z 1868 r. doprowadził do przejęcia kontroli nad Japonią przez samurajów popierających cesarza, w imieniu którego rychło ogłoszone zostały reskrypty: Przysięga cesarska w pięciu artykułach (Gokajō no goseimon), której treść zawierała uogólnione zasady kierowania państwem oraz zapowiedź dalszych reform m.in. z zakresu prawa, administracji oraz sądownictwa, a także nawiązująca do prawa z okresu Nara Księga struktury rządu (Seitaisho) będąca fundamentem silnej władzy centralnej. Ostateczne ramy prawne nowej Japonii zakreśliła opracowana w tajemnicy pod kierunkiem pierwszego japońskiego premiera Hirobumiego Itō tzw. Konstytucja Meiji (Dai-Nippon Teikoku Kenpō) z 1889 r. – pierwsza ustawa zasadnicza w Azji. Wzorowana na prusko-niemieckim modelu miała być darem od cesarza dla narodu, pozbawionego dotąd wyłączając arystokrację oraz wojowników jakichkolwiek praw. Wprowadziła ona bardzo ograniczone, choć przełomowe dla państwa zasady monarchii konstytucyjnej oraz warunkowe, a więc mogące ulec uchyleniu podstawowe prawa obywatelskie.
Współczesna Japonia ma za podstawę na stworzonej w 1946 r. w przeciągu zaledwie tygodnia oraz narzuconej odgórnie przez dowództwo alianckich sił okupacyjnych Konstytucji Państwa Japońskiego (Nippon-koku-kenpō) obowiązującej od 3 maja 1947 r. Ów mocno liberalny, przesiąknięty anglo-amerykańską tradycją prawną, dokument wprowadził szeroko rozumiane zasady demokratyzmu: trójpodział władzy, laicyzm, niezbywalne prawa człowieka oraz wolności jednostki oraz skrajny pacyfizm.
Konstytucja wchodzi w skład tzw. Sześciu Kodeksów (Roppō Zensho) będących fundamentem prawnym państwa. Pozostałe, to pochodzące jeszcze z okresu Meiji kodeksy: Cywilny (Minpō), Handlowy (Shōhō) oraz Karny (Keihō) oraz powojenne kodeksy Postępowania Cywilnego (Minji-soshō-hō) oraz Karnego (Keiji-soshō-hō). Aspektem charakterystyczną japońskiej kultury prawnej jest istnienie silnie zakorzenionego oraz przekazywanego z pokolenia na pokolenie prawa zwyczajowego, które przedkładane jest zwykle nad przepisami prawa stanowionego.
Od zarania swych dziejów Kraj Wschodzącego Słońca jest monarchią, a dwór cesarza, dla którego właściwszym odpowiednikiem japońskiego tennō (jap. 天皇?) albo bardziej oficjalnie tenshi (jap. 天子?) jest „syn niebios”, stanowi najstarszą, trwale ugruntowaną instytucję polityczną Japonii, będąc przy tym wciąż powszechnie szanowaną oraz popieraną. Władcy, wywodzący się z najdłużej w świecie panującej dynastii, niezwykle sporadycznie mogli sprawować suwerenne oraz bezpośrednie rządy. Insygniami władzy monarszej zasiadającego na Chryzantemowym Tronie cesarza są lustro, klejnot oraz miecz symbolizujące odpowiednio mądrość, uczynność oraz męstwo.
Restauracja władzy cesarskiej w 1868 r. na powrót uczyniła władców zamkniętych dotąd w „złotej klatce” w Kioto pierwszoplanowymi postaciami państwa. W myśl ustawy zasadniczej z tego okresu, cesarz był święty oraz nietykalny oraz sprawował pełnię władzy cywilnej oraz wojskowej, nie ponosząc przy tym żadnej odpowiedzialności. Budowany na shintoistycznej mitologii autorytet cesarski miał na celu zjednoczyć naród japoński w dziele modernizacji państwa. Lecz nawet wtedy nie sprawował faktycznych rządów, a zaledwie firmował działania gabinetu. II wojna światowa przyniosła temu kres, kiedy w obliczu beznadziejnej sytuacji państwa cesarz podjął pomimo sprzeciwu wojskowych ostateczną oraz suwerenną decyzję o kapitulacji. Odtąd pozbawiony już nimbu boskości władca ostatniego cesarstwa świata jest symbolem państwa oraz jedności narodu, uosabiającym jego tradycję oraz ciągłość, pełniąc przy tym zaledwie funkcje ceremonialne oraz reprezentacyjne. Rezydujący w Pałacu Cesarskim w Tokio monarcha pozbawiony jest prawa veta wobec stanowionych ustaw, a wszelka inicjatywa polityczna wymaga aprobaty rady ministrów. Do zwykle wykonywanych obowiązków należą: ogłaszanie wyborów powszechnych do parlamentu oraz jego zwoływanie, rozwiązywanie Izby Reprezentantów czy przyznawanie honorów oraz odznaczeń. Sprawami rodziny cesarskiej kieruje podlegająca premierowi Agencja Dworu Cesarskiego (jap. 宮内庁 Kunaichō?).
Początki japońskiego parlamentaryzmu sięgają okresu modernizacji kraju z drugiej połowy XIX w. Już na początku 1868 r. zaplanowano założenie tymczasowego niewybieralnego oraz podlegającego władzy wykonawczej dwuizbowego Zgromadzenia Obradującego (Gijisho), aczkolwiek z powstałych potem oraz wielokrotnie modyfikowanych instytucji najdłużej bo 15 lat utrzymała się powołana w 1875 r. Rada Starszych – Genrō-in – będąca swego rodzaju senatem cesarskim.
Pierwsza japońska konstytucja powołała do życia Zgromadzenie Cesarskie (jap. 帝国議会 Teikoku Gikai?) z dwoma równouprawnionymi izbami, tj. 500-osobową arystokratyczną Izbą Parów (jap. 貴族院 Kizoku-in?) oraz wybieralną liczącą 300 przedstawicieli Izbą Reprezentantów (jap. 衆議院 Shūgi-in?). Ówczesny parlament posiadał jednak bardzo ograniczone kompetencje, które sprowadzały się do kwestii podatkowo-budżetowych. W innych dziedzinach stanowił forum dyskusyjne, usankcjonowane ujście dla wymiany myśli oraz poglądów. Jego rola uległa dalszemu osłabieniu w latach 30. oraz 40, kiedy władzę zdobyli militaryści. System wyborczy wymagał spełnienia wysokich cenzusów wiekowych oraz majątkowych, tak iż liczba głosujących objęła znikomy procent społeczeństwa. Liberalizacja sposobu głosowania z 1925 r. nadała prawo wyborcze wszystkim pełnoletnim mężczyznom, a od 1945 r. za sprawą władz okupacyjnych także kobietom.
Obecne, ukształtowane podczas okupacji Japonii, dwuizbowe oraz całkowicie wybieralne Zgromadzenie Narodowe (Kokkai) składa się z wyższej Izby Radców (Sangi-in) oraz niższej Izby Reprezentantów (Shūgi-in). Konstytucja głosi, iż tylko parlament może stanowić prawo, a, jako że pochodzi z wyborów powszechnych jest wyrazem demokratycznej zasady suwerenności narodu oraz najwyższym organem władzy państwowej. Zgromadzenie Narodowe spełnia trzy podstawowe funkcje: legislacyjną, kreatywną (wybór premiera) oraz kontrolną (gabinet odpowiada przed parlamentem).
Kadencja składającej się z 480 deputowanych izby niższej trwa 4, a liczącej 242 członków izby wyższej 6 lat, z tym że połowa jej składu jest odnawiana co 3 rok. Parlament Japonii obraduje w trybie sesyjnym, którego posiedzenia plenarne dzieją się w czasie sesji zwyczajnych, nadzwyczajnych oraz specjalnych oraz niezmiernie rzadkich sesji nagłych w przypadku Izby Radców. Pracami obu izb Zgromadzenia Narodowego kierują ich przewodniczący zwani gichō oraz ich zastępcy, a także niebędący parlamentarzystą sekretarz generalny. Ich stanowiska nie bywają łączone z funkcjami w administracji państwowej wszelkich szczebli. Deputowani obu izb zgrupowani są w stałych bądź specjalnych komisjach parlamentarnych. Postanowienia ZN są najczęściej podejmowane zwykłą większością głosów.
Przez przeważajaca ilość historii Japonii, władza wykonawcza sprawowana była w sposób autorytarny. W okresie klasycznym reformy Taika oraz prawa ritsuryō pozwoliły scedować rozproszoną dotąd władzę na osobę cesarza, któremu zwykle jednak nie było pisane rządzić samodzielnie, a za pośrednictwem powołanej w 689 r. Wielkiej Rady Stanu (Daijō-kan albo Dajō-kan). Na jej czele znajdowało się stanowisko wielkiego ministra stanu (daijō-daijin), które z uwagi na trudny podołaniu zaszczyt było zwykle nie obsadzone. Z uwagi na z czym główną postacią stawał się wówczas minister lewej strony (sadaijin), któremu podlegali pozostali ministrowie oraz cały rozbudowany aparat urzędniczy. W późniejszym okresie, tj. X oraz XI w. rola owego ciała zmalała na rzecz systemu określanego mianem sekkan-seiji, opartego na wpływowych urzędnikach zwanych kanclerzami (kampaku) albo regentami (sesshō).
Pod koniec XII w. rządy przejęła klasa wojowników z stojącymi na ich czele dyktatorami wojskowymi – siogunami, bądź ich regentami zwanymi shikken, których w podejmowaniu decyzji wspomagała Wielka Rada Stanu grupująca liderów największych rodów samurajskich. W okresie Edo zaś szoguni rządzili wraz z kilku osobowym rządem – Rōjū. System bakufu rychło upadł wraz z otwarciem oraz modernizacją kraju, a wówczas ponownie powołano starożytny Daijō-kan, który w 1885 stał się zastąpiony przez pierwszy nowoczesny gabinet (naikaku) na czele z premierem. Tym niemniej do końca II wojny światowej istniało nieoficjalne, acz wpływowe stanowisko doradcy cesarza – genrō.
Aktualnie gabinet składa się z wybieranego przez Zgromadzenie Narodowe, oraz mianowanego przez cesarza, premiera oraz powoływanych przez niego ministrów stanu, którzy muszą być cywilami oraz w większości członkami parlamentu. Stoją oni na czele resortów oraz agencji, których nie bywa więcej jak 20. Premierem jest zwykle przewodniczący zwycięskiej partii bądź wchodzącej w jej skład frakcji. Główne zadania Rady Ministrów to: kierowanie sprawami państwa, prowadzenie polityki zagranicznej, kontrola oraz nadzór administracji państwowej, wydawanie rozporządzeń wykonawczych do konstytucji oraz ustaw przyjętych przez parlament oraz wprowadzanie ich w życie. Tylko gabinetowi przysługuje inicjatywa ustawodawcza w kwestii budżetu państwa. Prace Rady Ministrów koordynuje Urząd Premiera.
Biurokracja Kraju Wschodzącego Słońca ma długą sięgającą jego początków tradycję, lecz w przeciwieństwie do starożytności ta współczesna oparta na merytokracji oraz apolityczności służba cywilna jest urzędniczą elitą państwa gwarantującą ciągłość jego działania, powołaną do realizacji zadań stawianych przez egzekutywę. Na szczeblu centralnym pracuje ponad milion urzędników.
Sądownictwo w dawnej Japonii było w gestii dzierżących władzę na centralnym bądź to lokalnym szczeblu. W okresie klasycznym w skład Wlk. Rady Stanu wchodziło Ministerstwo ds. Kar (Gyōbusho), a w czasach pierwszych dwóch szogunatów istniały podległe im organy sprawiedliwości takie jak ustanowiony w 1249 Wysoki Sąd (Hikitsuke) czy istniejąca równolegle rada sądownicza Monchūjo, której kontynuacją w okresie Edo było powołane w 1634 r. Hyōjōsho. Upadek bakufu oraz wynikła z tego później modernizacja przyczyniła się do stworzenia na wzór francuski zbliżonego do współczesnego lecz zależnego wciąż od władzy wykonawczej wymiaru sprawiedliwości. W powojennym, opartym na modelu kontynentalnej Europy sądownictwie japońskim najwyższą oraz ostateczną instancją jest powstały jeszcze w 1875 r. Sąd Najwyższy (jap. 最高裁判所 Saikō-saibansho?), w skład którego wchodzą desygnowani przez premiera przewodniczący oraz 14 wyłanianych w wyborach na 10-letnią kadencję sędziów. Sąd ten pełni ponadto funkcję Trybunału Konstytucyjnego oraz powołuje przewodniczących sądów niższych szczebli, tj. : pełniących z reguły funkcje apelacyjne 8 sądów wyższych (jap. 高等裁判所 kōtō-saibansho?), 50 – okręgowych (jap. 地方裁判所 chihō-saibansho?), 50 – rodzinnych (jap. 家庭裁判所 katei-saibansho?) oraz 452 – ds. doraźnych (jap. 簡易裁判所 kan’i-saibansho?). Sądy wyższe leżą w: Tokio, Osace, Nagoi, Hiroshimie, Fukuoce, Sendai, Sapporo oraz Takamatsu.
W 2004 r. parlament przyjął ustawę, zgodnie z którą od maja 2009 r. w poniektórych procesach karnych wymagana jest, oprócz sędziów zawodowych, także obecność sędziów przysięgłych, wybranych losowo spośród obywateli. Nazywają się oni saiban-in (jap. 裁判員 saiban-in?). Wraz z sędziami zawodowymi orzekają oni zarówno o winie, jak oraz karze. W sprawach poważnych przestępstw orzeka zespół trzech sędziów zawodowych oraz sześciu przysięgłych, w sprawach mniej istotnych – jeden sędzia zawodowy oraz trzech przysięgłych.
W okresie kultury yayoi rozwój społeczny doprowadził do powstania na terenie archipelagu licznych zwalczających się wzajemnie państewek plemiennych, na czele których stali zarówno mężczyźni, jak oraz kobiety pełniący funkcję władców-kapłanów. Najistotniejsza była wtenczas federacja ok. 30 z nich zwana Yamatai, której przewodziła królowa Himiko (?-248).
Pod koniec III w. w centralnej części Honsiu jeden z naczelnych rodów uzyskał w wyniku walki, jak oraz pertraktacji, przewagę nad innymi dając początek dynastii władców państwa Yamato – federacji plemion kultury kofun. Jej pierwszym historycznie udokumentowanym monarchą noszącym wówczas tytuł ōkimi (wielki władca) był zmarły w 310 r. król Ōjin, a najpotężniejszym z nich, panujący w połowie IV w. Nintoku (313-99). Należeli oni do sprawującej autorytarne rządy dynastii Kawachi, która z niejasnych przyczyn upadła na przełomie V oraz VI w. Możni z rodów arystokratycznych sprowadzili ze wschodu nowego władcę Keitai'a (pan. 507-31), który poślubił księżniczkę z dotychczasowej linii władców oraz dał tym samym początek aktualnie panującej dynastii.
W tym okresie spośród arystokratycznych klanów (uji) mających decydujący wpływ na rządzenie oraz wybór władcy przewagę uzyskał ród Soga, któremu przewodził Umako (?-626). Wygrali oni rywalizację z klanem Mononobe oraz walnie przyczynili się do sprowadzenia buddyzmu w połowie VI w., w oparciu o który książę Shōtoku (574-622), regent oraz dawca prawa, rozpoczął proces centralizacji władzy monarszej.
W 645 r. w wyniku zamachu stanu stojący na drodze ku realizacji tych zamierzeń Soga, na czele z zamordowanym wówczas Iruką zostali obaleni, a po pewnym czasie rządy przypadły zaradnemu oraz sprawnie władającemu państwem Tenjiemu (626-72), którego wspierał Kamatari Nakatomi (614-69) protoplasta potężnego rodu Fujiwara. Po śmierci Tenjiego rozgorzała walka o tron pomiędzy jego synem księciem Ōtomo (648-72) oraz jego wujem Temmu (631-86), który zwyciężywszy, był pierwszym de facto noszącym tytuł cesarza władcą Japonii oraz analogicznie jak wcześniej brat władał suwerennie.
Niebawem Fujiwarowie za sprawą Fuhito (659-720) – który pokonawszy będącego doń w opozycji błyskotliwego księcia Nagaya (684-729) – zdominowali rządy do 737 r., kiedy w wyniku zarazy zmarło czterech jego synów. Pełnia władzy przypadła wtenczas pobożnemu cesarzowi Shōmu (701-56). Czas jego panowania był okresem wzrostu znaczenia buddyjskiego kleru, a czego kulminację stanowiło dojście w 765 r. do najwyższych urzędów w państwie protegowanego cesarzowej Kōken (718-70) mnicha Dōkyo (700-72) oraz jego krewnych, zagrażając tym samym odradzającej się sile Fujiwarów.
W 781 cesarzem stał się budowniczy dwóch stolic oraz zaliczany do najwybitniejszych władców zjednoczonej Japonii – Kammu (737-806) – jeden z nielicznych, którego centralistyczne rządy nie były nacechowane despotyzmem. Panujący niedługo potem cesarz Saga (786-842) zachował poprzez utworzony w 810 r. Urząd Audytorski (Kurōdo-dokoro) kontrolę nad rządem.
Kolejni władcy w szybkim tempie popadali w zależność od rodu Fujiwara, których kobiety wżeniano do rodu cesarskiego, tak iż kolejni małoletni cesarze byli wnukami swych regentów, a pod wpływem których – nim osiągnęli pełnoletność – abdykowali stając się insei. Owy okres chwały Fujiwarów nastał po zdystansowaniu klanów Tomo oraz Ki, a następnie Minamoto, kiedy przewodzili im Yoshifusa (804-72) oraz jego syn Mototsune (836-91). Szczyt ich potęgi przypadł na czas regencji Michinagi (966-1028), który uprzednio wygrał z wewnętrzną opozycją na czele z Korechiką (974-1010).
Pod koniec XI w. z przyczyn przede wszystkim gospodarczych centralna władza dworu w Kioto wraz z brylującymi na nim Fujiwarami uległa osłabieniu na rzecz regionalnych, zagrażających jedności państwa możnowładców, jak także sekt buddyjskich, z których najbardziej wpływowe znaczeniem dorównywały podobnym im zakonom rycerskim w Europie. Na prowincji wykształciły się wówczas rody wojowników, w tym najpotężniejsze Taira oraz Minamoto, które najpierw za aprobatą dworu, a później już samodzielnie odgrywały istotną rolę w utrzymaniu politycznego ładu.
W 1156 oraz 1160 wybuchły spory oraz rebelie wokół sukcesji do tronu, wynosząc do władzy Tairów, pod przewodnictwem Kiyomoriego (1118-81), którzy pokonali będących w sojuszu z Fujiwarami Minamotów, na czele z Yoshitomo (1123-60). Jego syn Yoritomo (1147-99) zrewanżował się Tairom w czasie wojny Genpei (1180-85) oraz w 1192 r. jako siogun zapoczątkował trwające 676 lat panowanie samurajów. On sam w oparciu o stare struktury administracyjne sprawował centralistyczne, pełne wigoru, a równocześnie podejrzliwe oraz bezwzględne rządy, o czym przekonał się jego wielce zasłużony brat Yoshitsune (1159-89).
Po śmierci Yoritomo przedstawiciele klanu Hōjō, z którego wywodziła się jego wpływowa żona Masako (1157-1225) sprawowali odtąd w imieniu siogunów Minamoto realną władzę jako ich regenci, a pierwszym z szesnastu był ojciec Masako – Tokimasa (1138-1216) – którego wespół z bratem oraz następcą Yoshitokim (1163-1224) zmusiła w 1208 do ustąpienia z urzędu.
W 1221 r. władzy nowego regenta zagroziły siły lojalne cesarzowi Go-Toba (1180-1239), których pokonanie umocniło stojący na czele bakufu klan Hōjō. Pod wodzą Tokimune (1251-1284) Japonia przetrwała dwie próby inwazji mongolskich, lecz związane z tym koszty nadwyrężyły potencjał sprawnie rządzących Hōjō, których ze sceny politycznej usunęła w 1333 opozycja pod wodzą cesarza Go-Daigo (1288-1339). Jego despotyczne rządy w czasie restauracji Kemmu skłoniły wspierający go podówczas ród Ashikaga do zamachu stanu, w wyniku którego w 1336 ich przywódca Takauji (1305-58) stał się pierwszym z piętnastu siogunów nowej dynastii. W okresie ich dominacji, obowiązujący wówczas system podatkowy doprowadził do umocnienia się regionalnych możnych oraz kleru buddyjskiego oraz buntów chłopskich, osłabiając wyraźnie bakufu, czego unaocznieniem był wybuchły w 1467 spór w łonie Ashikagów o sukcesję po siogunie, a który doprowadził do rozbicia państwa na feudalne księstwa oraz trwających pomiędzy nimi 100 lat nieustannych walk zwanych Sengoku jidai.
Nader popędliwy oraz nie posiadający skrupułów Nobunaga Oda (1534-82) był pierwszym z trzech – pochodzących z centralnego Honsiu – wielkich przywódców, którzy siłą doprowadzili do zjednoczenia Japonii. Mniej niż połowę wszystkich prowincji miał pod kontrolą Oda, kiedy złapany w zasadzkę popełnił seppuku. Jeden z jego generałów, pewny siebie oraz mający chłopskie korzenie Toyotomi Hideyoshi (1536-98) stał się bohaterem najbardziej spektakularnej kariery politycznej w historii Japonii oraz osiągnął szczyt, wieńcząc dzieło jej zjednoczenia. Jednak nie udało mu się poprzez tymczasowo rządzącą po jego śmierci Radę Pięciu (go-tairō) zachować władzy dla syna, którego wspierającej koalicji przeciwstawił się lojalny dotychczas Hideyoshiemu Tokugawa Ieyasu (1543-1616).
W 1603 zapoczątkował on trwające 265 lat panowanie dynastii piętnastu siogunów klanu Tokugawa. Kładąc nacisk na stabilizację, zmodyfikowali oni siogunat, tak iż system bakuhan był w istocie państwem policyjnym, w którym władza centralna bakufu starała się kontrolować względnie autonomiczne księstwa feudalne.
Postępująca stagnacja oraz w końcu kryzys gospodarczy wymusiły jednak zmiany, których inicjatorami była tradycyjna wobec Tokugawów opozycja klanów Shimazu oraz Mōri z domen Satsuma oraz Chōshu z zachodniej Japonii. Na jej czele stali młodzi samuraje (tzw. trzej wielcy mężowie) tj. Toshimichi Ōkubo (1830-78), Takamori Saigō (1828-77) oraz Takayoshi Kido (1833-77), którzy sprawowali faktyczne, centralistyczne rządy wynosząc na piedestał cesarza w osobie Mutsuhito (1852-1912). Tak zawiązana oligarchia Meiji, w której przewodzili później m.in. Taisuke Itagaki (1837-1919), pierwszy premier Hirobumi Itō (1841-1909), czy Shigenobu Ōkuma (1838-1922) zbudowała fundamenty współczesnej Japonii.
Różnice poglądów doprowadziły do wyłonienia się stowarzyszeń oraz partii politycznych, z których pierwsza to założona w 1874 (przetrwała 2 miesiące) Publiczna Partia Patriotyczna (Aikoku Kōtō), a najważniejszymi w tym okresie były: Partia Liberalna (Jiyūtō), Partia Reform (Kaishintō) oraz Partia Rządów Cesarskich (Teiseitō). Zaś w stanowiącej umiarkowany rozkwit demokracji epoce Taishō dominującą rolę odgrywały: Partia Przyjaciół Polityki (Seiyūkai), Partia Rządów Demokratycznych (Minseitō) oraz Stowarzyszenie Myślących Tak Samo (Dōshikai).
Objęciu tronu przez cesarza Hirohito (1901-1989) towarzyszyło zaostrzenie klimatu politycznego, kiedy do głosu doszły operujące demagogią, skrajnie prawicowe środowiska, wznoszące nacechowane agresją populistyczne hasła, których realizacji podjęli się wojskowi mający wówczas zastrzeżone prawo decydowania o personaliach, przy obsadzaniu zarezerwowanych dla nich stanowisk, w destabilizowanych w ten sposób gabinetach. Umocnieniu tam ich wpływów pomagały też pokłosia wielkiego kryzysu, łapówkarstwo, zastraszanie oraz brutalna przemoc (np. Incydent 26 lutego, 1936) oraz poparcie ultranacjonalistycznych stowarzyszeń oraz organizacji (np. Gen'yōsha, Kokuryūkai, Tōhōkai, Kōdōha). Ster wielokrotnie upadających gabinetów, którym aż trzykrotnie przewodził w owym czasie książę Konoe Fumimaro (1891-1945), przypadł w końcu generałowi Tōjō Hideki (1884-1948), który stojąc na czele kilku resortów sprawował totalitarystyczne rządy doprowadzając do wojny, w której unicestwienie japońskiego militaryzmu szło w parze z cywilną hekatombą. Po kapitulacji Japonii na czele sił okupacyjnych stanął amerykański generał Douglas MacArthur (1880-1964). Zasadnicze kwestie polityki stanowiącej podstawę odbudowy, a następnie oszałamiającego rozwoju powojennej oraz demokratycznej Japonii, zawarł w swej doktrynie dominujący wówczas premier Yoshida Shigeru (1878-1967). Prawicowa Partia Liberalno-Demokratyczna – PLD (Jiyū-Minshutō) jest najistotniejszym graczem japońskiej sceny politycznej, sprawującym od czasu jej powołania w 1955 nieomal nieprzerwane oraz najdłuższe w uprzemysłowionym świecie rządy, poza krótkim okresem koalicji z lat 1993-96. Od władzy była odsunięta dopiero w 2009, po zwycięstwie w wyborach Partii Demokratycznej. Owe reprezentujące konserwatywne oraz neoliberalne poglądy ugrupowanie tworzy wiele składających się nań frakcji, a do głównych jej liderów należeli m.in. premierzy Satō Eisaku (1901-75), Nakasone Yasuhiro (1918) czy Koizumi Jun'ichirō (1942). nieoczekiwanie – wielokrotnie istotniejszej – wewnątrzpartyjnej opozycji, tę parlamentarną wobec PLD stanowią przede wszystkim: Partia Demokratyczna (Minshutō), Partia Socjaldemokratyczna (Shakai Minshu-tō), Nowa Partia Czystych Rządów (Kōmeitō) oraz Japońska Partia Komunistyczna (Nihon Kyōsan-tō). W 1989 Chryzantemowy tron objął cesarz Akihito (1933) rozpoczynając tym samym epokę Heisei.
Japonia jest członkiem ONZ (od 1956 r.), G8 (od 1975 r.) oraz państw G4 (wraz z Brazylią, Indiami oraz Niemcami).
W 2004 r. Japonia była otwarcie skrytykowana przez Chiny, Koreę Północną oraz Koreę Południową za wysłanie do Iraku oddziałów Sił Samoobrony. Akt ten stał się odczytany jako powrót japońskiego militaryzmu, mimo że, zdaniem rządu, misją oddziałów miały być pomoc w odbudowie po zniszczeniach wojennych oraz niesienie pomocy humanitarnej.
Od zakończenia wojny na Pacyfiku Japonia prowadzi spory terytorialne:
Do dnia dzisiejszego Japonia formalnie nie zakończyła II wojny światowej z Rosją.
Rozwój terytorialny oraz gospodarczy państwa japońskiego na przestrzeni dziejów wymuszał potrzebę stworzenia sprawnego systemu administracji oraz zarządzania. W 689 r. Kodeks Asuka, drugi z kilku tzw. ritsuryō, aktów normatywnych klasycznej Japonii wprowadził m.in. Gokishichidō, co tłumaczy się jako pięć prowincji oraz siedem okręgów, a określało najstarszy system podziału terytorialnego Kraju Kwitnącej Wiśni. W sensie prawnym powstałe wówczas regiony funkcjonowały zaledwie do epoki Muromachi tj. ok. XVI w., tym niemniej z geograficznego punktu widzenia istniały w świadomości Japończyków aż do XIX w. Owymi regionami, zwanymi okręgami, a w przypadku dosłownego tłumaczenia słowa dō traktami, bądź też drogami były: Tōkaidō, Tōsandō, Hokurikudō, San'indō, San'yōdō, Nankaidō oraz Saikaidō. Ponadto istniał nieoficjalny centralny, stołeczny region Kinai, protoplasta późniejszego Kansai, który jako wyłączny na początku składał się z pięciu pierwszych prowincji (kuni), tj. Yamato, Yamashiro, Kawachi, Settsu oraz Izumi. Podział ten pomijał znajdujące się wówczas poza zasięgiem cywilizacji japońskiej Hokkaido, północną cząstka Honsiu oraz wyspy Nansei.
Kodeksy Taihō z 701 r. oraz Yōrō z 720 r. zreorganizowały istniejące oraz powołały w pozostałych regionach wiele nowych prowincji, które z czasem są podstawową jednostką podziału administracyjnego Japonii. Ich liczba ulegała zmianie, lecz w okresie Kamakura (XIV w.) ustabilizowała się oraz aż do 1868 r., a więc restauracji władzy cesarskiej było ich 68. Z kolei korekty granic prowincji miały miejsce w epokach Nara oraz Meiji, natomiast od epoki Heian do Edo pozostały niezmienne. W pierwszych wiekach swego istnienia prowincje dzieliły się na dzielnice zwane gun albo kōri. Na czele każdej prowincji stał mianowany przez cesarza gubernator zwany kokushi, a z nastaniem bakufu szoguni powoływali gubernatorów określanych mianem shugo, którzy posiadali większą władzę oraz byli odpowiedzialni wielokrotnie za więcej niż jedną prowincję.
Niemniej już w epoce Muromachi – a zwłaszcza w następnej, pełnej niepokojów oraz wojen epoce Azuchi-Momoyama – ich funkcje zaczęli spełniać potężni oraz wpływowi, a przy tym posiadający osobiste oddziały samurajów, panowie feudalni zwani daimyō. Ciągła rywalizacja pomiędzy wielkimi rodami oraz związana z tym niestabilność polityczna szły w parze z ambicjami poszczególnych daimyō, którzy częstokroć dążyli do poszerzania swych włości poza obszar wyznaczony granicami przypadających im prowincji. Z upływem czasu coraz liczniejsze lenna daimyō wyparły de facto podział na 68 prowincji, co usankcjonował prawnie wielki wódz Hideyoshi Toyotomi, ustanawiając han, czyli domenę feudalną (lenno), jako podstawową jednostkę podziału administracyjnego. Prowincje funkcjonowały odtąd zaledwie jako swego rodzaju punkt odniesienia, pozwalający lepiej orientować się w terenie oraz określać położenie danego miasta, czy też dowolnego spośród około 300 hanów.
Podlegający bezpośrednio siogunowi panowie feudalni, winni byli przysięgać mu wierność oraz lojalność, a w okresie władzy Tokugawów dzielili się na spokrewnionych z nimi fudai-daimyō oraz tozama-daimyō. Niemniej jednak o pozycji danego hanu, a co za tym idzie jego władcy, decydował roczny dochód, którego miarą była jednostka objętości zwana koku. Najbogatszym hanem była, leżąca na granicy dzisiejszych prefektur Ishikawa oraz Toyama, domena Kaga, której dochód przekraczał 1 mln koku. Domeny, w których zbiory były mniejsze od 10 tys. koku, choć nadal były nazywane hanami, to jednak stojący na ich czele władcy tracili tytuły oraz przywileje należne daimyō oraz nie podlegali bezpośrednio zwierzchnictwu sioguna; nie posiadali też prawa budować będących podkreśleniem wysokiego statusu zamków. Aczkolwiek ranga domeny była określana politycznie w sposób odgórny, tym niemniej oczekiwano, że han oraz stojący na jego czele pan zachowają się odpowiednio do nadanej wcześniej klasy oraz zgromadzą wymaganą ilość koku.
Podział kraju na feudalne domeny utrzymał się do 1871 r. kiedy zastąpiło je 305 prefektur, które następnie ulegały scalaniu. Pod koniec tego samego 1871 r. było ich 72; w 1881 – 37; w 1885 – 45, a w 1888 r., po dodaniu Hokkaido oraz Okinawy, ustaliła się aktualna liczba 47 prefektur. W 1907 r., po zwycięskiej wojnie z Rosją, Japończycy utworzyli obejmującą południową cząstka wyspy Sachalin prefekturę Karafuto, istniejącą do końca II wojny światowej.
Określane wspólnym mianem to-dō-fu-ken jednostki administracyjne dzielą się na 43 zwykłe ken, obejmujący całe Hokkaido okręg dō, metropolię Tokio to oraz 2 prefektury miejskie (Kioto oraz Osaka), czyli fu. Na czele prefektury stoi gubernator, odpowiedzialny przed lokalnym parlamentem. W 1947 r. Prawo o autonomii lokalnej przyznało prefekturom większy zakres obowiązków oraz kompetencji.
W Japonii używa się także podziału na 8 regionów geograficznych: Hokkaido, Tōhoku, Kantō, Chūbu, Kansai (obecnie równoznaczny z nazwą Kinki), Chūgoku, Sikoku oraz Kiusiu, który zawiera w sobie także prefekturę Okinawa.
| lp. | flaga | prefektura | populacja | stolica |
|---|---|---|---|---|
| 1 |  |
Hokkaido | 5 632 133 | Sapporo |
| 2 |  |
Aomori | 1 436 628 | Aomori |
| 3 |  |
Iwate | 1 416 180 | Morioka |
| 4 |  |
Miyagi | 2 370 280 | Sendai |
| 5 |  |
Akita | 1 174 905 | Akita |
| 6 |  |
Yamagata | 1 223 000 | Yamagata |
| 7 |  |
Fukushima | 2 119 218 | Fukushima |
| 8 |  |
Ibaraki | 2 985 424 | Mito |
| 9 |  |
Tochigi | 2 011 313 | Utsunomiya |
| 10 |  |
Gunma | 2 024 820 | Maebashi |
| 11 |  |
Saitama | 6 938 006 | Saitama |
| 12 |  |
Chiba | 6 062 202 | Chiba |
| 13 |  |
Tokio | 12 577 819 | Shinjuku (Tokio) |
| 14 |  |
Kanagawa | 8 639 665 | Jokohama |
| 15 |  |
Niigata | 2 444 108 | Niigata |
| 16 |  |
Toyama | 1 120 320 | Toyama |
| 17 |  |
Ishikawa | 1 180 744 | Kanazawa |
| 18 |  |
Fukui | 821 589 | Fukui |
| 19 |  |
Yamanashi | 884 531 | Kōfu |
| 20 |  |
Nagano | 2 206 175 | Nagano |
| 21 |  |
Gifu | 2 107 687 | Gifu |
| 22 |  |
Shizuoka | 3 792 457 | Shizuoka |
| 23 |  |
Aichi | 7 254 432 | Nagoja |
| 24 |  |
Mie | 1 863 815 | Tsu |
| 25 |  |
Shiga | 1 337 770 | Ōtsu |
| 26 |  |
Kioto | 2 644 331 | Kioto |
| 27 |  |
Osaka | 8 815 757 | Osaka |
| 28 |  |
Hyōgo | 5 595 212 | Kobe |
| 29 |  |
Nara | 1 421 367 | Nara |
| 30 |  |
Wakayama | 1 036 061 | Wakayama |
| 31 |  |
Tottori | 618 727 | Tottori |
| 32 |  |
Shimane | 761 503 | Matsue |
| 33 |  |
Okayama | 1 957 056 | Okayama |
| 34 |  |
Hiroszima | 2 878 915 | Hiroszima |
| 35 |  |
Yamaguchi | 1 492 575 | Yamaguchi |
| 36 |  |
Tokushima | 824 108 | Tokushima |
| 37 |  |
Kagawa | 1 022 843 | Takamatsu |
| 38 |  |
Ehime | 1 493 126 | Matsuyama |
| 39 |  |
Kōchi | 796 196 | Kōchi |
| 40 |  |
Fukuoka | 5 057 932 | Fukuoka |
| 41 |  |
Saga | 866 402 | Saga |
| 42 |  |
Nagasaki | 1 516 536 | Nagasaki |
| 43 |  |
Kumamoto | 1 842 140 | Kumamoto |
| 44 |  |
Ōita | 1 209 587 | Ōita |
| 45 |  |
Miyazaki | 1 170 023 | Miyazaki |
| 46 |  |
Kagoshima | 1 786 214 | Kagoshima |
| 47 |  |
Okinawa | 1 365 043 | Naha |
Japonia, której liczba ludności w 2010 r. wynosiła 127,4 mln osób, trzeba do najgęściej zaludnionych państw świata. Gęstość zaludnienia wynosi 337 osób na km². 90% ludności skupia się na wąskich nizinach nadbrzeżnych oraz w kotlinach śródgórskich, które stanowią zaledwie 1/4 powierzchni kraju, a gdzie zagęszczenie wzrasta do powyżej 1000 os./km². Ponad połowa mieszkańców zajmuje południowe wybrzeże Honsiu, a dokładniej strefę ciągnącą się od Tokio, Kawasaki oraz Jokohamy poprzez Nagoję do Kioto, Kobe oraz Osaki. Do gęsto zaludnionych obszarów zaliczają się także północna części Sikoku oraz Kiusiu, a do najrzadziej Hokkaido, północne Honsiu oraz południowe Kiusiu. Rozmieszczenie ludności w zasadniczy sposób rzutuje na wysoki stopień urbanizacji, który wynosi 89%.
Społeczeństwo tego wyspiarskiego kraju trzeba do najbardziej jednolitych pod względem narodowościowym. Około 98–98,5% mieszkańców to rdzenni Japończycy, a do najliczniejszych mniejszości narodowych zaliczają się: Koreańczycy (0,6–0,8 mln), Chińczycy (0,5–0,6 mln), Brazylijczycy (0,3–0,5 mln) oraz Filipińczycy (0,2 mln). Ogółem, liczbę ludności zaliczaną do mniejszości narodowych w Japonii szacuje się na około 2–2,5 mln, co stanowi około 1,5–1,7% populacji kraju. Do mniejszości etnicznych, uważanych wielokrotnie za Japończyków, trzeba także około 1,2–1,4 mln Okinawiańczyków oraz kilkanaście tysięcy Ajnów, rdzennych mieszkańców Japonii.
Imigracja na wyspy jest niewielka, jednak nader znaczna liczba cudzoziemców przebywa w Japonii czasowo. Po II wojnie światowej, w latach 1947-1950 nastąpił gwałtowny, bo sięgający nawet 20‰ rocznie przyrost rzeczywisty. Spowodowany był on repatriacją 6,5 mln Japończyków z zagranicy, a także spadkiem umieralności na skutek poprawy jakości opieki medycznej oraz wzrostem liczby urodzeń.
Postępująca industrializacja oraz modernizacja, gwałtowna migracja ze wsi do miast oraz wprowadzenie liberalnej ustawy aborcyjnej (1948) przyczyniły się do gwałtownego spadku urodzeń w latach 50. Doprowadziło to do zmiany modelu rodziny z wielopokoleniowej oraz wielodzietnej na nuklearną, z ograniczoną liczbą potomstwa. Wykształcił się wówczas model rodziny składający się z rodziców oraz dwójki dzieci (2+2). We współczesnej Japonii przyrost naturalny jest bardzo mały oraz w ostatnich latach przyjmuje wartości ujemne. Od początku lat 60., z wyjątkiem lat 1968-1973, kiedy to w wiek gotowości małżeńskiej weszło rozliczne pokolenie urodzone w latach powojennych, współczynnik dzietności nie zapewnia naturalnej zastępowalności pokoleń (2,10), aby w 2005 r. spaść do najniższego w historii Japonii poziomu 1,26 dziecka na 1 kobietę w wieku reprodukcyjnym. Aktualnie w strukturze społecznej dominują osoby w wieku produkcyjnym (20–64 lata), a na 100 mężczyzn przypada 105 kobiet. Niemniej jednak, analogicznie jak w innych wysoko rozwiniętych państwach świata japońskie społeczeństwo gwałtownie się starzeje. Do połowy lat 90. liczba Japończyków do 14 roku życia przewyższała liczbę osób w wieku 65 lat oraz więcej. W 1996 r. liczba dzieci oraz liczba osób starszych zostały wyrównane, osiągając wartości po około 15% ogólnej populacji Japonii. W następnych latach liczba osób starszych zaczęła przewyższać liczbę dzieci. Na początku 2012 r. osoby starsze stanowiły 23,5% populacji Japonii, z tym że osoby poniżej 15 roku życia zaledwie 13,0%[5]. Oznacza to, że liczba dzieci jest prawie dwukrotnie mniejsza, niż liczba seniorów. Tak wyraźnej nadwyżki osób w wieku starszym w stosunku do dzieci nie ma w populacji żadnego innego kraju.
Średnia długość życia w Japonii jest najwyższa na świecie oraz w 2010 r. wynosiła 83 lata, przy czym mężczyźni żyli 79,7 lat, a kobiety 86,4. Gwałtowne starzenie się społeczeństwa jest bardzo dużym problemem dla gospodarki oraz systemu społecznego kraju. Przybywa osób starszych pobierających wysokie świadczenia emerytalne, na które coraz mniej ludzi pracuje. Dodatkowym utrudnieniem dla opieki społecznej oraz wielu rodzin nuklearnych jest wzrastająca liczba rozwodów wśród Japończyków na emeryturze. Trwają dyskusje, w jaki sposób temu zaradzić. Z jednej strony stosuje się różnego rodzaju zachęty dla potencjalnych rodziców, z drugiej rozważa się kwestię imigracji. Polityka prorodzinna w Japonii będzie musiała ulec bardzo dużym przeobrażeniom, albowiem przybywa kobiet buntujących się przeciwko tradycyjnemu modelowi rodziny oraz odrzucających instytucję małżeństwa albo zwlekających z zawarciem związku małżeńskiego oraz rodzeniem dzieci. Współcześnie około 40% Japonek w wieku 25–39 lat to singelki. Niewykluczone, że najpierw złagodzone zostaną bardzo restrykcyjne zasady zatrudniania obcokrajowców.
Jeszcze nie tak dawno problem bezrobocia właściwie nie istniał, lecz teraz po długotrwałej recesji wynosi ono w granicach 4–5%.
Na narodowy charakter oraz mentalność Japończyków ogromny wpływ wywarły oraz wywierają wciąż bushido oraz nauki Konfucjusza. To za ich sprawą takie cechy, jak: dyscyplina, stoicyzm, powściągliwość, opanowanie, a także lojalność oraz szacunek wobec starszych czy zwierzchników są powszechnie respektowane oraz widoczne na każdym kroku – w szkole, pracy oraz rodzinie.
Harmonia w życiu społecznym stanowi dla Japończyków najwyższą wartość, w związku z czym w relacjach międzyludzkich panuje konformizm oraz dążenie do ugody prawie za wszelką cenę. Interes grupowy ma pierwszeństwo nad indywidualnym, stąd źle widziane jest wyróżnianie się oraz formułowanie osobistych opinii. Ludzie wypowiadają się najczęściej niejasno oraz wymijająco, a prywatne uczucia oraz troski maskują nienagannym uśmiechem oraz wysoką kulturą osobistą.
Honor oraz wszechobecne poczucie wdzięczności oraz obowiązku, a co za tym idzie obawa przed utratą twarzy skutkuje istnieniem we wzajemnych relacjach specyficznych, nieformalnych układów oraz powiązań takich jak giri (moralne zobowiązanie), które dla skrytych oraz zamkniętych w sobie Japończyków stanowi wzór zachowania, a także sposób polubownego rozwiązywania sporów międzyludzkich. To właśnie konfucjańskie zasady, bushido, czyli "droga rycerza", a także buddyzm zen stanowiły podstawę specyficznego systemu myślenia oraz sposobu postrzegania świata przez Japończyków. Za ich sprawą ongiś samuraj, który okrył się hańbą oraz stawał się rōninem, zwracał jeden ze swych mieczy przeciw sobie oraz popełniał rytualne samobójstwo – seppuku. One też przed II wojną światową pomogły stworzyć kult boskiego cesarza oraz pozwoliły japońskim żołnierzom pogardzać śmiercią w czasie samobójczych ataków kamikaze. Poczucie honoru nakazywało walczyć do końca, albowiem nie wchodziły w rachubę pojęcia takie jak niewola czy kapitulacja.
Ponad 99% mieszkańców Japonii posługuje się językiem japońskim. Pochodzenie języka japońskiego jest nieznane. Prezentowane są zróżnicowane hipotezy dot. jego korzeni, m.in. pokrewieństwo rodzinom języków uralskich oraz ałtajskich, do których należą: fiński, węgierski, mongolski, turecki. Pod względem gramatycznym japoński podobny jest do języka koreańskiego.
Do charakterystycznych cech języka japońskiego należą: duża liczba homofonów, obfitość zwrotów grzecznościowych, zachodzenie tylko otwartych, a więc kończących się samogłoską sylab, iloczas czy duża ilość zapożyczeń frazeologicznych, z reguły z języka angielskiego.
Z powyższych powodów, a więc braku możliwości jednoznacznego wyjaśnienia, język japoński jest klasyfikowany jako największy język izolowany, albowiem jego struktury gramatyczne, frazeologia, czy fonetyka, są niepodobne do struktur żadnego innego języka na świecie. Jest to język aglutynacyjny.
Mieszkańcy Wysp Riukiu, w tym Okinawy, posługują się językami riukiuańskimi, należącymi do japońskiej rodziny językowej. Są one nauczane w miejscowych szkołach. Język ajnoski jest używany przez niewielką grupę mieszkańców wyspy Hokkaido – Ajnów. Są oni zagrożeni wymarciem.
Japończycy posługują się równocześnie trzema systemami pisma. Są to: wprowadzone w V w. znaki chińskie kanji oraz dwa sylabariusze fonetyczne hiragana oraz katakana pochodzące z VIII w. W wielkim uproszczeniu, znakami kanji zapisuje się rzeczowniki, za pomocą hiragany przekształca się je w przymiotniki oraz czasowniki, natomiast katakanę stosuje się do zapisu słów pochodzenia obcego. Ponadto, przede wszystkim w reklamie oraz w kontaktach z cudzoziemcami zastosowanie znajdują rōmaji, a więc alfabet łaciński, który jest w istocie czwartym systemem pisma.
W dzisiejszych czasach coraz większa liczba Japończyków uznaje światopogląd materialistyczny, tym niemniej ponad 90% z nich praktykuje zarówno shintō (obrządek narodzin oraz małżeństwa) jak oraz buddyzm, zarezerwowany na ceremonie pogrzebowe.
Shintō jest rdzennie japońską religią politeistyczną, a nazwę shintō tłumaczy się jako drogę bóstw. Ów powstały w czasach prehistorycznych system animistycznych wierzeń ludowych oddaje cześć zamieszkującym wszędzie bóstwom kami oraz nie ma żadnej doktryny czy filozofii. Jak głosi japoński mit stworzenia świata, cesarz jest potomkiem bogów, a spośród wielorakich odmian shintō wiele głosi wiarę w pośmiertną boskość wszystkich ludzi, w związku z czym winni być czczeni przez potomnych.
W epoce Meiji ideologia nacjonalistyczna uczyniła shintō religią państwową, a w szkołach dzieci uczono mitów shintō, które gloryfikowały boskie pochodzenie cesarza oraz narodu.
W dzisiejszych czasach znikomy procent Japończyków uznaje owe wierzenia, tym niemniej jednak z uwagi na rozliczne tradycyjne festiwale oraz uroczystości shintō trwa do tego stopnia, że w święto powitania Nowego Roku 70 milionów ludzi nawiedza sanktuaria oraz chramy, z których najświętszym jest Wielki Chram Ise.
Pochodzący z Indii buddyzm stał się sprowadzony do Japonii w połowie VI w. przez koreańskich misjonarzy, którzy analogicznie jak chrześcijańscy mnisi w Europie, dzięki umiejętności pisania oraz czytania, posiadali niezbędną wiedzę pozwalającą budować świątynie, drogi, miasta oraz tworzyć podwaliny kultury, sztuki, władzy oraz prawa.
Za sprawą wielkiego reformatora, księcia Shōtoku, w 593 r. mahajana jeden z dwóch głównych odłamów buddyzmu stał się religią państwową, aczkolwiek wyznawaną zaledwie przez wąską elitę. Z biegiem wieków wpływy nowej wiary wciąż rosły, wyodrębniły się także nowe jego odłamy, takie jak: tendai, założona przez mnicha Saichō (767-822), który dołączył do swej doktryny bóstwa kami; shingon, której twórcą był Kūkai (774-835), a jej podstawę stanowi skomplikowana w swej złożoności filozofia; jōdo, które wprowadził Hōnen (1133-1212), a także zbudowane przez jego ucznia Shinrana (1173-1262) jōdo-shinshū opierające się na kulcie Buddy Amidy, inaczej Czystej Ziemi; nichiren-shū to sekta, której twórcą był kapłan Nichiren (1222-1282). Kontynuatorem jego idei jest m.in. świecka organizacja buddyjska o nazwie Sōka Gakkai. Zen to odłam buddyzmu (odpowiednik chińskiego chanu), który na przełomie XII oraz XIII w. sprowadzili z Chin japońscy mnisi Eisai (1141-1215) oraz Dōgen (1200-1253). Pierwszy z nich był twórcą sekty rinzai (odpowiednik chińskiej szkoły linji, a drugi sōtō (odpowiednik chińskiej szkoły caodong). Zen odrzuca doktryny oraz wiarę w moc świętych pism oraz głosi, że droga do oświecenia wiedzie poprzez osobiste wysiłki człowieka, szczególnie zaś wstrzemięźliwość oraz technikę medytacji zazen. Wymagana od wiernych surowa dyscyplina duchowa oraz fizyczna, skromność oraz ciężka praca uczyniły zen popularnym wśród rządzącej Japonią przez wieki klasy samurajów, wywierając przy tym głęboki oraz trwały wpływ na jej kulturę oraz sztukę.
W Japonii, niemający charakteru religijnego, konfucjanizm to kodeks etyczny zbudowany w VI w p.n.e. przez chińskiego mędrca Konfucjusza, wedle którego najistotniejszymi cnotami są: pokora, oszczędność, szczodrość, umiarkowanie, szacunek dla starszych oraz przestrzeganie tradycji. Około VII w. zasady te są fundamentem sprawowania władzy w Japonii, a kiedy wprowadzono siogunat w 1333 r. ich rola wzrosła jeszcze bardziej, albowiem konfucjanizm nakazywał wierność oraz lojalność wobec władzy, niezależnie od tego kto w danym czasie ją sprawował. Konfucjanizm przyczynił się także do utrwalenia konformizmu, hierarchii społecznej oraz ie, a więc patriarchatu w rodzinie. Aktualnie jego złagodzona forma jest nadal nauczana w szkołach.
Chrześcijaństwo było sprowadzone do Japonii w XVI w. przez portugalskich oraz hiszpańskich zakonników, z których najsłynniejszym był jezuita Franciszek Ksawery. Nowa wiara w błyskawicznym tempie zyskała wielu wyznawców, niemniej jednak obawiający się europejskiego kolonializmu sioguni zdławili ją oraz od 1639 do 1868 r. chrześcijaństwo było wyznawane potajemnie. Dla zdecydowanej większości Japończyków religia ta jest wciąż obca oraz wyznawana jest przez niewielką, 1% mniejszość.
Podobnie jak w Korei oraz Chinach, w Japonii jest wiele rozmaitych oraz powstałych niedawno sekt oraz nieoficjalnych odnóg większych religii określanych mianem shin-shūkyō (nowe religie).
W obowiązującej od 1946 r. nowej konstytucji Japonii istnieje 20 artykuł gwarantujący całkowitą wolność wyznania oraz sumienia, a ustawa rozdzielająca religię od państwa sprawia, że Japonia jest krajem świeckim oraz neutralnym światopoglądowo. Artykuł ten zaznacza, że żadna organizacja o charakterze religijnym nie ma prawa pełnić władzy politycznej, ani nawet pośrednio wywierać na nią wpływu. W państwowych szkołach praktyki religijne są zakazane. Wszelka działalność religijna, osoby duchowne oraz wznoszenie obiektów sakralnych nie jest dotowane z budżetu państwa.
Religie (2000)[6]:
| Religie | % populacji |
|---|---|
| Shintō/Buddyzm | 69,61% |
| Nowe religie | 24,43% |
| Ateizm | 4% |
| Protestantyzm | 0,69% |
| Katolicyzm | 0,36% |
| Munizm | 0,24% |
| Świadkowie Jehowy | 0,17% |
| Islam | 0,12% |
| Mormoni | 0,09% |
| Prawosławie | 0,02% |
| Bahaizm | 0,01% |
Na przestrzeni dziejów powstawanie oraz rozwój japońskich miast były uwarunkowane z reguły czynnikami strategicznymi z politycznego jak oraz ekonomicznego punktu widzenia. Wiele z nich to przede wszystkim siedziby cesarzy, siogunów, daimyō, panów feudalnych oraz wielkich rodów, jak także ośrodki administracyjne dawnych prowincji oraz współczesnych prefektur. Pozostałe zaś, z reguły miasta portowe, swoją pozycję zawdzięczają po dziś dzień szczególnej roli okien na świat.
Część miast nie przetrwała do naszych czasów, bądź uległa znacznej degradacji oraz marginalizacji, jak np. Hiraizumi w regionie Tōhoku. W średniowieczu owa licząca 100 tys. mieszkańców metropolia, stanowiła ostatni bastion potężnego ongiś rodu Fujiwara oraz była religijną oraz handlową stolicą północnej Japonii. Innym przykładem, tym razem gospodarczego upadku jest Aikawa, aktualnie niewielka miejscowość na wyspie Sado, która rozwinęła się jako górnicze miasto przy kopalni złota oraz w okresie swej największej świetności tj. w epoce Edo liczyła 100 tys. mieszkańców.
Liczące przynajmniej 30 tys. mieszkańców 784 japońskie miasta (dla porównania 70 lat temu takich miast było niespełna 200), których liczba wciąż rośnie, skupiają ok. 113,6 mln mieszkańców, co stanowi 89,4% ludności Japonii. Urbanizacja tej skali to rezultat ogromnych migracji ze wsi do miast, zapoczątkowanych industrializacją kraju w epoce Meiji, a szczególnie nasilonych po II wojnie światowej, jak także jest to efekt wchłaniania terenów wiejskich przez rozrastające się miasta. Wiele z nich może poszczycić się wielosetletnią historią oraz znaczeniem. Inne, jak Jokohama, są stosunkowo młode oraz zaczęły masowo powstawać na przełomie XIX oraz XX stulecia, a pewne jak np. Saitama powstały w wyniku połączenia się kilku mniejszych, w jedno większe miasto.
Od czasu objęcia władzy przez ród Tokugawa największą oraz najważniejszą metropolią jest Tokio (do 1868 Edo). Niemniej jednak są także inne wielkie oraz silne miasta, których rola oraz znaczenie pozwalają mówić o Japonii jako kraju zdecetralizowanym, bez jednego dominującego ośrodka miejskiego. Są to tzw. miasta oznaczone rządowym rozporządzeniem, w których w największym stopniu skoncentrowane jest polityczne, gospodarcze, naukowe oraz kulturalne życie kraju, jak także pełnią one rolę ważnych węzłów komunikacyjnych. Ponadto, intensywna urbanizacja doprowadziła do powstania wielkich konurbacji oraz zespołów miejskich na czele z Wielkim Tokio, największą aglomeracją świata, obejmującą nieomal cały region Kantō oraz zamieszkaną przez ponad 35 mln osób. Poza tym do największych zaliczają się: konurbacja Keihanshin w regionie Kansai, Chūkyō tj. aglomeracja Nagoi oraz zespół Fukuoka-Kitakiusiu. Razem składają się na one tzw. Korytarz Tokaido największe na ziemskim globie megalopolis, zamieszkane przez przeszło 2/3 Japończyków.
Restauracja Meiji wpłynęła nie tylko na uprzemysłowienie oraz wzrost liczby mieszkańców japońskich miast, lecz wywarła wpływ także na ich wygląd. Wtedy to ukazała się ceglana architektura w zachodnim stylu, jakkolwiek jeszcze do II wojny światowej dominowała tradycyjna oraz niewysoka zabudowa drewniana. Amerykańskie bombardowania oraz gwałtowna oraz chaotyczna powojenna odbudowa sprawiły, że dziś miasta Japonii to pozbawione zabytków, a równocześnie barwne betonowe dżungle, które emanują dynamizmem oraz energią. Życie w nich koncentruje się wokół stacji kolejowych, otoczonych domami towarowymi, bankami, resatuarcjami. Do charakterystycznych cech największych metropolii należą: nowoczesna architektura, rozległe podziemne pasaże, wszechobecne reklamy, wielopoziomowe skrzyżowania oraz ogromny zgiełk uliczny.
Największe miasta Japonii liczące ponad 400 tys. mieszkańców w 2010:
| Lp. | Flaga | Miasto | Liczba mieszkańców (2010) | Region |
|---|---|---|---|---|
| 1 | |
Tokio | 8 802 501 | Kantō |
| 2 |  |
Jokohama | 3 672 238 | Kantō |
| 3 |  |
Osaka | 2 662 998 | Kansai |
| 4 |  |
Nagoja | 2 258 280 | Chūbu |
| 5 | Sapporo | 1 905 777 | Hokkaido | |
| 6 |  |
Kōbe | 1 537 228 | Kansai |
| 7 |  |
Kioto | 1 464 375 | Kansai |
| 8 |  |
Fukuoka | 1 454 188 | Kiusiu |
| 9 |  |
Kawasaki | 1 410 645 | Kantō |
| 10 |  |
Saitama | 1 214 210 | Kantō |
| 11 |  |
Hiroszima | 1 171,640 | Chūgoku |
| 12 |  |
Sendai | 1 034 680 | Tōhoku |
| 13 | Kitakyūshū | 982 665 | Kiusiu | |
| 14 |  |
Chiba | 956 685 | Kantō |
| 15 |  |
Sakai | 838 445 | Kansai |
| 16 |  |
Niigata | 812 388 | Chūbu |
| 17 |  |
Hamamatsu | 809 233 | Chūbu |
| 18 | Shizuoka | 716 602 | Chūbu | |
| 19 |  |
Kumamoto | 671 444 | Kiusiu |
| 20 |  |
Okayama | 669 135 | Chūgoku |
| 21 |  |
Sagamihara | 626 020 | Kantō |
| 22 |  |
Kagoshima | 606 079 | Kiusiu |
| 23 |  |
Funabashi | 571 644 | Kantō |
| 24 |  |
Hachioji | 537 561 | Kantō |
| 25 |  |
Matsuyama | 513 113 | Sikoku |
| 26 |  |
Higashiosaka | 511 611 | Kansai |
| 27 |  |
Kawaguchi | 493 034 | Kantō |
| 28 |  |
Himeji | 488 956 | Kansai |
| 29 |  |
Matsudo | 478 328 | Kantō |
| 30 |  |
Kurashiki | 467 325 | Chūgoku |
| 31 |  |
Ichikawa | 466 320 | Kantō |
| 32 |  |
Ōita | 465 467 | Kiusiu |
| 33 |  |
Nishinomiya | 465 424 | Kansai |
| 34 |  |
Amagasaki | 460 124 | Kansai |
| 35 |  |
Utsunomiya | 455 284 | Kantō |
| 36 |  |
Nagasaki | 455 131 | Kiusiu |
| 37 |  |
Kanazawa | 454 607 | Chūbu |
| 38 |  |
Yokosuka | 428 115 | Kantō |
| 39 |  |
Fukuyama | 421 810 | Chūgoku |
| 40 |  |
Takamatsu | 420 388 | Sikoku |
| 41 |  |
Toyama | 418 710 | Chūbu |
| 42 |  |
Toyota | 411 441 | Chūbu |
| 43 |  |
Hirakata | 408 553 | Kansai |
| 44 |  |
Machida | 406 281 | Kantō |
| 45 |  |
Gifu | 401 769 | Chūbu |
Połowa XIX w. stanowiła przełomowy okres w historii Japonii, kiedy to z kraju izolującego się od wszelkich kontaktów ze światem zewnętrznym wkroczyła na drogę przełomowych oraz zasadniczych zmian, w tym gospodarczych. Procesowi unowocześniania oraz uprzemysłowienia towarzyszyły wojny oraz próby stworzenia wielkiego imperium. Kulminacją tych dążeń była II wojna światowa, z której Japonia wyszła pokonana oraz zniszczona. Dzięki jednak sprawnej organizacji oraz wysiłkowi mieszkańców, kraj szybko odbudował swoją gospodarkę, równocześnie rozpoczynając kolejny "podbój świata", tym razem technologiczny oraz ekonomiczny.
Tuż po wojnie rząd japoński prowadził bardzo aktywną politykę gospodarczą, Japonia wybrała gospodarkę rynkową połączoną z interwencjonizmem, czyli wsparciem ze strony państwa dla kapitałochłonnych projektów, jak budowa dróg, kolei czy badania naukowe. Japonia przeznaczała wtedy na badania 3% swojego PKB, co dawało jej jedno z pierwszych miejsc na świecie pod tym względem. Dzięki fenomenalnemu wzrostowi gospodarczemu już w 1967 stała się drugą, ekonomiczną potęgą świata.
Dewaluacja jena, obniżka zarobków oraz podwojenie wydajności pracy pozwoliły Japonii przezwyciężyć kryzysy naftowe z 1973 oraz 79, a rosnący eksport oraz nadwyżka w handlu zagranicznym spowodowały, że w pierwszej połowie lat 80. XX w. gospodarka osiągnęła przewagę nawet nad gospodarką Stanów Zjednoczonych. Japoński cud gospodarczy stał się przyczyną powszechnego dobrobytu oraz bogactwa Japończyków, a towarzyszyły temu małe stopy procentowe oraz szalejące ceny nieruchomości.
Tzw. "mydlana bańka" gospodarcza pękła w 1991, kiedy załamaniu uległ japoński rynek papierów wartościowych, tracąc połowę swojej wartości, a nękane problemami banki japońskie podniosły stopy procentowe. Trwająca przez całe lata 90. XX w. recesja uczyniła wiele głośnych bankructw oraz znaczne zadłużenie społeczeństwa. Aktualnie sytuacja ulega powolnej poprawie. Podatki stanowią aktualnie 28% PKB Japonii. Podatek dochodowy od osób fizycznych płaci się na rzecz państwa, prefektury oraz gminy. Stawki podatku dochodowego płaconego państwu to 5%, 10%, 20%, 23%, 33%, 40%, płaconego prefekturze 4%, płaconego gminie 6%, toteż najniższa zsumowana stawka podatku dochodowego wynosi 15%, a najwyższa 50%. Podatek dochodowy od osób prawnych (firm) wynosi 40% (do 1997 49%). Podatek konsumpcyjny wynosi 5%. Są także podatki od nieruchomości oraz inne. Poważnym problemem japońskiej gospodarki jest jej zadłużenie wynoszące 212% PKB.
Eksport płodów rolnych stanowi znikomy procent dochodów państwa, a zatrudnienie w rolnictwie stanowi niewielki odsetek ludności zawodowo czynnej (w ciągu ostatnich 30 lat spadło z 30% do niecałych 6%[7]). Ponadto, warunki geograficzne sprawiają, że areał gruntów ornych stanowi około 12% powierzchni kraju. Uprawa roli skupia się w kotlinach śródgórskich oraz nizinach nadbrzeżnych. Aby rozszerzyć obszar ziem uprawnych, państwo przeprowadza meliorację zabagnionych dolin, tarasowanie zboczy oraz wykonywanie polderów rolniczych na osuszonych terenach. Silnie rozdrobnione gospodarstwa rolne są niewielkie, a ich przeciętna wielkość wynosi około 1 ha, zaledwie na Hokkaido są większe. Ponadto, 60% powierzchni gruntów ornych jest nawadniane. Intensywne rolnictwo japońskie jest bardzo wydajne oraz pokrywa około 75% zapotrzebowania kraju na żywność, a około 33% powierzchni pól daje 2–3 zbiory rocznie. Wysoki poziom uzyskiwany jest m.in. dzięki rozwiniętej kulturze rolnej, organizacji oraz powszechnej mechanizacji. Zużycie nawozów mineralnych oraz środków ochrony roślin trzeba do najwyższych na świecie.
Główną uprawą jest ryż – podstawowa roślina żywieniowa, której zbiory pokrywają wewnętrzne potrzeby kraju, a wysokie ceny tego zboża są utrzymywane przez państwo poprzez dotacje. Inną popularną wśród Japończyków rośliną żywieniową jest soja, której import piętnaście razy przewyższa rodzimą produkcję. Poza tym uprawia się: pszenicę, jęczmień oraz rośliny paszowe, a także buraki w tym cukrowe, rzepak, trzcinę cukrową. Japonia jest jednym z ważniejszych producentów herbaty. Fasola, ziemniaki, bataty oraz przeważajaca ilość jarzyn pochodzi z kraju, ale połowa spożywanych owoców jest sprowadzana z zagranicy, niemniej jednak notuje się szybki rozwój sadownictwa, którego specjalnością jest uprawa mandarynek oraz truskawek. Ponadto wokół wielkich konurbacji rozwinęła się uprawa kwiatów.
Intensywna hodowla, z reguły trzody chlewnej, bydła oraz drobiu dostarcza około 30% wartości produkcji rolniczej, ale połowa spożywanego mięsa, z reguły wołowiny, pochodzi z importu. Zaledwie produkcja drobiu oraz jaj zaspokaja krajową konsumpcję. Wciąż niewielkie jest spożycie produktów mlecznych, których zapotrzebowanie w 75% pokrywa krajowa produkcja. Od zakończenia II wojny światowej maleje pogłowie koni, owiec oraz kóz. Podobnie zmalało znaczenie hodowli jedwabników, tradycyjnej gałęzi japońskiego rolnictwa.
Na Japonię przypada ponad 10% światowych połowów ryb oraz skorupiaków, które stanowią prawie połowę diety Japończyków. Średnie roczne spożycie owoców morza wynosi 70 kg na osobę. Poławia się z reguły makrele, tuńczyki, dorsze, a wśród skorupiaków dominują kraby oraz krewetki oraz ostrygi. Ponadto odławiane są głowonogi oraz jadalne wodorosty morskie. Podobnie jak w Skandynawii, rybołówstwo japońskie od stale specjalizowało się w połowach wielorybów, jednak protesty międzynarodowych organizacji ekologicznych spowodowały, że decyzją władz od 1982 maleje znaczenie wielorybnictwa.
W przybrzeżnych wodach Morza Japońskiego rozpowszechniona jest hodowla ryb, ostryg, krewetek oraz wodorostów kaiso. Hoduje się ponadto perłopławy, co stawia Japonię wśród potentatów dostarczających perły dla przemysłu jubilerskiego.
Japońska strefa połowowa wynosi 200 mil morskich. Połowami zajmują się z reguły małe przedsiębiorstwa, a o znaczeniu morza dla gospodarki kraju świadczy liczba portów rybackich, która przekracza 3000.
Chlubą oraz symbolem japońskiej hodowli ryb ozdobnych jest pięknie ubarwiony karp koi.
Japonia jest czołową potęgą przemysłową świata. Ten dział gospodarki wytwarza 40% dochodu narodowego brutto oraz zatrudnia 1/3 ludności zawodowo czynnej. Początki japońskiego przemysłu sięgają końca XIX stulecia, kiedy powstały zakłady przemysłu włókienniczego, wykorzystujące do produkcji miejscowy surowiec – jedwab. W latach dwudziestych XX w. rozpoczęły swą działalność pierwsze korporacje zwane zaibatsu, reprezentujące przemysł ciężki. Główne ośrodki przemysłowe przedwojennej Japonii zostały zniszczone w wyniku bombardowań pod koniec II wojny światowej.
Najważniejsza cząstka produkcji przemysłowej koncentruje się w regionach: Kantō (aglomeracja Tokio), Kansai (Osaka-Kioto-Kōbe), południowej części Chūbu (prefektura Aichi oraz Nagoja) oraz północnej Kiusiu (Fukuoka-Kitakiusiu). Rozwój japońskiego przemysłu, analogicznie jak rolnictwa czy budownictwa mieszkaniowego, utrudnia niedobór wolnej przestrzeni. Z uwagi na z tym, aby zwiększyć ilość nowych terenów pod inwestycje, niweluje się wzgórza, a uzyskanym materiałem skalnym zasypuje się płytkie zatoki morskie. Dzięki temu powstały nowe dzielnice portowo-przemysłowe w Kōbe oraz nad Zatoką Tokijską.
W Japonii są różnorodne, aczkolwiek niewielkie, rozproszone oraz trudne w eksploatacji złoża surowców mineralnych, takich jak węgiel kamienny, miedź, cyna, mangan, cynk, ołów czy piryt. Równie skromne są japońskie zasoby ropy naftowej, występujące przede wszystkim w północno-zachodniej części Honsiu, a których eksploatacja pokrywa zaledwie 0,3% potrzeb krajowych. Z uwagi na z tym wszystkie paliwa energetyczne oraz rudy metali (głównie żelaza oraz boksyty) Japonia musi sprowadzać do tego stopnia, że 90% produkcji przemysłowej oparte jest na surowcach importowanych.
Kraj Wschodzącego Słońca trzeba do głównych producentów energii elektrycznej, a jego udział w produkcji wynosi 7,4%, co daje trzecie miejsce na świecie. Niemniej wciąż notuje się deficyt energii. Ta wytwarzana z ropy naftowej jest podstawą bilansu energetycznego, w którym jej udział wynosi 52%; ze spalania węgla kamiennego pochodzi 20%, a z gazu ziemnego 10% wytwarzanej w Japonii energii. Udział energii jądrowej wynosi 10% oraz stale rośnie. Natomiast elektrownie wodne dostarczają zaledwie 8% wytwarzanej w kraju energii.
Japonia oprócz miedzi nie ma wystarczających złóż metali, ale mimo to trzeba do głównych potentatów przemysłu metalurgicznego. Kraj skupia 11,7% światowej produkcji stali (2. miejsce na świecie), 6,2% aluminium (4. miejsce), 10,2% miedzi rafinowanej (3. miejsce), 6,9% ołowiu (6. miejsce) oraz zajmuje pierwsze miejsce w produkcji cynku. Hutnictwo stali oraz metali kolorowych skupione jest z reguły w największych portach morskich Japonii: Jokohamie, Osace, Kōbe, Kitakiusiu. Do największych przedsiębiorstw reprezentujących metalurgię należą Nippon Steel, Kōbe Steel, JFE Holdings, Sumitomo Metal Industries czy Aichi Steel.
Podstawą japońskiego cudu gospodarczego z lat 60. oraz 70. XX w. był wymagający wysoko wykwalifikowanej kadry specjalistów, a także znacznego kapitału przemysł elektromaszynowy, wytwarzający aktualnie prawie połowę wartości produkcji przemysłowej. Jego cechą charakterystyczną jest istnienie wielkich konglomeratów zwanych keiretsu, które wzorując się na przedwojennych zaibatsu, składają się na powiązane ze sobą finansowo oraz biznesowo przedsiębiorstwa wielorakich branż, także tych nie związanych z przemysłem przetwórczym. Wśród nich największe znaczenie posiadają Mitsubishi, Mitsui, Sumitomo Fuji, Dai-Ichi Kangyo oraz Sanwa. Ponadto rozwój nowoczesnego przemysłu japońskiego wspierają tzw. technopolie – ośrodki skupiające placówki naukowo-badawcze oraz zakłady nowych technologii.
Japonia jest największym producentem oraz eksporterem samochodów osobowych, w produkcji których światowy sukces odniosły takie firmy jak Toyota, Nissan, Mitsubishi, Honda, Mazda, Suzuki czy Subaru. Równie silną pozycję posiadają motocykle wielkiej czwórki, w skład której wchodzą Kawasaki, Yamaha oraz Suzuki oraz Honda. Natomiast pozostały przemysł motoryzacyjny obejmujący produkcję autobusów oraz ciężarówek jest domeną firm Isuzu, Hino oraz Mitsubishi.
Zaawansowany oraz przeznaczony na rynek japoński tabor kolejowy, którego symbolem jest superszybki shinkansen, pochodzi z reguły z zakładów Kawasaki, Mitsubishi, Nippon-Sharyo oraz Tokyu Car Corporation. Zdecydowanie słabszą pozycję zajmuje japoński przemysł lotniczy, którego liderami są FHI, Mitsubishi, Kawasaki oraz NAMC. Natomiast od lat Kraj Wschodzącego Słońca dominuje w produkcji statków, skupiając prawie 40% wodowanych rokrocznie jednostek. Przemysł okrętowy na czele z największą stocznią świata w Nagasaki jest reprezentowany przez IHI, Kawasaki, Mitsui oraz Mitsubishi. Z kolei do potentatów przemysłu maszynowego wytwarzającego m.in. maszyny budowlane, rolnicze należą firmy Komatsu, Kubota, Takeuchi czy wszechstronne Mitsubishi.
W latach 70. zaczął się dynamiczny rozwój przemysłu wysokiej technologii (elektronicznego oraz precyzyjnego) wytwarzającego urządzenia optyczne, sprzęt audiowizualny, komputery osobiste, maszyny biurowe oraz roboty. Kraj Kwitnącej Wiśni jest dzisiaj światowym potentatem w produkcji mikroprocesorów oraz innych układów scalonych, kalkulatorów, urządzeń cyfrowych, laserowych oraz telekomunikacyjnych, elektroniki użytkowej, sprzętu medycznego oraz instrumentów muzycznych. Najlepszym potwierdzeniem wysokiej pozycji Japonii w tej branży jest liczba powszechnie znanych marek, takich firm jak: Sony, Hitachi, Sharp, Nikon, Konica, Toshiba, Sanyo, Matsushita (Panasonic, JVC), Ricoh, Funai, Fujitsu, Minolta, NEC, Olympus, Casio, Citizen, Canon, Epson, Onkyo, Yamaha, Nintendo, Pentax, Kyocera, Seiko, TDK, Kenwood a ostatnio także Honda (robotyka).
Podobnie jak inne wysoko rozwinięte państwa, Japonia ma wszechstronnie rozwinięty przemysł chemiczny, przede wszystkim zaawansowaną technicznie chemię związków organicznych. Kraj Wschodzącego Słońca trzeba do czołowych producentów kwasu siarkowego, sody kaustycznej, tworzyw sztucznych, barwników syntetycznych, włókien sztucznych oraz kauczuku syntetycznego. Do największych koncernów tych branż należą: MCC, Sumitomo Chemical, Asahi Kasei, Mitsui Chemicals, Toray Industries, Shin-Etsu Chemical oraz Chisso.
Japonia, aby funkcjonować jako kraj uprzemysłowiony, potrzebuje ogromnych ilości ropopochodnego paliwa. Z uwagi na z tym w głównych portach zlokalizowane są zakłady rafineryjne, przetwarzające importowane "czarne złoto". Japoński przemysł petrochemiczny jest domeną takich firm, jak: Nippon Oil, Inpex, JEC czy San-Ai Oil. Wraz z przodującym przemysłem samochodowym, Kraj Kwitnącej Wiśni trzeba do głównych producentów opon, takich firm jak Bridgestone, SRI, Toyo czy Yokohama. Dobrze rozwinięty jest także przemysł środków czystości oraz farmaceutyczny reprezentowany przez: Takeda, Astellas Pharma, Eisai czy Sankyo.
Japonia jest także drugim po USA wytwórcą papieru, skupiającym ok. 11% produkcji światowej. Do potentatów przemysłu celulozowego należą: Nippon Unipac, Oji Paper oraz Daio Paper.
Poza tym istotne znaczenie dla gospodarki kraju posiadają takie gałęzie przemysłu przetwórczego, jak: mineralny, spożywczy czy poligraficzny.
Wynoszące w 2006 ponad 1 bilion 100 miliardów dolarów roczne obroty czynią z Japonii 4 potęgę handlową świata. Ponadto nieprzerwanie od 1969 Kraj Wschodzącego Słońca cieszy się dodatnim bilansem w handlu zagranicznym, czego powodem była oraz jest wciąż wysoka konkurencyjność produktów zaawansowanego przemysłu przetwórczego oraz nowoczesnych usług. Wysoka pozycja japońskiego eksportu wynika z silnych powiązań, jakie są pomiędzy producentami, a wyspecjalizowanymi korporacjami handlowymi, które sprzedają towary, a poprzez badanie światowych rynków angażują się w proces produkcyjny. Ponadto w okresie cudu gospodarczego istotną rolę odegrała Japońska Organizacja Handlu Zagranicznego, utworzona przez ówczesne Ministerstwo Handlu Międzynarodowego oraz Przemysłu.
Zdominowany przez wyroby przemysłu elektromaszynowego oraz chemicznego japoński eksport był wart w 2006 ponad 590 miliardów dolarów, a do głównych jego odbiorców należą: Stany Zjednoczone (22,9%), Chiny (13,4%), Korea Południowa (7,8%), Tajwan (7,3%) oraz Hongkong (6,1%). Natomiast wynoszący ponad 524 miliardy USD import pochodził z reguły z Chin (21%), Stanów Zjednoczonych (12,7%), Arabii Saudyjskiej (5,5%), Zjednoczonych Emiratów Arabskich (4,9%), Australii (4,7%), Korei Południowej (4,7%) oraz Indonezji (4%). Japończycy sprowadzają z reguły surowce mineralne, maszyny oraz urządzenia, paliwa, chemikalia, tekstylia oraz żywność. Co warto zauważyć, do głównych partnerów handlowych Kraju Wschodzącego Słońca należą kraje leżące w basenie Oceanu Spokojnego.
W Japonii każdy odmiana transportu jest doskonale zorganizowany. Kraj przecina gęsta sieć linii kolejowych, dróg oraz autostrad, a każdy region ma dogodne połączenia lotnicze oraz morskie. Mimo wzmożonej aktywności sejsmicznej, wyspiarsko-górzysty charakter terytorium zmusza Japończyków do budowania częstokroć bardzo skomplikowanych technicznie, a równocześnie niezwykle wyrafinowanych konstrukcji takich jak tunele czy mosty. W 1988 oddano do użytku najdłuższy na świecie podmorski tunel kolejowy Seikan, którego długość wynosi prawie 54 km. Natomiast w latach 2002–2007 najdłuższym lądowym tunelem na kuli ziemskiej był liczący 26 km tunel Iwate-Ichinohe. Imponujące pod względem wielkości oraz długości są także japońskie mosty. Liczący 3,9 km Akashi Kaikyō, jest od 1998 najdłuższym wiszącym mostem świata. Poza tym do największych przepraw globu zaliczają się: Wielki Most Seto (system mostów o dł. 12,2 km), Ōnaruto (1,6 km), czy Kurushima-Kaikyō (1,5 km). Zatokę Tokijską przecina z kolei licząca 15 km przeprawa Tokyo Wan Aqua-Line, na którą składa się 9,5 km tunel oraz 4,4-kilometrowy most. Brak wolnej przestrzeni skłania do zasypywania morza oraz tworzenia sztucznych wysp, na których powstały m.in. porty lotnicze w Osace, Nagoi czy Kobe.
Japonia ma doskonale utrzymaną, liczącą 1 196 999 km długości (5. miejsce na świecie, po USA, Indiach, Chinach oraz Brazylii) sieć dróg kołowych, których gęstość jest największa na świecie oraz wynosi 316,8 km/100 km². Szybki rozwój motoryzacji przyczynił się do rozbudowy systemu autostrad, łączących wszystkie większe miasta, a których długość wynosi 6114 km. Transport samochodowy odgrywa zasadniczą rolę w przewozach pasażerów oraz ładunków na terenie Japonii. Natomiast wynosząca 375 liczba samochodów osobowych przypadająca na 1000 mieszkańców jest stosunkowo mała w porównaniu z innymi krajami wysokorozwiniętymi. W Japonii obowiązuje ruch lewostronny.
Pierwsza japońska linia kolejowa łącząca Tokio z Jokohamą była uruchomiona w 1872. Na początku XX w. zelektryfikowano pierwsze linie w stołecznym węźle kolejowym, a przed wybuchem II wojny światowej oddano do użytku pierwsze odcinki metra w Tokio oraz Osace.
Aktualnie Japonia ma najnowocześniejszy oraz najbardziej wszechstronnie rozwinięty transport kolejowy na kuli ziemskiej, a długość linii kolejowych przekracza 23 000 km (w 2006 wynosiła 23 474 km) oraz wciąż rośnie. Gęstość linii kolejowych wynosi 6,21 km/100 km². W żadnym innym kraju, koleją, metrem czy tramwajem nie podróżuje oraz dojeżdża do pracy tyle osób co w Japonii. Dumą Japończyków jest osiągający prędkość 300 km/h Shinkansen, którego pierwsza linia połączyła w 1964 Tokio z Osaką. Wynosząca aktualnie 1850 km oraz nadal rozbudowywana sieć tej szybkiej kolei, poruszającej się po szerszych niźli pozostałe torach, jest w pełni zelektryfikowana oraz zautomatyzowana.
Cztery największe wyspy archipelagu posiadają połączenia kolejowe, na których podstawowym przewoźnikiem jest grupa JR. Tokio, Jokohama, Osaka, Nagoja, Sapporo, Kōbe, Kioto, Fukuoka, a także Sendai posiadają metro. Ponadto komunikację podmiejską uzupełniają inne systemy, takie jak napowietrzna kolej jednoszynowa oraz tramwaje.
Japonia ma doskonale rozwinięty transport lotniczy, który z uwagi na wyspiarski charakter kraju, ma zasadnicze znaczenie w międzynarodowym ruchu pasażerskim. Po Stanach Zjednoczonych Japonia jest drugim krajem na świecie o największych przewozach ładunków oraz osób. Główne międzynarodowe porty lotnicze to: Międzynarodowy port lotniczy Narita obsługujący aglomerację Tokio, Port lotniczy Kansai w Osace oraz Chūbu w Nagoi. Jednak największym japońskim oraz czwartym największym na świecie jest port lotniczy Haneda w Tokio, który swą wysoką pozycję utrzymuje pomimo tego, że obsługuje zaledwie loty krajowe. Do głównych japońskich przewoźników lotniczych należą Japan Airlines (JAL) oraz All Nippon Airways (ANA), ponadto w przewozach krajowych istotne znaczenie odgrywają linie lotnicze Skymark Airlines czy Skynet Asia Airways.
Licząca 702 statki o łącznym tonażu 12 680 544 DWT flota handlowa Japonii trzeba do największych na świecie, a wśród państw wysoko rozwiniętych ustępuje tylko Norwegii. Flota składa się z: 160 tankowców, 157 promów, 136 masowców, 53 gazowców, 52 RORO, 29 drobnicowców, 23 chemikaliowców, 16 liniowców, 13 kontenerowców, 4 chłodnicowców oraz 59 statków innego rodzaju. Z racji wyspiarskiego położenia transport morski wykonuje największą pracę w przewozach towarów zarówno eksportowanych jak oraz importowanych. Natomiast do głównych szlaków żeglugowych świata zaliczają się te, które łączą Japonię ze Stanami Zjednoczonymi, Australią, Europą oraz Zatoką Perską. Do największych japońskich portów morskich należą: Nagoja, Chiba, Jokohama, Kitakiusiu, Osaka, Tokio oraz Kobe. Z kolei najważniejsi japońscy armatorzy to: Mitsui O.S.K. Lines, K Line oraz Nippon Yusen (NYK Line).
Pierwszy japoński znaczek pocztowy znany jako Dragon mon, ukazał się 20 kwietnia 1871. Tego samego roku swą działalność rozpoczęła państwowa poczta, do czasu powstania której dostarczaniem korespondencji oraz przesyłek na terenie Japonii zajmowali się prywatni kurierzy, a od 1859 także poczty zachodnie, które używały własnych znaczków.
W 2003 w miejsce dotychczasowej Agencji Usług Pocztowych – Yūsei Jigyōchō było powołane Japan Post (Nippon Yūsei Kōsha), państwowe przedsiębiorstwo, które jest największym pracodawcą w Japonii. Mający ulec prywatyzacji pocztowy usługodawca ma 24,7 tys. placówek na terenie kraju, a oprócz typowych usług kurierskich oferuje także ubezpieczenia na życie oraz jest największą na świecie pocztową kasą oszczędności. Dla japońskiej łączności rok 1871 był ważny także z powodu telegrafu, który połączył Japonię z Europą. Aktualnie Japonia szczyci się najlepiej rozwiniętym systemem telekomunikacyjnym na świecie. W 2002 liczba abonentów telefonii stacjonarnej wynosiła 71,1 mln, a głównymi jej operatorami są giganci japońskiej telekomunikacji: NTT Group oraz KDDI. W 1979 powstała w Japonii pierwsza na świecie sieć telefonii komórkowej, która w 2004 liczyła 91,5 mln użytkowników będących klientami takich operatorów jak: NTT DoCoMo, au czy SoftBank Mobile. W 2005 internet liczył 86,3 mln abonentów oraz ponad 350 dostawców usług internetowych, spośród których największe znaczenie posiadają NTT, KDDI oraz Vic Tokai. Rolę jaką odgrywa w tym kraju internet najlepiej obrazuje 2channel – największe na świecie forum internetowe.
W przełomowym także dla mass mediów 1871 r. ukazała się pierwsza japońska gazeta, a był nią dziennik Yokohama Mainichi Shimbun (1871–1940), który zawierał tylko dwie strony. Aktualnie największe znaczenie posiadają tytuły ogólnokrajowe (wydawane także w języku angielskim): Yomiuri Shimbun (1874), liberalny Asahi Shimbun (1879), Mainichi Shimbun (1873), oraz (tylko po japońsku): biznesowy Nihon Keizai Shimbun (1876) oraz konserwatywny Sankei Shimbun (1933). Do cudzoziemców skierowany jest angielskojęzyczny Japan Times (1897). Przypada na nie mniej więcej połowa dziennego nakładu wynoszącego aktualnie ponad 50 mln egzemplarzy, w tym także ponad 5 mln sportowych.
Interesujące jest to, iż w zaawansowanej technicznie Japonii tutejsze gazety cieszą się niezachwianą popularnością oraz posiadają najwyższe nakłady na świecie. Ponadto ukazuje się wiele, bo ponad 3000 tytułów regionalnych oraz czasopism, wydawanych przez 1200 kompanii prasowych. Dwie największe agencje prasowe to powstałe w 1945 Kyodo News oraz Jiji Press. W 1970 zniesiono cenzurę prasy, która ujawnia odtąd rozliczne afery korupcyjne władz.
Od 1925 w Japonii działa radio. W 1951 ukazała się telewizja, która od 1960 jest dostępna w kolorze, a od 1969 działa także telewizja kablowa. Aktualnie prawie każde gospodarstwo domowe ma telewizor oraz radio, na które przypada odpowiednio 90 oraz 120 mln abonentów. Podstawowym nadawcą medialnym jest założona w 1926 niekomercyjna korporacja publiczna NHK (Nippon Hoso Kyokai), która ma parę kanałów radiowych oraz telewizyjnych, a utrzymuje się z wydawanych przez siebie licencji. Spośród prawie 130 komercyjnych stacji telewizyjnych największe znaczenie posiadają Nippon TV, TV Asahi, TBS oraz Fuji TV, a wśród prywatnych rozgłośni radiowych dominują JRN, NRN oraz JFN.
Początki japońskiej oświaty sięgają czasów feudalnych, kiedy to w okresie Edo siogunat Tokugawa rozpoczął politykę powszechnej edukacji. Powstały wtedy dwa rodzaje szkół: hankō (dosł. szkoła w hanie), czyli szkoły w obrębie posiadłości władcy feudalnego, w których uczyły się dzieci z rodzin arystokratycznych oraz terakoya (dosł. budynek przy świątyni), czyli szkoły przyświątynne dla mieszczan oraz dla chłopów, gdzie mnisi buddyjscy, a także przedstawiciele klasy wojowników uczyli dzieci pisania, czytania oraz arytmetyki.
Przyswajane w okresie Meiji zachodnie wzorce miały wpływ także na edukację, efektem czego był wprowadzony w 1872 r. nowy, ogólnokrajowy system oświaty składający się z państwowych szkół podstawowych oraz średnich. Od 1886 r. istnieje obowiązkowa szkoła, w której nauka początkowo trwała 3 albo 4, a od 1908 r. 6 lat.
Po II wojnie światowej trwający 9 lat obowiązek nauki w koedukacyjnych szkołach, zawiera w sobie wszystkie dzieci w wieku 6–15 lat. Na obecny pięciostopniowy system nauczania składają się: nieobowiązkowe przedszkole dla dzieci w wieku 3–6 lat, 6-letnia szkoła podstawowa (shō-gakkō), 3-letnia szkoła średnia niższego stopnia (chū-gakkō) oraz nieobowiązkowa 3-letnia szkoła średnia wyższego stopnia (kōtō-gakkō), przy czym te ogólnokształcące skupiają ok. 75% uczniów, a pozostała ich cząstka uczęszcza do średnich szkół zawodowych. Nieomal połowa absolwentów szkół średnich wyższego stopnia kontynuuje trwającą zwykle 4 albo 5 lat naukę na wyższej uczelni (daigaku), tj. uniwersytecie albo kolegium. Ponadto są specjalne szkoły dla niewidomych, niesłyszących czy niepełnosprawnych umysłowo.
Japoński system oświaty jest w znacznym stopniu oparty na szkołach oraz uczelniach prywatnych, do których w latach 90. uczęszczało 80% dzieci w wieku przedszkolnym, 30% uczniów szkół średnich wyższego stopnia oraz prawie 3/4 studentów wyższych uczelni.
Wstęp do większości szkół średnich oraz na uczelnie wyższe poprzedza rekrutacja w postaci mającego charakter testowy – egzaminu wstępnego, którego wysoki poziom trudności skłania wielu uczniów do uczęszczania na dodatkowe zajęcia oraz korepetycje w specjalnych niepublicznych szkołach przygotowawczych, zwanych juku bądź yobi-kō.
W Japonii nie istnieje ogólnonarodowy, sztywny program nauczania, a zaledwie ramowy, w oparciu o który każda szkoła opracowuje swój własny. Tygodniowy rozkład zajęć w szkole średniej niższego szczebla zawiera w sobie takie przedmioty jak: etyka, język japoński, język angielski, nauka o społeczeństwie, matematyka, nauki przyrodnicze, muzyka, sztuki piękne, wychowanie fizyczne oraz gospodarstwo domowe oraz prowadzenie domu.
Japoński rok szkolny rozpoczyna się w kwietniu, a kończy w marcu. W międzyczasie uczniom przysługują kilkutygodniowe wakacje letnie, dwutygodniowe ferie zimowe, a także trwająca dwa tygodnie przerwa pomiędzy starym, a nowym rokiem szkolnym. Jeszcze do niedawna obowiązywał 6-dniowy rozkład zajęć, lecz od 2002 r. wszystkie soboty są wolne. Lekcje trwają od 8.30 do ok. 15.30, a przerwa obiadowa pomiędzy 12.30, a 13.25. Typowa klasa w szkole podstawowej oraz średniej liczy nawet do 40 uczniów podzielonych na grupy.
Jak w wielu innych, wysoko rozwiniętych państwach świata, także w Japonii szkoły są nowoczesne, a przy tym bardzo dobrze wyposażone w niezbędny sprzęt oraz pomoce naukowe, oferując przy tym bogatą ofertę spędzania czasu poza godzinami lekcyjnymi. Stąd też wielu uczniów uczęszcza na zajęcia związane ze sportem albo innymi zainteresowaniami. Uczniowie szkół średnich zobowiązani są nosić tradycyjny mundurek szkolny zwany gaku-ran.
W Japonii funkcjonuje ponad 270 uczelni wyższych, spośród których da się wyróżnić te najbardziej prestiżowe oraz uznane. Największą wszechnicą jest założony w 1877 Uniwersytet Tokijski, potocznie zwany Todai, który jest jednym z 7 założonych jeszcze przed II wojną światową tzw. imperialnych, a aktualnie narodowych uniwersytetów; najbardziej szacownych uczelni państwowych. Pozostałe z nich to: Hokkaido, Tohoku, Nagoja, Kioto, Osakijski oraz Kiusiu. Natomiast spośród uczelni niepublicznych prym wiodą tokijskie uniwersytety: Waseda; najstarszy w Japonii oraz Azji, bo założony w 1858 Keio oraz założony przez jezuitów Sofia.
Od zakończenia II wojny światowej japoński system opieki zdrowotnej ma charakter powszechnego, uniwersalnego świadczenia obejmującego wszystkich obywateli kraju. Fundusze z obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego pochodzą ze składek, które stanowią 56% wszystkich środków przeznaczanych na finansowanie służby zdrowia, kolejne 25% to rządowe subwencje z podatków, 7% subwencje władz lokalnych, a 12% wydatków pokrywane jest z bezpośredniego udziału pacjenta w kosztach leczenia czy terapii.
W 1985 r. nastąpiła restrukturyzacja szpitali. Aktualnie w Japonii funkcjonują trzy podstawowe typy placówek opieki zdrowotnej, są to: szpitale, kliniki (odpowiednik poradni ogólnej albo specjalistycznej z niewielką liczbą łóżek, w której pobyt trwa nie więcej niż dwie doby) oraz zakłady położnicze.
Z ponad 150 tys. działających placówek, tylko zaledwie 10 tys. stanowią szpitale. Ponadto w japońskim systemie zdrowotnym istnieje wyraźna dominacja sektora prywatnego, kontrolującego ponad 80% szpitali oraz 70% wszystkich łóżek, których liczba przypadająca na 1 tys. mieszkańców wynosi 16,5 oraz jest jednym z najwyższych wskaźników spośród państw wysokorozwiniętych; dwukrotnie przewyższając średnią OECD. Aktualnie japońskie społeczeństwo boryka się, ze schorzeniami uchodzącymi za typowo cywilizacyjne. Spadek liczby narodzin dzieci, przepracowanie a także choroby psychiczne, zwłaszcza depresje. Japonia jest krajem z największym na świecie odsetkiem samobójstw, wśród dzieci oraz młodzieży.
W służbie zdrowia jest zatrudnionych ok. 2 mln osób, z czego 200 tys. stanowią lekarze, których przeważajaca ilość tj. 61,5% pracuje w szpitalach prywatnych, 26,6% w uniwersyteckich, a 11,8% w klinikach. W 1998 r. na 1 tys. mieszkańców przypadało 1,9 lekarzy oraz 7,8 pielęgniarek.
Niezwykle nowoczesna japońska służba zdrowia zajmuje pierwsze miejsce na świecie pod względem nasycenia zaawansowanymi technologiami medycznymi, w znaczny sposób dystansując inne państwa uprzemysłowione.
W Japonii są dwa rodzaje toalet[8][9]. Toaleta tradycyjna w "stylu japońskim", prosta ubikacja kucana, która nadal jest powszechna, oraz wprowadzana po II wojnie światowej toaleta "zachodniego typu". Ten drugi odmiana jest ustawicznie modernizowany poprzez łączenie nowoczesnej elektroniki ze współczesnymi stylami muszli oraz pisuarów. Aktualnie szczytem techniki dla urządzeń w "stylu zachodnim" jest połączenie muszli klozetowej z bidetem. Wedle danych z 2004 r. są one zainstalowane w ponad połowie japońskich gospodarstw domowych[10][11][12]. W Japonii ten typ ubikacji jest popularnie nazywany Washlet (jap. ウォシュレット Woshuretto?), od popularnego modelu firmy Toto Ltd. Posiada on zaawansowane wyposażenie, które jest sporadycznie spotykane poza Azją. W zależności od modelu, washlet ma różnorodne funkcje, jak np. m.in.: automatyczne podgrzewanie, podnoszenie oraz opuszczanie deski sedesowej, suszenie ciepłym powietrzem, samoczynne spłukiwanie.
Japonia budzi zazdrość z powodu niskiego wskaźnika przestępczości, a jedną z największych zalet Japończyków jest uczciwość oraz szacunek dla prawa.
Ulice japońskich miast należą do najbezpieczniejszych w świecie, w tym także w nocy. Morderstwa oraz rozboje są rzadkością, co zapewnia poczucie bezpieczeństwa. Jednak od pewnego czasu wzrasta liczba przestępstw urzędniczych, bandyckich napadów oraz wykroczeń popełnianych przez młodocianych. Gwałty, choć stosunkowo rzadkie, najprawdopodobniej nie są zgłaszane.
Uważający się za spadkobierców samurajów yakuza, to członkowie tradycyjnych, zhierarchizowanych japońskich grup przestępczych, które stanowią największą na świecie przestępczość zorganizowaną. Apogeum ich działalności przypadło na pierwszą połowę lat 60. XX wieku, kiedy prawie 5120 wielorakich grup skupiało w swych szeregach ponad 184 tys. mafiosów. Aktualnie szacunkowo funkcjonuje ponad 3300 gangów skupiających prawie 100 tys. członków. Do największych przestępczych rodów należą: Yamaguchi-gumi z Kobe, Sumiyoshi-rengo z Osaki oraz Inagawa-kai z Tokio oraz Jokohamy. Tradycyjne obszary działalności yakuzy to: nielegalny hazard, wymuszenia, fałszerstwa, oszustwa, handel narkotykowy, przemyt broni, manipulowanie wyścigami motocyklowymi oraz konnymi, kontrola życia nocnego – kluby, dyskoteki, prostytucja. Ponadto specjalizują się także w przestępczości gospodarczej, obejmującej budownictwo, operacje finansowe, obrót nieruchomościami oraz gruntami.
20 marca 1995 r. założona przez Shōkō Asaharę religijna sekta Aum Shinrikyō dokonała najokrutniejszego aktu terrorystycznego w historii Japonii, którym był atak na tokijskie metro. W wyniku rozpylenia gazu bojowego o nazwie sarin śmierć poniosło 12 osób, a ponad 5 tys. było zatrutych.
Struktura organizacyjna policji wyróżnia dwa szczeble: państwowy oraz prefekturalny. Rząd Japonii sprawuje cywilną kontrolę nad służbami poprzez Państwową Komisję ds. Bezpieczeństwa Publicznego (NPSC, Kokka Kōan Iinkai), której z kolei podlega Agencja Policji Państwowej (NPA, Keisatsu-chō). Posiadającej osiem biur regionalnych NPA przewodzi wyznaczony przez NPSC oraz mianowany przez premiera komisarz generalny.
Aspektem charakterystyczną japońskiej policji jest istnienie systemu składającego się z ok. 15 tys. niewielkich posterunków ulicznych zwanych kōban (jap. 交番?) oraz wiejskich chūzaisho (jap. 駐在所?), w których może pracować na raz do czterech policjantów, a co poniekąd wyjaśnia przyczyny niskiej przestępczości. Ponadto w ten sposób zapewniony jest bezpośredni kontakt stróżów prawa z obywatelami, których odwiedzają dwa razy w ciągu roku oraz pytają o codzienne problemy oraz prowadzą bazy danych dotyczące mieszkańców podległego im rewiru. Zwykle funkcjonariusze ci zajmują się patrolowaniem ulic, prewencją w szkołach czy monitorowaniem ruchu drogowego.
47 komend prefekturalnych zatrudnia 250 tys. osób, z czego policjantów jest 220 tys. Policja państwowa liczy 7,6 tys. osób, z czego 1,2 tys. to oficerowie, a 900 strażnicy cesarscy.
Specjalną formacją policji japońskiej jest licząca 300 antyterrorystów Specjalna Grupa Szturmowa (SAT, Tokushu Kyūshū Butai), która powstała w 1996, a do rutynowych jej zadań trzeba ochrona lotnisk oraz budynków rządowych.
Policja japońska ma blisko 26 tys. pojazdów, w tym 5 tys. radiowozów, 3 tys. motocykli, 5 tys. pojazdów nieoznakowanych, 2,5 tys. wozów transportowych, 200 łodzi oraz 80 helikopterów.
Restauracja władzy cesarskiej w połowie XIX w. zapoczątkowała okres wzmożonej modernizacji oraz industrializacji, które nie byłyby możliwe bez poznania oraz przyjęcia zachodnich osiągnięć w nauce oraz technice. Były to główne czynniki "cudu gospodarczego" z lat 60. oraz 70. XX w. Od tego czasu Kraj Kwitnącej Wiśni zaczął zdobywać wysoką światową pozycję w produkcji zaawansowanych technicznie wyrobów elektronicznych oraz motoryzacyjnych. Obecnie, aby sprostać konkurencji ze strony nowych "tygrysów" gospodarczych, rola nauki wydaje się być tym większa im bardziej sukces ekonomiczny oparty jest na wiedzy, innowacyjności oraz nowoczesnej myśli technicznej. W coraz większym stopniu przemysł wywiera znaczący wpływ na jakość życia ludzi oraz stan środowiska naturalnego, czego współczesna Japonia jest przykładem.
Będący podstawą powojennego cudu gospodarczego intensywny rozwój rozmaitych gałęzi przemysłu wymagał kooperacji z placówkami naukowo-badawczymi, z których najbardziej zaawansowane oraz rozwinięte są te określane mianem technopolii. Współpraca oraz wzajemna zależność przyczyniły się do tego, że Kraj Wschodzącego Słońca jest w czołówce państw prowadzących badania oraz rozwijających technologie, dysponując przy tym trzecim po USA oraz UE największym na świecie budżetem w wysokości 130 miliardów dolarów oraz posiadając kadrę liczącą ok. 677 tys. naukowców oraz pracowników naukowych. Szeroko zakrojony rozwój jest obserwowany w dziedzinach nauk przyrodniczych oraz technicznych, gdzie pole intensywnej działalności naukowej zawiera w sobie m.in. najbardziej zaawansowane dyscypliny, takie jak: elektronika, telekomunikacja, informatyka, chemia, medycyna, genetyka, a ostatnio także nanotechnologia, biotechnologia czy cybernetyka. Z Japonii wywodzi się mechatronika. Kraj ten od lat dominuje w robotyce skupiając na swoim terytorium ponad połowę robotów przemysłowych świata. Stale zwiększający się popyt na energię, przy zmniejszających się rezerwach surowców sprawia, że pozbawiony ich Kraj Kwitnącej Wiśni poszukuje alternatywnych jej źródeł.
Dlatego m.in., zainicjowano w 1954 r. japoński program badań nuklearnych. W 1963 r. zaczął pracę pierwszy doświadczalny, a trzy lata potem komercyjny reaktor jądrowy. W 2004 r. pracowały 54 reaktory o łącznej mocy 45 521 MW. Ponadto Japonia uczestniczy w międzynarodowym programie ITER, mającym na celu zbadanie możliwości produkowania na wielką skalę energii w wyniku fuzji jądrowej.
Nie mniej intensywnie rozwija się astronautyka, której początki sięgają 1955 roku. Od tego czasu Japończycy zbudowali rakiety, za pomocą których wyprowadzili w przestrzeń kosmiczną szereg satelitów oraz sond. Powstała w 2003 w wyniku reorganizacji Japońska Agencja Kosmiczna (JAXA) jest na etapie realizacji kilku projektów, takich jak Japoński Moduł Eksperymentalny – Kibō będący częścią MSK, czy powstająca we współpracy z koncernami lotniczymi GX – pierwsza na świecie rakieta z napędem wykorzystującym LNG. Japoński program kosmiczny planuje załogowe misje na Księżyc, których ukoronowaniem ma być założenie załogowej bazy do ok. 2030 r. Japonia użytkuje dwa usytuowane nieopodal Kiusiu kosmodromy: Tanegashima oraz Uchinoura.
Z uwagi na specyficzne położenie geograficzne dobrze rozwinęły się dziedziny wiedzy nauk o Ziemi, a więc geologia, geofizyka oraz oceanologia. Związane z tym są także badania polarne, których pionierem w Japonii był Nobu Shirase (1867–1946). W 1957 r. na Antarktydzie rozpoczęła swą działalność pierwsza japońska stacja polarna – Syowa (Shōwa), a pozostałe to Mizuho, Asuka oraz Dome Fuji. Z uwagi na ciągłe zagrożenie sejsmiczne oraz tragiczne doświadczenia z tym związane, Japonia jest jednym z przodujących krajów w dziedzinie inżynierii budowlanej lądowej oraz morskiej. Dobrym przykładem są tutaj specjalne konstytucje domów odpornych na trzęsienia ziemi, mosty, wiadukty oraz sztuczne wyspy.
Po II wojnie światowej japońscy uczeni zyskali światowe uznanie. Są wśród nich laureaci Nagrody Nobla. W dziedzinie fizyki: Hideki Yukawa, Shin'ichirō Tomonaga, Leo Esaki, Masatoshi Koshiba, Yōichirō Nambu, Makoto Kobayashi, Toshihide Maskawa (także pisownia Masukawa); dziedzinie chemii: Ken'ichi Fukui, Hideki Shirakawa, Ryōji Noyori, Kōichi Tanaka, Osamu Shimomura, Ei'ichi Negishi, Akira Suzuki; w dziedzinie fizjologii oraz medycyny: Susumu Tonegawa. Należy wymienić także zdobywców Medalu Fieldsa, najbardziej prestiżowej nagrody przyznawanej w dziedzinie matematyki, a są to: Kunihiko Kodaira, Heisuke Hironaka oraz Shigefumi Mori.
Na kulturę Japonii zasadniczy wpływ wywarła wielka cywilizacja chińska, jak także leżąca bliżej Korea. W Państwie Środka narodziły się charakterystyczne dla Japonii dziedziny sztuki, takie jak origami, suiseki, czy pielęgnowanie drzewek bonsai. To stamtąd też w XIII wieku dotarł do Kraju Kwitnącej Wiśni buddyzm zen, będący inspiracją dla rozwoju nowych nurtów oraz form w malarstwie, kaligrafii czy poezji. Niemniej jednak już wydatnie wcześniej japońscy mistrzowie odeszli od wiernego naśladowania chińskich wzorów, z ich przywiązaniem do symetrii. Stąd też w sztukach plastycznych podstawowy plan istnieje poza środkiem dzieła, a w mowie, słowie pisanym oraz w sztuce w ogóle domysł wielokrotnie przeważa nad jednoznacznością.
Wraz z zen do Kraju Wschodzącego Słońca dotarł także rytuał picia herbaty, który przekształcił się następnie w ceremonię o dużych walorach estetycznych oraz filozoficznych. To za jej sprawą narodziły się nowe charakterystyczne dziedziny oraz formy sztuki, takie jak ikebana – sposób układania kwiatów, czy poezja haiku. Ceremonia parzenia herbaty wywarła też istotny wpływ na wygląd wnętrza japońskiego domu oraz styl ogrodów, z których najsłynniejsze to karesansui – pełne surowości oraz prostoty kamienne ogrody zen, obrazujące wodę oraz góry, odzwierciedlające tym samym filozoficzne idee. W końcu też chanoyu, a więc "droga herbaty" oraz współgrające ze sobą zróżnicowane formy sztuki reprezentują tak charakterystyczne dla estetyki japońskiej pojęcia, jak wabi (piękno ubóstwa) oraz sabi (patyny czasu), które razem z kryteriami shibui, a więc "spokojnej wytworności" składają się na najważniejszą zasadę japońskiego smaku, zgodnie z którą mniej znaczy więcej.
W Kraju Kwitnącej Wiśni jedzenie oraz jego przygotowanie jest prawie rytuałem, a spożywanie posiłków poza domem trzeba do największych przyjemności czasu wolnego. Trzeba jednak przy tym zaznaczyć, że w przygotowanie z pozoru prostych potraw tradycyjnej japońskiej kuchni wkłada się wiele serca oraz pracy. To za ich sprawą jedzenie jest także ucztą dla oczu, albowiem ogromną wagę przywiązuje się do świeżości produktów, sposobu ułożenia, a także koloru potraw. Podstawą tej kuchni jest ryż, którego znaczenie jest tak wielkie, że słowo gohan, a więc gotowany ryż znaczy tyle samo co posiłek.
Pod wpływem buddyzmu od X do prawie końca XIX wieku obowiązywał zakaz spożywania mięsa, stąd też kwintesencję tutejszych dań stanowią przyrządzane na wszelkie możliwe sposoby ryby oraz owoce morza. Z ich udziałem, wielokrotnie w surowej postaci powstają tak charakterystyczne potrawy jak: sushi, sashimi, czy mająca portugalskie pochodzenie tempura. Do kulinarnych rarytasów zalicza się rybę fugu. Pewne jej organy wewnętrzne są silnie toksyczne. Do codziennego menu zalicza się zupę miso, a więc sojowy wywar z dodatkami, którymi bywają owoce morza czy też inna sojowa specjalność – twaróg tofu. Równie dużą popularnością wśród Japończyków cieszą się makarony: gruby udon, cienki somen, ramen (wszystkie z mąki pszennej) oraz soba (z gryczanej).
Ważną cząstka japońskiej diety oraz istotny składnik potraw stanowią warzywa, w tym tak osobliwe jak fuki, a także grzyby shiitake oraz morskie wodorosty oraz glony, z których powstaje będący podstawą wielu zup bulion dashi.
Jako przypraw używa się w japońskiej kuchni m.in: sosu sojowego shōyu, ostrego chrzanu o zielonym kolorze wasabi, czy octu ryżowego su. Spośród dań mięsnych popularne są yakitori, tonkatsu oraz sukiyaki. Do posiłków pita jest przeważnie o-cha, czyli zielona herbata albo jej odmiany sencha, czy też genmaicha. Wytwarzana z ryżu sake to najsłynniejszy japoński napój alkoholowy, który podawany jest także na ciepło. Jednak analogicznie jak gdzie indziej na świecie, także w Japonii największym wzięciem cieszy się piwo, które ukazało się tutaj w XIX w.
Wśród japońskich browarów prym wiodą: Asahi, Kirin, Ebisu oraz Sapporo. Japończycy nie gardzą także whisky, którą wytwarza m.in. gorzelnia Suntory. Wytwarza się także wino, a najbardziej polecane jest białe z prefektury Yamanashi. Z kolei coraz większą popularność zdobywa shōchū – odmiana taniego destylowanego alkoholu zbożowego.
Liczone w setkach; odbywające się rokrocznie barwne matsuri, a więc tradycyjne święta, festyny oraz festiwale są dla biorących w nich liczny oraz aktywny udział Japończyków "solą" Kraju Kwitnącej Wiśni. W czasie ich trwania da się w najlepszy sposób poznać wielosetletnią, bogatą kulturę, a także zwyczaje Japonii oraz jej regionów czy też miejscowości. Owym uroczystościom będącym istotnymi wydarzeniami w życiu każdej społeczności towarzyszą religijne obrzędy, kuchnia, tradycyjne rzemiosło oraz sztuka, stroje, muzyka, śpiew oraz tańce, które składają się na narodową tożsamość Japończyków ukształtowaną na długo jeszcze przed przybyciem pierwszych Europejczyków.
Liczne są festiwale, festyny oraz ceremonie związane z shintō, poświęcone opiekuńczym bóstwom kami. Ich charakterystycznym elementem są m.in. procesje z obnoszonymi przez dziesiątki ludzi pięknie zdobionymi, wielokrotnie ogromnymi oraz ważącymi parę ton palankinami mikoshi, które są pojazdami bogów. W wielu paradach uczestnicy są przebrani za postacie historyczne, gejsze, samurajów. Odtwarzają dawne obyczaje oraz obrzędy.
Do ważniejszych, ogólnokrajowych festiwali oraz świąt zaliczyć trzeba m.in.: Seijin-no Hi – Dzień Pełnoletności, będący równocześnie narodowym świętem; Hina-Matsuri – Święto Lalek, zwane także Świętem Dziewczynek albo Świętem Brzoskwiń; Hanami – zwyczaj oglądania kwitnących wiśni (sakury), o charakterze pikniku; Hana-Matsuri – rocznica narodzin Buddy; Obon – Święto Zmarłych, zwane także Uroczystością Latarni; Shichi-go-san – święto dzieci w wieku siedmiu, pięciu oraz trzech lat.
Wśród najsłynniejszych matsuri są także te mające zasięg regionalny. W Kantō wyróżniają się: tokijskie Sanja Matsuri – buddyjskie święto ku czci rybaków, którzy wyłowili posąg Arakura kannon oraz shintoistyczne Tori-no-Ichi – Koguci Targ, a także Kamakura-Matsuri – święto samurajów w Kamakurze. Hokkaido słynie z odbywającego się w Sapporo Yuki-Matsuri – Święta Śniegu. W Tōhoku wyróżniają się: odbywający się w Aomori Nebuta – pochód olbrzymich, pięknie malowanych oraz zdobionych latarni oraz Kanto-Matsuri – pochód mężczyzn z latarniami uczepionymi do wielkich bambusowych tyczek w mieście Akita. W regionie Chūbu posiadają miejsce m.in. Tagata Honen-Matsuri – falliczne Święto Obfitych Zbiorów nieopodal Inuyamy oraz Takayama-Matsuri – shintoistyczny pochód wspaniale ozdobionych platform yatai w Takayamie.
Stanowiący kwintesencję Japonii region Kansai najbardziej obfituje w barwne festiwale oraz święta, spośród których najsłynniejsze to: odbywające się w Narze Montoro – Festiwal Zapalenia Latarń oraz Omizutori – buddyjski Festiwal Czerpania Wody, a także mające miejsce w Kioto Aoi-Matsuri – shintoistyczny Festiwal Malwy; Mifune-Matsuri – Festiwal Łodzi z udziałem cesarza oraz jego dworu oraz Gion-Matsuri – buddyjski festiwal upamiętniający odejście epidemii dżumy w IX w. W regionie Chūgoku przebiega się Eyo w Okayamie, będący najsłynniejszym w Japonii Hadaka Matsuri, czyli tzw. "nagim" festiwalem. W Hiroszimie ma miejsce pełne zadumy Święto Pokoju dla upamiętnienia ofiar bomby atomowej.
Region Sikoku to przede wszystkim Awa odori, a więc festiwal tradycyjnych tańców z wyspy Awaji. Wreszcie Kiusiu, gdzie posiadają miejsce m.in.: Hakata Gion Yamakasa – parada, a właściwie wyścig olbrzymich platform na kołach ulicami Fukuoki oraz O-Kunchi w Nagasaki, festiwal z licznymi wpływami chińskimi, takimi jak tańce smoka.
Z uwagi na zachodzenie kilku dni świątecznych, następujących bezpośrednio po sobie, okres na przełomie kwietnia oraz maja jest nazywany w Japonii „złotym tygodniem”. Używa się zarówno nazwy angielskiej „Golden Week” (w skrócie GW), jak oraz japońskich: ōgon-shūkan (jap. 黄金週間?), ōgata-renkyū (jap. 大型連休?).
W ostatnich latach władze Japonii, porządkując układ dni świątecznych, wprowadziły „system szczęśliwego poniedziałku” czyli Happy Monday System (jap. ハッピーマンデー制度 Happī Mandē Seido?) polegający na przesunięciu poniektórych świąt narodowych na poniedziałki, tworząc trzydniowe weekendy. Wprowadzono także wolne dni pomiędzy świętami. Nazywają się one kokumin-no kyūjitsu (jap. 国民の休日?), czyli „święta obywatelskie”. Tak będzie np. 22 września 2009 r. W przeszłości Japończycy wykorzystywali takie okazje na urlopy, biorąc dni wolne pomiędzy świętami. „Skaczące” święta nazywano tobi’ishi-renkyū (jap. 飛び石連休?) od skojarzenia z kamieniami do przeskoczenia płytkiej rzeki albo ułożonych w japońskim ogrodzie.
| Data | Nazwa polska | Nazwa japońska |
|---|---|---|
| 1 stycznia | Dzień Nowego Roku | Ganjitsu (jap. 元日?), także O-shōgatsu (jap. お正月?) w znaczeniu samego Dnia Nowego Roku, jak oraz świątecznego okresu noworocznego |
| drugi poniedziałek stycznia | Święto Pełnoletności (ukończenie 20 lat) | Seijin no Hi (jap. 成人の日?) |
| 11 lutego | Dzień Pamięci Założenia Państwa (w 660 r. p.n.e.) | Kenkoku Kinen no Hi (jap. 建国記念の日?) |
| 20 albo 21 marca | Wiosenne Zrównanie Dnia z Nocą | Shunbun no Hi (jap. 春分の日?) |
| 29 kwietnia | Dzień Ery Shōwa | Shōwa no Hi (jap. 昭和の日?) |
| 3 maja | Dzień Konstytucji | Kenpō Kinenbi (jap. 憲法記念日?) |
| 4 maja | Dzień Zieleni | Midori no Hi (jap. 緑の日?); formalny zapis kaną: みどりの日 |
| 5 maja | Dzień Dziecka | Kodomo no Hi (jap. 子供の日?); formalny zapis kaną: こどもの日 |
| trzeci poniedziałek lipca | Dzień Morza | Umi no Hi (jap. 海の日?) |
| trzeci poniedziałek września | Dzień Szacunku dla Starszych | Keirō no Hi (jap. 敬老の日?) |
| 22 albo 23 września | Jesienne Zrównanie Dnia z Nocą | Shūbun no Hi (秋分の日) |
| drugi poniedziałek października | Dzień Sportu oraz Zdrowia | Taiiku no Hi (jap. 体育の日?) |
| 3 listopada | Dzień Kultury | Bunka no Hi (jap. 文化の日?) |
| 23 listopada | Dzień Święta Pracy | Kinrō Kansha no Hi (jap. 勤労感謝の日?) |
| 23 grudnia | Urodziny Cesarza | Tennō Tanjōbi (jap. 天皇誕生日?) |
Wymagające zwinności, skupienia oraz poświęcenia sztuki walki (jap. bujutsu) przywędrowały do Japonii z Chin wraz z buddyzmem oraz należą do najbardziej rozpowszechnionych tradycyjnych dyscyplin sportowych. Ich elementarne zasady zostały opracowane przez wędrownych mnichów, którzy z biegiem czasu udoskonalali metody walki w taki sposób, aby móc skutecznie stawić opór podczas podróży, kiedy to byli napadani przez rzezimieszków oraz oprychów rozmaitej maści. Stąd także sztuki walki od stale kładły nacisk zarówno na dyscyplinę fizyczną, jak oraz duchową, jakkolwiek w XIX w. wyraźnie wzrosła waga tej drugiej. Spośród nich najstarsze są: kenjutsu, a więc wywodząca się od samurajów umiejętność walki mieczem; mająca średniowieczny rodowód walka wręcz – jujutsu, a także starodawne łucznictwo kyujutsu, którego zasady spisano w okresie Kamakura. Natomiast przyrostek – jutsu oznaczający umiejętność, stał się zastąpiony w okresie Meiji przez – do (dosł. droga), co znaczy sposób.
Wprowadzone w XIX w. do sportu kendo, czyli walka na bambusowe miecze jest dyscypliną po dziś dzień uprawianą w szkołach oraz na uczelniach wyższych. Podobnie, choć w mniejszym stopniu rzecz się ma z łucznictwem kyūdō, którego zasady ukształtował w ogromnej mierze wyznawany przez samurajów zen.
Zbudowane na początku XX w. przez Jigoro Kano judo, które łączy w sobie stare sztuki walki, takie jak jujutsu oraz ćwiczenia ducha stało się w niedługim czasie japońskim sportem narodowym, a jego istota sprowadza się do stosowania rozmaitych rzutów oraz chwytów. Aktualnie judo jest popularne na całym świecie.
Karate, co oznacza dosłownie pustą rękę jest blisko spokrewnione z chińskim wushu. Od XIV w. było ono powszechnie uprawiane na wyspach Nansei (prefektura Okinawa), skąd dotarło do głównych Wysp Japońskich dopiero na początku XX w. Ów kładący większy nacisk na atak niźli obronę sposób walki zawiera w sobie rozmaite ciosy np. dłonią czy stopą.
W latach 20. XX w. Morihei Ueshiba wprowadził aikido, które bazuje na starych sztukach walki oraz kładzie nacisk jedynie na obronę poprzez rzuty zręcznie wykorzystujące impet przeciwnika. Ów sposób walki nawiązuje w ruchach do klasycznego tańca japońskiego oraz w największym stopniu przywiązuje wagę do wartości duchowych.
Po zakończeniu II wojny światowej sztuki walki zostały zakazane przez władze okupacyjne, a ponownie zalegalizowane w 1950 r. Uczą ich mistrzowie w szkołach zwanych dojo, a miarą opanowania większości z nich jest sześciostopniowy system rang zwanych dan.
Obwarowane skomplikowanym ceremoniałem zapasy sumo to japoński sport narodowy znany od początku VIII w. Celem zawodników o nienaturalnych jak na japońskie standardy rozmiarach oraz wadze jest wypchnięcie przeciwnika poza obręb maty, bądź też przewrócenie go za pomocą odpowiednich rzutów, pchnięć oraz uderzeń ciałem.
Inne, nieraz już zapomniane gry oraz dyscypliny to np. kemari, gitcho czy hanetsuki. W Japonii dużą popularnością cieszą się gry planszowe, popularne w całej Azji Wschodniej: go, japońskie szachy shōgi, czy pochodzące z Chin sugoroku.
Dotychczas na letnich igrzyskach olimpijskich Japończycy wywalczyli 360 medali, w tym 123 złotych, 112 srebrnych oraz 125 brązowych, zajmując tym samym 12. pozycję w klasyfikacji medalowej wszech czasów. Na ów dorobek złożyły się przede wszystkim medale w takich dyscyplinach jak dżudo, gimnastyka, zapasy, pływanie czy lekkoatletyka.
Z kolei na zimowych igrzyskach olimpijskich sportowcy japońscy zdobyli dotąd 32 medale: 9 złotych, 10 srebrnych oraz 13 brązowych, plasując tym samym swój kraj na 14. miejscu w klasyfikacji wszech czasów. Były to z reguły medale zdobyte w takich dyscyplinach jak skoki narciarskie czy łyżwiarstwo szybkie.
Do najpopularniejszych gier zespołowych zaliczają się przybyłe w latach 70. XIX w. baseball, piłka nożna, a także wydatnie później siatkówka, w której Japonia święciła wielkie tryumfy: olimpijskie złoto z 1972, srebro z 1968 czy brąz z 1964 wywalczone przez reprezentację mężczyzn, a także olimpijskie medale kobiet, w tym złote z tokijskich igrzysk w 1964 oraz tych z 1976, srebrne z Meksyku w 1968 oraz Monachium w 1972 oraz brąz z 1984.
Na Mistrzostwach Świata siatkarze japońscy dwukrotnie tj. w 1970 oraz 1974 stawali na najniższym stopniu podium. Natomiast o wiele bardziej imponujące są mundialowe osiągnięcia Japonek, które trzykrotnie zdobyły medale z najcenniejszego kruszcu tj. w 1962, 1967 oraz 1974, a także 3 srebrne w 1960, 1970 oraz 1978. Siatkarze z Kraju Wschodzącego Słońca są najbardziej utytułowaną drużyną rozgrywanych początkowo co cztery, a aktualnie co dwa lata Mistrzostw Azji, imprezy na której sześciokrotnie stawali na najwyższym stopniu podium tj. w 1975, 1983, 1987, 1991 oraz 2005. Poza tym w 1989 oraz 1997 zajmowali drugie miejsca, a w 1979, 1993 oraz 2001 zdobywali medale brązowe. Reprezentacja kobiet trzykrotnie tj. w 1975, 1983 oraz 2007 okazała się być najlepsza na kontynencie; pięciokrotnie, a więc w 1979, 1987, 1989, 1991 oraz 1993 zajmowały drugie miejsce na podium. W końcu też były czterokrotnie trzecie (1995, 1997, 1999, 2005).
Zaszczepiony przez Amerykanów baseball był przez długi czas najpopularniejszą grą zespołową w Japonii, w efekcie czego wielu tamtejszych baseballistów grało z powodzeniem w najlepszej na świecie lidze MLB. Natomiast stosunkowo niewiele sukcesów odniosła reprezentacja kraju: zdobyła olimpijskie srebro z 1996 oraz dwukrotnie trzecie miejsce w 1992 oraz 2004. Japończycy wywalczyli także drugie miejsce w 1982 na rozgrywanych zwykle co dwa lata mistrzostwach świata, a także pięciokrotnie stawali na najniższym podium, tj. w 1976, 1980, 1994, 2003 oraz 2007.
.jpg&filetimestamp=20050808190832)
Chociaż już na olimpiadzie w Meksyku w 1968 Japończycy zdobyli brązowy medal to jednak dopiero od początku lat 90. XX w. da się mówić o intensywnym rozwoju piłki nożnej w Japonii, która analogicznie jak na całym świecie staje się powoli najważniejszą grą zespołową. Od tamtej pory reprezentacja Kraju Wschodzącego Słońca czterokrotnie tryumfowała w Pucharze Azji, tj. w 1992, 2000, 2004 oraz 2011. W 1998 zadebiutowali w najważniejszej piłkarskiej imprezie świata, a więc Mundialu, na których wystąpili także w 2002 jako współgospodarz, gdzie analogicznie jak później w RPA dotarli do drugiej rundy. Istotnym osiągnięciem było wywalczone na własnych boiskach drugie miejsce w Pucharze Konfederacji w 2001. W 1993 zainaugurowała swe rozgrywki najlepsza aktualnie w Azji profesjonalna liga piłkarska J-Rigu.
Podobnie jak inne wysoko rozwinięte państwa świata, także Japonia była gospodarzem wielu imprez o zasięgu globalnym, spośród których wymienić trzeba trzy olimpiady tj. Letnie IO 1964 w Tokio, Zimowe IO 1972 w Sapporo oraz IO 1998 w Nagano oraz organizowane wspólnie z Koreą Południową piłkarskie MŚ 2002.
Japonia nie trzeba do najliczniej odwiedzanych państw świata, nie znaczy to jednak, że jest to kraj mało atrakcyjny turystycznie, wręcz przeciwnie. W 2006 r. Japonię odwiedziło niewiele ponad 7 mln gości, wśród których dominowali Azjaci z sąsiednich państw, tj. Chińczycy, Koreańczycy oraz Filipińczycy, a wśród przybyszów z zachodu – Amerykanie. Powodem tak słabej koniunktury jest przede wszystkim niedobór odpowiedniej promocji, wysokie koszty podróży oraz pobytu, jak także dająca o sobie znać bariera językowa. Równocześnie w tym samym 2006 r. w celach turystycznych wyspy opuściło ponad 17 mln Japończyków oraz liczba ta systematycznie wzrasta.
Z uwagi na urozmaicony krajobraz, bogactwo dziewiczej przyrody oraz zróżnicowany niezależnie od pory roku klimat, Kraj Wschodzącego Słońca stwarza doskonałe warunki do uprawiania wszelkich form czynnego wypoczynku. W 29 parkach narodowych objęte ochroną są najcenniejsze pod względem krajobrazowym oraz przyrodniczym tereny Japonii, a więc rozliczne wulkany; wyniosłe nagie szczyty gór, jak oraz ich znajdujące się niżej porośnięte gęstym lasem zbocza; kotliny, jary oraz wąwozy; obfitujące w wodospady obszary źródłowe oraz doliny rzek; klifowe, skaliste oraz niskie, piaszczyste wybrzeża oraz ich zatoki; różnej wielkości jeziora; mokradła, w końcu też niezliczone oraz niejednokrotnie otoczone rafą koralową wyspy, a nawet całe archipelagi. Pewne obszary, takie jak półwysep Shiretoko, pasmo górskie Shirakami, góry Kii oraz wyspa Yakushima zostały uznane za cząstka światowego dziedzictwa przyrodniczego UNESCO. Niemniej jednak tradycyjnie do tzw. Trzech Wspaniałych Widoków Japonii zaliczają się: leżąca nieopodal Sendai zatoka Matsushima, znajdująca się na północ od Kioto mierzeja Amanohashidate oraz leżąca koło Hiroszimy wyspa Miyajima, znana też jako Itsukushima.
Dobrze rozwinięta baza turystyczna oraz wyspiarsko-górzysto-wulkaniczny charakter terytorium Japonii sprawiają, iż w każdym jej zakątku da się wypoczywać zarówno nad morzem, w górach jak oraz występujących powszechnie uzdrowiskach termalnych czyli onsenach, z których najsłynniejsze to: Noboribetsu, Hakone, Kusatsu, Dogo Onsen oraz Beppu. Miłośnicy sportów wodnych, plażowania czy kąpieli słonecznych wypoczywają najczęściej na Wyspach Nansei, południowym wybrzeżu Sikoku, Kiusiu, półwyspach Kii, Izu oraz nad licznymi górskimi jeziorami. Z kolei Hokkaido oraz zajmujące wnętrze Honsiu Alpy Japońskie stanowią najpopularniejszy cel wakacji wśród zwolenników górskich wędrówek, wspinaczki oraz sportów zimowych. Ponadto rozliczne bystre, górskie rzeki jak np. Kuma stwarzają doskonałe warunki dla kajakarstwa oraz spływów.
Pozostałością po bogatych, a równocześnie burzliwych dziejach są pochodzące z wielorakich okresów historycznych zabytki architektury oraz sztuki, z których parę wpisanych było na listę światowego dziedzictwa kulturalnego UNESCO; inne zaś stanowią ważny japoński Skarb Narodowy. Najcenniejszym oraz najliczniejszym ich skupiskiem jest dawna stolica cesarska Kioto, w której starych dzielnicach odnaleźć da się setki buddyjskich świątyń, shintoistycznych chramów, rozliczne pałace oraz ogrody. Odmienne obfitujące w stare budowle miasta to Nara, Kanazawa, Nikko, Kamakura czy Takayama. W odległych, mniej zurbanizowanych oraz uprzemysłowionych obszarach Japonii zachowały się małe miasteczka oraz wsie, w których czas jakby się zatrzymał, dając tym samym wgląd w przeszłość kraju. Są to np. pocztowe miasta doliny Kiso, takie jak Tsumago, Magome czy Kiso Fukushima; rzemieślnicze Uchiko na Sikoku; leżące w północnym Chugoku samurajskie Tsuwano, Hagi, czy też znajdujące się w zachodnim Tohoku Kakunodate, a także zabytkowe wsie Shirakawa, Gokayama czy Hida. Charakterystyczne dla Kraju Wschodzącego Słońca są liczne, częstokroć odbudowane oraz przypominające czasy szogunów zamki, z których najsłynniejsze to Himeji, Matsumoto oraz Kumamoto.
W odludnych oraz trudno dostępnych terenach górskich leżą buddyjskie klasztory oraz shintoistyczne sanktuaria. Do szczególnie ważnych zaliczają się: klasztor położony na górze Koya w regionie Kansai, Yamadera w południowym Tohoku oraz najświętszy dla shintō Wielki Chram Ise. Z kolei dookoła Sikoku przebiega najpopularniejszy w Japonii, składający się z 88 świątyń szlak pielgrzymkowy.
Japonia szczyci się bogatym oraz wielowiekowym zarówno materialnym, jak oraz duchowym dziedzictwem kulturowym. W licznych muzeach zgromadzono oraz objęto ochroną istotne dla tożsamości japońskiej oraz ważne pod względem artystycznym zabytki piśmiennictwa, rzeźby, malarstwa, sztuki użytkowej czy rzemiosła. Niezapomnianych wrażeń dostarczyć potrafią tradycyjne spektakle teatralne, jak także pełne skomplikowanego rytuału walki sumo. Doskonałą sposobnością dla zgłębienia tej kultury są niezliczone festiwale oraz święta, a znajdujące się na każdym kroku restauracje oraz bary pozwalają nie tylko nabrać sił, ale także zapoznać się z egzotyczną kuchnią.
|
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
