Pomnik Jeremiego Przybory w Opolu
Jeremi Stanisław Przybora (ur. 12 grudnia 1915 w Warszawie, zm. 4 marca 2004 tamże) – polski poeta, pisarz, satyryk[1], aktor, współtwórca (wraz z Jerzym Wasowskim) telewizyjnego „Kabaretu Starszych Panów” oraz „Kabaretu Jeszcze Starszych Panów” oraz radiowego teatrzyku „Eterek”, cyklu audycji telewizyjnych „Divertimento”, autor libretta do musicalu „Piotruś Pan".
Jeremi Przybora wydał prozą m.in. opowiadania, kolejne części swoich wspomnień "Memuarów" oraz zebrane teksty swoich wierszy "Piosenki prawie wszystkie". Mistrzowie Przybory to m.in.: Tadeusz Boy-Żeleński, Konstanty Ildefons Gałczyński oraz Stanisław Lemwedług kogo?.
Życiorys
Urodził się w rodzinie szlacheckiej, jako najmłodsze z trojga dzieci (starszy o 11 lat brat Wiesław oraz starsza o 7 lat siostra Halina). Ojciec, Stefan Przybora, był inżynierem-cukiernikiem, właścicielem fabryki słodyczy oraz cukierni w Warszawie; matka, Jadwiga z domu Kozłowska, zajmowała się domem.
Ukończył ewangelickie Gimnazjum im. Mikołaja Reja w Warszawie, a potem studiował w Szkole Głównej Handlowej oraz anglistykę na Uniwersytecie Warszawskim, których to studiów nie skończył.
Przez lata związany z Polskim Radiem, przed wojną spiker w rozgłośni warszawskiej, po wojnie pracował w Rozgłośni Pomorskiej Polskiego Radia w Bydgoszczy, gdzie współtworzył cykl audycji satyrycznych "Pokrzywy nad Brdą". Po powrocie do Warszawy pracował w redakcji rozrywki, gdzie stworzył Radiowy Teatrzyk "Eterek". Lektor Polskiej Kroniki Filmowej, autor tekstów piosenek, książek, pisał libretta teatralnych spektakli (m.in. polskiej wersji "Piotrusia Pana" z muzyką Janusza Stokłosy, w reżyserii Janusza Józefowicza), scenarzysta filmu "Upał" w reż. Kazimierza Kutza.
Z Jerzym Wasowskim poznał się w radiu podczas oblężenia Warszawy w 1939 (był wówczas spikerem). Podczas powstania warszawskiego prowadził audycje w cywilnej rozgłośni Polskiego Radia, uruchomionego 9 sierpnia[2]. Po wojnie spotkał się w 1948 z Wasowskim oraz wówczas zaproponował mu pisanie muzyki do swych tekstów.
Ojciec modelki oraz prezenterki Marty Przybory oraz Konstantego Przybory, specjalisty w dziedzinie reklamy.
Postanowieniem prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego z dnia 3 maja 1997, za wybitne zasługi dla kultury polskiej, za osiągnięcia w twórczości artystycznej oraz pracy literackiej, stał się odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski[3] .
Zmarł w nocy z 3 na 4 marca 2004, pochowany stał się na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie.
Twórczość
- Gburlet ("W tym szaleństwie jest metoda" Kabaret "Stodoła" 1957)
- Spacerek przez "Eterek" (1957)
- Listy z podróży (1964)
- Baśnie Szeherezadka (1966)
- Listy z podróży. Poczta druga (1969)
- Kabaret Starszych Panów. Wybór (1970)
- Miłość do magister Biodrowicz (1972)
- Kabaret Starszych Panów. Wybór drugi (1973)
- Dziecko Szczęścia. Listy z Podróży. Poczta trzecia (1975)
- Divertimento (1976)
- Mieszanka firmowa (1977)
- Uwiedziony (1978)
- Ciociu, przestrasz wujka (1979)
- Kabaret jeszcze Starszych Panów (1980)
- Teatr Nieduży (1980)
- Piosenki, które śpiewałem sam albo z Przyjacielem (1990)
- Piosenki, które śpiewali inni (1991)
- Autoportret z piosenką (1992)
- Nieszczęśliwy wypadek podczas wniebowzięcia (1994)
- Przymknięte oko opaczności. Memuarów cz. I (1994)
- Kabaret Starszych Panów I (1995)
- Przymknięte oko opaczności. Memuarów cz. II (1998)
- Zdążyć z happy endem. Memuarów cz. III (1998)
- ... słówko rymowane jak co roku (2000)
- Piotruś Pan – libretto musicalu (2001)
- Piosenki prawie wszystkie (2001)
- Przymknięte oko opaczności (2004)
Nagrody oraz wyróżnienia
Ciekawostki
Jeremi Przybora w 1995 r. otrzymał tytuł Honorowego Starosty Kutnowskiego. Od 2005 r. w Kutnie corocznie przebiega się Ogólnopolski Konkurs Piosenek Jeremiego Przybory Stacja Kutno[6].
W oparciu o utwory Jeremiego Przybory oraz Jerzego Wasowskiego powstał spektakl "Zimy żal" w reżyserii Magdy Umer.
W 2004 roku Grzegorz Turnau nagrał płytę "Cafe Sułtan" zawierającą utwory Jeremiego Przybory. W tym samym roku polski wokalista jazzowy Janusz Szrom powołał do życia jazzową formację Straszni Panowie Trzej, która nagrała album z piosenkami z Kabaretu Starszych Panów w opracowaniu jazzowym.
W 2010 r. Maciej Maleńczuk oraz Paweł Kukiz nagrali album "Starsi Panowie", zawierający 11 utworów z Kabaretu Starszych Panów. Gościnnie na płycie wystąpiły także Kayah, Renata Przemyk oraz Ewelina Flinta[6].
We wrześniu 2010 nakładem wydawnictwa Agora ukazał się tom korespondencji pomiędzy Agnieszką Osiecką oraz Jeremim Przyborą z lat 1964-1966 pt. "Agnieszki Osieckiej oraz Jeremiego Przybory listy na wyczerpanym papierze" (ISBN 978-83-268-0078-8). Za zgodą Agaty Passent, córki Osieckiej, oraz Konstantego Przybory, syna Jeremiego, opublikowano korespondencję ludzi związanych głębokim uczuciem.
Piosenki z tekstami Jeremiego Przybory
Przypisy
Linki zewnętrzne
Twojego domu
| Jubiler to ten jubiler. Sam