José Manuel Durão Barroso (wym. [ʒuˈzɛ mɐnuˈɛɫ duˈɾɐ̃w̃ bɐˈʁozu]; ur. 23 marca 1956 w Lizbonie) – polityk portugalski. W rządzie Cavaco Silvy minister spraw zagranicznych, po wygranej konserwatystów w wyborach 2002 r. stał się premierem Portugalii, którą to funkcję pełnił do 29 czerwca 2004, czyli ogłoszenia go przyszłym szefem Komisji Europejskiej. Na jej czele stoi od 1 listopada 2004.
Wykształcenie oraz praca naukowa
Barroso z wykształcenia jest prawnikiem, ekspertem od prawa międzynarodowego: ukończył Uniwersytet Lizboński oraz uniwersytet w Genewie (Institut européen de l'université de Genève). Później kierował wydziałem stosunków międzynarodowych na portugalskim uniwersytecie w Lusiad.
Początki kariery
Polityką zaczął zajmować się jeszcze jako student. Był członkiem maoistowskiego Rewolucyjnego Ruchu Portugalskiego Proletariatu, które uczestniczyło w rewolucji goździków obalającą w 1974 r. wojskową dyktaturę Salazara w Portugalii. W okresie przejścia do demokracji, zmienił poglądy na centrolewicowe: w grudniu 1980 r. stał się członkiem centrolewicowej Partii Socjaldemokratycznej (PSD), a od 1999 r. jej przewodniczącym. Jestem centrowym socjaldemokratą, politykiem umiarkowanym, reformatorem, w żadnym razie neoliberałem - mówił o sobie w 2004 r. Komentując swój udział w ruchu komunistycznym stwierdził: Nie wstydzę się tego, co robiłem, kiedy byłem 18-latkiem na wydziale prawa w Lizbonie w tych rewolucyjnych czasach. Teraz jestem umiarkowany, ale myślę, że stał się mi ten sam entuzjazmpotrzebne źródło.
Kariera polityczna w Partii Socjaldemokratycznej
W 1985 r. stał się doradcą sekretarza stanu ds. polityki zagranicznej – jako 29-latek był wówczas jednym z najmłodszych polityków w rządzie. Dwa lata później stał się sekretarzem stanu ds. polityki oraz współpracy zagranicznej. Był zaangażowany w próby pokojowego rozwiązania wojny domowej w byłej portugalskiej kolonii Angoli: w 1990 oraz 1991 r. patronował porozumieniom pokojowym. Popierał także niepodległość Wschodniego Timoru, wówczas prowincji Indonezji. Od 1992 r. do porażki PSD w wyborach w 1995 r. był ministrem spraw zagranicznych Portugalii. Po wyborach 2002 r. stał się premierem rządu koalicyjnego. Jego rząd popierał interwencję w Iraku (m.in. w marcu 2002 zorganizował szczyt na Azorach), prowadził restrykcyjną politykę gospodarczą, zmierzającą do ograniczenia deficytu budżetowego oraz przeglądu portugalskiego prawa pracy. Podniósł podatek VAT oraz ograniczył zatrudnienie w administracji. Nie uczyniło to jednak, jak na razie, ożywienia gospodarki oraz zmniejszenia bezrobocia, powodując spadek poparcia społecznego dla rządu oraz porażkę Partii Socjaldemokratycznej w wyborach do Parlamentu Europejskiego w czerwcu 2004 r. PSD poniosła także porażkę w przyspieszonych wyborach parlamentarnych wyznaczonych na 20 lutego 2005[1].
Barroso przewodniczącym Komisji Europejskiej
Europejska „wielka trójka” po traktacie lizbońskim: Buzek, Van Rompuy, Barroso
Oryginalnie Barroso nie był nawet brany pod uwagę jako ewentualny kandydat na szefa Komisji. Okazało się jednak, że jego kandydatura wzbudza najmniej kontrowersji wśród 25 europejskich przywódców. Wybór był tylko formalnością – 29 czerwca 2004 r. nominację ogłoszono już 5 minut po rozpoczęciu brukselskiego szczytu. Wybór padł na premiera Portugalii nie w uznaniu jego cech przywódczych czy sprawności w zarządzaniu. Barroso wygrał, bo nikomu się nie naraził. Nie był ani zbyt proamerykański dla Francuzów, ani zbyt antyamerykański dla Polaków. Wystarczająco, w oczach Niemców, forsował dalszą integrację, ale nie zraził Skandynawów nadmiernym entuzjazmem do budowy europejskiego państwa federalnegopotrzebne źródło – komentował decyzję Rady w "Rzeczypospolitej" Jędrzej Bielecki. Zdaniem polskiego premiera Marka Belki, jest on wybitną postacią oraz podziela polską wizję Europypotrzebne źródło.
22 lipca Barroso uzyskał wotum zaufania od nowo wybranego Parlamentu Europejskiegopotrzebne źródło.
Barroso zapowiedział, że dążyć będzie do wzmocnienia Unii oraz zwiększenia jej gotowości do interwencji w sprawach międzynarodowych. Barroso jest zdecydowanym zwolennikiem zacieśnienia stosunków pomiędzy Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymipotrzebne źródło.
Nasza planeta miałaby się wydatnie lepiej, gdyby Europa oraz USA pracowały razem, oraz wydatnie gorzej, gdyby taka współpraca ustała – zapewniał w jednym z wywiadów. Od początku konsekwentnie popierał interwencję zbrojną w Iraku. Mówi się, że z byłym prezydentem USA George'em W. Bushem łączą go przyjacielskie stosunki. To samo da się powiedzieć o jego relacjach z Jacques'iem Chirakiem. Doskonale posługuje się zarówno językiem angielskim, jak oraz francuskimpotrzebne źródło.
Ordery oraz odznaczenia
Inne wyróżnienia
- Honorowe Obywatelstwo Rio de Janeiro (2006)
- Honorowe Obywatelstwo Delf (2007)
- Doktoraty honorowe
Linki zewnętrzne
Przypisy
