Katyń (ros. Катынь) – wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim, w rejonie smoleńskim, nad Dnieprem, 18 km na zachód od Smoleńska.
Nazwa miejscowości
Zakłada się , że nazwa miejscowości pochodzi od rosyjskiego czasownika katat, katit (ros. катать, катить), albowiem przetaczano tędy statki z dorzecza Dniepru do dorzecza Dźwiny, albo od staroruskiego kat, katun (ros. кать, катунь) (obóz, obozowisko)[1].
Historia
Przed I wojną światową Gniezdowo wraz z lasem katyńskim należało do rodziny Koźlińskich. W XIX wieku Piotr Koźliński ożenił się z Leokadią Lefftreu, która była córką dyrektora angielskiej firmy budującej linie kolejowe m. in. w Rosji. Na mocy intercyzy Gniezdowo oraz Katyń są współwłasnością brytyjską.[2]
Zbrodnia katyńska
-
Osobny artykuł: Zbrodnia katyńska.
W pobliskim lesie zwanym "Lasem Katyńskim", na uroczysku "Kozie Góry" (ros. Козьи Горы) (niekiedy nazywanym także "Kosogory", co bywa zniekształconą nazwą pochodzącą z języka niemieckiego), funkcjonariusze radzieckiego Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych ZSRR (NKWD) od lat 30. XX wieku grzebali zwłoki ofiar czystek politycznych Józefa Stalina, a w 1940 roku rozstrzelali ok. 4400 polskich jeńców wojennych z obozu w Kozielsku, ofiary zbrodni katyńskiej[3]. Teren Lasu Katyńskiego był ośrodkiem wypoczynkowym dla pracowników Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku; znajdowała się w nim willa leżąca nad brzegiem Dniepru[3]. W pobliskim Gniezdowie istnieje Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu.
Wyrażenia "Katyń" oraz "Las Katyński" są używane metonimiczne na określenie zbrodni katyńskiej jako całości, dokonywanej w 1940 roku w wielorakich miejscach ZSRR oraz polegającej na wymordowaniu przez NKWD przeszło 21,5 tys. polskich jeńców wojennych oraz więźniów na mocy decyzji najwyższych władz Związku Radzieckiego zawartej w uchwale Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 roku (tzw. decyzja katyńska).
Rezerwat archeologiczny
Na wschód od Katynia, na terenie Gniezdowa, na odcinku 5 km na prawym brzegu Dniepru istnieje rezerwat archeologiczny obejmujący cmentarzysko kurhanowe z kilkoma tysiącami grobów oraz dwa grodziska. Kurhany oraz grodziska są datowane na IX–X wiek n.e.[4]
Przypisy
Sprawdź też
Linki zewnętrzne