Komercjalizacja – ogół zmian mających na celu oparcie czegoś na zasadach komercyjnych (handlowych).
Komercjalizacja przedsiębiorstw
Komercjalizacja przedsiębiorstw jest przystosowaniem przedsiębiorstwa do warunków gospodarki rynkowej. Przedmiotem komercjalizacji bywa np. przedsiębiorstwo państwowe, które ma zostać przekształcone w jednoosobową spółkę skarbu państwa, gdzie wyłącznym właścicielem pakietu akcji albo podstawowym udziałowcem jest samo państwo.
Komercjalizacja przedsiębiorstw państwowych w Polsce
Komercjalizacja, w myśl Ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 roku o komercjalizacji oraz prywatyzacji, opiera się na przekształceniu przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa – w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością albo spółki akcyjnej. Komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego dokonuje minister właściwy do spraw Skarbu Państwa, działający w imieniu Skarbu Państwa. Jeśli cel jest odmienny niż prywatyzacja, potrzebuje on zgody Rady Ministrów.
Komercjalizacja przedsiębiorstwa państwowego może nastąpić:
- z inicjatywy ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa albo na wniosek organu założycielskiego
- na wniosek dyrektora oraz rady pracowniczej przedsiębiorstwa
- na uzasadniony wniosek sejmiku właściwego województwa
Komercjalizacja z konwersją wierzytelności
W przypadku przedsiębiorstw znajdujących się w złej sytuacji finansowej następuje komercjalizacja z konwersją wierzytelności czyli konwersja w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z udziałem Skarbu Państwa oraz wierzycieli, którzy za swoje wierzytelności nabywają udziały w tej spółce. Decyzję o komercjalizacji z konwersją wierzytelności podejmuje minister Skarbu Państwa w sytuacji, kiedy spełniona jest jedna z dwóch obligatoryjnych przesłanek:
- suma zobowiązań, zaciągniętych kredytów oraz pożyczek powiększona o należne wierzycielom odsetki za zwłokę w zapłacie tych wierzytelności stanowi więcej niż 60% wartości księgowej aktywów;
- suma zobowiązań krótkoterminowych, zaciągniętych kredytów oraz pożyczek przeterminowanych powiększona o należne wierzycielom odsetki za zwłokę w zapłacie tych wierzytelności stanowi więcej niż 50% przychodów pomniejszonych o przychody ze sprzedaży środków trwałych.
Komercjalizacja nieruchomości
Komercjalizacja nieruchomości oznacza wynajęcie budynku oraz tym samym stworzenie produktu inwestycyjnego przynoszącego dochód.
Komercjalizacja innych dziedzin
Pojęcie to odnosić się może także do innych dziedzin ludzkiej aktywności np. nauki, religii czy sztuki.
Komercjalizacja sztuki następuje kiedy jej dzieła stają się głownie przedmiotem handlu, a sam proces twórczy podporządkowany jest osiągnięciu zysku, co wymaga dostosowania się do potrzeb odbiorcy (który staje się klientem). Odbywa się to wielokrotnie kosztem artystycznej niezależności oraz jakości, z tego powodu komercjalizacja postrzegana bywa jako zjawisko negatywne.
Sprawdź też
Bibliografia
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 roku o komercjalizacji oraz prywatyzacji
- Banasiński C. oraz in.: Prawo gospodarcze. wyd. LexisNexis, Warszawa 2005
- Polityka gospodarcza – studia oraz przyczynki. pod red. Jerzego Tarajkowskiego, Poznań 2005
