Krajowa Rada Radiofonii oraz Telewizji (KRRiT) – organ państwowy, który wedle Konstytucji (art. 213 – 215) ma stać na straży wolności słowa, prawa do informacji oraz interesu publicznego w radiofonii oraz telewizji.
Struktura KRRiT
Zasady, tryb działania, organizację oraz szczegółowe zasady powoływania członków KRRiT wyznacza ustawa z dnia 29 grudnia 1992 roku o radiofonii oraz telewizji, wraz z późniejszymi nowelizacjami. W skład Rady wchodzi (po nowelizacji ustawy z 29 grudnia 2005 roku) 5 członków. Są oni wybierani przez: Sejm – 2 członków, Senat – 1, Prezydenta RP – 2. Kadencja członków KRRiT wynosi 6 lat. Ta sama osoba nie może zostać ponownie wybrana na pełną kadencję. Ze swojego grona Rada wybiera przewodniczącego oraz zastępcę (na wniosek przewodniczącego).
Członkowie KRRiT na mocy postanowień Konstytucji RP (art. 198) odpowiadają za popełnienie deliktu konstytucyjnego przed Trybunałem Stanu.
Główne zadania
- konstytucyjne (art 213 ust. 1 Konstytucji RP ): stanie na straży wolności słowa, prawa do informacji oraz interesu publicznego w radiofonii oraz telewizji;
- ustawowe (art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii oraz telewizji, wraz z późniejszymi nowelizacjami):
- projektowanie w porozumieniu z Prezesem Rady Ministrów kierunku polityki państwowej w dziedzinie radiofonii oraz telewizji;
- określanie warunków działalności nadawców programów radiowych oraz telewizyjnych;
- rozpatrywanie wniosków oraz podejmowanie rozstrzygnięć w sprawach przyznawania koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych oraz telewizyjnych;
- sprawowanie kontroli nad działalnością nadawców w zakresie określonym ustawą;
- organizowanie badań treści oraz odbioru programów radiowych oraz telewizyjnych;
- określanie wysokości opłat za udzielanie koncesji oraz wpis do rejestru;
- opiniowanie projektów aktów ustawodawczych oraz umów międzynarodowych dotyczących radiofonii oraz telewizji;
- inicjowanie postępu naukowo – technicznego oraz kształcenie kadr w dziedzinie radiofonii oraz telewizji;
- współpraca z właściwymi organizacjami oraz instytucjami w zakresie ochrony praw autorskich, praw wykonawców, praw producentów oraz nadawców programów radiowych oraz telewizyjnych;
Pewne uprawnienia
- powoływanie rad nadzorczych spółek telewizji publicznej (Telewizja Polska S.A. – TVP) oraz publicznej radiofonii (Polskie Radio S.A. oraz 17 spółek regionalnych Polskiego Radia);
- udzielanie koncesji na nadawanie sygnału telewizyjnego oraz radiowego;
- podział środków z abonamentu radiowo-telewizyjnego;
- nakładanie kar pieniężnych na nadawców;
Skład Rady
Obecni członkowie Rady
6 września 2010 była ustanowiona nowa funkcja rzecznika prasowego KRRiT, którym była wieloletnia pracownica TVP Katarzyna Twardowska[3].
Wykonujący obowiązki prezydenta Bronisław Komorowski przychylił się 14 czerwca 2010 roku do decyzji Sejmu oraz Senatu o odrzuceniu sprawozdania z działalności Rady za rok 2009, tym samym kadencja Rady była skrócona, a jej członkowie będą pełnić swoje funkcje do czasu wyboru następców[4].
Lista przewodniczących Rady
- Marek Markiewicz od 19 kwietnia 1992 do 1 marca 1994
- Ryszard Bender od 30 marca 1994 do 21 lipca 1994
- Janusz Zaorski od 22 lipca 1994 do 10 maja 1995
- Marek Jurek od 10 maja 1995 do 28 grudnia 1995
- Bolesław Sulik od 28 grudnia 1995 – 21 kwietnia 1999
- Juliusz Braun od 6 lipca 1999 do 26 marca 2003
- Danuta Waniek od 26 marca 2003 do 31 grudnia 2005
- Elżbieta Kruk od 6 lutego 2006 do 30 marca 2006
- Elżbieta Kruk od 17 maja 2006 do 26 września 2007
- Witold Kołodziejski od 23 października 2007 do 4 sierpnia 2010
- Jan Dworak od 10 sierpnia 2010
Lista zastępców przewodniczącego Rady
- Maciej Iłowiecki od 19 kwietnia 1993 do 23 września 1994
- Bolesław Sulik od 10 maja 1995 do 28 grudnia 1995
- Ryszard Miazek od 11 stycznia 1996 do 10 maja 1996
- Witold Graboś od 14 października 1998 do 6 lipca 1999
- Jan Sęk od 13 lipca 1999 do 8 maja 2003
- Aleksander Łuczak od 5 czerwca 2003 do 30 grudnia 2005
- Witold Graboś od 4 sierpnia 2010
Byli sekretarze Rady
- Andrzej Zarębski od 19 kwietnia 1993 do 21 kwietnia 1999
- Włodzimierz Czarzasty od 23 marca 2000 do 26 sierpnia 2004
Byli członkowie Rady
z nominacji prezydenta RP
z ramienia Sejmu
z ramienia Senatu
Kontrowersje
- Nowelizacja ustawy o radiofonii oraz telewizji z 29 grudnia 2005 roku zmniejszyła liczbę członków Rady z dziewięciu do pięciu. Równocześnie jej uchwalenie pozwoliło zmienić cały skład Rady, co było niemożliwe na gruncie poprzednich przepisów. Z uwagi na z tym pojawiły się podejrzenia, że podstawowym celem nowelizacji nie było ograniczenie kosztów funkcjonowania Rady, jak utrzymywali autorzy zmian. Zdaniem opozycji, przeistoczenie przepisów posłużyła przede wszystkim obsadzeniu całej Rady osobami przychylnymi rządzącej koalicji PiS-LPR-Samoobrona.
- Nowelizacja z 29 grudnia 2005 była zaskarżona do Trybunału Konstytucyjnego, który orzekł niekonstytucyjność zapisów stanowiących o powoływaniu przewodniczącego KRRiT spośród członków Rady przez prezydenta. W wyniku orzeczenia TK ustawę znowelizowano ponownie oraz aktualnie Rada sama wybiera przewodniczącego spośród swoich członków.
- KRRiT nałożyła w 2006 karę w wysokości 500 tys. złotych na telewizję Polsat za emisję programu Kuba Wojewódzki, w którym Kazimiera Szczuka parodiowała występującą na antenie Radia Maryja Magdalenę Buczek. Telewizja Polsat zaskarżyła tę decyzję do sądu. Skarga była oddalona, a wyrok sądu pierwszej instancji stał się podtrzymany przez Sąd Najwyższy 14 stycznia 2010 roku (sygn. akt III SK 15/09).
- Misja obserwacyjna Organizacji Bezpieczeństwa oraz Współpracy w Europie w raporcie dotyczącym przebiegu wyborów parlamentarnych w Polsce w 2007 opublikowanym 22 października 2007 przez Biuro Instytucji Demokratycznych oraz Praw Człowieka zarzuciła KRRiT upartyjnienie oraz niezdolność do właściwego wywiązania się ze swojej konstytucyjnej odpowiedzialności[5].
Przypisy
Bibliografia
- "System organów ochrony prawnej w Polsce", pod red. Marii Kruk, Wyższa Szkoła Handlu oraz Prawa im. Ryszarda Łazarskiego w Warszawie, Warszawa 2006;
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej;
- ustawa z dnia 29 grudnia 1992 o radiofonii oraz telewizji.
Linki zewnętrzne
