Lesotho (wcześniej Basuto) – państwo w południowej Afryce, będące enklawą w Republice Południowej Afryki.
Ustrój polityczny
Lesotho jest niepodległą monarchią konstytucyjną w ramach Wspólnoty Narodów. Obowiązuje konstytucja z 2 kwietnia 1993 r. Głową państwa jest król (monarchia dziedziczna). Władza ustawodawcza trzeba do dwuizbowego parlamentu: Zgromadzenie narodowe (izba niższa, 80 członków wybieranych na 5-letnią kadencję) oraz Senat (izba wyższa, składa się z 22 wodzów plemiennych albo ich przedstawicieli oraz 11 senatorów wybieranych przez króla). Władza wykonawcza trzeba do rządu z premierem na czele. W Lesotho obowiązuje system wielopartyjny. Główna partia to Partia Kongresowa Basuto (BCP), założona w 1952 r.
Podział administracyjny
-
Lesotho jest podzielone na 10 dystryktów:
Geografia
-
Osobny artykuł: Geografia Lesotho.
- Powierzchnia całkowita: 30 355 km²
- lądowa: 30 355 km²
- wody: 0 km²
- Długość granic: 909 km
- Linia brzegowa: 0 km
Lesotho jest wyłącznym krajem na świecie położonym w całości na wysokości ponad 1000 m n.p.m. Wzdłuż granicy południowo-wschodniej rozciąga się pasmo Gór Smoczych (najwyższy szczyt - Thabana Ntlenyana 3482 m n.p.m.), na północy zaś Maloti, z którego wypływa główna rzeka Oranje.
W kierunku zachodnim krajobraz zmienia się z górzystego na wyżynny. Klimat zwrotnikowy, z temperaturą oraz opadami zmodyfikowanymi położeniem n.p.m., w górach mroźne zimy z opadami śniegu, na niżej położonych terenach ciepło oraz wilgotno.
Naturalną szatę roślinną stanowi sawanna, na stokach gór roślinność trawiasta, w wysokich górach alpejska. Świat zwierzęcy reprezentują m.in.: antylopy, zające oraz zróżnicowane gatunki gadów.
Historia
- XIX w. – założenie państwa Basuto
- 1868 – aneksja przez Wielką Brytanię
- 1966 – uzyskanie niepodległości w ramach Wspólnoty Narodów, przyjęcie do ONZ
- 1970 – zamach stanu przeprowadzony przez ówczesnego premiera J. Jonathana, zawieszenie konstytucji, represje, ograniczenie władzy króla
- 1975 – doszło do pogorszenia stosunków z RPA
- 1979 – walki sił rządowych z partyzantką (Armia Wyzwolenia Lesotho)
- 1986 – RPA wprowadziło blokadę granicy z Lesotho; w wyniku zamachu stanu władzę w kraju przejął generał J.M. Lekhanya, który przywrócił uprawnienia króla
- 1990 – Rada Wojskowa rządząca Lesotho zdetronizowała króla Moshoeshoe II, nowym władcą stał się Letsie III, jego syn
- 1991 – kolejny zamach stanu przeprowadzony przez pułkownika E.T. Ramaema, zezwolenie na działanie partii politycznych, z emigracji wraca Moshoeshoe II
- 1993 – przeprowadzono pierwsze od wielu lat wolne wybory parlamentarne, wygrała partia kongresowa Basuto, premierem stał się Ntsu Mokhehle.
- 1995 – ponownie królem stał się Moshoeshoe II
- 1996 – Moshoeshoe II zginął w wypadku samochodowym, królem stał się Letsie III
- 1998 – nowym szefem rządu stał się Bethuel Pakalitha Mosisili, w kraju doszło do zamieszek, interwencja wojsk południowoafrykańskiej wspólnoty rozwoju
- 1999 – zakończenie interwencji
- 2002 – Mosisiili znowu premierem
- 2006 – Lesotho z okazji 40. rocznicy uzyskania niepodległości zmieniło flagę państwową
- 2007 – W Lesotho oficjalnie ogłoszono kryzys żywnościowy. Głód dotknął już ok. 20% populacji kraju.
Gospodarka
Lesotho jest silnie powiązana z RPA, jednak różnice społeczne oraz etniczne są znaczne[1]. Tylko niewielka cząstka ziemi nadaje się pod uprawę, z reguły kukurydzy, sorgo, pszenicy, fasoli. Dużą rolę odgrywa hodowla kóz angorskich, dostarczających wysokogatunkowej wełny - moheru. Przedmiotem eksportu do RPA jest słodka woda, a projektowana w górach zapora oraz elektrownia wodna na rzece Oranje ma dostarczyć tym państwom także elektryczności.
Słabo rozwinięty przemysł ograniczony jest do przetwórstwa spożywczego oraz zakładów odzieżowych. Znaczna liczba obywateli Lesotho pracuje w RPA, a ich zarobki, oprócz dochodów z turystyki, stanowią znaczącą pozycję w budżecie państwa.
Demografia
| (2006) |
| Liczba ludności |
2 022 331 |
| Ludność wedle wieku |
| 0 - 14 lat |
36,8% |
| 15 - 64 lat |
58,3% |
| ponad 64 lata |
4,9% |
| Wiek (mediana) |
| W całej populacji |
20,3 lat |
| Mężczyzn |
19,7 lat |
| Kobiet |
21 lat |
| Przyrost naturalny |
- 0,46% |
| Współczynnik urodzeń |
24,75 urodzin/1000 mieszkańców |
| Współczynnik zgonów |
28,71 zgonów/1000 mieszkańców |
| Współczynnik migracji |
- 0,68 migrantów/1000 mieszkańców |
| Ludność wedle płci |
| przy narodzeniu |
1,03 mężczyzn/kobiet |
| poniżej 15 lat |
1,01 mężczyzn/kobiet |
| 15 - 64 lat |
0,94 mężczyzn/kobiet |
| powyżej 64 lat |
0,66 mężczyzn/kobiet |
| Umieralność noworodków |
| W całej populacji |
87,24 śmiertelnych/1000 żywych |
| płci męskiej |
92,04 śmiertelnych/1000 żywych |
| płci żeńskiej |
82,28 śmiertelnych/1000 żywych |
| Oczekiwana długość życia |
| W całej populacji |
34,4 lat |
| Mężczyzn |
35,55 lat |
| Kobiet |
33,21 lat |
| Rozrodczość |
3,28 urodzin/kobietę |
Struktura etniczna[2]:
Religie
[3]
Kultura
Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
Przypisy
Link zewnętrzny
Sprawdź hasło
Lesotho w Wikisłowniku
|
Członkostwo w organizacjach międzynarodowych |
|
|
Światowa Organizacja Handlu (WTO) |
|
|
|
 |
|
|
|