Człowiek Roku 2001 oraz 2002 wedle tygodnika „
Wprost” (styczeń 2003)
Leszek Miller oraz Marek Belka, w tle marszałek Senatu, Longin Pastusiak (2004)
Leszek Cezary Miller (ur. 3 lipca 1946 w Żyrardowie) – polski polityk.
W latach 1989–1990 członek Biura Politycznego KC PZPR, w okresie 1993–1996 minister pracy oraz polityki socjalnej, w 1996 minister-szef Urzędu Rady Ministrów, w 1997 minister spraw wewnętrznych oraz administracji, w okresie 1997–1999 przewodniczący SdRP, w latach 1999–2004 oraz od 2011 przewodniczący SLD, od 2001 do 2004 premier, w latach 2008–2010 przewodniczący Polskiej Lewicy. Poseł na Sejm I, II, III, IV oraz VII kadencji.
Dzieciństwo oraz młodość
Pochodzi z ubogiej, robotniczej rodziny, ojciec był krawcem, matka szwaczką. Rodzice rozstali się, kiedy miał pół roku – ojciec Florian opuścił rodzinę, a przyszły premier wcale potem nie utrzymywał z nim kontaktu. Matka wychowywała go w duchu religijnym – zgodnie z jej życzeniem był przez pewien czas ministrantem.
Po ukończeniu szkoły zawodowej rozpoczął pracę w Zakładach Przemysłu Lniarskiego w Żyrardowie, naukę kontynuował wieczorowo w Technikum Elektroenergetycznym. Odbył służbę wojskową na okręcie podwodnym ORP „Bielik”.
Działalność polityczna w PRL
W latach 60. wstąpił do Związku Młodzieży Socjalistycznej. Był przewodniczącym zarządu zakładowego tej organizacji w Zakładach Przemysłu Lniarskiego w Żyrardowie. Po ukończeniu służby wojskowej w 1969 stał się działaczem PZPR.
W latach 1973–1974 pełnił funkcję sekretarza komitetu zakładowego PZPR. Po otrzymaniu partyjnej rekomendacji rozpoczął studia politologiczne w partyjnej Wyższej Szkole Nauk Społecznych przy KC PZPR, które ukończył w 1978, uzyskując tytuł zawodowy magistra nauk politycznych. Po studiach był etatowym pracownikiem aparatu partyjnego (pracował w Komitecie Centralnym, kierując Zespołem, a następnie Wydziałem ds. Młodzieży, Kultury Fizycznej oraz Turystyki).
W lipcu 1986 stał się wybrany I sekretarzem Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Skierniewicach. W grudniu 1988 wrócił do Warszawy w związku z awansem na sekretarza Komitetu Centralnego PZPR.
Jako przedstawiciel strony rządowej w 1989 uczestniczył w obradach Okrągłego Stołu, gdzie razem z Andrzejem Celińskim współprzewodniczył podzespołowi ds. młodzieży (był to wyłączny stolik, który zakończył obrady bez podpisania porozumienia). W grudniu 1988 stał się członkiem Biura Politycznego Komitetu Centralnego PZPR. W styczniu 1989 zorganizował spotkanie w stołówce KC, w którym wzięła udział grupa opozycyjnej młodzieży (m.in. z nielegalnego wówczas Niezależnego Zrzeszenia Studentów), co było następnie zrelacjonowane w prasie, radiu oraz telewizji.
Działalność polityczna w III RP
Po rozwiązaniu PZPR był współzałożycielem SdRP. Do marca 1993 pełnił funkcję sekretarza generalnego, później był wiceprzewodniczącym, a od grudnia 1997 przewodniczącym tego ugrupowania. W Sejmie I kadencji sprawował m.in. funkcję przewodniczącego grupy parlamentarnej tej partii.
W 1989 kandydował bez powodzenia z województwa skierniewickiego do Senatu. Z ramienia Sojuszu Lewicy Demokratycznej od 1991 do 2005 pełnił funkcję posła na Sejm I, II, III oraz IV kadencji.
W 1991, 1993 oraz 1997 uzyskiwał mandat w okręgu wyborczym obejmującym województwo łódzkie. Za każdym razem uzyskiwał najwyższe indywidualne poparcie w tym okręgu (kolejno ok. 50, 85 oraz 125 tys. głosów). W 2001 stał się wybrany z nowo utworzonego okręgu łódzkiego liczbą 145 637 głosów (najwyższe procentowe poparcie wśród wszystkich kandydatów w kraju).
Na początku lat 90. jego nazwisko (podobnie jak m.in. Mieczysława Rakowskiego) było łączone ze sprawą tzw. „moskiewskiej pożyczki”. Po ujawnieniu tej sprawy w 1991 Włodzimierz Cimoszewicz bezskutecznie wzywał go do nieskładania poselskiego ślubowania.
Minister pracy oraz polityki społecznej
Od 26 października 1993 do 7 lutego 1996 pełnił funkcję ministra pracy oraz polityki społecznej w rządach Waldemara Pawlaka oraz Józefa Oleksego.
Minister spraw wewnętrznych oraz administracji
W rządzie Włodzimierza Cimoszewicza 26 stycznia 1996 objął stanowisko szefa Urzędu Rady Ministrów. Od 1 stycznia 1997 do 17 października 1997 stał na czele zreformowanego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych oraz Administracji. Oryginalnie w kierownictwie tego resortu znalazły się kobiety (Katarzyna Piekarska oraz Małgorzata Winiarczyk-Kossakowska).
Sojusz Lewicy Demokratycznej
W trakcie Sejmu III kadencji był przewodniczącym klubu parlamentarnego opozycyjnego SLD. W 1999 doprowadził do utworzenia na bazie większości organizacji działającej w ramach koalicji SLD jednolitej partii politycznej pod tą nazwą. W grudniu 1999 na kongresie założycielskim Sojuszu Lewicy Demokratycznej stał się wybrany przewodniczącym tej partii. Funkcję tę sprawował do marca 2004.
Prezes Rady Ministrów
Po zwycięstwie koalicji Sojusz Lewicy Demokratycznej – Unia Pracy w wyborach parlamentarnych w 2001, prezydent Aleksander Kwaśniewski – mimo że dymisja gabinetu Jerzego Buzka była złożona dopiero na pierwszym posiedzeniu Sejmu (19 października 2001) – już 4 października desygnował[1] Leszka Millera na Prezesa Rady Ministrów, powierzając mu misję sformowania nowego rządu. Było to rozwiązanie precedensowe (powyborcze desygnowanie premiera następowało dotąd w dniu dymisji poprzedniego gabinetu), ale konstytucyjnie dopuszczalne oraz pozwalające na szybsze założenie nowego rządu[2]. 19 października 2001 stał się powołany na stanowiska prezesa Rady Ministrów oraz przewodniczącego Komitetu Integracji Europejskiej oraz przedstawił skład Rady Ministrów zaprzysiężonej przez prezydenta. 26 października 2001 wygłosił w Sejmie exposé, otrzymując wotum zaufania stosunkiem głosów 306:140 przy 1 głosie wstrzymującym się.
W trakcie jego rządów przeprowadzono m.in. reformę służb specjalnych (rozwiązano UOP, powołując w jego miejsce Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencję Wywiadu). Prowadzono także prace nad dostosowaniem uregulowań prawnych do wymogów Unii Europejskiej. 13 grudnia 2002 na szczycie w Kopenhadze Leszek Miller zakończył negocjacje z Unią Europejską. 16 kwietnia 2003 w Atenach wraz z Włodzimierzem Cimoszewiczem oraz Danutą Hübner podpisał Traktat Akcesyjny wprowadzający Polskę do UE.
W 2003 po referendum akcesyjnym zwrócił się do Sejmu o udzielenie jego rządowi wotum zaufania. Uzyskał je 13 czerwca 2003 stosunkiem głosów 236:213.
W marcu 2003 jego rząd podjął decyzję o przystąpieniu do tzw. koalicji antyterrorystycznej oraz wysłanie polskich wojsk do Iraku w ramach międzynarodowej koalicji mającej na celu obalenie rządów Saddama Husajna. Dwa miesiące wcześniej Leszek Miller był wśród sygnatariuszy listu ośmiu europejskich premierów popierających stanowisko USA w sprawie Iraku.
4 grudnia 2003 doznał poważnych obrażeń w wyniku katastrofy lotniczej rządowego śmigłowca Mi-8 pod Warszawą.
W trakcie jego rządów ujawniono m.in. „aferę starachowicką” oraz „aferę Rywina”. W lutym 2004 zrezygnował z przewodniczenia SLD. 1 maja 2004 razem z Aleksandrem Kwaśniewskim uczestniczył w Dublinie w uroczystej ceremonii przyjęcia 10 krajów (w tym Polski) do Unii Europejskiej. Następnego dnia wydał decyzję o ustąpieniu z urzędu premiera.
Działalność od 2005
W pierwszym półroczu 2005 przebywał w Woodrow Wilson International Center for Scholars w Waszyngtonie, realizując temat badawczy „Miejsce nowej Polski w przestrzeni Europy Wschodniej”. Na jesieni tego roku mimo poparcia łódzkich struktur SLD nie stał się wpisany na listę wyborczą do Sejmu, nie przyjął też propozycji startu do Senatu. Po wyborach zajął się publicystyką polityczną (m.in. w tygodniku „Wprost”). W latach 2005–2007 był etatowym pracownikiem SLD. 1 lipca 2006 objął funkcję szefa rady programowej dziennika „Trybuna”, którą pełnił do momentu rezygnacji z członkostwa w SLD.
15 września 2007 złożył rezygnację z członkostwa w SLD, motywując to brakiem zgody władz tego ugrupowania na jego start do Sejmu w przedterminowych wyborach z listy koalicji Lewica oraz Demokraci, mimo ponownego poparcia ze strony lokalnych działaczy. 20 września ogłosił, że wystartuje z 1. miejsca na liście Samoobrony RP w okręgu łódzkim w tych wyborach oraz zapowiedział wykonywanie nowej lewicowej partii. W głosowaniu otrzymał 4142 głosów, nie uzyskując mandatu[3].
W styczniu 2008 na pierwszym kongresie nowo założonej partii Polska Lewica, stał się jej przewodniczącym. W grudniu 2009 złożył deklarację członkowską do SLD[4]. W styczniu 2010 zrezygnował z członkostwa w Polskiej Lewicy oraz w tym samym miesiącu stał się przyjęty do SLD[5].
W wyborach parlamentarnych w 2011 uzyskał mandat posła, startując z pierwszego miejsca listy SLD w okręgu nr 26 (z siedzibą w Gdyni)[6]. 10 dni po wyborach stosunkiem głosów 14:11 stał się wybrany na przewodniczącego klubu poselskiego SLD, w Sejmie VII kadencji pokonując Ryszarda Kalisza[7]. 10 grudnia 2011 stał się wybrany na przewodniczącego Sojuszu Lewicy Demokratycznej, pokonawszy trzech kontrkandydatów: Marka Balta, Joannę Senyszyn oraz Artura Hebdę[8].
Życie prywatne
Od 1969 żonaty (żona Aleksandra), ma syna Leszka.
Był pierwowzorem postaci Ludwika M. w sztuce Macieja Kowalewskiego zatytułowanej Obywatel M., wystawianej przez Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Legnicy w latach 2002–2004. Laureat telewizyjnych „Wiktorów” w 2001. W 1996 odznaczony Orderem Uśmiechu. Dwukrotnie otrzymał tytuł „Człowieka Roku tygodnika „Wprost” w latach 2001 oraz 2002 (wspólnie z Günterem Verheugenem). Jego zdanie Bracia Kaczyńscy są nie tylko z tej samej partii, ale z tego samego jaja internauci Wirtualnej Polski uznali za wypowiedź roku 2005[9].
Przypisy
- ↑ M.P. z 2001 r. Nr 34, poz. 560
- ↑ Lech Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, wyd. 9., Warszawa 2005, s. 294.
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2007. [dostęp 2011-06-25].
- ↑ Miller złożył wniosek o przyjęcie do SLD. rp.pl, 21 grudnia 2009. [dostęp 2011-06-25].
- ↑ Leszek Miller ponownie w SLD. interia.pl, 20 stycznia 2010. [dostęp 2011-06-25].
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 2011-10-06].
- ↑ Leszek Miller nowym szefem klubu SLD. tvn24.pl, 19 października 2011. [dostęp 2011-10-19].
- ↑ Wybrano nowego szefa Sojuszu Lewicy Demokratycznej. onet.pl, 10 grudnia 2011. [dostęp 2011-12-10].
- ↑ Leszek Miller o jaju Kaczyńskich. wp.pl, 30 grudnia 2005. [dostęp 2011-06-25].
Bibliografia
Linki zewnętrzne