Liberia (Republika Liberii – Republic of Liberia) – państwo leżące w Afryce Zachodniej. Sąsiaduje z Gwineą, Wybrzeżem Kości Słoniowej oraz Sierra Leone. Sytuacja gospodarcza oraz polityczna tego kraju jest nadal niestabilna, co jest skutkiem przewrotów wojskowych oraz wojny domowej (zakończonej w 1996).
Ustrój polityczny
-
Podział administracyjny
-
Państwo podzielone jest na 15 hrabstw:
Miasta Liberii: Harbel
Demografia
-
W skład ponad 3-milionowej populacji Liberii wchodzą rozliczne grupy etniczne. Żyją tam potomkowie uwolnionych amerykańskich niewolników oraz niewolników z Karaibów (ok. 5%), nazywanych Amerykanoliberyjczykami, którzy stanowili w Liberii wyższą warstwę społeczną, a także rozliczne plemiona tubylcze (95%), w tym: Kpelle, Bassa, Gio, Kru, Grebo, Mano, Krahn, Gola, Gbandi, Loma, Kissi, Vai, Dei, Bella, Mandingo oraz Mende. Różnorodność etniczna umocniona jest współistnieniem w Liberii ponad 20 języków (urzędowym jest język angielski), a także kultywowaniem animizmu przez blisko 40% ludności.
Geografia
-
Osobny artykuł: Geografia Liberii.
Państwo leżące w Afryce Zachodniej kilkaset kilometrów na północ od równika. Połowa powierzchni pokryta jest lasem tropikalnym. Ukształtowanie terenu zmienia się wraz z oddaleniem od wybrzeża – początkowa równina przechodzi stopniowo w pofałdowany płaskowyż, a następnie w niewysokie góry w północno-wschodniej części kraju. Średnia temperatura utrzymuje się na poziomie 21 stopni Celsjusza. Maksimum to 37 °C. Stosunkowo niewielkie są wahania temperatury spowodowane zmianą pór dnia oraz roku. Są dwie pory roku: sucha oraz deszczowa.
Historia
-
Osobny artykuł: Historia Liberii.
Jest to najstarsza republika w Afryce. Powstała w wyniku umowy pomiędzy tubylcami a Amerykańskim Towarzystwem Kolonizacyjnym, podpisanej w 1821. Dzięki niej wyzwoleni niewolnicy posiadali osiedlić się w tej części kontynentu oraz żyć w zgodzie z 18 plemionami autochtonów. 26 lipca 1847 uchwalono konstytucję, równocześnie deklarując własną niepodległość. Niemal nieustannie historia Liberii związana była ze Stanami Zjednoczonymi, tak gospodarczo jak oraz kulturowo. W latach 30. XX w. doszło do krótkotrwałego zbliżenia polsko-liberyjskiego oraz nieudanej próby nawiązania wzajemnych relacji gospodarczych[1].
W 1980 Samuel K. Doe przeprowadził przewrót wojskowy, zamordował urzędującego prezydenta oraz obalił rząd. Wprowadził na jego miejsce własny rząd, a siebie mianował głową państwa. W 1989 wybuchła wojna domowa, której efektem było obalenie oraz stracenie Doe'a, a także wyniszczenie kraju wskutek trwających 7 lat działań wojennych. W 1997 Charles Taylor, jeden z oponentów Doe'a, stał się wybrany prezydentem Liberii. W czasie jego rządów Liberia z jednego z najzamożniejszych krajów afrykańskich stała się biednym krajem. Taylor, oskarżony przez działający w Sierra Leone Trybunał Specjalny o handel bronią oraz podsycanie wojny domowej, pod naciskiem Stanów Zjednoczonych ustąpił w 2003 roku. Tymczasowym prezydentem stał się Moses Blah, a po nim tę funkcję przejął w październiku 2003 roku Gyude Bryant, który władał do wyborów w 2005. W wyborach zwyciężyła Ellen Johnson-Sirleaf pokonując w 2 turze znanego piłkarza George'a Weah. Ellen Johnson-Sirleaf była zaprzysiężona 16 stycznia 2006.
Gospodarka
-
Liberia jest znana jako kraj "taniej bandery". Zarejestrowane tu statki składają się na największą flotę na świecie. Ich łączny tonaż wynosi 99 mln DWT. Długi Liberii zostały spłacone przez Chiny.
Kultura
-
Osobny artykuł: Kultura Liberii.
Religia
-
Dane z 2000:[3]
Turystyka
-
Osobny artykuł: Turystyka Liberii.
Sprawdź też
Przypisy
|
Członkostwo w organizacjach międzynarodowych |
|
|
|
|
.svg&filetimestamp=20111016135838)
