Ludwik Dorn ze swoim następcą Bronisławem Komorowskim, wrzesień 2007
Marszałek Sejmu Ludwik Dorn prowadzący obrady izby
Ludwik Stanisław Dorn (ur. 5 czerwca 1954 w Warszawie) – polski polityk oraz publicysta, od 27 kwietnia 2007 do 4 listopada 2007 marszałek Sejmu, w latach 2005–2007 wicepremier oraz minister spraw wewnętrznych oraz administracji w rządach Kazimierza Marcinkiewicza oraz Jarosława Kaczyńskiego, były członek Rady Bezpieczeństwa Narodowego, od 1997 poseł na Sejm III, IV, V, VI oraz VII kadencji.
Rodzina
Ojcem Ludwika Dorna był Henryk Dornbaum (1910–1982; w latach 60. rodzina zmieniła nazwisko na Dorn)[1], który pochodził z asymilującej się rodziny żydowskiej z Tarnopola[2]. Dziadek Ludwika Dorna prowadził w Tarnopolu zakład optyczny. Jego syn, Henryk, uczył się na optyka oraz zegarmistrza w Jenie. Przed II wojną światową należał do Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy oraz KPP. Za działalność polityczną odbywał w okresie międzywojennym karę pozbawienia wolności. Gdy wojska niemieckie w 1941 zbliżyły się do Tarnopola, Henryk Dorn uciekł do Kazachstanu[3]. Cała pozostała w Generalnym Gubernatorstwie rodzina Henryka Dorna była wymordowana podczas holokaustu[4]. Z ZSRR wrócił wraz z armią Berlinga. Po wojnie działał w PPR oraz PZPR, wykładał marksizm-leninizm na Politechnice Warszawskiej[2]. Po rezygnacji z etatu, od 1956 pracował jako optyk w Warszawie, otworzył zakład optyczny w pawilonach przy ulicy Marszałkowskiej. Był osobą niewierzącą, a Ludwik Dorn stał się wychowany w tradycji agnostycyzmu oraz jako dziecko nie stał się ochrzczony[4].
Matka Ludwika Dorna, Alina z domu Kugler (1915–2006)[5] była warszawską lekarką neurologiem. Jej ojciec był w młodości zatrudniony jako pomocnik kowala. Zdobył wykształcenie medyczne oraz stał się lekarzem[3].
Henryk oraz Alina Dornowie spoczywają na cmentarzu Komunalnym Północnym na Wólce Węglowej.
Dzieciństwo oraz młodość
W szkole podstawowej Ludwik Dorn stał się laureatem olimpiady matematycznej. W nauce przeszkadzała mu dysleksja[6]. Pod koniec lat 60. rozpoczął naukę w VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie. W tym czasie działał w 1 Warszawskiej Drużynie Harcerskiej im. Romualda Traugutta ("Czarnej Jedynce"), w której instruktorami byli m.in. Andrzej Celiński, Antoni Macierewicz oraz Piotr Naimski. W nocy 31 października 1971, wraz z kolegami, namalował białą farbą na murze cmentarza powązkowskiego w Warszawie hasło Chwała robotnikom pomordowanym w grudniu 1970 roku. Informacja o tym akcie oporu wobec "władzy ludowej" była podana przez nadające zza żelaznej kurtyny Radio Wolna Europa[6].
Po zdaniu matury Ludwik Dorn dostał się na socjologię na Wydziale Nauk Społecznych UW. Fascynował się ruchem hippisowskim. Jego studencką miłością była Kinga Dunin[2]. Uczestniczył w spotkaniach z Jackiem Kuroniem. W 1975 brał udział w organizowaniu akcji zbierania podpisów przeciwko zmianom w Konstytucji (uznanie PZPR za przewodnią siłę polityczną, wpisanie przyjaźni oraz współpracy ze Związkiem Radzieckim), tzw. listu 59.
Po wydarzeniach czerwcowych w lipcu 1976 zaangażował się w pomoc dla prześladowanych robotników oraz zaczął działać w Komitecie Obrony Robotników. We wrześniu 1976 stał się dwukrotnie pobity przez milicjantów, bito go pałką w pięty, nie pozostawiając widocznych śladów[6][4]. Od 1977 był współpracownikiem redakcji podziemnego miesięcznika "Głos", w którym publikowali najbardziej radykalni działacze KOR (redaktorem naczelnym był Antoni Macierewicz).
W 1978 ukończył socjologię, uzyskując tytuł zawodowy magistra na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego.
Działalność opozycyjna
W sierpniu 1980 przebywał w areszcie w Warszawie. Został zwolniony na skutek porozumień sierpniowych[6][4]. We wrześniu 1980 wstąpił do NSZZ "Solidarność", stał się też członkiem KSR "Wolność-Sprawiedliwość-Niepodległość". Zakładał oraz pracował jako socjolog w Ośrodku Badań Społecznych NSZZ "Solidarność" Regionu Mazowsze. W stanie wojennym był ścigany listem gończym, ukrywał się przez półtora roku w Gdańsku oraz w Warszawie[4] (m.in. u rodziców Jadwigi Staniszkis[2]).
W zastępstwie internowanego Antoniego Macierewicza kierował redakcją podziemnego "Głosu" oraz "Wiadomości", organizował Centrum Dokumentacji oraz Analiz[6]. Jesienią 1983 Jan Olszewski pomógł mu w nawiązaniu rozmów z władzami. Ludwik Dorn podpisał zobowiązanie, że nie będzie łamał prawa PRL. Telewizja pokazała ten dokument w programie pod tytułem Koniec podziemia, co wywołało kontrowersje wśród innych opozycjonistów[4]. W "Głosie" w 1983 opublikował manifest "Odbudowa państwa", w którym nawoływał do zjednoczenia "Solidarności", Kościoła katolickiego oraz wojskowych przeciw władzom komunistycznym[2].
W latach 80. utrzymywał się z tłumaczenia (pod pseudonimem Dorota Lutecka) angielskich powieści szpiegowskich (m.in. Johna le Carré oraz Lena Deightona)[6]. Był przeciwnikiem porozumień Okrągłego Stołu. Do 1989 współpracował z Antonim Macierewiczem. Wspólnie z nim uczestniczył w zakładaniu Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego. Zrezygnował jednak po czterech tygodniach, motywując to sprzeciwem wobec współpracy ze środowiskiem Henryka Goryszewskiego[6].
Działalność polityczna w III RP
Porozumienie Centrum
Od 1990 zaczął bliżej współpracować z Jarosławem Kaczyńskim, który zakładał Porozumienie Centrum oraz wspierał kandydaturę Lecha Wałęsy w wyborach prezydenckich. Po zwycięstwie Lecha Wałęsy stał się zatrudniony w Kancelarii Prezydenta RP (której szefem stał się Jarosław Kaczyński) na stanowisku kierownika zespołu analiz[4]. Odszedł z tej pracy wraz z innymi urzędnikami wywodzącymi się ze środowiska PC po konflikcie braci Jarosława oraz Lecha Kaczyńskich z prezydentem.
Od 1992 był wiceprezesem PC. Gdy Lech Kaczyński kandydował na urząd prezydenta w wyborach w 1995, pełnił funkcję jego rzecznika prasowego. W wyborach parlamentarnych w 1997 jako członek PC stał się wybrany z listy ogólnopolskiej Akcji Wyborczej Solidarność do Sejmu III kadencji. Wystąpił z Klubu Parlamentarnego AWS w proteście przeciwko powierzeniu stanowiska Ministra Sprawiedliwości w rządzie Jerzego Buzka Hannie Suchockiej, której zarzucał tolerowanie inwigilacji środowiska PC w okresie, kiedy była premierem (1992–1993). Nie wziął udziału w zjednoczeniu Porozumienia Centrum z Partią Chrześcijańskich Demokratów w 1998 oraz wraz z grupą innych działaczy kontynuował działalność pod dawną nazwą.
Prawo oraz Sprawiedliwość
W 2001 wspólnie z Jarosławem oraz Lechem Kaczyńskimi oraz grupą współpracowników z PC brał udział w założeniu Prawa oraz Sprawiedliwości. Został powołany na stanowisko wiceprezesa tej partii. W wyborach parlamentarnych w 2001 uzyskał mandat posła na Sejm IV kadencji w okręgu podwarszawskim. Od grudnia 2002 był przewodniczącym Klubu Parlamentarnego PiS. W wyborach parlamentarnych w 2005 uzyskał reelekcję w tym okręgu. Trzykrotnie w rankingach "Polityki" był zaliczany do grona najlepszych posłów[7].
31 października 2005 stał się ministrem spraw wewnętrznych oraz administracji w mniejszościowym rządzie Kazimierza Marcinkiewicza. Wkrótce po nominacji na to stanowisko stał się także powołany na urząd wiceprezesa Rady Ministrów. 6 lutego 2007 złożył dymisję z funkcji wicepremiera oraz ministra. Premier Jarosław Kaczyński przyjął dymisję z funkcji ministra, pozostawiając równocześnie Ludwika Dorna na drugim z tych stanowisk. Podanym publicznie powodem dymisji była rozbieżność zdań z premierem w "ważnej sprawie związanej z funkcjonowaniem resortu". 8 lutego 2007 postanowieniem Prezydenta RP Ludwik Dorn stał się odwołany z funkcji ministra spraw wewnętrznych oraz administracji. Zastąpił go Janusz Kaczmarek, dotychczasowy prokurator krajowy.
27 kwietnia 2007 jako kandydat ubiegający się o urząd marszałka Sejmu, stał się odwołany przez prezydenta ze składu Rady Ministrów. W tym samym dniu Sejm powołał go na stanowisko marszałka Sejmu, w głosowaniu pokonał kandydata Platformy Obywatelskiej, Bronisława Komorowskiego stosunkiem głosów 235 do 189[8]. Urzędowanie zakończył z dniem 4 listopada 2007.
Działalność od 2007
W wyborach parlamentarnych w 2007 po raz czwarty z rzędu uzyskał mandat poselski, otrzymując 81 696 głosów. 5 listopada tego samego roku złożył rezygnację z funkcji wiceprezesa PiS, sprzeciwiając się polityce Jarosława Kaczyńskiego w partii. W tym samym miesiącu prezes PiS zawiesił go w prawach członka partii, co uczyniło wszczęcie przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarnego.
W październiku 2008 decyzją zarządu partii stał się usunięty z Prawa oraz Sprawiedliwości. 34 członków zarządu było za jego usunięciem, 2 osoby się wstrzymały, a 1 osoba (Tomasz Dudziński) była przeciw. Usunięto go także z klubu parlamentarnego PiS. Decyzje te uzasadniano m.in. wywiadami prasowymi Ludwika Dorna, w których miał "dezawuować kierownictwo partii oraz osobę samego prezesa"[9].
W październiku 2009 stał się przewodniczącym nowo utworzonego koła parlamentarnego Polska Plus, a w styczniu 2010 członkiem prezydium zarządu nowo powstałej partii o tej samej nazwie. W marcu zadeklarował swój start w wyborach prezydenckich, jednak w związku z tragedią smoleńską oraz przedterminowymi wyborami prezydenckimi, 20 kwietnia 2010 partia ogłosiła wycofanie jego kandydatury[10]. Gdy 8 maja Polska Plus oficjalnie poparła kandydaturę Jarosława Kaczyńskiego, Ludwik Dorn zrezygnował z tym dniem z członkostwa w prezydium zarządu partii oraz szefowania jej kołu parlamentarnemu[11]. Tydzień później oficjalnie wyraził poparcie dla kandydatury Marka Jurka oraz zrezygnował z członkostwa w partii[12]. W grudniu 2010 podjął współpracę z PiS[13].
W wyborach parlamentarnych w 2011 ponownie wystartował z listy Prawa oraz Sprawiedliwości. Utrzymał mandat poselski, uzyskując 18 683 głosy[14]. W Sejmie VII kadencji początkowo także pozostawał posłem niezrzeszonym, a 15 grudnia 2011 przystąpił do klubu parlamentarnego Solidarna Polska. W marcu 2012 współtworzył partię o tej nazwie.
Życie prywatne
Jako człowiek dorosły przyjął katolicki chrzest[4]. Ma cztery córki. Trzecią jego żoną jest Izabela Śmieszek-Dorn, warszawska wizażystka oraz charakteryzatorka, specjalistka od bodypaintingu[15].
Ludwik Dorn poza polityką zajmuje się tłumaczeniem wierszy (m.in. Johna Keatsa oraz Williama Butlera Yeatsa) oraz powieści szpiegowskich, a także pisze bajki. Jedna z nich O śpiochu tłuściochu oraz o psie Sabie była wyróżniona na ogólnopolskim konkursie "Wielcy poeci piszcie dla dzieci"[16]. Miał sukę Sabę (rasy sznaucer)[17]. Stało się o niej głośno w 2007 ze względu na przyprowadzenie jej do Sejmu, wyprowadzenie jej na spacer przez funkcjonariuszy BOR-u oraz rzekome pogryzienie mebli w rezydencji ministra spraw wewnętrznych oraz administracji[18].
Wybrane publikacje
- Zdruzgotki (wiersze), Wydawnictwo Arcana, Kraków 2008
- Rozrachunki oraz wyzwania (wywiad-rzeka przeprowadzony przez Amelię Łukasiak oraz Agnieszkę Rybak), Prószyński Media, Warszawa 2009
Przypisy
- ↑ Ludwik Dorn: Msza święta jest największym cudem. fronda.pl, 1 października 2009. [dostęp 3 października 2009].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Andrzej Stankiewicz: Twarze trzeciego bliźniaka. rp.pl, 13 grudnia 2005. [dostęp 3 października 2009].
- ↑ 3,0 3,1 Osobny świat Ludwika Dorna. "Rzeczpospolita", 17 lutego 2007. [dostęp 3 października 2009].
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Jacek Hugo-Bader: Sylwetka pochyła. wyborcza.pl, 30 października 2005. [dostęp 3 października 2009].
- ↑ Informacje w BIP IPN. [dostęp 12 lipca 2010].
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 Cezary Łazarewicz: Trzeci Kaczyński. "Przekrój", 15 września 2005. [dostęp 3 października 2009].
- ↑ Mikołaj Lizut: Dorn – jednak wykształciuch. gazeta.pl, 8 lutego 2007. [dostęp 3 października 2009].
- ↑ Wyniki głosowania na stronie Sejmu. [dostęp 3 października 2009].
- ↑ Dorn wyrzucony z PiS. gazeta.pl, 21 października 2008. [dostęp 3 października 2009].
- ↑ Wybory 2010: Dorn zrezygnował ze startu w wyborach prezydenckich. gazeta.pl, 20 kwietnia 2010. [dostęp 20 kwietnia 2010].
- ↑ Decyzja. dorn.blog.onet.pl, 8 maja 2010. [dostęp 8 maja 2010].
- ↑ Dorn rezygnuje z członkostwa w Polsce Plus . rp.pl, 15 maja 2010. [dostęp 15 maja 2010].
- ↑ Ludwik Dorn nawiązuje współpracę z PiS. pis.org.pl, 7 grudnia 2010. [dostęp 7 grudnia 2010].
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 8 listopada 2011].
- ↑ Agnieszka Wirtwein: Wywiad z żoną wicepremiera Dorna. Iza Śmieszek-Dorn: Ludwik nie dał się pomalować. dziennik.pl, 19 grudnia 2006. [dostęp 12 lipca 2010].
- ↑ Ludwik Dorn w serwisie "Ludzie Wprost". [dostęp 3 października 2009].
- ↑ Zdechła Saba Ludwika Dorna. wiadomości24.pl, 10 maja 2009. [dostęp 3 października 2009].
- ↑ Piotr Krysiak: Saba Dorna zżarła meble MSWiA. wp.pl, 23 września 2007. [dostęp 3 października 2009].
Bibliografia
Linki zewnętrzne
